Το ιστορικό της αρμενικής κατασκήνωσης «Αμαρανότς»

Η εμπειρία από την οργάνωση μιας κατασκήνωσης σε νοικιασμένο χώ-ρο στα Ψακούδια της Χαλκιδικής στις αρχές της δεκαετίας του 1970 έδειξε πόσο σημαντικός θα ήταν ο ρόλος μιας κατασκήνωσης σε ιδιόκτητο χώρο.

Έτσι, το 1982 ξεκίνησε η αναζήτηση και αγορά ενός οικοπέδου, το οποίο βρέθηκε στο Πευκοχώρι της Χαλκιδικής.

Πρόκειται για μια πευκόφυτη έκταση μοναδικής φυσικής ομορφιάς, η οποία ανήκει στον Αρμενικό Σταυρό Ελέους Μακεδονίας-Θράκης.

Η μετατροπή αυτού του πανέμορφου χώρου σε μια πλήρως λειτουργική κατασκήνωση διήρκεσε περίπου δέκα χρόνια και πραγματοποιήθηκε χάρη στις άοκνες προσπάθειες των αείμνηστων Βαέ Αβεντισιάν και Αγκόπ Κασαπιάν, με την καθοριστική συμβολή του Γκαραμπέτ Καλφαγιάν και την πολύτιμη υποστήριξη του Περιφερειακού Συμβουλίου του HOM.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στην αείμνηστη Τακούλα Ματεοσιάν από την Κομοτηνή, καθώς της Βασκανούς Χαμπαρτσουμιάν, οι οποίοι με τη σημαντική οικονομική τους προσφορά συνέβαλαν καθοριστικά στην ταχεία ολοκλήρωση των εργασιών.

Θα πρέπει επίσης να αναφερθούμε στις αείμνηστες προέδρους Αρσαλούις Σεμερτζιάν και Ευδοξία Σαχπασιάν, καθώς και στην ανεκτίμητη οικονομική στήριξη των συμπατριωτών μας και των αρμενικών κοινοτήτων της Βόρειας Ελλάδας.

Η κατασκήνωση «Αμαρανότς» λειτούργησε για είκοσι πέντε χρόνια, από το 1990, όταν πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου του HOM ήταν η Βέρα Μπλετζιάν, μέχρι το 2015, φιλοξενώντας χιλιάδες παιδιά από διάφορα μέρη του κόσμου.

Η είδηση για την επαναλειτουργία, μετά από πολλά χρόνια, της αρμενικής κατασκήνωσης στη Χαλκιδική μάς χαροποίησε ιδιαίτερα. Όσο λειτούργησε ο θεσμός του «Αμαρανότς»*, προσέφερε πολλά στην ελληνοαρμενική κοινότητα και όχι μόνο.

Πολλές γενιές γαλουχήθηκαν μέσα στις κατασκηνώσεις, οι οποίες αποτέλεσαν χώρο κοινωνικοποίησης, εκπαίδευσης, αυτογνωσίας και συνοχής για τους νέους μας.

Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν με τη Νεβάρτ-Βερόν Γαλιλαία, πρόεδρο του Αρμενικού Σταυρού Ελέους Μακεδονίας-Θράκης, και τον Ντικράν Μπλετζιάν, εκπρόσωπο της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για δύο από τους πρωταγωνιστές της ομάδας που εργάστηκε επί πολλά χρόνια για την επίτευξη του στόχου της επαναλειτουργίας της αρμενικής κατασκήνωσης στη Χαλκιδική.

Παρουσιάζουμε σταχυολογημένα τα βασικά σημεία της πολύ ενδιαφέρουσας και κατατοπιστικής συζήτησής μας.

Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν

Ευσεβείς πόθοι και δυσκολίες

Η αρμενική κατασκήνωση στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής, το «Αμαρανότς», σταμάτησε τη λειτουργία του το 2015. Ο βασικός λόγος ήταν ότι με την πάροδο των χρόνων η νομοθεσία για την έκδοση αδειών λειτουργίας κατασκηνώσεων έγινε πιο αυστηρή, συνεπώς έπρεπε να γίνουν έργα βελτίωσης των υποδομών ώστε να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις των νέων κανονισμών.

Η επαναλειτουργία του «Αμαρανότς» αποτελούσε την τελευταία δεκαετία έναν ευσεβή πόθο για πολλούς από τους συμπατριώτες μας στην Ελλάδα. Υπήρξαν φωνές που θεωρούσαν το εγχείρημα αδύνατο ή άσκοπο. Έγιναν πολλές διερευνητικές προσπάθειες, συναντήσεις παραγόντων και ειδικών, αλλά σε κάθε βήμα υψωνόταν ακόμα ένα εμπόδιο. Τα κύρια προβλήματα που αντιμετωπίσαμε ήταν οι χρονοβόρες και δυσεπίτευκτες διαδικασίες της ελληνικής πολιτείας, καθώς και οι οικονομικοί παράγοντες που δυσχέραιναν τις προσπάθειες. 

Ο καταλυτικός ρόλος του «Αμαρανότς» στη νέα γενιά

Η παύση λειτουργίας της κατασκήνωσης πριν από έντεκα χρόνια στοίχησε στην αρμενική κοινότητα της Ελλάδας αλλά και της αρμενικής διασποράς γενικότερα, δεδομένου ότι ξεκινώντας από το 1990 το «Αμαρανότς» φιλοξένησε παιδιά από όλο τον κόσμο (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Γαλλία, Κύπρο, Λίβανο, Κουβέιτ, Σουηδία, Αγγλία, Αμερική, Καναδά κ.ά.). Οι δεσμοί που δημιουργήθηκαν μεταξύ των παιδιών που συμμετείχαν στο «Αμαρανότς» ήταν δυνατοί και μοναδικοί, δημιουργώντας μια παγκόσμια αρμενική κοινότητα νέων, μια οικογένεια που απέκτησε δύναμη και φωνή χωρίς σύνορα.

Για τη σπουδαιότητα του «Αμαρανότς», αρκεί να αναφέρουμε ένα απόσπασμα της συντακτικής ομάδας του «Yearbook» του «Αμαρανότς» του 2009: «Μερικά από εκείνα τα παιδιά που συμμετείχαν στον πρώτο χρόνο λειτουργίας (1990) αποτελούν σήμερα τη συντακτική επιτροπή του εντύπου. Φέτος, εκτός από την Ελλάδα, Αρμένιοι από όλο τον κόσμο έφτασαν στο “Αμαρανότς”, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μία χρονιά την επιτυχία του θεσμού. Η ύπαρξη του “Αμαρανότς” έχει διαδραματίσει κατά τη διάρκεια των ετών καταλυτικό ρόλο τόσο στη συσπείρωση των νέων της διασποράς όσο και στην αφύπνιση της αρμενικής τους συνείδησης. Αλλά το “Αμαρανότς” είναι και εκείνες οι μικρές στιγμές χαράς, γέλιου, φιλίας, συναισθημάτων της καθημερινότητας που το κάνουν μοναδικό και ζωντανό στις καρδιές μας, όσα χρόνια και αν περάσουν».

Έχοντας αυτά τα συναισθήματα, και γνωρίζοντας τις προσπάθειες των ανθρώπων που εργάστηκαν για τη δημιουργία και την υλοποίησή του, θεωρήσαμε πως αξίζει να δοθεί η μάχη για την επαναλειτουργία του.

Οι εργασίες για τη νομιμοποίηση και την αδειοδότηση

Ξεκινήσαμε τις διαδικασίες με το ελληνικό δημόσιο για την πρώτη φάση του εγχειρήματος, που ήταν χωροταξικό, τον Ιούλιο του 2016. Έπρεπε να μας παραχωρηθούν κάποια στρέμματα δημοτικών εκτάσεων, ώστε να συμπληρωθεί η ελάχιστη έκταση ενιαίου χώρου όπως απαιτεί η ελληνική νομοθεσία. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2022!

Το επόμενο μεγάλο βήμα ήταν η νομιμοποίηση κάποιων οικοδομικών παραβάσεων που υπήρχαν αλλά και η δυσκολία στην εξασφάλιση πόσιμου νερού από τον δήμο. Δεν νομίζω ότι υπάρχει δημόσια υπηρεσία στον νομό Χαλκιδικής που να μη γνωρίζει το θέμα. Μετά από εμπλοκή με διάφορες υπηρεσίες του Δήμου Κασσάνδρας, άκαρπες υποσχέσεις από αντιδημάρχους και δημάρχους, καταλήξαμε τελικά να υδροδοτηθούμε τον Φεβρουάριο του 2025, μετά από μια φοβερή συγκυρία γεγονότων, πληροφοριών και τυχαίων συναντήσεων με τους κατάλληλους ανθρώπους!

Το 2025 αποτέλεσε την πιο παραγωγική χρονιά. Έγινε αποψίλωση του χώρου και απομακρύνθηκαν ξερά δέντρα, πουρνάρια και θάμνοι. Κατασκευάστηκε περίφραξη, ενώ όσον αφορά τα ηλεκτρομηχανολογικά έργα, έγινε νέο δίκτυο πυροσβεστικής εγκατάστασης, νέο υδροδοτικό σύστημα, τοποθετήθηκε σύστημα πυρανίχνευσης, αλλάχθηκαν ηλεκτρολογικοί πίνακες, τοποθετήθηκε νέα μεγαφωνική εγκατάσταση και περιμετρικός φωτισμός, αγοράστηκαν νέοι ηλιακοί θερμοσίφωνες και ντουζιέρες. Σε επίπεδο υποδομών έχουν αποκατασταθεί σκεπές, σοφάδες και έχουν γίνει ελαιοχρωματισμοί, εργασίες που θα ολοκληρωθούν το επόμενο διάστημα. Υπολείπεται όμως ακόμα η αναβάθμιση του εξοπλισμού που απαιτείται για τη λειτουργία της κατασκήνωσης.

Ανάγκη στήριξης της προσπάθειας

Πέρα από τις κοπιώδεις προσπάθειές μας, ο οικονομικός παράγοντας είναι ιδιαίτερα καθοριστικός τόσο για την ολοκλήρωση του έργου όσο και για την εύρυθμη λειτουργία των εγκαταστάσεων του «Αμαρανότς». Μέχρι το 2024 δεν είχαν ξοδευτεί μεγάλα χρηματικά ποσά. Είχε έρθει όμως η στιγμή να αποφασιστεί αν θα προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα, διότι πλέον απαιτούνταν μεγάλα κονδύλια που δεν υπήρχε νόημα να δαπανηθούν αν δεν αποκτούσαμε την άδεια λειτουργίας.

Το θέμα του «Αμαρανότς» παρουσιάστηκε σε όλα τα σημαντικά συμβούλια στον ελλαδικό χώρο.

Η προσφορά του στα είκοσι πέντε χρόνια λειτουργίας του καθώς και οι συνέπειες της απουσίας του τα επόμενα δέκα οδήγησαν στην απόφαση να στηριχθεί η προσπάθεια και θεσμικά.

Ύστερα από πρωτοβουλία του Περιφερειακού Συμβουλίου οργανώθηκε στο κεντρικό συμβούλιο στη Βοστώνη μια παρουσίαση των εργασιών που έγιναν και που ακόμα απαιτούνται. Η εμπιστοσύνη τους στο εγχείρημα αλλά και η οικονομική τους συμβολή ήταν ουσιαστική και άνοιξε τον δρόμο για την υλοποίηση των έργων. Παράλληλα ενημερώθηκαν και οι υπόλοιπες ενορίες της χώρας μας, οι οποίες υποσχέθηκαν ότι θα συνδράμουν οικονομικά.

Αξίζει να αναφερθεί ότι έχουν γίνει και ατομικές δωρεές από συμπατριώτες μας.

Παρόλα αυτά, το συνολικό κόστος για την ολοκλήρωση των εργασιών είναι της τάξης των 250.000 ευρώ, οπότε ζητάμε τη βοήθεια και στήριξη όλων των Αρμενίων εντός και εκτός Ελλάδας.

Ο τρόπος λειτουργίας και τα εκπαιδευτικά προγράμματα

Αφού ολοκληρωθούν οι εργασίες στο «Αμαρανότς», θα είμαστε έτοιμοι να υποδεχθούμε την επιτροπή που θα πιστοποιήσει τις εργασίες και θα μας δώσει την άδεια λειτουργίας.

Το καλοκαίρι που πέρασε πραγματοποιήθηκε ένα Open Camp της νεολαίας. Παρόλο που οι συνθήκες διαβίωσης που αντιμετώπισαν δεν ήταν ιδανικές, όταν τους επισκεφθήκαμε, συνειδητοποιήσαμε ότι το ημιτελές «Αμαρανότς» τούς είχε ήδη κερδίσει!

Φέτος το καλοκαίρι, το «Αμαρανότς» ανοίγει τις πύλες του για να υποδεχθεί τα παιδιά μας, ηλικίας 8-12 ετών και 13-18 ετών, σε δύο περιόδους, διάρκειας δύο εβδομάδων η καθεμία.

Είμαστε σίγουροι ότι θα έχουμε τη συμπαράσταση όλων των συμπατριωτών μας σε αυτό το πολύ σημαντικό εγχείρημα, και ευχόμαστε πολλές γενιές ακόμα να γαλουχηθούν σε αυτόν τον μαγευτικό χώρο της Χαλκιδικής!

*«Αμαρανότς» = θερινή κατοικία (εδώ χρησιμοποιείται με μεταφορική έννοια)