Συνεντεύξεις | ΑρμενικάArmenika.gr | Επίσημη ιστοσελίδα για το τριμηνιαίο περιοδικό "Αρμενικά"https://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes2026-08-17T00:25:40ZJoomla! 1.5 - Open Source Content ManagementΝτανιέλ Απικιάν2025-11-24T14:15:12Z2025-11-24T14:15:12Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/1216-2025-11-24-14-21-29Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Apikian.jpg" alt="Apikian" /></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">Το «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ» είναι η μόνη<br /></span></strong><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">οργάνωση που επί τριάντα τρία χρόνια<br /></span></strong><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">συγκαλεί στο ίδιο τραπέζι όλους τους φορείς<br /></span></strong><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">του έθνους μας για την επίτευξη κοινών σκοπών<br /><br /></span></strong></p>
<p style="margin-right: 5.65pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Η Παναρμενική Οργάνωση Αλληλεγγύης </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> (</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Hayastan </span></em><em></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">All </span></em><em></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Armenian </span></em><em></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Fund</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">)</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1992 με στόχο να προσφέρει ανθρωπιστική και υλικοτεχνική βοήθεια σε υποβαθμισμένες περιοχές της Αρμενίας και να χρηματοδοτεί έργα που αναβαθμίζουν τις υποδομές της χώρας. Στο Παγκόσμιο Κεντρικό Συμβούλιο συμμετέχουν όλες οι θρησκευτικές και πολιτικές αρχές της Αρμενίας και της Διασποράς, ενώ επιτροπές δραστηριοποιούνται σε δεκαοκτώ χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα από το 2009.</span></span></p>
<p style="margin-right: 5.65pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Συναντηθήκαμε με τον </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">πρόεδρο του παραρτήματος στην Ελλάδα Ντανιέλ Απικιάν,</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> ο οποίος μας μίλησε για το έως τώρα έργο, τα προβλήματα και τη μελλοντική πορεία της οργάνωσης.<br /><br /></span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν </span></span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"><br />Στα τέλη Ιουνίου συμμετείχατε στο συνέδριο του «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ» που διεξήχθη στο Γερεβάν. Ποια ήταν τα θέματα που απασχόλησαν τους συμμετέχοντες, ποιες οι προτεραιότητες και ποιοι οι στόχοι; Έχει αλλάξει κάτι στη διάρθρωση της οργάνωσης; </span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Στις 27 Ιουνίου 2025 διεξήχθη στο Γερεβάν η ετήσια γενική συνέλευση της οργάνωσης υπό την προεδρία του Βαχάκν Χατσατουριάν, Προέδρου της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Όπως πολύ σωστά αναφέρατε, οι συμμετέχοντες προέρχονται από όλες τις θρησκευτικές και πολιτικές αρχές του έθνους μας, και πρόεδρος της Γ.Σ. και του Δ.Σ. είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Το συνέδριο θεωρείται υψίστης σημασίας, διότι είναι η μόνη οργάνωση που επί τριάντα τρία χρόνια συγκαλεί στο ίδιο τραπέζι όλους τους φορείς του έθνους μας για την επίτευξη κοινών σκοπών, την κάλυψη κοινών αναγκών και την επίλυση κοινών προβλημάτων.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Φέτος παρουσιάστηκαν τα προγράμματα που έχουν υλοποιηθεί σε τομείς όπως η κατασκευή κατοικιών, η υγειονομική περίθαλψη, η ανθρωπιστική βοήθεια, η κοινωνική υποστήριξη, η εκπαίδευση, η αποκατάσταση και ανάπτυξη υποδομών και η μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που αναμένεται κατά τα επόμενα έτη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Πώς έχει δομηθεί η ελληνική οργάνωση; Θα μπορούσατε να μας παρουσιάσετε συνοπτικά τα έργα που έχει ολοκληρώσει και την αρωγή που έχει προσφέρει το παράρτημα της Ελλάδας από το 2009 μέχρι σήμερα; </span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Το παράρτημα της Ελλάδας έχει δομηθεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Απαρτίζεται από όλους τους θρησκευτικούς φορείς, τους εκπροσώπους όλων των κομμάτων, σωματείων και οργανώσεων της ελληνοαρμενικής κοινότητας. Από την πρώτη ημέρα της ίδρυσής του έχει συμμετάσχει και αναλάβει πάνω από είκοσι προγράμματα στην Αρμενία και στο Αρτσάχ, είτε αυτοτελώς είτε σε συνεργασία με παραρτήματα άλλων χωρών.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα υλοποιημένα προγράμματα αφορούν την κατασκευή και επίπλωση κατοικιών, την τεχνολογική και υλικοτεχνική αναβάθμιση νηπιαγωγείων και σχολείων, την κατασκευή δρόμων και υποδομών παροχής νερού, με αποκορύφωμα την προμήθεια δέκα καινούργιων λεωφορείων μεσαίου μεγέθους αμέσως μετά τον πόλεμο. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Μετά τον πόλεμο των σαράντα τεσσάρων ημερών και τα γεγονότα που ακολουθήσαν, η απογοήτευση και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς όλους τους κρατικούς θεσμούς, και όχι μόνο, έχει λάβει μαζικό χαρακτήρα. Πώς θα διαχειριστείτε αυτή την εξέλιξη;</span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Πράγματι, μετά την ήττα του πολέμου επικρατεί μια σχετική απογοήτευση προς όλες τις δομές του έθνους μας, αυτό όμως δεν πρέπει να συγχέεται με τη σημαντική ανθρωπιστική δραστηριότητα της οργάνωσης. Η απογοήτευση δεν είναι αποτέλεσμα ανεπαρκούς ή κακής δουλειάς του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">. Υπενθυμίζω ότι την ημέρα της έναρξης του πολέμου, η κυβέρνηση της Αρμενίας έδωσε εντολή, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, σε όλες τις πρεσβείες ανά τον κόσμο να κινητοποιήσουν τα παραρτήματα του</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> ώστε να καλυφθούν οι έκτακτες ανθρωπιστικές ανάγκες. Και επιλέχθηκε το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χιμνατράμ» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">καθότι αποδεδειγμένα διαθέτει τη σωστή δομή, την οργάνωση και κυρίως την εμπειρία διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων σε καθεστώς απόλυτης διαφάνειας.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Δεν πρόκειται για κρατικό θεσμό αλλά για αμιγώς μη κερδοσκοπική και εντελώς ανεξάρτητη ανθρωπιστική οργάνωση.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Η όποια συμπάθεια ή μη προς κόμματα, θρησκευτικές δομές, πρόσωπα ή ακόμη και κυβερνήσεις δεν πρέπει να συγχέεται με τη σημαντική και ουσιαστική ανθρωπιστική δραστηριότητα που προσφέρει η οργάνωση. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"><em>Έχετε κάνει μια αποτίμηση των έργων που έγιναν από το «Χιμνατράμ» όλα αυτά τα χρόνια στο κατεχόμενο πλέον Αρτσάχ. Στην Αρμενία ποια είναι τα έργα της οργάνωσης που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα;</em> </span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σχεδόν 1.500 έργα υποδομών, που έδωσαν χαρά και ελπίδα σε χιλιάδες κατοίκους στο διάστημα των τριάντα τριών ετών, εγκαταλείφθηκαν ή καταστράφηκαν ολοσχερώς. Πρόκειται για μια πολύ σκληρή πραγματικότητα για τους 1,5 εκ. δωρητές της οργάνωσης ανά τον κόσμο που βλέπουν τους κόπους και τις θυσίες τόσων ετών να καταστρέφονται.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σήμερα, σε όλη την επικράτεια της Αρμενίας βρίσκονται σε εξέλιξη εκατοντάδες προγράμματα κατασκευών, αναβάθμισης υποδομών, ενίσχυσης περιοχών κοντά στα σύνορα, και κυρίως κοινωνικής και εκπαιδευτικής αποκατάστασης των χιλιάδων παιδιών και γυναικών που ξεριζώθηκαν από τα πατρογονικά εδάφη του Αρτσάχ.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Μόνο το 2024 υλοποιήθηκαν πάνω από πενήντα προγράμματα συνολικού ύψους 1.633.358.691,79 AMD, <em>(περίπου 3.700.000 ευρώ)</em> για περισσότερους από 55.000 δικαιούχους σε σαράντα κοινότητες σε όλη την Αρμενία. Ένα μέρος αυτών των προγραμμάτων έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα και θα συνεχιστούν το 2025-2026.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Να προσθέσω ότι όλα τα προγράμματα είναι διαθέσιμα στην επίσημη ιστοσελίδα του</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> <em>(</em></span><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">www</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">himnadram</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">org</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">)</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">, όπου ο καθένας έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την εξέλιξή τους με απόλυτη διαφάνεια.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Υπήρξαν δύο πολύ ατυχείς στιγμές για το «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»: η πρώτη ήταν η εκμετάλλευση κεφαλαίων για ίδιον όφελος από τον εκτελεστικό διευθυντή της οργάνωσης το 2018, και η δεύτερη η αδιαφανής διαχείριση των κεφαλαίων της οργάνωσης από την κυβέρνηση το διάστημα της κρίσης του Αρτσάχ. Ο κόσμος ζητά πειστικές απαντήσεις για αυτά τα ζητήματα.</span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Το 2018 κλονίστηκε η αξιοπιστία προς το πρόσωπο του εκτελεστικού διευθυντή, γεγονός που μας προβλημάτισε ιδιαιτέρως.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Οι ελεγκτικές αρχές αντέδρασαν ακαριαία, διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρξε υπεξαίρεση πόρων αλλά ενδείξεις ότι πόροι αφαιρέθηκαν και έπειτα επανατοποθετήθηκαν. Αυτή η πράξη, όπως είναι φυσικό, δημιούργησε προβληματισμό, επιφέροντας την άμεση αντικατάσταση του εκτελεστικού διευθυντή, ώστε το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> να συνεχίσει απρόσκοπτα το μεγάλο έργο του. Επί αυτού εκκρεμεί δικαστική διαδικασία, και λαμβάνοντας υπόψιν τη δυναμική φύση της υπόθεσης και την αρχή του τεκμηρίου αθωότητας, θα ήταν άστοχο να σχολιάσουμε περαιτέρω σε αυτό το στάδιο.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Μόλις ληφθεί η τελεσίδικη δικαστική απόφαση, η εικόνα θα είναι σαφέστερη και θα έχουμε μια οριστική και νομικά ορθή άποψη επί του θέματος. Αναμφίβολα μια τέτοια είδηση από μόνη της παίρνει γρήγορα μεγάλες διαστάσεις, δημιουργεί δυσαρέσκεια και καλλιεργεί αισθήματα δυσπιστίας, αλλά η επιπόλαιη πράξη ενός ατόμου <em>(ακόμη και του εκτελεστικού διευθυντή) </em>δεν μπορεί και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αναιρέσει το σημαντικό έργο που έχει κάνει, συνεχίζει και θα συνεχίσει να κάνει το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ».</span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Όσον αφορά τη μεταφορά πόρων προς την κυβέρνηση το διάστημα του πολέμου στο Αρτσάχ θα ήθελα να εξηγήσω το εξής.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Οι πόροι που διοχετεύτηκαν από τα τοπικά παραρτήματα όλου του κόσμου προς τα κεντρικά της Αρμενίας χρησιμοποιήθηκαν στο ακέραιο για την υλοποίηση των προγραμμάτων που είχαν επιλέξει τα τοπικά παραρτήματα, όπως έγινε και στη δική μας περίπτωση με τα 10 καινούργια λεωφορεία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Από τα ποσά όμως που διοχετεύτηκαν απευθείας στα κεντρικά μέσω της επίσημης ιστοσελίδας <em>(κυρίως από δωρητές της Αρμενίας, όχι της Διασποράς)</em> ένα μέρος τους αξιοποιήθηκε, όπως ήταν φυσικό, για την κάλυψη των έκτακτων αναγκών της κυβέρνησης, από τη στιγμή που δεν υπήρχε συγκεκριμένο επιλεγμένο πρόγραμμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Όλα τα παραπάνω έχουν παρουσιαστεί και ανακοινωθεί με απόλυτη σαφήνεια και διαφάνεια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Προτρέπω τον κόσμο να επισκεφτεί, εκτός από την ιστοσελίδα του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">, και την ιστοσελίδα του Κρατικού Ελεγκτικού Συμβουλίου <em>(<a href="https://armsai.am/en/node/1275">https://armsai.am/en/node/1275</a></em>) και να μελετήσει προσεκτικά το αρχείο</span><span style="text-decoration: underline;"></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">himnadram</span></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">.</span></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">zip</span></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">,</span></span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> όπου αναλύεται λεπτομερώς πώς και πού διοχετεύτηκαν όλοι οι πόροι, έως και το τελευταίο ευρώ. Προτρέπω επίσης να ανατρέξετε στο παρακάτω βίντεο στα αγγλικά</span><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">https</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">://</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">youtu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">be</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">/</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">W</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">7</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">AdymbT</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">1</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">GI</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">?</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">si</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">=</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">rm</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">65</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">TP</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">69</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">jXvbav</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">-</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Y</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> και στα αρμενικά<em> </em></span><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">https</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">://</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">youtu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">be</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">/</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">dCzFLuyRx</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">3</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">k</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">?</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">si</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">=075</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Hu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">3</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">D</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">_</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Qu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">4</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">wOxUM</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">.</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> Δυστυχώς, μια δυσάρεστη πραγματικότητα της εποχής μας συνιστά η ταχύτατα αυξανόμενη τάση παραπληροφόρησης και διάδοσης ψευδών ειδήσεων, κυρίως από τα κοινωνικά δίκτυα, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του κοινού να αδυνατεί να διαχωρίσει μια πραγματική από μια ψευδή είδηση. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο φαινόμενο που δεν πλήττει μόνο το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> αλλά γενικά τους θεσμούς.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να επισημάνω ότι έχουμε παρατηρήσει, αποδεδειγμένα και διαχρονικά, ότι οι άνθρωποι που έχουν την τάση να διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις, να μειώνουν και να δυσφημίζουν εκείνους που εργάζονται αδιάκοπα για να προσφέρουν είναι ακριβώς εκείνοι που ποτέ δεν συνεισφέρουν ούτε 1ευρώ, μετατρέποντας την προσωπική τους στάση σε άλλοθι και δικαιολογία ώστε να μη συνεισφέρουν.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Αν δεν κάνω λάθος, σύμφωνα με τον κανονισμό της οργάνωσης, ένα μικρό μέρος του κεφαλαίου των παραρτημάτων μπορεί να προσφέρεται και σε τοπικές ανάγκες της Διασποράς. Αλλά τουλάχιστον εδώ στην Ελλάδα αυτό δεν το έχουμε δει, παρά τις μεγάλες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δομές μας. Γιατί;</span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σωστά, το καταστατικό του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> δίνει τη δυνατότητα στα παραρτήματα να χρησιμοποιούν ένα μικρό ποσοστό των δωρεών για τις τοπικές ανάγκες κάθε κοινότητας.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι το 2013 το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">, λαμβάνοντας υπόψιν τη δύσκολη οικονομική κατάσταση της κοινότητας, μετά από ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. και έγκριση από τα κεντρικά της Αρμενίας, διέθεσε το ποσό των 7,872€ προς τα αρμενικά σχολεία όλης της επικράτειας. Αυτό το ποσό μοιράστηκε σε αναλογία με τον αριθμό των μαθητών που φοιτούσαν τότε στα σχολεία, και εκτός από τα σχολεία της Αττικής αφορούσε ακόμη και τα εβδομαδιαία σχολεία της Βόρειας Ελλάδας.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Εδώ υπάρχει ένα εξαιρετικά λεπτό σημείο που πρέπει να διευκρινιστεί: Όταν συλλέγονται χρήματα για έναν συγκεκριμένο σκοπό, το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> αποκτά την απόλυτη ευθύνη υλοποίησης του σκοπού αυτού, και δεν έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τους πόρους για άλλο σκοπό, ακόμη και αν αυτό επιτρέπεται από το καταστατικό. Μια τέτοια πράξη μπορεί να θεωρηθεί παραπλανητική προς τους δωρητές, με κίνδυνο να θίξει ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία, συνέπεια και διαφάνεια της οργάνωσης.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα προγράμματα ανακοινώνονται από τα κεντρικά της Αρμενίας, έχοντας υπόψιν τις ανάγκες κάθε εποχής, και επιλέγονται από τα τοπικά παραρτήματα ανά τον κόσμο, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητές τους.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα χρήματα που συλλέγονται αφορούν συγκεκριμένα και ανακοινωμένα προγράμματα με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και χρονοδιάγραμμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Ο κάθε δωρητής, ανεξαρτήτως ποσού, αποκτά το δικαίωμα παρακολούθησης της ορθής υλοποίησης του προγράμματος στο οποίο συμμετέχει μέσω της επίσημης ιστοσελίδας ή μέσω του τοπικού παραρτήματος της χώρας του.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">» βασίζεται στη συλλογική προσπάθεια και συμμετοχή όλου του κόσμου, όχι απαραίτητα με μεγάλα ποσά αλλά με μεγάλη και ευρεία συμμετοχή, έχοντας ως μοναδικό σκοπό να καλύψει με συνέπεια και διαφάνεια τις ανθρωπιστικές ανάγκες του έθνους μας. Αυτή ακριβώς είναι και η δύναμη του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ».</span></strong></span></p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Apikian.jpg" alt="Apikian" /></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">Το «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ» είναι η μόνη<br /></span></strong><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">οργάνωση που επί τριάντα τρία χρόνια<br /></span></strong><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">συγκαλεί στο ίδιο τραπέζι όλους τους φορείς<br /></span></strong><strong><span style="font-size: 15.5pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272780; letter-spacing: -0.15pt;">του έθνους μας για την επίτευξη κοινών σκοπών<br /><br /></span></strong></p>
<p style="margin-right: 5.65pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Η Παναρμενική Οργάνωση Αλληλεγγύης </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> (</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Hayastan </span></em><em></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">All </span></em><em></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Armenian </span></em><em></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Fund</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">)</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> είναι μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1992 με στόχο να προσφέρει ανθρωπιστική και υλικοτεχνική βοήθεια σε υποβαθμισμένες περιοχές της Αρμενίας και να χρηματοδοτεί έργα που αναβαθμίζουν τις υποδομές της χώρας. Στο Παγκόσμιο Κεντρικό Συμβούλιο συμμετέχουν όλες οι θρησκευτικές και πολιτικές αρχές της Αρμενίας και της Διασποράς, ενώ επιτροπές δραστηριοποιούνται σε δεκαοκτώ χώρες, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα από το 2009.</span></span></p>
<p style="margin-right: 5.65pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Συναντηθήκαμε με τον </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">πρόεδρο του παραρτήματος στην Ελλάδα Ντανιέλ Απικιάν,</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> ο οποίος μας μίλησε για το έως τώρα έργο, τα προβλήματα και τη μελλοντική πορεία της οργάνωσης.<br /><br /></span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν </span></span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"><br />Στα τέλη Ιουνίου συμμετείχατε στο συνέδριο του «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ» που διεξήχθη στο Γερεβάν. Ποια ήταν τα θέματα που απασχόλησαν τους συμμετέχοντες, ποιες οι προτεραιότητες και ποιοι οι στόχοι; Έχει αλλάξει κάτι στη διάρθρωση της οργάνωσης; </span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Στις 27 Ιουνίου 2025 διεξήχθη στο Γερεβάν η ετήσια γενική συνέλευση της οργάνωσης υπό την προεδρία του Βαχάκν Χατσατουριάν, Προέδρου της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Όπως πολύ σωστά αναφέρατε, οι συμμετέχοντες προέρχονται από όλες τις θρησκευτικές και πολιτικές αρχές του έθνους μας, και πρόεδρος της Γ.Σ. και του Δ.Σ. είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Το συνέδριο θεωρείται υψίστης σημασίας, διότι είναι η μόνη οργάνωση που επί τριάντα τρία χρόνια συγκαλεί στο ίδιο τραπέζι όλους τους φορείς του έθνους μας για την επίτευξη κοινών σκοπών, την κάλυψη κοινών αναγκών και την επίλυση κοινών προβλημάτων.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Φέτος παρουσιάστηκαν τα προγράμματα που έχουν υλοποιηθεί σε τομείς όπως η κατασκευή κατοικιών, η υγειονομική περίθαλψη, η ανθρωπιστική βοήθεια, η κοινωνική υποστήριξη, η εκπαίδευση, η αποκατάσταση και ανάπτυξη υποδομών και η μεγάλης κλίμακας ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που αναμένεται κατά τα επόμενα έτη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Πώς έχει δομηθεί η ελληνική οργάνωση; Θα μπορούσατε να μας παρουσιάσετε συνοπτικά τα έργα που έχει ολοκληρώσει και την αρωγή που έχει προσφέρει το παράρτημα της Ελλάδας από το 2009 μέχρι σήμερα; </span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Το παράρτημα της Ελλάδας έχει δομηθεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Απαρτίζεται από όλους τους θρησκευτικούς φορείς, τους εκπροσώπους όλων των κομμάτων, σωματείων και οργανώσεων της ελληνοαρμενικής κοινότητας. Από την πρώτη ημέρα της ίδρυσής του έχει συμμετάσχει και αναλάβει πάνω από είκοσι προγράμματα στην Αρμενία και στο Αρτσάχ, είτε αυτοτελώς είτε σε συνεργασία με παραρτήματα άλλων χωρών.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα υλοποιημένα προγράμματα αφορούν την κατασκευή και επίπλωση κατοικιών, την τεχνολογική και υλικοτεχνική αναβάθμιση νηπιαγωγείων και σχολείων, την κατασκευή δρόμων και υποδομών παροχής νερού, με αποκορύφωμα την προμήθεια δέκα καινούργιων λεωφορείων μεσαίου μεγέθους αμέσως μετά τον πόλεμο. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Μετά τον πόλεμο των σαράντα τεσσάρων ημερών και τα γεγονότα που ακολουθήσαν, η απογοήτευση και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς όλους τους κρατικούς θεσμούς, και όχι μόνο, έχει λάβει μαζικό χαρακτήρα. Πώς θα διαχειριστείτε αυτή την εξέλιξη;</span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Πράγματι, μετά την ήττα του πολέμου επικρατεί μια σχετική απογοήτευση προς όλες τις δομές του έθνους μας, αυτό όμως δεν πρέπει να συγχέεται με τη σημαντική ανθρωπιστική δραστηριότητα της οργάνωσης. Η απογοήτευση δεν είναι αποτέλεσμα ανεπαρκούς ή κακής δουλειάς του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">. Υπενθυμίζω ότι την ημέρα της έναρξης του πολέμου, η κυβέρνηση της Αρμενίας έδωσε εντολή, μέσω του Υπουργείου Εξωτερικών, σε όλες τις πρεσβείες ανά τον κόσμο να κινητοποιήσουν τα παραρτήματα του</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> ώστε να καλυφθούν οι έκτακτες ανθρωπιστικές ανάγκες. Και επιλέχθηκε το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χιμνατράμ» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">καθότι αποδεδειγμένα διαθέτει τη σωστή δομή, την οργάνωση και κυρίως την εμπειρία διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων σε καθεστώς απόλυτης διαφάνειας.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Δεν πρόκειται για κρατικό θεσμό αλλά για αμιγώς μη κερδοσκοπική και εντελώς ανεξάρτητη ανθρωπιστική οργάνωση.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Η όποια συμπάθεια ή μη προς κόμματα, θρησκευτικές δομές, πρόσωπα ή ακόμη και κυβερνήσεις δεν πρέπει να συγχέεται με τη σημαντική και ουσιαστική ανθρωπιστική δραστηριότητα που προσφέρει η οργάνωση. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"><em>Έχετε κάνει μια αποτίμηση των έργων που έγιναν από το «Χιμνατράμ» όλα αυτά τα χρόνια στο κατεχόμενο πλέον Αρτσάχ. Στην Αρμενία ποια είναι τα έργα της οργάνωσης που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα;</em> </span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σχεδόν 1.500 έργα υποδομών, που έδωσαν χαρά και ελπίδα σε χιλιάδες κατοίκους στο διάστημα των τριάντα τριών ετών, εγκαταλείφθηκαν ή καταστράφηκαν ολοσχερώς. Πρόκειται για μια πολύ σκληρή πραγματικότητα για τους 1,5 εκ. δωρητές της οργάνωσης ανά τον κόσμο που βλέπουν τους κόπους και τις θυσίες τόσων ετών να καταστρέφονται.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σήμερα, σε όλη την επικράτεια της Αρμενίας βρίσκονται σε εξέλιξη εκατοντάδες προγράμματα κατασκευών, αναβάθμισης υποδομών, ενίσχυσης περιοχών κοντά στα σύνορα, και κυρίως κοινωνικής και εκπαιδευτικής αποκατάστασης των χιλιάδων παιδιών και γυναικών που ξεριζώθηκαν από τα πατρογονικά εδάφη του Αρτσάχ.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Μόνο το 2024 υλοποιήθηκαν πάνω από πενήντα προγράμματα συνολικού ύψους 1.633.358.691,79 AMD, <em>(περίπου 3.700.000 ευρώ)</em> για περισσότερους από 55.000 δικαιούχους σε σαράντα κοινότητες σε όλη την Αρμενία. Ένα μέρος αυτών των προγραμμάτων έχουν μακροπρόθεσμο χαρακτήρα και θα συνεχιστούν το 2025-2026.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Να προσθέσω ότι όλα τα προγράμματα είναι διαθέσιμα στην επίσημη ιστοσελίδα του</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> <em>(</em></span><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">www</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">himnadram</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">org</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">)</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">, όπου ο καθένας έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει την εξέλιξή τους με απόλυτη διαφάνεια.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Υπήρξαν δύο πολύ ατυχείς στιγμές για το «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»: η πρώτη ήταν η εκμετάλλευση κεφαλαίων για ίδιον όφελος από τον εκτελεστικό διευθυντή της οργάνωσης το 2018, και η δεύτερη η αδιαφανής διαχείριση των κεφαλαίων της οργάνωσης από την κυβέρνηση το διάστημα της κρίσης του Αρτσάχ. Ο κόσμος ζητά πειστικές απαντήσεις για αυτά τα ζητήματα.</span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Το 2018 κλονίστηκε η αξιοπιστία προς το πρόσωπο του εκτελεστικού διευθυντή, γεγονός που μας προβλημάτισε ιδιαιτέρως.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Οι ελεγκτικές αρχές αντέδρασαν ακαριαία, διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρξε υπεξαίρεση πόρων αλλά ενδείξεις ότι πόροι αφαιρέθηκαν και έπειτα επανατοποθετήθηκαν. Αυτή η πράξη, όπως είναι φυσικό, δημιούργησε προβληματισμό, επιφέροντας την άμεση αντικατάσταση του εκτελεστικού διευθυντή, ώστε το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> να συνεχίσει απρόσκοπτα το μεγάλο έργο του. Επί αυτού εκκρεμεί δικαστική διαδικασία, και λαμβάνοντας υπόψιν τη δυναμική φύση της υπόθεσης και την αρχή του τεκμηρίου αθωότητας, θα ήταν άστοχο να σχολιάσουμε περαιτέρω σε αυτό το στάδιο.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Μόλις ληφθεί η τελεσίδικη δικαστική απόφαση, η εικόνα θα είναι σαφέστερη και θα έχουμε μια οριστική και νομικά ορθή άποψη επί του θέματος. Αναμφίβολα μια τέτοια είδηση από μόνη της παίρνει γρήγορα μεγάλες διαστάσεις, δημιουργεί δυσαρέσκεια και καλλιεργεί αισθήματα δυσπιστίας, αλλά η επιπόλαιη πράξη ενός ατόμου <em>(ακόμη και του εκτελεστικού διευθυντή) </em>δεν μπορεί και δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αναιρέσει το σημαντικό έργο που έχει κάνει, συνεχίζει και θα συνεχίσει να κάνει το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ».</span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Όσον αφορά τη μεταφορά πόρων προς την κυβέρνηση το διάστημα του πολέμου στο Αρτσάχ θα ήθελα να εξηγήσω το εξής.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Οι πόροι που διοχετεύτηκαν από τα τοπικά παραρτήματα όλου του κόσμου προς τα κεντρικά της Αρμενίας χρησιμοποιήθηκαν στο ακέραιο για την υλοποίηση των προγραμμάτων που είχαν επιλέξει τα τοπικά παραρτήματα, όπως έγινε και στη δική μας περίπτωση με τα 10 καινούργια λεωφορεία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Από τα ποσά όμως που διοχετεύτηκαν απευθείας στα κεντρικά μέσω της επίσημης ιστοσελίδας <em>(κυρίως από δωρητές της Αρμενίας, όχι της Διασποράς)</em> ένα μέρος τους αξιοποιήθηκε, όπως ήταν φυσικό, για την κάλυψη των έκτακτων αναγκών της κυβέρνησης, από τη στιγμή που δεν υπήρχε συγκεκριμένο επιλεγμένο πρόγραμμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Όλα τα παραπάνω έχουν παρουσιαστεί και ανακοινωθεί με απόλυτη σαφήνεια και διαφάνεια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Προτρέπω τον κόσμο να επισκεφτεί, εκτός από την ιστοσελίδα του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">, και την ιστοσελίδα του Κρατικού Ελεγκτικού Συμβουλίου <em>(<a href="https://armsai.am/en/node/1275">https://armsai.am/en/node/1275</a></em>) και να μελετήσει προσεκτικά το αρχείο</span><span style="text-decoration: underline;"></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">himnadram</span></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">.</span></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">zip</span></span><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">,</span></span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> όπου αναλύεται λεπτομερώς πώς και πού διοχετεύτηκαν όλοι οι πόροι, έως και το τελευταίο ευρώ. Προτρέπω επίσης να ανατρέξετε στο παρακάτω βίντεο στα αγγλικά</span><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">https</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">://</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">youtu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">be</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">/</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">W</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">7</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">AdymbT</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">1</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">GI</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">?</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">si</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">=</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">rm</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">65</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">TP</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">69</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">jXvbav</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">-</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Y</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> και στα αρμενικά<em> </em></span><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">https</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">://</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">youtu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">.</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">be</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">/</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">dCzFLuyRx</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">3</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">k</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">?</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">si</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">=075</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Hu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">3</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">D</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">_</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Qu</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">4</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">wOxUM</span></em><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">.</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> Δυστυχώς, μια δυσάρεστη πραγματικότητα της εποχής μας συνιστά η ταχύτατα αυξανόμενη τάση παραπληροφόρησης και διάδοσης ψευδών ειδήσεων, κυρίως από τα κοινωνικά δίκτυα, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του κοινού να αδυνατεί να διαχωρίσει μια πραγματική από μια ψευδή είδηση. Πρόκειται για ένα παγκόσμιο φαινόμενο που δεν πλήττει μόνο το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> αλλά γενικά τους θεσμούς.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να επισημάνω ότι έχουμε παρατηρήσει, αποδεδειγμένα και διαχρονικά, ότι οι άνθρωποι που έχουν την τάση να διαδίδουν ψευδείς ειδήσεις, να μειώνουν και να δυσφημίζουν εκείνους που εργάζονται αδιάκοπα για να προσφέρουν είναι ακριβώς εκείνοι που ποτέ δεν συνεισφέρουν ούτε 1ευρώ, μετατρέποντας την προσωπική τους στάση σε άλλοθι και δικαιολογία ώστε να μη συνεισφέρουν.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Αν δεν κάνω λάθος, σύμφωνα με τον κανονισμό της οργάνωσης, ένα μικρό μέρος του κεφαλαίου των παραρτημάτων μπορεί να προσφέρεται και σε τοπικές ανάγκες της Διασποράς. Αλλά τουλάχιστον εδώ στην Ελλάδα αυτό δεν το έχουμε δει, παρά τις μεγάλες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δομές μας. Γιατί;</span></strong></span></em></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σωστά, το καταστατικό του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> δίνει τη δυνατότητα στα παραρτήματα να χρησιμοποιούν ένα μικρό ποσοστό των δωρεών για τις τοπικές ανάγκες κάθε κοινότητας.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι το 2013 το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">, λαμβάνοντας υπόψιν τη δύσκολη οικονομική κατάσταση της κοινότητας, μετά από ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. και έγκριση από τα κεντρικά της Αρμενίας, διέθεσε το ποσό των 7,872€ προς τα αρμενικά σχολεία όλης της επικράτειας. Αυτό το ποσό μοιράστηκε σε αναλογία με τον αριθμό των μαθητών που φοιτούσαν τότε στα σχολεία, και εκτός από τα σχολεία της Αττικής αφορούσε ακόμη και τα εβδομαδιαία σχολεία της Βόρειας Ελλάδας.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Εδώ υπάρχει ένα εξαιρετικά λεπτό σημείο που πρέπει να διευκρινιστεί: Όταν συλλέγονται χρήματα για έναν συγκεκριμένο σκοπό, το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> αποκτά την απόλυτη ευθύνη υλοποίησης του σκοπού αυτού, και δεν έχει το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τους πόρους για άλλο σκοπό, ακόμη και αν αυτό επιτρέπεται από το καταστατικό. Μια τέτοια πράξη μπορεί να θεωρηθεί παραπλανητική προς τους δωρητές, με κίνδυνο να θίξει ανεπανόρθωτα την αξιοπιστία, συνέπεια και διαφάνεια της οργάνωσης.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα προγράμματα ανακοινώνονται από τα κεντρικά της Αρμενίας, έχοντας υπόψιν τις ανάγκες κάθε εποχής, και επιλέγονται από τα τοπικά παραρτήματα ανά τον κόσμο, ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητές τους.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα χρήματα που συλλέγονται αφορούν συγκεκριμένα και ανακοινωμένα προγράμματα με συγκεκριμένο προϋπολογισμό και χρονοδιάγραμμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Ο κάθε δωρητής, ανεξαρτήτως ποσού, αποκτά το δικαίωμα παρακολούθησης της ορθής υλοποίησης του προγράμματος στο οποίο συμμετέχει μέσω της επίσημης ιστοσελίδας ή μέσω του τοπικού παραρτήματος της χώρας του.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;"> «Χαϊαστάν - Χιμνατράμ</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">» βασίζεται στη συλλογική προσπάθεια και συμμετοχή όλου του κόσμου, όχι απαραίτητα με μεγάλα ποσά αλλά με μεγάλη και ευρεία συμμετοχή, έχοντας ως μοναδικό σκοπό να καλύψει με συνέπεια και διαφάνεια τις ανθρωπιστικές ανάγκες του έθνους μας. Αυτή ακριβώς είναι και η δύναμη του </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Χαϊαστάν - Χιμνατράμ».</span></strong></span></p>Χρήστος Σοφιανόπουλος - Πρέσβυς της Ελλάδας στην Αρμενία2025-04-02T05:27:19Z2025-04-02T05:27:19Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/1184-presvis-sofianopoulosAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Christos_Sofianopoulos.jpg" alt="Christos Sofianopoulos" /></p>
<p style="text-align: center; text-indent: 11.35pt;"><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">Η Ελλάδα υποστηρίζει </span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">τις έναρχες, διπλωματικές<br /></span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">προσπάθειες της Αρμενίας </span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">για την επίτευξη<br /></span></strong></span><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">σταθερής </span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">και διαρκούς ειρήνης</span></strong></span></p>
<p> </p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο Χρήστος Σοφιανόπουλος ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Πρέσβυς της Ελλάδας στην Αρμενία το Δεκέμβριο 2023. Έχει υπηρετήσει ως επικεφαλής του πολιτικού τμήματος της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Ουάσιγκτων <em>(2020-2022)</em>, ως Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στα Ιεροσόλυμα (2016-2020), στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΑΣΕ<em> (2008-2011)</em>, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου της άσκησης της προεδρίας του Οργανισμού από την Ελλάδα, στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ε.Ε. </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">(2004-2008),</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> όπου ασχολήθηκε με θέματα Διεύρυνσης Ε.Ε. και με θέματα Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, καθώς και στην Πρεσβεία της Ελλάδας στη Στοκχόλμη</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> (2001)</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> ως Ακόλουθος Πρεσβείας.</span></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στην Κεντρική Υπηρεσία του ΥΠΕΞ έχει υπηρετήσει επί επτά, συνολικά, έτη σε Διευθύνσεις που παρακολουθούν θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης <em>(θέματα Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Άμυνας, Διεύρυση Ε.Ε., Ευρωπαϊκή Συνέλευση και διαπραγμάτευση της Συνθήκης της Λισσαβώνας)</em>. Έχει υπηρετήσει ως Διευθυντής του Γραφείου Γενικού Γραμματέα του ΥΠΕΞ, καθώς και στη Γενική Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Υπουργείου.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967 και είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου<em> (LSE) </em>στην πολιτική επιστήμη.</span></p>
<hr />
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong><em></em></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Αναλάβατε την θέση στην Αρμενία σε μια περίοδο εξαιρετικά δύσκολη για τη χώρα η οποία είναι εκτεθειμένη σε πολλούς και σοβαρούς κίνδυνους. Η Ελλάδα ως φίλη χώρα και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ποιους τρόπους βοηθάει την Αρμενία για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες δυσκολίες;</span></em></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">H Ελλάδα ως φίλη χώρα με στενούς, ιστορικούς δεσμούς με την Αρμενία επεδίωξε, όποτε χρειάστηκε, να προσφέρει στήριξη, με κάθε εφικτό τρόπο, όπως για παράδειγμα μέσω ανθρωπιστικής βοήθειας. Εξίσου, όμως, σημαντικό είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι ένας έναρχος διεθνής δρώντας, αφού ασκεί την εξωτερική της πολιτική με βάση τις αρχές του διεθνούς δικαίου. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών είναι θεμελιώδης, απαραβίαστη αρχή. Η Ελλάδα είναι υπέρμαχος της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών μεταξύ χωρών και αντιτίθεται σθεναρά στη χρήση βίας ή στην απειλή χρήσης βίας και αντ΄ αυτού είναι σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο και τη διπλωματία. Είναι επίσης μια χώρα βαθιά προσηλωμένη στις δημοκρατικές αρχές και αξίες</span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">. Εξ ου και οι τρεις λέξεις στο λογότυπο της συμμετοχής της Ελλάδας, ως μέλος, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για τα έτη 2025-2026</span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">: </span><strong><span style="font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Διάλογος, Διπλωματία, Δημοκρατία»</span></strong><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">. Η Ελλάδα θα τηρήσει μια θέση αρχών καθ΄ όλη τη διάρκεια της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. </span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">Είναι λογικό, συνεπώς, η Ελλάδα να υποστηρίζει τις έναρχες, διπλωματικές προσπάθειες της Αρμενίας για την επίτευξη σταθερής και διαρκούς ειρήνης στον Ν. Καύκασο </span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">και ομαλοποίησης σχέσεων με τους γειτονές της, καθώς και την πρωτοβουλία της που έχει στόχο την απεμπλοκή της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας, δηλαδή την επαναλειτουργία των δικτύων μεταφορών και επικοινωνιών με όλους τους γείτονές της, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου και προς όφελος της σταθερότητας και της ευημερίας στην ευρύτερη περιοχή. </span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Οι διμερείς συναντήσεις πολιτικού διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ της Ελλάδας και της Αρμενίας που πάντοτε θέτουν τον τόνο στις σχέσεις μεταξύ δύο χωρών, έχουν ήδη πυκνώσει το τελευταίο διάστημα. Εντός του 2024, ο Αρμένιος Πρωθυπουργός επισκέφθηκε την Αθήνα και ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών επισκέφθηκε το Γερεβάν, ενώ οι δύο Πρωθυπουργοί και οι δύο Υπουργοί Εξωτερικών είχαν επιπλέον συναντήσεις, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, η Ελλάδα είναι, ιστορικά, το πρώτο Κράτος-Μέλος του ΝΑΤΟ που επιδίωξε συστηματική συνεργασία με την Αρμενία. Η συνεργασία αυτή βασίστηκε πρωτίστως στον τομέα της εκπαίδευσης, αλλά πλέον επεκτείνεται και σε αυτόν της πραγματοποίησης κοινών ασκήσεων. Δόκιμοι του Αρμενικού Στρατού φοιτούν και αποφοιτούν από την Σχολή Ευελπίδων και την Στρατιωτική Ακαδημία Σωμάτων Στρατού εδώ και πολλά χρόνια. Πολύ πρόσφατα, το Δεκέμβριο του 2023, οι δύο πλευρές υπέγραψαν και Στρατιωτικοτεχνική συμφωνία, κατά την επίσκεψη στην Αθήνα του Υπουργού Άμυνας της Αρμενίας, επίσκεψη που ανταποδόθηκε, τον περασμένο Μάρτιο, όταν ο Έλληνας Υπουργός Εθνικής Άμυνας επισκέφθηκε το Γερεβάν. Πρόσφατα, υπήρξε, επίσης, ανταλλαγή εμπειριών σε επίπεδο επιτελών. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Η συνεργασία στον τομέα της άμυνας, σήμερα, καθίσταται ακόμη πιο σημαντική για την Αρμενία, αφού επιδιώκει, ταχέως, έναν εις βάθος εκσυγχρονισμό του στρατεύματός της, σε όλους τους τομείς. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Όπως είπατε, μεγάλη σημασία έχει και το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι Κράτος-Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τάσσεται, συνεπώς, στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπέρ της εμβάθυνσης και επέκτασης των σχέσεων Ε.Ε.-Αρμενίας, μέσω της οικονομικής, της ανθρωπιστικής και της αναπτυξιακής στήριξης που θα αυξήσει την ανθεκτικότητα της χώρας στις μεγάλες σύγχρονες προκλήσεις. Η στήριξη αυτή συνδέεται και με τη μεταρρυθμιστική ατζέντα της αρμενικής κυβέρνησης και την επιδίωξη περαιτέρω ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα, αλλά και την πολιτική διαφοροποίησης των οικονομικών και εμπορικών της σχέσεων.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Η Ελλάδα στηρίζει την υιοθέτηση της διαμορφούμενης νέας ατζέντας συνεργασίας Ε.Ε.-Αρμενίας, όπως τάχθηκε, πρόσφατα, υπέρ της ενίσχυσης της Αρμενίας μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ειρήνης, της ανάπτυξης μιας μη-στρατιωτικής αποστολής παρατηρητών της Ε.Ε. στην Αρμενία και της έναρξης διαλόγου Ε.Ε.-Αρμενίας, με σκοπό την απελευθέρωση θεωρήσεων για τους Αρμενίους πολίτες. Αν λάβει κανείς υπόψη και τη Συνολική και Ενισχυμένη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης Ε.Ε.-Αρμενίας, η οποία είναι το βασικό συμβατικό πλαίσιο της συνεργασίας τους, υπάρχει πλειάδα μέσων και εργαλείων συνεργασίας της αρμενικής πλευράς με Κράτη-Μέλη της Ε.Ε., τα οποία η Ελλάδα έχει χρησιμοποιήσει και θα επιδιώξει να χρησιμοποιήσει και στο προσεχές μέλλον. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο πολιτισμός που αποτελεί ένα από τα σημαντικά «όπλα» της Ελλάδας με την μακραίωνη ιστορία και μεγάλη πολιτιστική παράδοση πώς θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος για την περαιτέρω πνευματική διασύνδεση των λαών μας;</span></em></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Ο πολιτισμός είναι πρωτίστως ένας κώδικας αξιών που νοηματοδοτεί τον τρόπο ζωής ενός λαού. Είναι το πρίσμα, μέσα από το οποίο ένας λαός αντιλαμβάνεται τον κόσμο και το ρόλο του μέσα σε αυτόν, εκφράζοντας τη δημιουργικότητά του. Συνεπώς, μπορεί να λειτουργήσει και σαν μέσο επικοινωνίας μεταξύ των λαών, πολλώ δε μάλλον μεταξύ λαών, όπως των Ελλήνων και των Αρμενίων, που συνδέονται με ιστορικούς δεσμούς φιλίας, που έζησαν δίπλα-δίπλα για αιώνες, που συνεργάστηκαν και που μοιράστηκαν παρόμοιες τραγωδίες, επιδεικνύοντας την ίδια αντοχή και ικανότητα να ξεπερνούν τις αντιξοότητες. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Βεβαίως ο πολιτισμός δεν είναι ποτέ κάτι στατικό. Τόσο η Ελλάδα, όσο και η Αρμενία είναι χώρες που παράγουν πολιτισμό, τηρώντας μακραίωνες παραδόσεις, αλλά και προβαίνοντας σε προσαρμογές, με νέα μέσα πολιτιστικής έκφρασης, σε έναν κόσμο που πάντοτε μεταβάλλεται, άλλοτε αργά και άλλοτε, όπως στις μέρες μας, ταχύτατα. Και οι δύο λαοί αντλούν μεγάλη υπερηφάνια από την πολιτισμική τους διαδρομή και νιώθουν ως ιστορική τους υποχρέωση, αλλά θα έλεγα και ως έμφυτη τάση, να παραμείνουν δημιουργικοί. Η συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού είναι η ανταλλαγή ιδεών και εργαλείων διατήρησης αυτής της δημιουργικότητας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Όπως της συντήρησης και ανάδειξης της τεράστιας πολιτισμικής κληρονομιάς τους με σύχρονα, τεχνολογικά μέσα, αλλά και ανάπτυξης σε νέους τομείς, όπως ο κινηματογράφος και τα σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα. Υπάρχουν πάρα πολλά που μπορούμε να κάνουμε σε αυτούς τους τομείς.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Με ανταλλαγές μουσειακών εκθέσεων, μετάδοση εμπειρογνωμοσύνης, συμμετοχές σε φεστιβάλ, κοινές παραγωγές, κοινές μελέτες κλπ. Οι δυνατότητες είναι πολύ μεγάλες, όπως και το αμοιβαίο όφελος. Και το πιο σημαντικό είναι ότι το ενδιαφέρον του κοινού και στις δύο χώρες, είναι πραγματικά αξιοσημείωτο και μπορεί να δώσει ιδιαίτερη ώθηση σε τέτοιες προσπάθειες. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Βεβαίως η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα, ούτε ένα διμερές ζήτημα. Χρειάζεται να εργαστεί κανείς άοκνα, σε διεθνή, πολυμερή σχήματα, όπως την ΟΥΝΕΣΚΟ, για να πετύχει ευρύτερες συναινέσεις και συνεργασίες, και πάλι βάσει αρχών και αξιών. Να εμπεδώσει την ιδέα μιας ευρύτερης παγκόσμιας, πολιτιστικής κληρονομιάς, σεβαστής από όλους και που όλοι μπορούν να απολαμβάνουν. Ο ίδιος ο σεβασμός της πολιτιστικής κληρονομιάς άλλων λαών, είναι ανώτατη ένδειξη πολιτισμού.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Παρά την ειλικρινή διάθεση η διακρατική συνεργασία σε πολλούς τομείς είναι ισχνή ή ανύπαρκτη, πως θα μπορούσαμε να κινητοποιηθούμε, πού θα εστιάζατε περισσότερο και ποιες είναι οι προτεραιότητες σας;</span></em></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">H αλήθεια είναι ότι το θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας καθιερώθηκε, σε πολλούς τομείς, ήδη από τη δεκαετία του 1990. Τα αποτελέσματα, όμως, της συνεργασίας, σε πολλούς από αυτούς, δεν ήταν εντυπωσιακά. Για παράδειγμα, η οικονομική, εμπορική και επενδυτική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών δεν έχει αξιοποιήσει τις δυνατότητές της, για διάφορους γεωοικονομικούς και διαρθρωτικούς λόγους. Μετά από κάποιες προσπάθειες στη δεκαετία του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000, τα πραγματικά αποτελέσματα δεν έφθασαν το αρχικό επίπεδο φιλοδοξίας που είχαν οι δύο πλευρές. Αυτό αλλάζει τώρα και υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι μπορούν να επιτευχθούν πολύ περισσότερα στο εγγύς μέλλον. Πρώτον, η επιδίωξη της Αρμενίας να διαφοροποιήσει τις οικονομικές της σχέσεις, δηλαδή να έχει περισσότερους εμπορικούς και οικονομικούς εταίρους, δεύτερον, το κοινό μας ενδιαφέρον σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας, όπως είναι η υψηλή τεχνολογία, ο κατασκευαστικός τομέας και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και, τρίτον, η δέσμευση της Αρμενίας να υιοθετήσει τα πρότυπα και τις προδιαγραφές αγοράς της Ε.Ε., θα μπορούσαν, τώρα, να συμβάλουν στην εμβάθυνση και επέκταση της συνεργασίας. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">Είναι ενδεικτικό ότι πριν λίγες εβδομάδες, την 17<sup>η</sup> Δεκεμβρίου 2024, πραγματοποιήθηκε στο Γερεβάν, μετά από ένα διάλειμμα οκτώ ετών, η 6<sup>η</sup> Μικτή Διακυβερνητική Επιτροπή Ελλάδας-Αρμενίας,</span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> στην οποία συμμετέχουν οι φορείς της διεθνούς οικονομικής πολιτικής και εξωστρέφειας των δύο χωρών, προκειμένου να δωθεί νέα ώθηση στη σχετική συνεργασία. Ασφαλώς, πολύ περισσότερα θα πρέπει να γίνουν για να έχουμε θεαματικά αποτελέσματα και κυρίως θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να έλθουν πιο κοντά οι επιχειρηματικές κοινότητες των δύο χωρών και να αναζητήσουν αμοιβαία επωφελή πεδία και τρόπους συνεργασίας. Σε αυτήν την προσέγγιση μπορούν να συμβάλουν οι δύο κυβερνήσεις.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Θα πρέπει εδώ να πουμε και δύο λόγια για τον τουρισμό. Καταρχάς ο τουρισμός βρίσκεται σε άνοδο χάρη στις σχεδόν καθημερινές, απευθείας πτήσεις δύο ελληνικών αεροπορικών εταιριών. Ο τουρισμός σαφώς και φέρνει σε συχνότερη επαφή τους πολίτες των δύο χωρών, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη οικονομική συνεργασία, αύξηση εμπορίου κλπ. Ακόμη, είναι εφικτό τα αεροδρόμια των δύο χωρών να λειτουργήσουν ως κόμβοι για ταξίδια από και πρός περαιτέρω τουριστικούς προορισμούς, σε Ευρώπη και Ασία. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Υπάρχουν και άλλοι τομείς πιθανής συνεργασίας, στους οποίους ενδεχομένως να οδηγηθούμε ανταποκρινόμενοι στις εξελίξεις.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Η πολιτική προστασία και η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή ή και η ανταλλαγή σχετικής τεχνογνωσίας θα μπορούσαν να είναι μεταξύ αυτών. Προσεχώς η ελληνική πλευρά θα στήσει τρεις συναρμολογούμενες, μεταλλικές γέφυρες σε πληγείσες από πλημμύρες περιοχές της βόρειας Αρμενίας. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η υπουργός πολιτισμού κυρία Μενδώνη επισκέφτηκε πρόσφατα την Αρμενία, ποιο ήταν το πλαίσιο της επίσκεψης; Έγιναν κάποιες συζητήσεις ή συμφωνίες για συνέργιες στο πολιτιστικό και εκπαιδευτικό πεδίο;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η Υπουργός Πολιτισμού επισκέφθηκε την Αρμενία το Δεκέμβριο 2024 για να συμμετάσχει στην ετήσια Υπουργική Συνάντηση του Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών, στο οποίο Ελλάδα και Αρμενία είναι μέλη, μαζί με άλλα επτά Κράτη από τέσσερεις ηπείρους. Πρόκειται για το σχήμα των χωρών με τους ιστορικά αρχαιότερους πολιτισμούς που ευελπιστεί να διαδραματίσει ένα διεθνή ρόλο, στις διμερείς πολιτιστικές σχέσεις των μελών του, αλλά και με συντονισμό δράσεων σε διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την προστασία της διεθνούς πολιτιστικής κληρονομιάς, βάσει αρχών και σύγχρονων, τεχνολογικών μέσων. Στην επίσκεψη αυτή προστέθηκε ένα διμερές πρόγραμμα και πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την Αρμένια Υπουργό Παιδείας, Πολιτισμού, Επιστήμης και Αθλητισμού.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Δόθηκε έτσι η δυνατότητα να εξερευνηθούν οι πολλές, σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Θα έλεγα ότι, ως εκ τούτου, έχουμε μια πολύ σαφή εικόνα των κατευθύνσεων που μπορεί τώρα να λάβει αυτή η συνεργασία. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι είμαστε κοντά στην οριστικοποίηση των κειμένων δύο διμερών συμφωνιών, μιας που αφορά το πενταετές πρόγραμμα διμερούς συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού και μιας που αφορά την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Όσον αφορά το πανεπιστημιακό πεδίο, αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα στηρίζει συστηματικά δύο κέντρα ελληνικής γλώσσας και ελληνικών μελετών στην Αρμενία, ένα στο Πανεπιστήμιο του Μπρουσόφ και ένα στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Και τα δύο αυτά κέντρα μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, με συμπληρωματικό τρόπο, στο πλαίσιο της εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας, στην προώθηση της συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού -π.χ. μέσω της μετάφρασης επιστημονικών μελετών ή τον υποτιτλισμό ταινιών-, αλλά και στη συνεργασία με ελληνικά πανεπιστήμια, σε τομείς όπως η αρχαιολογία και η θεολογία. Το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει και σκοπός είναι να επικαιροποιηθεί και να μπορέσει να παραγάγει αποτελέσματα.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πώς θα μπορούσαν να συνεισφέρουν ουσιαστικά και πρακτικά οι δύο κοινότητες, η ελληνοαρμενική στην Ελλάδα και η κοινότητα των Ελλήνων στην Αρμενία, στην προώθηση των συνεργασιών μεταξύ των δύο χωρών σε διάφορα επίπεδα;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι δύο κοινότητες, καίτοι μιλάμε για πολύ διαφορετικά μεγέθη, είναι ήδη μια απτή γέφυρα που συνδέει τις δύο χώρες. Αυτό δεν είναι απλά σχήμα λόγου. Οι κοινότητες μπορούν και φέρνουν τις δύο χώρες πιο κοντά με πολλούς τρόπους. Για παράδειγμα η ελληνική κοινότητα στην Αρμενία έχει ήδη ρόλο στη συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού και συνεισφέρει ουσιαστικά στις προσπάθειες της Πρεσβείας στον τομέα αυτό.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η ελληνοαρμενική κοινότητα στην Ελλάδα μπορεί σαφώς να έχει αντίστοιχο ρόλο, αλλά και να επιδράσει θετικά στην προσέγγιση των επιχειρηματικών κοινοτήτων των δύο χωρών και όχι μόνο.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι σχέσεις μεταξύ των πολιτών, οι σχέσεις </span><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«people-to-people»</span></em></strong><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">, αποδεικνύεται, τη σημερινή εποχή, ότι έχουν συχνά το ρόλο της κινητήριας δύναμης σε μια σειρά από δραστηριότητες. Στον πολιτισμό, στον τουρισμό, στην οικονομία, στην επιστήμη κλπ. </span></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Με την ευκαιρία, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τα </span><strong><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Αρμενικά»</span></strong><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> για το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που προσέφεραν στην Πρεσβεία και που μας έδωσε την ευκαιρία να διοργανώσουμε, σε συνεργασία με το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν, μια έκθεση για την ιστορία των Ελληνοαρμενίων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. </span></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τι σας εντυπωσιάζει περισσότερο στην Αρμενία ακόμα και σήμερα, έχοντας ήδη ένα χρόνο θητείας στη χώρα;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Είναι πολλά αυτά που μπορούν να σε εντυπωσιάσουν στην Αρμενία. Το πρώτο και κυριότερο είναι η ιδιοσυγκρασία των κατοίκων της. Είναι δημιουργικοί, ανήσυχοι και ακατάβλητοι, θέτοντας πάντα υψηλούς στόχους. Επίσης είναι φιλόξενοι και γενναιόδωροι, ακόμη και όταν οι ίδιοι στερούνται βασικών ανέσεων και αγαθών.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Βεβαίως η αγάπη τους για την Ελλάδα και τους Έλληνες είναι εμφανής και είναι κάτι που δίνει βαθύτερο νόημα και ουσία στη δουλειά μας, στην ελληνική Πρεσβεία. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ποιο από τα μέρη που επισκεφτήκατε ήδη στην Αρμενία σας άρεσε περισσότερο; Θα το συνιστούσατε στους Έλληνες να επιλέξουν την Αρμενία για τουρισμό και γιατί;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Θα ήταν άστοχο να αναφερθώ μόνο σε ένα μέρος. Η Αρμενία είναι χώρα με ιδιαίτερο φυσικό κάλλος και εξαιρετικούς πολιτιστικούς χώρους. Η μεσαιωνική Μονή του Νοραβάνκ, το φαράγγι του ποταμού Ντεμπέντ με τα παλαιά ορυχεία και τις μεσαιωνικές εκκλησίες στις όχθες του, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη Γκιουμρί με τα μουσεία και την αρχιτεκτονική της, αλλά και το όρος Αραγκάτς, το ψηλότερο στη χώρα που προσφέρεται για πεζοπορείες, είναι αυτά που μου έρχονται πρώτα στο νου.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ιδιαίτερου ελληνικού ενδιαφέροντος είναι ο Ναός του Αγίου Χαραλάμπους, ίσως ο πιο όμορφος ελληνικός ναός της Αρμενίας, στο χωριό Καβάρτ, στα νότια της χώρας, ο οποίος έχει ανάγκη έργων υποστήλωσης και ανακαίνισης. Και αυτά είναι μόνο λιγά από τα μέρη που αξίζουν να επισκεφθεί κανείς, αν αφήσει το Γερεβάν, με τα σημαντικά μουσεία και τα πάρκα του. Θα συνιστούσα ανεπιφύλλακτα στους Έλληνες, είτε έχουν αρμενική καταγωγή, είτε όχι, να επισκεφθούν την Αρμενία. </span></p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Christos_Sofianopoulos.jpg" alt="Christos Sofianopoulos" /></p>
<p style="text-align: center; text-indent: 11.35pt;"><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">Η Ελλάδα υποστηρίζει </span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">τις έναρχες, διπλωματικές<br /></span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">προσπάθειες της Αρμενίας </span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">για την επίτευξη<br /></span></strong></span><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">σταθερής </span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Segoe UI', sans-serif; color: #272471;">και διαρκούς ειρήνης</span></strong></span></p>
<p> </p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο Χρήστος Σοφιανόπουλος ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Πρέσβυς της Ελλάδας στην Αρμενία το Δεκέμβριο 2023. Έχει υπηρετήσει ως επικεφαλής του πολιτικού τμήματος της Πρεσβείας της Ελλάδας στην Ουάσιγκτων <em>(2020-2022)</em>, ως Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στα Ιεροσόλυμα (2016-2020), στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στον ΟΑΣΕ<em> (2008-2011)</em>, συμπεριλαμβανομένης της περιόδου της άσκησης της προεδρίας του Οργανισμού από την Ελλάδα, στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στην Ε.Ε. </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">(2004-2008),</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> όπου ασχολήθηκε με θέματα Διεύρυνσης Ε.Ε. και με θέματα Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, καθώς και στην Πρεσβεία της Ελλάδας στη Στοκχόλμη</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> (2001)</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> ως Ακόλουθος Πρεσβείας.</span></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στην Κεντρική Υπηρεσία του ΥΠΕΞ έχει υπηρετήσει επί επτά, συνολικά, έτη σε Διευθύνσεις που παρακολουθούν θέματα Ευρωπαϊκής Ένωσης <em>(θέματα Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Άμυνας, Διεύρυση Ε.Ε., Ευρωπαϊκή Συνέλευση και διαπραγμάτευση της Συνθήκης της Λισσαβώνας)</em>. Έχει υπηρετήσει ως Διευθυντής του Γραφείου Γενικού Γραμματέα του ΥΠΕΞ, καθώς και στη Γενική Διεύθυνση Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του Υπουργείου.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1967 και είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου<em> (LSE) </em>στην πολιτική επιστήμη.</span></p>
<hr />
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong><em></em></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Αναλάβατε την θέση στην Αρμενία σε μια περίοδο εξαιρετικά δύσκολη για τη χώρα η οποία είναι εκτεθειμένη σε πολλούς και σοβαρούς κίνδυνους. Η Ελλάδα ως φίλη χώρα και μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ποιους τρόπους βοηθάει την Αρμενία για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες δυσκολίες;</span></em></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">H Ελλάδα ως φίλη χώρα με στενούς, ιστορικούς δεσμούς με την Αρμενία επεδίωξε, όποτε χρειάστηκε, να προσφέρει στήριξη, με κάθε εφικτό τρόπο, όπως για παράδειγμα μέσω ανθρωπιστικής βοήθειας. Εξίσου, όμως, σημαντικό είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι ένας έναρχος διεθνής δρώντας, αφού ασκεί την εξωτερική της πολιτική με βάση τις αρχές του διεθνούς δικαίου. Ως εκ τούτου, θεωρεί ότι ο σεβασμός της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών είναι θεμελιώδης, απαραβίαστη αρχή. Η Ελλάδα είναι υπέρμαχος της ειρηνικής διευθέτησης των διαφορών μεταξύ χωρών και αντιτίθεται σθεναρά στη χρήση βίας ή στην απειλή χρήσης βίας και αντ΄ αυτού είναι σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο και τη διπλωματία. Είναι επίσης μια χώρα βαθιά προσηλωμένη στις δημοκρατικές αρχές και αξίες</span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">. Εξ ου και οι τρεις λέξεις στο λογότυπο της συμμετοχής της Ελλάδας, ως μέλος, στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, για τα έτη 2025-2026</span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">: </span><strong><span style="font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Διάλογος, Διπλωματία, Δημοκρατία»</span></strong><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">. Η Ελλάδα θα τηρήσει μια θέση αρχών καθ΄ όλη τη διάρκεια της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. </span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">Είναι λογικό, συνεπώς, η Ελλάδα να υποστηρίζει τις έναρχες, διπλωματικές προσπάθειες της Αρμενίας για την επίτευξη σταθερής και διαρκούς ειρήνης στον Ν. Καύκασο </span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">και ομαλοποίησης σχέσεων με τους γειτονές της, καθώς και την πρωτοβουλία της που έχει στόχο την απεμπλοκή της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας, δηλαδή την επαναλειτουργία των δικτύων μεταφορών και επικοινωνιών με όλους τους γείτονές της, σύμφωνα με τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου και προς όφελος της σταθερότητας και της ευημερίας στην ευρύτερη περιοχή. </span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Οι διμερείς συναντήσεις πολιτικού διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ της Ελλάδας και της Αρμενίας που πάντοτε θέτουν τον τόνο στις σχέσεις μεταξύ δύο χωρών, έχουν ήδη πυκνώσει το τελευταίο διάστημα. Εντός του 2024, ο Αρμένιος Πρωθυπουργός επισκέφθηκε την Αθήνα και ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών επισκέφθηκε το Γερεβάν, ενώ οι δύο Πρωθυπουργοί και οι δύο Υπουργοί Εξωτερικών είχαν επιπλέον συναντήσεις, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας, η Ελλάδα είναι, ιστορικά, το πρώτο Κράτος-Μέλος του ΝΑΤΟ που επιδίωξε συστηματική συνεργασία με την Αρμενία. Η συνεργασία αυτή βασίστηκε πρωτίστως στον τομέα της εκπαίδευσης, αλλά πλέον επεκτείνεται και σε αυτόν της πραγματοποίησης κοινών ασκήσεων. Δόκιμοι του Αρμενικού Στρατού φοιτούν και αποφοιτούν από την Σχολή Ευελπίδων και την Στρατιωτική Ακαδημία Σωμάτων Στρατού εδώ και πολλά χρόνια. Πολύ πρόσφατα, το Δεκέμβριο του 2023, οι δύο πλευρές υπέγραψαν και Στρατιωτικοτεχνική συμφωνία, κατά την επίσκεψη στην Αθήνα του Υπουργού Άμυνας της Αρμενίας, επίσκεψη που ανταποδόθηκε, τον περασμένο Μάρτιο, όταν ο Έλληνας Υπουργός Εθνικής Άμυνας επισκέφθηκε το Γερεβάν. Πρόσφατα, υπήρξε, επίσης, ανταλλαγή εμπειριών σε επίπεδο επιτελών. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Η συνεργασία στον τομέα της άμυνας, σήμερα, καθίσταται ακόμη πιο σημαντική για την Αρμενία, αφού επιδιώκει, ταχέως, έναν εις βάθος εκσυγχρονισμό του στρατεύματός της, σε όλους τους τομείς. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Όπως είπατε, μεγάλη σημασία έχει και το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι Κράτος-Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τάσσεται, συνεπώς, στο πλαίσιο της διαδικασίας λήψης αποφάσεων από τα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υπέρ της εμβάθυνσης και επέκτασης των σχέσεων Ε.Ε.-Αρμενίας, μέσω της οικονομικής, της ανθρωπιστικής και της αναπτυξιακής στήριξης που θα αυξήσει την ανθεκτικότητα της χώρας στις μεγάλες σύγχρονες προκλήσεις. Η στήριξη αυτή συνδέεται και με τη μεταρρυθμιστική ατζέντα της αρμενικής κυβέρνησης και την επιδίωξη περαιτέρω ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών στη χώρα, αλλά και την πολιτική διαφοροποίησης των οικονομικών και εμπορικών της σχέσεων.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Η Ελλάδα στηρίζει την υιοθέτηση της διαμορφούμενης νέας ατζέντας συνεργασίας Ε.Ε.-Αρμενίας, όπως τάχθηκε, πρόσφατα, υπέρ της ενίσχυσης της Αρμενίας μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ειρήνης, της ανάπτυξης μιας μη-στρατιωτικής αποστολής παρατηρητών της Ε.Ε. στην Αρμενία και της έναρξης διαλόγου Ε.Ε.-Αρμενίας, με σκοπό την απελευθέρωση θεωρήσεων για τους Αρμενίους πολίτες. Αν λάβει κανείς υπόψη και τη Συνολική και Ενισχυμένη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης Ε.Ε.-Αρμενίας, η οποία είναι το βασικό συμβατικό πλαίσιο της συνεργασίας τους, υπάρχει πλειάδα μέσων και εργαλείων συνεργασίας της αρμενικής πλευράς με Κράτη-Μέλη της Ε.Ε., τα οποία η Ελλάδα έχει χρησιμοποιήσει και θα επιδιώξει να χρησιμοποιήσει και στο προσεχές μέλλον. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο πολιτισμός που αποτελεί ένα από τα σημαντικά «όπλα» της Ελλάδας με την μακραίωνη ιστορία και μεγάλη πολιτιστική παράδοση πώς θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος για την περαιτέρω πνευματική διασύνδεση των λαών μας;</span></em></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Ο πολιτισμός είναι πρωτίστως ένας κώδικας αξιών που νοηματοδοτεί τον τρόπο ζωής ενός λαού. Είναι το πρίσμα, μέσα από το οποίο ένας λαός αντιλαμβάνεται τον κόσμο και το ρόλο του μέσα σε αυτόν, εκφράζοντας τη δημιουργικότητά του. Συνεπώς, μπορεί να λειτουργήσει και σαν μέσο επικοινωνίας μεταξύ των λαών, πολλώ δε μάλλον μεταξύ λαών, όπως των Ελλήνων και των Αρμενίων, που συνδέονται με ιστορικούς δεσμούς φιλίας, που έζησαν δίπλα-δίπλα για αιώνες, που συνεργάστηκαν και που μοιράστηκαν παρόμοιες τραγωδίες, επιδεικνύοντας την ίδια αντοχή και ικανότητα να ξεπερνούν τις αντιξοότητες. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Βεβαίως ο πολιτισμός δεν είναι ποτέ κάτι στατικό. Τόσο η Ελλάδα, όσο και η Αρμενία είναι χώρες που παράγουν πολιτισμό, τηρώντας μακραίωνες παραδόσεις, αλλά και προβαίνοντας σε προσαρμογές, με νέα μέσα πολιτιστικής έκφρασης, σε έναν κόσμο που πάντοτε μεταβάλλεται, άλλοτε αργά και άλλοτε, όπως στις μέρες μας, ταχύτατα. Και οι δύο λαοί αντλούν μεγάλη υπερηφάνια από την πολιτισμική τους διαδρομή και νιώθουν ως ιστορική τους υποχρέωση, αλλά θα έλεγα και ως έμφυτη τάση, να παραμείνουν δημιουργικοί. Η συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού είναι η ανταλλαγή ιδεών και εργαλείων διατήρησης αυτής της δημιουργικότητας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Όπως της συντήρησης και ανάδειξης της τεράστιας πολιτισμικής κληρονομιάς τους με σύχρονα, τεχνολογικά μέσα, αλλά και ανάπτυξης σε νέους τομείς, όπως ο κινηματογράφος και τα σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα. Υπάρχουν πάρα πολλά που μπορούμε να κάνουμε σε αυτούς τους τομείς.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Με ανταλλαγές μουσειακών εκθέσεων, μετάδοση εμπειρογνωμοσύνης, συμμετοχές σε φεστιβάλ, κοινές παραγωγές, κοινές μελέτες κλπ. Οι δυνατότητες είναι πολύ μεγάλες, όπως και το αμοιβαίο όφελος. Και το πιο σημαντικό είναι ότι το ενδιαφέρον του κοινού και στις δύο χώρες, είναι πραγματικά αξιοσημείωτο και μπορεί να δώσει ιδιαίτερη ώθηση σε τέτοιες προσπάθειες. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Βεβαίως η προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν είναι ένα τεχνικό ζήτημα, ούτε ένα διμερές ζήτημα. Χρειάζεται να εργαστεί κανείς άοκνα, σε διεθνή, πολυμερή σχήματα, όπως την ΟΥΝΕΣΚΟ, για να πετύχει ευρύτερες συναινέσεις και συνεργασίες, και πάλι βάσει αρχών και αξιών. Να εμπεδώσει την ιδέα μιας ευρύτερης παγκόσμιας, πολιτιστικής κληρονομιάς, σεβαστής από όλους και που όλοι μπορούν να απολαμβάνουν. Ο ίδιος ο σεβασμός της πολιτιστικής κληρονομιάς άλλων λαών, είναι ανώτατη ένδειξη πολιτισμού.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Παρά την ειλικρινή διάθεση η διακρατική συνεργασία σε πολλούς τομείς είναι ισχνή ή ανύπαρκτη, πως θα μπορούσαμε να κινητοποιηθούμε, πού θα εστιάζατε περισσότερο και ποιες είναι οι προτεραιότητες σας;</span></em></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">H αλήθεια είναι ότι το θεσμικό πλαίσιο συνεργασίας καθιερώθηκε, σε πολλούς τομείς, ήδη από τη δεκαετία του 1990. Τα αποτελέσματα, όμως, της συνεργασίας, σε πολλούς από αυτούς, δεν ήταν εντυπωσιακά. Για παράδειγμα, η οικονομική, εμπορική και επενδυτική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών δεν έχει αξιοποιήσει τις δυνατότητές της, για διάφορους γεωοικονομικούς και διαρθρωτικούς λόγους. Μετά από κάποιες προσπάθειες στη δεκαετία του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000, τα πραγματικά αποτελέσματα δεν έφθασαν το αρχικό επίπεδο φιλοδοξίας που είχαν οι δύο πλευρές. Αυτό αλλάζει τώρα και υπάρχουν λόγοι να πιστεύουμε ότι μπορούν να επιτευχθούν πολύ περισσότερα στο εγγύς μέλλον. Πρώτον, η επιδίωξη της Αρμενίας να διαφοροποιήσει τις οικονομικές της σχέσεις, δηλαδή να έχει περισσότερους εμπορικούς και οικονομικούς εταίρους, δεύτερον, το κοινό μας ενδιαφέρον σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας, όπως είναι η υψηλή τεχνολογία, ο κατασκευαστικός τομέας και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και, τρίτον, η δέσμευση της Αρμενίας να υιοθετήσει τα πρότυπα και τις προδιαγραφές αγοράς της Ε.Ε., θα μπορούσαν, τώρα, να συμβάλουν στην εμβάθυνση και επέκταση της συνεργασίας. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">Είναι ενδεικτικό ότι πριν λίγες εβδομάδες, την 17<sup>η</sup> Δεκεμβρίου 2024, πραγματοποιήθηκε στο Γερεβάν, μετά από ένα διάλειμμα οκτώ ετών, η 6<sup>η</sup> Μικτή Διακυβερνητική Επιτροπή Ελλάδας-Αρμενίας,</span><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> στην οποία συμμετέχουν οι φορείς της διεθνούς οικονομικής πολιτικής και εξωστρέφειας των δύο χωρών, προκειμένου να δωθεί νέα ώθηση στη σχετική συνεργασία. Ασφαλώς, πολύ περισσότερα θα πρέπει να γίνουν για να έχουμε θεαματικά αποτελέσματα και κυρίως θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να έλθουν πιο κοντά οι επιχειρηματικές κοινότητες των δύο χωρών και να αναζητήσουν αμοιβαία επωφελή πεδία και τρόπους συνεργασίας. Σε αυτήν την προσέγγιση μπορούν να συμβάλουν οι δύο κυβερνήσεις.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Θα πρέπει εδώ να πουμε και δύο λόγια για τον τουρισμό. Καταρχάς ο τουρισμός βρίσκεται σε άνοδο χάρη στις σχεδόν καθημερινές, απευθείας πτήσεις δύο ελληνικών αεροπορικών εταιριών. Ο τουρισμός σαφώς και φέρνει σε συχνότερη επαφή τους πολίτες των δύο χωρών, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη οικονομική συνεργασία, αύξηση εμπορίου κλπ. Ακόμη, είναι εφικτό τα αεροδρόμια των δύο χωρών να λειτουργήσουν ως κόμβοι για ταξίδια από και πρός περαιτέρω τουριστικούς προορισμούς, σε Ευρώπη και Ασία. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Υπάρχουν και άλλοι τομείς πιθανής συνεργασίας, στους οποίους ενδεχομένως να οδηγηθούμε ανταποκρινόμενοι στις εξελίξεις.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt; font-size: 12pt;">Η πολιτική προστασία και η αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή ή και η ανταλλαγή σχετικής τεχνογνωσίας θα μπορούσαν να είναι μεταξύ αυτών. Προσεχώς η ελληνική πλευρά θα στήσει τρεις συναρμολογούμενες, μεταλλικές γέφυρες σε πληγείσες από πλημμύρες περιοχές της βόρειας Αρμενίας. </span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η υπουργός πολιτισμού κυρία Μενδώνη επισκέφτηκε πρόσφατα την Αρμενία, ποιο ήταν το πλαίσιο της επίσκεψης; Έγιναν κάποιες συζητήσεις ή συμφωνίες για συνέργιες στο πολιτιστικό και εκπαιδευτικό πεδίο;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η Υπουργός Πολιτισμού επισκέφθηκε την Αρμενία το Δεκέμβριο 2024 για να συμμετάσχει στην ετήσια Υπουργική Συνάντηση του Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών, στο οποίο Ελλάδα και Αρμενία είναι μέλη, μαζί με άλλα επτά Κράτη από τέσσερεις ηπείρους. Πρόκειται για το σχήμα των χωρών με τους ιστορικά αρχαιότερους πολιτισμούς που ευελπιστεί να διαδραματίσει ένα διεθνή ρόλο, στις διμερείς πολιτιστικές σχέσεις των μελών του, αλλά και με συντονισμό δράσεων σε διεθνείς οργανισμούς, με στόχο την προστασία της διεθνούς πολιτιστικής κληρονομιάς, βάσει αρχών και σύγχρονων, τεχνολογικών μέσων. Στην επίσκεψη αυτή προστέθηκε ένα διμερές πρόγραμμα και πραγματοποιήθηκε συνάντηση με την Αρμένια Υπουργό Παιδείας, Πολιτισμού, Επιστήμης και Αθλητισμού.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Δόθηκε έτσι η δυνατότητα να εξερευνηθούν οι πολλές, σημαντικές δυνατότητες συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Θα έλεγα ότι, ως εκ τούτου, έχουμε μια πολύ σαφή εικόνα των κατευθύνσεων που μπορεί τώρα να λάβει αυτή η συνεργασία. Επίσης, διαπιστώθηκε ότι είμαστε κοντά στην οριστικοποίηση των κειμένων δύο διμερών συμφωνιών, μιας που αφορά το πενταετές πρόγραμμα διμερούς συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού και μιας που αφορά την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Όσον αφορά το πανεπιστημιακό πεδίο, αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα στηρίζει συστηματικά δύο κέντρα ελληνικής γλώσσας και ελληνικών μελετών στην Αρμενία, ένα στο Πανεπιστήμιο του Μπρουσόφ και ένα στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Και τα δύο αυτά κέντρα μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, με συμπληρωματικό τρόπο, στο πλαίσιο της εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας, στην προώθηση της συνεργασίας στον τομέα του πολιτισμού -π.χ. μέσω της μετάφρασης επιστημονικών μελετών ή τον υποτιτλισμό ταινιών-, αλλά και στη συνεργασία με ελληνικά πανεπιστήμια, σε τομείς όπως η αρχαιολογία και η θεολογία. Το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει και σκοπός είναι να επικαιροποιηθεί και να μπορέσει να παραγάγει αποτελέσματα.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πώς θα μπορούσαν να συνεισφέρουν ουσιαστικά και πρακτικά οι δύο κοινότητες, η ελληνοαρμενική στην Ελλάδα και η κοινότητα των Ελλήνων στην Αρμενία, στην προώθηση των συνεργασιών μεταξύ των δύο χωρών σε διάφορα επίπεδα;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι δύο κοινότητες, καίτοι μιλάμε για πολύ διαφορετικά μεγέθη, είναι ήδη μια απτή γέφυρα που συνδέει τις δύο χώρες. Αυτό δεν είναι απλά σχήμα λόγου. Οι κοινότητες μπορούν και φέρνουν τις δύο χώρες πιο κοντά με πολλούς τρόπους. Για παράδειγμα η ελληνική κοινότητα στην Αρμενία έχει ήδη ρόλο στη συνεργασία στον τομέα του πολιτισμού και συνεισφέρει ουσιαστικά στις προσπάθειες της Πρεσβείας στον τομέα αυτό.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η ελληνοαρμενική κοινότητα στην Ελλάδα μπορεί σαφώς να έχει αντίστοιχο ρόλο, αλλά και να επιδράσει θετικά στην προσέγγιση των επιχειρηματικών κοινοτήτων των δύο χωρών και όχι μόνο.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι σχέσεις μεταξύ των πολιτών, οι σχέσεις </span><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«people-to-people»</span></em></strong><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">, αποδεικνύεται, τη σημερινή εποχή, ότι έχουν συχνά το ρόλο της κινητήριας δύναμης σε μια σειρά από δραστηριότητες. Στον πολιτισμό, στον τουρισμό, στην οικονομία, στην επιστήμη κλπ. </span></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Με την ευκαιρία, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τα </span><strong><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Αρμενικά»</span></strong><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> για το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που προσέφεραν στην Πρεσβεία και που μας έδωσε την ευκαιρία να διοργανώσουμε, σε συνεργασία με το Κρατικό Πανεπιστήμιο του Γερεβάν, μια έκθεση για την ιστορία των Ελληνοαρμενίων κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. </span></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τι σας εντυπωσιάζει περισσότερο στην Αρμενία ακόμα και σήμερα, έχοντας ήδη ένα χρόνο θητείας στη χώρα;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Είναι πολλά αυτά που μπορούν να σε εντυπωσιάσουν στην Αρμενία. Το πρώτο και κυριότερο είναι η ιδιοσυγκρασία των κατοίκων της. Είναι δημιουργικοί, ανήσυχοι και ακατάβλητοι, θέτοντας πάντα υψηλούς στόχους. Επίσης είναι φιλόξενοι και γενναιόδωροι, ακόμη και όταν οι ίδιοι στερούνται βασικών ανέσεων και αγαθών.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Βεβαίως η αγάπη τους για την Ελλάδα και τους Έλληνες είναι εμφανής και είναι κάτι που δίνει βαθύτερο νόημα και ουσία στη δουλειά μας, στην ελληνική Πρεσβεία. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ποιο από τα μέρη που επισκεφτήκατε ήδη στην Αρμενία σας άρεσε περισσότερο; Θα το συνιστούσατε στους Έλληνες να επιλέξουν την Αρμενία για τουρισμό και γιατί;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Θα ήταν άστοχο να αναφερθώ μόνο σε ένα μέρος. Η Αρμενία είναι χώρα με ιδιαίτερο φυσικό κάλλος και εξαιρετικούς πολιτιστικούς χώρους. Η μεσαιωνική Μονή του Νοραβάνκ, το φαράγγι του ποταμού Ντεμπέντ με τα παλαιά ορυχεία και τις μεσαιωνικές εκκλησίες στις όχθες του, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη Γκιουμρί με τα μουσεία και την αρχιτεκτονική της, αλλά και το όρος Αραγκάτς, το ψηλότερο στη χώρα που προσφέρεται για πεζοπορείες, είναι αυτά που μου έρχονται πρώτα στο νου.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 115%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ιδιαίτερου ελληνικού ενδιαφέροντος είναι ο Ναός του Αγίου Χαραλάμπους, ίσως ο πιο όμορφος ελληνικός ναός της Αρμενίας, στο χωριό Καβάρτ, στα νότια της χώρας, ο οποίος έχει ανάγκη έργων υποστήλωσης και ανακαίνισης. Και αυτά είναι μόνο λιγά από τα μέρη που αξίζουν να επισκεφθεί κανείς, αν αφήσει το Γερεβάν, με τα σημαντικά μουσεία και τα πάρκα του. Θα συνιστούσα ανεπιφύλλακτα στους Έλληνες, είτε έχουν αρμενική καταγωγή, είτε όχι, να επισκεφθούν την Αρμενία. </span></p>Λεβόν - Λεωνίδας Ντιλσιζιάν2024-12-28T01:52:45Z2024-12-28T01:52:45Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/1163-2024-12-28-01-55-25Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/DILSIZIAN.jpg" alt="DILSIZIAN" /></p>
<p> </p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%;"><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272471; letter-spacing: -0.2pt;">«Δεν πρέπει να υπάρχει καμία ταλάντευση<br /></span></strong></span><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272471; letter-spacing: -0.2pt;">ως προς το ότι άπλετο φως οφείλει να πέφτει<br /></span></strong></span><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272471; letter-spacing: -0.2pt;">και στις πιο σκοτεινές πλευρές της ιστορίας»</span></strong></span></p>
<p> </p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης τo νέο βιβλίο </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Αρμένιοι και Ελληνικό Κράτος στον Ψυχρό Πόλεμο - Από τον «διωγμό» στην «αναγνώριση» (1945-1991)</span></em></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> το οποίο είναι βασισμένο στην διδακτορική διατριβή του Λεβόν - Λεωνίδα Ντιλσιζιάν. Η πρωτότυπη και πολύ χρήσιμη διατριβή ξεδιπλώνει ένα άγνωστο κεφάλαιο της ελληνοαρμενικής κοινότητας.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Όπως αναφέρεται στη περιγραφή τού βιβλίου, </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">η αρμενική κοινότητα έχει αναμφίβολα μακρόχρονη παρουσία στην Ελλάδα. Ωστόσο, η νεότερη ιστορία της δεν έχει μέχρι σήμερα μελετηθεί επαρκώς· το ερευνητικό κενό σε ό,τι αφορά ειδικά την ιστορία των σχέσεων της αρμενικής κοινότητας με το ελληνικό κράτος κατά τον 20ό αιώνα είναι εκκωφαντικό. </span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Η μελέτη αυτή είναι μια ιστορική αποτίμηση ενός τραυματικού παρελθόντος και μιας εκατέρωθεν σιωπής που από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και μέχρι σήμερα παραμένουν αδιερεύνητα.</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Αρμενικά» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">είχαν μια ενδιαφέρουσα συνάντηση με τον Λεβόν Ντιλσιζιάν ο οποίος είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο νέος επιστήμονας το 2023 υποστήριξε δημόσια τη διδακτορική του διατριβή σχετικά με την παρουσία των Αρμενίων στο ελληνικό κράτος.</span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> Έχει σπουδάσει ιστορία και πολιτικές επιστήμες, και ειδικεύεται στην ιστορία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς και σε θέματα μειονοτήτων, μετανάστευσης και Διασποράς. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά. Έχει εργαστεί ως επιστημονικός συνεργάτης στη Βουλή των Ελλήνων και ως ανεξάρτητος δημοσιογράφος στις εφημερίδες Καθημερινή και Αυγή.</span></span></p>
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<hr />
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong></span></p>
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Κύριε Ντιλσιζιάν, τι σας ώθησε να σπουδάσετε πολιτικές και ιστορικές επιστήμες και να ειδικευτείτε σε θέματα μειονοτήτων, μετανάστευσης και διασποράς; Η αρμενική καταγωγή σας συνέβαλε σε αυτό; </span></em></strong></span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Οι κοινωνικές επιστήμες θέτουν τα θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν διαχρονικά τον άνθρωπο. Eιδικά η ιστορική επιστήμη και η συγγενική της πρώτη ξαδέρφη, η πολιτική επιστήμη, τοποθετούν τον άνθρωπο και το κοινωνικό σύνολο στο επίκεντρο, με την επίγνωση του ιστορικού χρόνου και με εμπροσθοφυλακή την αρχή της αμφισβήτησης, την κριτική σκέψη αλλά και την αναγνώριση των ορίων της γνώσης.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Τα παραπάνω, καθώς και ο παράγοντας της τύχης, ίσως εξηγούν την επιλογή μου για έρευνα στα συναφή θέματα των μειονοτήτων, των μεταναστευτικών ροών και των διασπορικών κοινοτήτων —ζητήματα που φυσικά άπτονται άμεσα και της αρμενικής θεματολογίας. Είναι κρίσιμο ακόμη και σήμερα να τίθενται τα μεγάλα ερωτήματα, όπως το πώς οι άνθρωποι περπάτησαν στο διάβα της ιστορίας, το γιατί οι λαοί πριν από εμάς ακολούθησαν τόσο παράξενες και δαιδαλώδεις διαδρομές, το ποια σαράντα κύματα και ποιες Συμπληγάδες διήλθαν.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, η αρμενική καταγωγή μου συνιστά δίχως αμφιβολία ένα δυνάμει εξαιρετικά εποικοδομητικό ερέθισμα και μια λαβή στον δρόμο της αυτογνωσίας. Στη δική μου περίπτωση, λίγο παραστατικά θα έλεγα πως υπήρξε για χρόνια ένα ανενεργό ηφαίστειο. Το έναυσμα της αρμενικής </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«αφύπνισης»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> —την οποία νομίζω πως κάποια στιγμή στη ζωή τους με κάποιον τρόπο βιώνουν οι περισσότεροι άνθρωποι με αρμενικές ρίζες— υπήρξε η απόφαση για μια διδακτορική έρευνα με αντικείμενο τους Αρμένιους της Ελλάδας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Μια επίπονη και επισφαλής απόφαση, αλλά ταυτόχρονα ένα από τα πιο συναρπαστικά ταξίδια που θα μπορούσε κανείς να επιφυλάξει στον εαυτό του.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η διδακτορική σας διατριβή μελετά την παρουσία Αρμενίων στο ελληνικό κράτος ειδικότερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Γιατί επιλέξατε αυτή την περίοδο; Θα θέλαμε μια σύντομη περιγραφή της μεθοδολογίας της έρευνάς σας.</span></em></strong></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Ομολογώ πως αποτέλεσε πολύ μεγάλη προσωπική έκπληξη η «ανακάλυψη» πως καμία μελέτη δεν είχε καταπιαστεί μέχρι σήμερα με το μεγάλο κύμα φυγής 18.500 Αρμενίων που στην καρδιά —ίσως πιο ορθά στη σκιά— του ελληνικού Εμφυλίου μετακινήθηκαν οριστικά από την Ελλάδα προς τη Σοβιετική Αρμενία.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Πρόκειται για μια μεγάλη τομή για την αρμενική κοινότητα της Ελλάδας και ασφαλώς μια μεγάλη πρόκληση για κάθε ερευνητή. Τα ερωτήματα γύρω από αυτό το αχαρτογράφητο γεγονός διαδέχονταν το ένα το άλλο, με αποτέλεσμα να έρχονται σταδιακά στην επιφάνεια μια σειρά από κεντρικά ζητήματα, όπως τα θέματα της ιθαγένειας, της εκπαίδευσης και της στεγαστικής αποκατάστασης των Αρμενίων της Ελλάδας. Η ανάγκη να ενταχθούν τα παραπάνω σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο οδήγησε στην επιλογή του Ψυχρού Πολέμου.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μεθοδολογικά, η διατριβή, και κατ’ επέκταση το βιβλίο, στηρίχθηκε στον εξής βασικό όρο: προσέγγιση του θέματος σαν έναν </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«άγραφο πίνακα»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> στον οποίο όλα τα τεκμήρια θα έπρεπε σαν παζλ να μπαίνουν σταδιακά και πολύ προσεκτικά στη θέση τους.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Από εκεί και πέρα, οφείλω να πω ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο η </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«διττή»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> συμβουλή του ομότιμου καθηγητή ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Ιωάννη Χασιώτη —του πρώτου ανθρώπου με τον οποίο συζήτησα το ενδεχόμενο μιας διδακτορικής διατριβής στην Ελλάδα αλλά και, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, του μοναδικού επιστήμονα στην Ελλάδα που με συστηματικό τρόπο έχει καταπιαστεί σε βάθος με το αρμενικό ζήτημα. Οι δύο συμβουλές του, πρώτον για εκμάθηση της αρμενικής γλώσσας στον βαθμό να διαβάζονται οι αρμενικές πηγές στο πρωτότυπο και δεύτερον για διερεύνηση των αρχειακών πρωτογενών πηγών έξω από </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«έτοιμα»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> θεωρητικά σχήματα, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην τροπή της έρευνας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Ακολουθώντας αυτόν τον δύσβατο δρόμο, είχα πολύ γρήγορα την τύχη να βρεθώ, εκ νέου μετά από χρόνια, πλάι σε έναν σπουδαίο δάσκαλο των αρμενικών γραμμάτων στην Ελλάδα, τον Γκιραγκός Μικιρδιτσιάν.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Πιστεύω ότι όλη η κοινότητα υπήρξε εξαιρετικά τυχερή που επί σχεδόν μισό αιώνα ο άνθρωπος αυτός δίδαξε στα σχολεία της. Ένας δάσκαλος με την πιο βαθιά σημασία της λέξης, ο οποίος με συντρόφευσε, με αστείρευτη υπομονή και όρεξη, επί ατελείωτα απογεύματα, λύνοντας απορίες και ξεδιαλύνοντας τις ρίζες των αρμενικών λέξεων σε ένα μαγικό ταξίδι γνώσης. Όσοι είχαν την τύχη να βρεθούν στην τάξη του γνωρίζουν πολύ καλά πως δεν πρόκειται για ένα στείρο μάθημα γλώσσας αλλά για ένα μάθημα ιστορίας, πολιτισμού και παιδείας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Χάρη στον Μικιρδιτσιάν μπόρεσα να έρθω σε επαφή με εκατοντάδες χειρόγραφα της αρμενικής γλώσσας και να προχωρήσω στην απαραίτητη σύγκριση με αντίστοιχα έγγραφα των ελληνικών πηγών, κυρίως του ιστορικού αρχείου του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών. Η συγκέντρωση ενός ογκωδέστατου αρχειακού πρωτογενούς υλικού διαμόρφωσε σταδιακά τη βασική δομή και έθεσε τους άξονες της έρευνας, η οποία διήρκεσε συνολικά επτά έτη, με καρπό μια διδακτορική διατριβή για τους Αρμένιους της Ελλάδας και ύστερα το αντίστοιχο βιβλίο.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Με αυτή την ευκαιρία, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους υπεύθυνους της Αρμενικής Μητρόπολης Αθηνών για την απρόσκοπτη πρόσβαση στο ιστορικό αρχείο, και ιδιαίτερα την Αζνίβ Κασπαριάν, καθώς και πρόσωπα της αρμενικής κοινότητας που σε καίριες στιγμές της διατριβής στάθηκαν αρωγοί. Μεταξύ αυτών, τον πολυγραφότατο και σημαντικό μεταφραστή Οχανές-Σαρκίς Αγαμπατιάν, μία από τις πιο σπουδαίες και ανήσυχες ερευνήτριες που θα μπορούσε να έχει η κοινότητα, την Κουήν Μινασιάν, καθώς και την αείμνηστη Τζένη Κασαπιάν —χάρη στην οποία έχουμε σήμερα τον τόμο για τους Αρμένιους της Κομοτηνής. Θα ήταν σημαντική παράλειψη να μην αναφέρω και τη συμβολή του περιοδικού </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Αρμενικά»,</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> που παραχώρησε το φωτογραφικό υλικό το οποίο κοσμεί σήμερα το εξώφυλλο του βιβλίου των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μέσα στην έρευνα που κάνατε υπάρχουν ιστορικές πτυχές και ζητήματα που δεν είναι ευχάριστα. Κάποια, μάλιστα, αποτελούν ταμπού για μεγάλο μέρος της αρμενικής κοινότητας ακόμη και σήμερα. Πώς διαχειριστήκατε αυτές τις πολιτικές και ιστορικές «ιδιαιτερότητες»;</span></em></strong></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Όπως η αρμενική λέξη </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«εξήγηση» </span></strong><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'GHEA Grapalat'; letter-spacing: -0.1pt;">(լուսա-բանութիւն</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">) εμπεριέχει τη λέξη </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«φως»</span></strong><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'GHEA Grapalat'; letter-spacing: -0.1pt;"> (լոյս)</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">, αντίστοιχα θα έλεγα ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία ταλάντευση ως προς το ότι άπλετο φως οφείλει να πέφτει και στις πιο σκοτεινές πλευρές της ιστορίας.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Παράλληλα, τα δύσκολα θέματα δεν πρέπει να παρουσιάζονται αποκομμένα από το ιστορικό περιβάλλον στο οποίο διαδραματίζονται, δημιουργώντας εσφαλμένες εντυπώσεις. Για παράδειγμα, όσο και αν συνδέεται με εξελίξεις που αφορούν την ευρύτερη αρμενική διασπορά, είναι λάθος να εξετάζει κανείς τον </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«επαναπατρισμό»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> και την αθρόα έξοδο προς τη Σοβιετική Αρμενία τη διετία 1946-1947 έξω από το ιστορικό γίγνεσθαι του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου ή έξω από την αντι-μειονοτική στάση και τις αντιλήψεις των κυρίαρχων εθνικόφρονων δυνάμεων απέναντι σε μια σειρά από μειονοτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένου του αρμενικού στοιχείου. Με αυτούς τους όρους, και με τη διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων, νομίζω πως δεν υπάρχουν </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«άβατα»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> στην έρευνα. Δεν είναι τυχαίο που η σύγχρονη ιστοριογραφική τάση και στο εξωτερικό και στην Ελλάδα καταπιάνεται τολμηρά πλέον με αυτά τα θέματα-ταμπού, με πιο χαρακτηριστικό το τελευταίο βιβλίο του ιστορικού Μενέλαου Χαραλαμπίδη.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Σε αυτή την κατεύθυνση, το βιβλίο μου παρουσιάζει για πρώτη φορά άγνωστα στοιχεία από τον βαρύτατο φόρο αίματος που πλήρωσαν οι Αρμένιοι στην Ελλάδα ενάντια στις κατοχικές δυνάμεις. Παρατίθενται στοιχεία από τον μέχρι σήμερα άγνωστο ονομαστικό κατάλογο των Αρμενίων της Κεντρικής Παναρμενικής Οργάνωσης Κοινωνικής Πρόνοιας αναφορικά με το Δουργούτι, με ημερομηνία 9 Αυγούστου 1944, δηλαδή αυθημερόν του μπλόκου στο Δουργούτι, με τους αριθμούς των Αρμενίων νεκρών και ομήρων που οδηγήθηκαν βίαια στη Γερμανία, τους τραυματίες και τις πυρπολήσεις αρμενικών οικιών. Όποιος εξετάσει την περίοδο της Κατοχής —που κατά τη γνώμη μου απαιτεί μια ξεχωριστή διδακτορική διατριβή— δεν μπορεί να περιοριστεί εκεί και να προσπεράσει έγγραφα με αποστολέα ακόμη και ορισμένες τοπικές κοινότητες που μιλούν ανοιχτά, για παράδειγμα, για το ζήτημα της βουλγαρογράφησης και συνολικά για πλευρές συνεργασίας με τις βουλγαρικές αρχές κατοχής, ή για το κύμα διώξεων και φυγής Αρμενίων της Θράκης προς τη Βουλγαρία με το τέλος του πολέμου.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Το ταραγμένο κλίμα των ελληνοαρμενικών σχέσεων του 1945 —ίσως η πιο οδυνηρή και σκοτεινή σελίδα των σχέσεων που νομίζω πως για πρώτη φορά μπαίνει στο τραπέζι της επιστημονικής κοινότητας—, με μια σειρά από άγνωστα μέχρι σήμερα αιματηρά και βίαια επεισόδια που καταγγέλλονται από την αρμενική πλευρά, το θέμα των ομαδικών δικών εναντίον Αρμενίων που στήνονται από ορισμένα ειδικά δικαστήρια δωσίλογων, οι επιτάξεις οικιών Αρμενίων που φεύγουν για τη Σοβιετική Αρμενία κ.ά. είναι πλευρές που δεν πρέπει να μένουν άλλο στο σκοτάδι. Χρέος του ιστορικού ερευνητή είναι να παραθέτει τη διάσταση των τεκμηρίων στον ιστορικό τους χρόνο, να ανανεώνει το πεδίο έρευνας και ερμηνείας, αλλά και, κατά τη γνώμη μου, να προχωρά σε κάτι ακόμη: να υπερβαίνει την ιστοριογραφική εσωστρέφεια και να εξετάζει με τόλμη όλη τη βεντάλια των γεγονότων.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ως ιστορικός και ερευνητής, θα ήθελα να μας κάνετε μια αξιολόγηση της μέχρι σήμερα καταγραφής και ανάδειξης της ιστορίας των Αρμενίων στην Ελλάδα, ειδικότερα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.</span></em></strong></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Παρά τη διαχρονική παρουσία των Αρμενίων στη γεωγραφική περιοχή που συνιστά το σημερινό ελληνικό κράτος, νομίζω πως αποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι μία από τις λιγότερο —αν όχι η λιγότερο— μελετημένη μειονοτική ομάδα της Ελλάδας είναι οι Αρμένιοι. Η μέχρι σήμερα ερευνητική προσπάθεια έχει καλυφθεί μόνο αποσπασματικά και με εκκωφαντικά κενά, ιδίως κατά τη νεότερη περίοδο. Ενδεικτικό είναι ότι μέχρι το 2023 μόνο μία σχετική διδακτορική διατριβή έχει εκπονηθεί στην Ελλάδα —και αυτή γραμμένη το 1995 και περιορισμένη μόνο στους Αρμένιους στο Δουργούτι.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Για το δραματικό αυτό ερευνητικό κενό είχε από νωρίς προειδοποιήσει ένας από τους μεγαλύτερους Αρμένιους βυζαντινολόγους, ο οποίος γεννήθηκε στην Ελλάδα και υπήρξε ένας από τους σχεδόν 18.500 Αρμένιους που </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«επαναπατρίστηκαν»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> κατά τον Εμφύλιο στη Σοβιετική Αρμενία. Ο Χρατς Μπαρτικιάν, σε μία από τις σπάνιες διαλέξεις του για τα ελληνοαρμενικά ζητήματα που τελικά κυκλοφόρησε σε ένα μικρό βιβλιαράκι, είχε προτρέψει την αρμενική κοινότητα της Ελλάδας, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, να αναλάβει η ίδια το έργο της μετάφρασης των αρμενικών χειρογράφων που έχει στα χέρια της. Μάλιστα, το πήγε και λίγο παραπέρα: Είχε προτείνει, λόγω της δυσκολίας των φθόγγων της αρμενικής γλώσσας, το έργο αυτό να το αναλάβει ένας Αρμένιος φοιτητής σε ελληνικό πανεπιστήμιο. Το τι έχει γίνει από το 1995 μέχρι σήμερα προς αυτή την κατεύθυνση λίγο-πολύ το υποψιαζόμαστε όλοι. Η προσπάθεια που νομίζω πως για πρώτη φορά γίνεται στο παρόν βιβλίο, με τη μετάφραση κομβικών, κατά τη γνώμη μου, αρμενικών χειρογράφων, θα πρέπει να συνεχιστεί με ακόμη πιο συστηματικό τρόπο.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Θα ήθελα να κάνω όμως και δύο ακόμη παρατηρήσεις για αυτό το ερευνητικό κενό. Πρώτον, νομίζω πως πρέπει να παραδεχθούμε ότι η σιωπή που επικράτησε όλα τα προηγούμενα χρόνια οφείλεται σε έναν βαθμό και σε έναν αδικαιολόγητο φόβο να μην αναδειχθούν ορισμένες τραυματικές στιγμές του παρελθόντος που και οι δύο πλευρές —ελληνικό κράτος και αρμενική κοινότητα— κράτησαν επί χρόνια κάτω από το χαλί. Παράλληλα, η πολυετής εσωτερική αρμενική εκκλησιαστική και πολιτική έριδα αφενός τραυμάτισε την κοινότητα, αφετέρου δεν ενθάρρυνε την έρευνα.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Δεύτερον, σε αυτό το απαισιόδοξο περιβάλλον φαίνεται να διανοίγεται μια αισιόδοξη προοπτική: Το τελευταίο διάστημα διαμορφώνεται ένα corpus νέων επιστημόνων στην Ελλάδα από όλο το φάσμα των επιστημών που αρχίζει δειλά-δειλά και τεκμηριωμένα να καταπιάνεται με ένα ευρύ φάσμα θεματικών των αρμενικών σπουδών στην Ελλάδα. Υπάρχουν ενδείξεις πως διαμορφώνεται μια ευνοϊκή συγκυρία που τείνει να ρίξει τα εξωτερικά και εσωτερικά τείχη που ταλάνισαν την κοινότητα. Σε μια τέτοια χρονική στιγμή θα ήταν κρίσιμο το επιστημονικό αυτό προσωπικό να κατορθώσει με κάποιον τρόπο να ενώσει τις δυνάμεις του σε έναν ανεξάρτητο κοινό βηματισμό. Αν συμβεί αυτό, τότε κάτι νέο και ελπιδοφόρο μπορεί να γεννηθεί. Το μέλλον φυσικά θα δείξει.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η συμμετοχή σας στο ετήσιο διεθνές συνέδριο αρμενικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA) και στο συνέδριο του ιδρύματος Χραντ Ντινκ στην Κωνσταντινούπολη σας έφερε κοντά σε αρμενικά ζητήματα, γνωριστήκατε με συναδέλφους από πολλές χώρες. Θα μας μιλήσετε για αυτή την εμπειρία;</span></em></strong></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Την περασμένη ακαδημαϊκή χρονιά είχα την τύχη να παρουσιάσω κεφάλαια της διδακτορικής μου έρευνας για τους Αρμένιους της Ελλάδας σε δύο πολύ σημαντικά επιστημονικά συνέδρια με αντικείμενο τις αρμενικές σπουδές. Πρώτον, βρέθηκα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια </span><em style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">(UCLA), </em><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">όπου έχουν διδάξει σημαντικές προσωπικότητες των αρμενικών γραμμάτων, όπως ο προσφάτως αποβιώσας Ρίτσαρντ Χοβανισιάν, και με σημερινό διευθυντή και κάτοχο της έδρας Ναρεγκατσί τον ιστορικό της μεσαιωνικής αρμενικής ιστορίας Πίτερ Κόου.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.15pt; text-align: justify;">Πρόκειται για ένα συνέδριο με αμιγώς αρμενική θεματολογία που συγκεντρώνει σε επίπεδο διδακτορικών διατριβών νέους επιστήμονες από όλη τη διασπορά και όχι μόνο.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Εντυπωσιάζεται κανείς από το ανεξάντλητο εύρος των αρμενικών θεμάτων με τα οποία καταπιάνονται νέοι ερευνητές από όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, στο συνέδριο παρουσιάστηκαν ομιλίες μέχρι και για την αρμενική λογοτεχνία κατά την ύστερη αρχαιότητα και τον μεσαίωνα. Ξαφνιάζεται όμως κανείς και από το μεγάλο ενδιαφέρον για την ιστορία των Αρμενίων της Ελλάδας.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τόσο κατά τη διάρκεια της δικής μου παρουσίασης όσο και στο περιθώριο του συνεδρίου, με όσους συναδέλφους μίλησα ο καθένας είχε και μια ιστορία να διηγηθεί για κάποιον Αρμένιο που κάποια στιγμή </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«πέρασε»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> από την Ελλάδα —σημάδι της κομβικής σημασίας της αρμενικής κοινότητας στην Ελλάδα ως τμήμα της ευρύτερης διασποράς.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Δεύτερον, είχα την τύχη να συμμετάσχω και στο πολύ εξειδικευμένο επιστημονικό συνέδριο του ιδρύματος Χραντ Ντινκ με αποκλειστικό θέμα τις μειονότητες, το οποίο άνοιξε με την ηχηρή παρέμβαση μιας πολύ σπουδαίας και δραστήριας γυναίκας, της Ρακέλ Ντινκ, χήρας του δολοφονηθέντος Αρμένιου δημοσιογράφου Χραντ Ντινκ.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Πρόκειται για ένα συνέδριο που υπερβαίνει τα κλειστά επιστημονικά όρια της Τουρκίας, παράλληλα με σημαντικές ομιλίες υπό το πρίσμα των ταυτοτήτων και των νομικών ζητημάτων που αφορούν το κράτος δικαίου εντός και εκτός Τουρκίας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Συνολικά, η εμπειρία δείχνει μια έντονα ζωντανή αρμενική διασπορά που συσπειρώνεται γύρω από ένα ευρύ και χωρίς φραγμούς επιστημονικό πεδίο έρευνας, και ταυτόχρονα ένα έντονο ενδιαφέρον για την ανάδειξη της ιστορικής διάστασης της αρμενικής κοινότητας της Ελλάδας. Σε ένα τέτοιο διεθνές ακαδημαϊκό περιβάλλον νομίζω πως έχει σημασία να υπάρχει φωνή και ταυτόχρονα να ξετυλίγεται τεκμηριωμένα η ιστορικότητα των Αρμενίων και από τη δική μας γωνιά της γης.</span></p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/DILSIZIAN.jpg" alt="DILSIZIAN" /></p>
<p> </p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%;"><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272471; letter-spacing: -0.2pt;">«Δεν πρέπει να υπάρχει καμία ταλάντευση<br /></span></strong></span><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272471; letter-spacing: -0.2pt;">ως προς το ότι άπλετο φως οφείλει να πέφτει<br /></span></strong></span><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; color: #272471; letter-spacing: -0.2pt;">και στις πιο σκοτεινές πλευρές της ιστορίας»</span></strong></span></p>
<p> </p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Κυκλοφόρησε πριν από λίγες μέρες από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης τo νέο βιβλίο </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Αρμένιοι και Ελληνικό Κράτος στον Ψυχρό Πόλεμο - Από τον «διωγμό» στην «αναγνώριση» (1945-1991)</span></em></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> το οποίο είναι βασισμένο στην διδακτορική διατριβή του Λεβόν - Λεωνίδα Ντιλσιζιάν. Η πρωτότυπη και πολύ χρήσιμη διατριβή ξεδιπλώνει ένα άγνωστο κεφάλαιο της ελληνοαρμενικής κοινότητας.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Όπως αναφέρεται στη περιγραφή τού βιβλίου, </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">η αρμενική κοινότητα έχει αναμφίβολα μακρόχρονη παρουσία στην Ελλάδα. Ωστόσο, η νεότερη ιστορία της δεν έχει μέχρι σήμερα μελετηθεί επαρκώς· το ερευνητικό κενό σε ό,τι αφορά ειδικά την ιστορία των σχέσεων της αρμενικής κοινότητας με το ελληνικό κράτος κατά τον 20ό αιώνα είναι εκκωφαντικό. </span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Η μελέτη αυτή είναι μια ιστορική αποτίμηση ενός τραυματικού παρελθόντος και μιας εκατέρωθεν σιωπής που από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και μέχρι σήμερα παραμένουν αδιερεύνητα.</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">Τα </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">«Αρμενικά» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;">είχαν μια ενδιαφέρουσα συνάντηση με τον Λεβόν Ντιλσιζιάν ο οποίος είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο νέος επιστήμονας το 2023 υποστήριξε δημόσια τη διδακτορική του διατριβή σχετικά με την παρουσία των Αρμενίων στο ελληνικό κράτος.</span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif;"> Έχει σπουδάσει ιστορία και πολιτικές επιστήμες, και ειδικεύεται στην ιστορία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, καθώς και σε θέματα μειονοτήτων, μετανάστευσης και Διασποράς. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά. Έχει εργαστεί ως επιστημονικός συνεργάτης στη Βουλή των Ελλήνων και ως ανεξάρτητος δημοσιογράφος στις εφημερίδες Καθημερινή και Αυγή.</span></span></p>
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<hr />
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong></span></p>
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Κύριε Ντιλσιζιάν, τι σας ώθησε να σπουδάσετε πολιτικές και ιστορικές επιστήμες και να ειδικευτείτε σε θέματα μειονοτήτων, μετανάστευσης και διασποράς; Η αρμενική καταγωγή σας συνέβαλε σε αυτό; </span></em></strong></span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Οι κοινωνικές επιστήμες θέτουν τα θεμελιώδη ερωτήματα που απασχολούν διαχρονικά τον άνθρωπο. Eιδικά η ιστορική επιστήμη και η συγγενική της πρώτη ξαδέρφη, η πολιτική επιστήμη, τοποθετούν τον άνθρωπο και το κοινωνικό σύνολο στο επίκεντρο, με την επίγνωση του ιστορικού χρόνου και με εμπροσθοφυλακή την αρχή της αμφισβήτησης, την κριτική σκέψη αλλά και την αναγνώριση των ορίων της γνώσης.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Τα παραπάνω, καθώς και ο παράγοντας της τύχης, ίσως εξηγούν την επιλογή μου για έρευνα στα συναφή θέματα των μειονοτήτων, των μεταναστευτικών ροών και των διασπορικών κοινοτήτων —ζητήματα που φυσικά άπτονται άμεσα και της αρμενικής θεματολογίας. Είναι κρίσιμο ακόμη και σήμερα να τίθενται τα μεγάλα ερωτήματα, όπως το πώς οι άνθρωποι περπάτησαν στο διάβα της ιστορίας, το γιατί οι λαοί πριν από εμάς ακολούθησαν τόσο παράξενες και δαιδαλώδεις διαδρομές, το ποια σαράντα κύματα και ποιες Συμπληγάδες διήλθαν.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Όσον αφορά το δεύτερο ερώτημα, η αρμενική καταγωγή μου συνιστά δίχως αμφιβολία ένα δυνάμει εξαιρετικά εποικοδομητικό ερέθισμα και μια λαβή στον δρόμο της αυτογνωσίας. Στη δική μου περίπτωση, λίγο παραστατικά θα έλεγα πως υπήρξε για χρόνια ένα ανενεργό ηφαίστειο. Το έναυσμα της αρμενικής </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«αφύπνισης»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> —την οποία νομίζω πως κάποια στιγμή στη ζωή τους με κάποιον τρόπο βιώνουν οι περισσότεροι άνθρωποι με αρμενικές ρίζες— υπήρξε η απόφαση για μια διδακτορική έρευνα με αντικείμενο τους Αρμένιους της Ελλάδας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Μια επίπονη και επισφαλής απόφαση, αλλά ταυτόχρονα ένα από τα πιο συναρπαστικά ταξίδια που θα μπορούσε κανείς να επιφυλάξει στον εαυτό του.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η διδακτορική σας διατριβή μελετά την παρουσία Αρμενίων στο ελληνικό κράτος ειδικότερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Γιατί επιλέξατε αυτή την περίοδο; Θα θέλαμε μια σύντομη περιγραφή της μεθοδολογίας της έρευνάς σας.</span></em></strong></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Ομολογώ πως αποτέλεσε πολύ μεγάλη προσωπική έκπληξη η «ανακάλυψη» πως καμία μελέτη δεν είχε καταπιαστεί μέχρι σήμερα με το μεγάλο κύμα φυγής 18.500 Αρμενίων που στην καρδιά —ίσως πιο ορθά στη σκιά— του ελληνικού Εμφυλίου μετακινήθηκαν οριστικά από την Ελλάδα προς τη Σοβιετική Αρμενία.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Πρόκειται για μια μεγάλη τομή για την αρμενική κοινότητα της Ελλάδας και ασφαλώς μια μεγάλη πρόκληση για κάθε ερευνητή. Τα ερωτήματα γύρω από αυτό το αχαρτογράφητο γεγονός διαδέχονταν το ένα το άλλο, με αποτέλεσμα να έρχονται σταδιακά στην επιφάνεια μια σειρά από κεντρικά ζητήματα, όπως τα θέματα της ιθαγένειας, της εκπαίδευσης και της στεγαστικής αποκατάστασης των Αρμενίων της Ελλάδας. Η ανάγκη να ενταχθούν τα παραπάνω σε ένα ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο οδήγησε στην επιλογή του Ψυχρού Πολέμου.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μεθοδολογικά, η διατριβή, και κατ’ επέκταση το βιβλίο, στηρίχθηκε στον εξής βασικό όρο: προσέγγιση του θέματος σαν έναν </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«άγραφο πίνακα»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> στον οποίο όλα τα τεκμήρια θα έπρεπε σαν παζλ να μπαίνουν σταδιακά και πολύ προσεκτικά στη θέση τους.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Από εκεί και πέρα, οφείλω να πω ότι έπαιξε καθοριστικό ρόλο η </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«διττή»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> συμβουλή του ομότιμου καθηγητή ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Ιωάννη Χασιώτη —του πρώτου ανθρώπου με τον οποίο συζήτησα το ενδεχόμενο μιας διδακτορικής διατριβής στην Ελλάδα αλλά και, όπως πολύ καλά γνωρίζετε, του μοναδικού επιστήμονα στην Ελλάδα που με συστηματικό τρόπο έχει καταπιαστεί σε βάθος με το αρμενικό ζήτημα. Οι δύο συμβουλές του, πρώτον για εκμάθηση της αρμενικής γλώσσας στον βαθμό να διαβάζονται οι αρμενικές πηγές στο πρωτότυπο και δεύτερον για διερεύνηση των αρχειακών πρωτογενών πηγών έξω από </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«έτοιμα»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> θεωρητικά σχήματα, έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην τροπή της έρευνας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Ακολουθώντας αυτόν τον δύσβατο δρόμο, είχα πολύ γρήγορα την τύχη να βρεθώ, εκ νέου μετά από χρόνια, πλάι σε έναν σπουδαίο δάσκαλο των αρμενικών γραμμάτων στην Ελλάδα, τον Γκιραγκός Μικιρδιτσιάν.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Πιστεύω ότι όλη η κοινότητα υπήρξε εξαιρετικά τυχερή που επί σχεδόν μισό αιώνα ο άνθρωπος αυτός δίδαξε στα σχολεία της. Ένας δάσκαλος με την πιο βαθιά σημασία της λέξης, ο οποίος με συντρόφευσε, με αστείρευτη υπομονή και όρεξη, επί ατελείωτα απογεύματα, λύνοντας απορίες και ξεδιαλύνοντας τις ρίζες των αρμενικών λέξεων σε ένα μαγικό ταξίδι γνώσης. Όσοι είχαν την τύχη να βρεθούν στην τάξη του γνωρίζουν πολύ καλά πως δεν πρόκειται για ένα στείρο μάθημα γλώσσας αλλά για ένα μάθημα ιστορίας, πολιτισμού και παιδείας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;">Χάρη στον Μικιρδιτσιάν μπόρεσα να έρθω σε επαφή με εκατοντάδες χειρόγραφα της αρμενικής γλώσσας και να προχωρήσω στην απαραίτητη σύγκριση με αντίστοιχα έγγραφα των ελληνικών πηγών, κυρίως του ιστορικού αρχείου του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών. Η συγκέντρωση ενός ογκωδέστατου αρχειακού πρωτογενούς υλικού διαμόρφωσε σταδιακά τη βασική δομή και έθεσε τους άξονες της έρευνας, η οποία διήρκεσε συνολικά επτά έτη, με καρπό μια διδακτορική διατριβή για τους Αρμένιους της Ελλάδας και ύστερα το αντίστοιχο βιβλίο.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Με αυτή την ευκαιρία, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους υπεύθυνους της Αρμενικής Μητρόπολης Αθηνών για την απρόσκοπτη πρόσβαση στο ιστορικό αρχείο, και ιδιαίτερα την Αζνίβ Κασπαριάν, καθώς και πρόσωπα της αρμενικής κοινότητας που σε καίριες στιγμές της διατριβής στάθηκαν αρωγοί. Μεταξύ αυτών, τον πολυγραφότατο και σημαντικό μεταφραστή Οχανές-Σαρκίς Αγαμπατιάν, μία από τις πιο σπουδαίες και ανήσυχες ερευνήτριες που θα μπορούσε να έχει η κοινότητα, την Κουήν Μινασιάν, καθώς και την αείμνηστη Τζένη Κασαπιάν —χάρη στην οποία έχουμε σήμερα τον τόμο για τους Αρμένιους της Κομοτηνής. Θα ήταν σημαντική παράλειψη να μην αναφέρω και τη συμβολή του περιοδικού </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify; text-indent: -0.55pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Αρμενικά»,</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> που παραχώρησε το φωτογραφικό υλικό το οποίο κοσμεί σήμερα το εξώφυλλο του βιβλίου των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μέσα στην έρευνα που κάνατε υπάρχουν ιστορικές πτυχές και ζητήματα που δεν είναι ευχάριστα. Κάποια, μάλιστα, αποτελούν ταμπού για μεγάλο μέρος της αρμενικής κοινότητας ακόμη και σήμερα. Πώς διαχειριστήκατε αυτές τις πολιτικές και ιστορικές «ιδιαιτερότητες»;</span></em></strong></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Όπως η αρμενική λέξη </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«εξήγηση» </span></strong><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'GHEA Grapalat'; letter-spacing: -0.1pt;">(լուսա-բանութիւն</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">) εμπεριέχει τη λέξη </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«φως»</span></strong><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'GHEA Grapalat'; letter-spacing: -0.1pt;"> (լոյս)</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">, αντίστοιχα θα έλεγα ότι δεν πρέπει να υπάρχει καμία ταλάντευση ως προς το ότι άπλετο φως οφείλει να πέφτει και στις πιο σκοτεινές πλευρές της ιστορίας.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Παράλληλα, τα δύσκολα θέματα δεν πρέπει να παρουσιάζονται αποκομμένα από το ιστορικό περιβάλλον στο οποίο διαδραματίζονται, δημιουργώντας εσφαλμένες εντυπώσεις. Για παράδειγμα, όσο και αν συνδέεται με εξελίξεις που αφορούν την ευρύτερη αρμενική διασπορά, είναι λάθος να εξετάζει κανείς τον </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«επαναπατρισμό»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> και την αθρόα έξοδο προς τη Σοβιετική Αρμενία τη διετία 1946-1947 έξω από το ιστορικό γίγνεσθαι του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου ή έξω από την αντι-μειονοτική στάση και τις αντιλήψεις των κυρίαρχων εθνικόφρονων δυνάμεων απέναντι σε μια σειρά από μειονοτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένου του αρμενικού στοιχείου. Με αυτούς τους όρους, και με τη διασφάλιση των προσωπικών δεδομένων, νομίζω πως δεν υπάρχουν </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«άβατα»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> στην έρευνα. Δεν είναι τυχαίο που η σύγχρονη ιστοριογραφική τάση και στο εξωτερικό και στην Ελλάδα καταπιάνεται τολμηρά πλέον με αυτά τα θέματα-ταμπού, με πιο χαρακτηριστικό το τελευταίο βιβλίο του ιστορικού Μενέλαου Χαραλαμπίδη.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Σε αυτή την κατεύθυνση, το βιβλίο μου παρουσιάζει για πρώτη φορά άγνωστα στοιχεία από τον βαρύτατο φόρο αίματος που πλήρωσαν οι Αρμένιοι στην Ελλάδα ενάντια στις κατοχικές δυνάμεις. Παρατίθενται στοιχεία από τον μέχρι σήμερα άγνωστο ονομαστικό κατάλογο των Αρμενίων της Κεντρικής Παναρμενικής Οργάνωσης Κοινωνικής Πρόνοιας αναφορικά με το Δουργούτι, με ημερομηνία 9 Αυγούστου 1944, δηλαδή αυθημερόν του μπλόκου στο Δουργούτι, με τους αριθμούς των Αρμενίων νεκρών και ομήρων που οδηγήθηκαν βίαια στη Γερμανία, τους τραυματίες και τις πυρπολήσεις αρμενικών οικιών. Όποιος εξετάσει την περίοδο της Κατοχής —που κατά τη γνώμη μου απαιτεί μια ξεχωριστή διδακτορική διατριβή— δεν μπορεί να περιοριστεί εκεί και να προσπεράσει έγγραφα με αποστολέα ακόμη και ορισμένες τοπικές κοινότητες που μιλούν ανοιχτά, για παράδειγμα, για το ζήτημα της βουλγαρογράφησης και συνολικά για πλευρές συνεργασίας με τις βουλγαρικές αρχές κατοχής, ή για το κύμα διώξεων και φυγής Αρμενίων της Θράκης προς τη Βουλγαρία με το τέλος του πολέμου.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Το ταραγμένο κλίμα των ελληνοαρμενικών σχέσεων του 1945 —ίσως η πιο οδυνηρή και σκοτεινή σελίδα των σχέσεων που νομίζω πως για πρώτη φορά μπαίνει στο τραπέζι της επιστημονικής κοινότητας—, με μια σειρά από άγνωστα μέχρι σήμερα αιματηρά και βίαια επεισόδια που καταγγέλλονται από την αρμενική πλευρά, το θέμα των ομαδικών δικών εναντίον Αρμενίων που στήνονται από ορισμένα ειδικά δικαστήρια δωσίλογων, οι επιτάξεις οικιών Αρμενίων που φεύγουν για τη Σοβιετική Αρμενία κ.ά. είναι πλευρές που δεν πρέπει να μένουν άλλο στο σκοτάδι. Χρέος του ιστορικού ερευνητή είναι να παραθέτει τη διάσταση των τεκμηρίων στον ιστορικό τους χρόνο, να ανανεώνει το πεδίο έρευνας και ερμηνείας, αλλά και, κατά τη γνώμη μου, να προχωρά σε κάτι ακόμη: να υπερβαίνει την ιστοριογραφική εσωστρέφεια και να εξετάζει με τόλμη όλη τη βεντάλια των γεγονότων.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ως ιστορικός και ερευνητής, θα ήθελα να μας κάνετε μια αξιολόγηση της μέχρι σήμερα καταγραφής και ανάδειξης της ιστορίας των Αρμενίων στην Ελλάδα, ειδικότερα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.</span></em></strong></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Παρά τη διαχρονική παρουσία των Αρμενίων στη γεωγραφική περιοχή που συνιστά το σημερινό ελληνικό κράτος, νομίζω πως αποτελεί πλέον κοινό τόπο ότι μία από τις λιγότερο —αν όχι η λιγότερο— μελετημένη μειονοτική ομάδα της Ελλάδας είναι οι Αρμένιοι. Η μέχρι σήμερα ερευνητική προσπάθεια έχει καλυφθεί μόνο αποσπασματικά και με εκκωφαντικά κενά, ιδίως κατά τη νεότερη περίοδο. Ενδεικτικό είναι ότι μέχρι το 2023 μόνο μία σχετική διδακτορική διατριβή έχει εκπονηθεί στην Ελλάδα —και αυτή γραμμένη το 1995 και περιορισμένη μόνο στους Αρμένιους στο Δουργούτι.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Για το δραματικό αυτό ερευνητικό κενό είχε από νωρίς προειδοποιήσει ένας από τους μεγαλύτερους Αρμένιους βυζαντινολόγους, ο οποίος γεννήθηκε στην Ελλάδα και υπήρξε ένας από τους σχεδόν 18.500 Αρμένιους που </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«επαναπατρίστηκαν»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> κατά τον Εμφύλιο στη Σοβιετική Αρμενία. Ο Χρατς Μπαρτικιάν, σε μία από τις σπάνιες διαλέξεις του για τα ελληνοαρμενικά ζητήματα που τελικά κυκλοφόρησε σε ένα μικρό βιβλιαράκι, είχε προτρέψει την αρμενική κοινότητα της Ελλάδας, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, να αναλάβει η ίδια το έργο της μετάφρασης των αρμενικών χειρογράφων που έχει στα χέρια της. Μάλιστα, το πήγε και λίγο παραπέρα: Είχε προτείνει, λόγω της δυσκολίας των φθόγγων της αρμενικής γλώσσας, το έργο αυτό να το αναλάβει ένας Αρμένιος φοιτητής σε ελληνικό πανεπιστήμιο. Το τι έχει γίνει από το 1995 μέχρι σήμερα προς αυτή την κατεύθυνση λίγο-πολύ το υποψιαζόμαστε όλοι. Η προσπάθεια που νομίζω πως για πρώτη φορά γίνεται στο παρόν βιβλίο, με τη μετάφραση κομβικών, κατά τη γνώμη μου, αρμενικών χειρογράφων, θα πρέπει να συνεχιστεί με ακόμη πιο συστηματικό τρόπο.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Θα ήθελα να κάνω όμως και δύο ακόμη παρατηρήσεις για αυτό το ερευνητικό κενό. Πρώτον, νομίζω πως πρέπει να παραδεχθούμε ότι η σιωπή που επικράτησε όλα τα προηγούμενα χρόνια οφείλεται σε έναν βαθμό και σε έναν αδικαιολόγητο φόβο να μην αναδειχθούν ορισμένες τραυματικές στιγμές του παρελθόντος που και οι δύο πλευρές —ελληνικό κράτος και αρμενική κοινότητα— κράτησαν επί χρόνια κάτω από το χαλί. Παράλληλα, η πολυετής εσωτερική αρμενική εκκλησιαστική και πολιτική έριδα αφενός τραυμάτισε την κοινότητα, αφετέρου δεν ενθάρρυνε την έρευνα.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Δεύτερον, σε αυτό το απαισιόδοξο περιβάλλον φαίνεται να διανοίγεται μια αισιόδοξη προοπτική: Το τελευταίο διάστημα διαμορφώνεται ένα corpus νέων επιστημόνων στην Ελλάδα από όλο το φάσμα των επιστημών που αρχίζει δειλά-δειλά και τεκμηριωμένα να καταπιάνεται με ένα ευρύ φάσμα θεματικών των αρμενικών σπουδών στην Ελλάδα. Υπάρχουν ενδείξεις πως διαμορφώνεται μια ευνοϊκή συγκυρία που τείνει να ρίξει τα εξωτερικά και εσωτερικά τείχη που ταλάνισαν την κοινότητα. Σε μια τέτοια χρονική στιγμή θα ήταν κρίσιμο το επιστημονικό αυτό προσωπικό να κατορθώσει με κάποιον τρόπο να ενώσει τις δυνάμεις του σε έναν ανεξάρτητο κοινό βηματισμό. Αν συμβεί αυτό, τότε κάτι νέο και ελπιδοφόρο μπορεί να γεννηθεί. Το μέλλον φυσικά θα δείξει.</span></p>
<p><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η συμμετοχή σας στο ετήσιο διεθνές συνέδριο αρμενικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες (UCLA) και στο συνέδριο του ιδρύματος Χραντ Ντινκ στην Κωνσταντινούπολη σας έφερε κοντά σε αρμενικά ζητήματα, γνωριστήκατε με συναδέλφους από πολλές χώρες. Θα μας μιλήσετε για αυτή την εμπειρία;</span></em></strong></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Την περασμένη ακαδημαϊκή χρονιά είχα την τύχη να παρουσιάσω κεφάλαια της διδακτορικής μου έρευνας για τους Αρμένιους της Ελλάδας σε δύο πολύ σημαντικά επιστημονικά συνέδρια με αντικείμενο τις αρμενικές σπουδές. Πρώτον, βρέθηκα στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια </span><em style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">(UCLA), </em><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">όπου έχουν διδάξει σημαντικές προσωπικότητες των αρμενικών γραμμάτων, όπως ο προσφάτως αποβιώσας Ρίτσαρντ Χοβανισιάν, και με σημερινό διευθυντή και κάτοχο της έδρας Ναρεγκατσί τον ιστορικό της μεσαιωνικής αρμενικής ιστορίας Πίτερ Κόου.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.15pt; text-align: justify;">Πρόκειται για ένα συνέδριο με αμιγώς αρμενική θεματολογία που συγκεντρώνει σε επίπεδο διδακτορικών διατριβών νέους επιστήμονες από όλη τη διασπορά και όχι μόνο.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Εντυπωσιάζεται κανείς από το ανεξάντλητο εύρος των αρμενικών θεμάτων με τα οποία καταπιάνονται νέοι ερευνητές από όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, στο συνέδριο παρουσιάστηκαν ομιλίες μέχρι και για την αρμενική λογοτεχνία κατά την ύστερη αρχαιότητα και τον μεσαίωνα. Ξαφνιάζεται όμως κανείς και από το μεγάλο ενδιαφέρον για την ιστορία των Αρμενίων της Ελλάδας.</span></p>
<p><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τόσο κατά τη διάρκεια της δικής μου παρουσίασης όσο και στο περιθώριο του συνεδρίου, με όσους συναδέλφους μίλησα ο καθένας είχε και μια ιστορία να διηγηθεί για κάποιον Αρμένιο που κάποια στιγμή </span><strong style="font-size: 12pt; text-align: justify;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«πέρασε»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> από την Ελλάδα —σημάδι της κομβικής σημασίας της αρμενικής κοινότητας στην Ελλάδα ως τμήμα της ευρύτερης διασποράς.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Δεύτερον, είχα την τύχη να συμμετάσχω και στο πολύ εξειδικευμένο επιστημονικό συνέδριο του ιδρύματος Χραντ Ντινκ με αποκλειστικό θέμα τις μειονότητες, το οποίο άνοιξε με την ηχηρή παρέμβαση μιας πολύ σπουδαίας και δραστήριας γυναίκας, της Ρακέλ Ντινκ, χήρας του δολοφονηθέντος Αρμένιου δημοσιογράφου Χραντ Ντινκ.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Πρόκειται για ένα συνέδριο που υπερβαίνει τα κλειστά επιστημονικά όρια της Τουρκίας, παράλληλα με σημαντικές ομιλίες υπό το πρίσμα των ταυτοτήτων και των νομικών ζητημάτων που αφορούν το κράτος δικαίου εντός και εκτός Τουρκίας.</span></p>
<p><span style="font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; font-size: 12pt; letter-spacing: -0.1pt; text-align: justify;">Συνολικά, η εμπειρία δείχνει μια έντονα ζωντανή αρμενική διασπορά που συσπειρώνεται γύρω από ένα ευρύ και χωρίς φραγμούς επιστημονικό πεδίο έρευνας, και ταυτόχρονα ένα έντονο ενδιαφέρον για την ανάδειξη της ιστορικής διάστασης της αρμενικής κοινότητας της Ελλάδας. Σε ένα τέτοιο διεθνές ακαδημαϊκό περιβάλλον νομίζω πως έχει σημασία να υπάρχει φωνή και ταυτόχρονα να ξετυλίγεται τεκμηριωμένα η ιστορικότητα των Αρμενίων και από τη δική μας γωνιά της γης.</span></p>Μιχαήλ Μάμο2024-04-14T21:11:51Z2024-04-14T21:11:51Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/1139-michael-mamoAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Mamo.jpg" alt="Mamo" /></p>
<p class="a" style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τον κύριο Μιχαήλ Μάμο μάς τον σύστησε ο πρόεδρος των Ασσυρίων Ελλάδας και καλός φίλος του περιοδικού Κυριάκος Μπατσάρας, χαρακτηρίζοντάς τον ως τον </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Μπαμπινιώτη»</span></em></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> των Ασσυρίων. Ο κύριος Μάμο είναι γλωσσολόγος και λαογράφος, και έχει εντρυφήσει στην ιστορία του ασσυριακού έθνους. Με χαρά τον υποδεχθήκαμε στα γραφεία του περιοδικού, όπου είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Θα μας επιτρέψετε να κάνουμε κάποιες βασικές ερωτήσεις, ώστε να ενημερώσουμε τους αναγνώστες μας για το σχετικά άγνωστο θέμα των Ασσυρίων. Για αρχή, να προσδιορίσουμε τον γεωγραφικό χώρο. Πού βρίσκονται οι κυριότερες κοινότητες Ασσυρίων ανά τον κόσμο;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι περιοχές που αποτελούν την πατρίδα των Ασσυρίων είναι τμήματα του σημερινού βόρειου Ιράκ <em>(πεδιάδες της Νινευής)</em>, της νοτιοανατολικής Τουρκίας, του βορειοδυτικού Ιράν<em> (Ούρμια)</em> και, πιο πρόσφατα, τμήματα της νοτιοανατολικής Συρίας.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η πλειονότητα των Ασσυρίων έχει μεταναστεύσει σε άλλες περιοχές του κόσμου, με τον συνολικό αριθμό να υπολογίζεται γύρω στα 3 εκατομμύρια. Από αυτούς, 1 εκατομμύριο ζει στις ΗΠΑ και στον Καναδά, 500.000 στη Συρία, 350.000 στο Ιράκ, όπου λειτουργούν δύο πατριαρχεία, 200.000 στον Λίβανο, 150.000 στη Σουηδία, 150.000 στη Γερμανία, 80.000 στη Ρωσία, και 80.000 στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ένας αξιοσημείωτος αριθμός διαβιεί στην Αρμενία.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις εντός του εθνικού κορμού των Ασσυρίων. Ποιες είναι αυτές;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το έθνος των Ασσυρίων αποτελείται από τρεις ομάδες: τους Χαλδαίους, τους Συριάνους και τους Ασσύριους. Οι πρώτοι είναι μια μεγάλη ομάδα. Πρόκειται για ανθρώπους καθολικούς, ιδιαίτερα θρησκευόμενους, που χρησιμοποιούν διαφορετική διάλεκτο. Οι Χαλδαίοι είναι Ασσύριοι, και δεν έχουν καμία σχέση με τον αρχαίο λαό των Χαλδαίων. Τους ονόμασε έτσι η Ρώμη, για να ξεχωρίζουν από τους άλλους Ασσύριους χριστιανούς που παρέμειναν αυτοκέφαλοι. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η χαλδαϊκή Εκκλησία συνδέεται με τη ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αλλά της επιτρέπεται από τη Ρώμη να διατηρεί τις παραδόσεις και τις τελετουργίες της. Η κοινότητα των Χαλδαίων προέρχεται από ομάδες οπαδών της Εκκλησίας της Ανατολής που ήρθαν σε επαφή με τη ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τον 16ο και 17ο αιώνα. Η κοινότητα προέκυψε μετά από το σχίσμα του 1552.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι Συριάνοι στην πλειονότητά τους κατοικούν στη νοτιοανατολική Τουρκία και στη βόρεια Συρία. Πρόκειται για ορθόδοξους, πολύ σκληροπυρηνικούς ως προς την πίστη τους. Δραστηριοποιούνται σε πολιτικά και εθνικά θέματα, θεωρούν ότι είναι οι απόγονοι των αρχαίων Ασσυρίων, και παρατηρείται ότι έχουν ανεπτυγμένη τη συνείδηση της εθνικής καταγωγής. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τέλος, ο βασικός κορμός του έθνους των Ασσυρίων είναι φυσικά οι Ασσύριοι, οι οποίοι έχουν συνείδηση της ιστορικής πραγματικότητας της Γενοκτονίας του 1915, καθώς μετρούν και τα περισσότερα θύματα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πληθυσμιακά πώς κατανέμονται αυτές οι ομάδες;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι Χαλδαίοι κατοικούσαν κοντά στη Βαγδάτη, στο κεντρικό Ιράκ, και σήμερα αποκαλούνται χριστιανοί Άραβες. Οι Συριάνοι κατοικούσαν στη βόρεια Συρία, στη Δαμασκό, στο Χαλέπι και στο Καμισλί, ενώ οι Ασσύριοι περισσότερο στο βόρειο Ιράν, προς τη Μοσούλη, και ήταν αυτοί που υπέστησαν τα περισσότερα δεινά. Μην ξεχνάτε πως το 1933 υποστήκαμε και δεύτερη σφαγή από τους Άραβες. Μέσα σε μία ημέρα, στις 7 Αυγούστου 1933, σφαγιάστηκαν 3.500 Ασσύριοι στην περιοχή Σεμέλε στο βόρειο Ιράκ, εξαιτίας της χριστιανικής τους πίστης.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το 1915 ποιες ήταν οι απώλειες του ασσυριακού λαού;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον συνολικό αριθμό των νεκρών Ασσυρίων ποικίλλουν.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ορισμένες εκθέσεις εκτιμούν τον αριθμό των θυμάτων στις 250.000, αν και πρόσφατες μελέτες τον ανεβάζουν στις 500.000 με 750.000. Η γενοκτονία των Ασσυρίων πραγματοποιήθηκε την ίδια περίοδο και στο ίδιο πλαίσιο με τη Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων Ποντίων. Χαρακτηριστικά, μπορώ να πω με σιγουριά πως μόνο κατά τη διάρκεια της πορείας εξόδου προς τη Ρωσία έχασαν τη ζωή τους 50.000 άτομα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο πληθυσμός των Ασσυρίων τον 16ο και 17ο αιώνα ήταν 10 εκατομμύρια, ενώ σήμερα μόλις που φτάνουν τα 3 εκατομμύρια.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Αυτή η συρρίκνωση μαρτυρά τα δεινά που υπέστη ο λαός μας ανά τους αιώνες, αλλά και την αφομοίωση που συντελέστηκε λόγω έλλειψης εθνικής εστίας.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Εκδίδονται εφημερίδες και περιοδικά στην ασσυριακή γλώσσα;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το πρώτο περιοδικό στην ασσυριακή γλώσσα κυκλοφόρησε το 1845 στο Ιράν. Στο Ιράκ παλαιότερα υπήρχε μεγάλη εκδοτική δραστηριότητα, αλλά σήμερα πλέον κυκλοφορούν λίγες εφημερίδες και περιοδικά στην ασσυριακή γλώσσα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τι γνωρίζετε για τους Ασσύριους της Αρμενίας;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η ασσυριακή κοινότητα της Αρμενίας εκτιμάται πως αριθμεί περί τα 6.000 άτομα και εκπροσωπείται από δύο βουλευτές στο κοινοβούλιο. Το σπουδαιότερο είναι ότι τα παιδιά των Ασσυρίων διδάσκονται την ασσυριακή γλώσσα στο σχολείο. Έχω επισκεφτεί την Αρμενία για να κάνω σεμινάρια διδασκαλίας της ασσυριακής γλώσσας σε εκπαιδευτικούς, ενώ έχω συγγράψει και τα βιβλία που διδάσκονται στα σχολεία της Αρμενίας.</span></p>
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Mamo.jpg" alt="Mamo" /></p>
<p class="a" style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="margin-top: 0cm; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τον κύριο Μιχαήλ Μάμο μάς τον σύστησε ο πρόεδρος των Ασσυρίων Ελλάδας και καλός φίλος του περιοδικού Κυριάκος Μπατσάρας, χαρακτηρίζοντάς τον ως τον </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Μπαμπινιώτη»</span></em></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> των Ασσυρίων. Ο κύριος Μάμο είναι γλωσσολόγος και λαογράφος, και έχει εντρυφήσει στην ιστορία του ασσυριακού έθνους. Με χαρά τον υποδεχθήκαμε στα γραφεία του περιοδικού, όπου είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Θα μας επιτρέψετε να κάνουμε κάποιες βασικές ερωτήσεις, ώστε να ενημερώσουμε τους αναγνώστες μας για το σχετικά άγνωστο θέμα των Ασσυρίων. Για αρχή, να προσδιορίσουμε τον γεωγραφικό χώρο. Πού βρίσκονται οι κυριότερες κοινότητες Ασσυρίων ανά τον κόσμο;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι περιοχές που αποτελούν την πατρίδα των Ασσυρίων είναι τμήματα του σημερινού βόρειου Ιράκ <em>(πεδιάδες της Νινευής)</em>, της νοτιοανατολικής Τουρκίας, του βορειοδυτικού Ιράν<em> (Ούρμια)</em> και, πιο πρόσφατα, τμήματα της νοτιοανατολικής Συρίας.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η πλειονότητα των Ασσυρίων έχει μεταναστεύσει σε άλλες περιοχές του κόσμου, με τον συνολικό αριθμό να υπολογίζεται γύρω στα 3 εκατομμύρια. Από αυτούς, 1 εκατομμύριο ζει στις ΗΠΑ και στον Καναδά, 500.000 στη Συρία, 350.000 στο Ιράκ, όπου λειτουργούν δύο πατριαρχεία, 200.000 στον Λίβανο, 150.000 στη Σουηδία, 150.000 στη Γερμανία, 80.000 στη Ρωσία, και 80.000 στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ένας αξιοσημείωτος αριθμός διαβιεί στην Αρμενία.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις εντός του εθνικού κορμού των Ασσυρίων. Ποιες είναι αυτές;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το έθνος των Ασσυρίων αποτελείται από τρεις ομάδες: τους Χαλδαίους, τους Συριάνους και τους Ασσύριους. Οι πρώτοι είναι μια μεγάλη ομάδα. Πρόκειται για ανθρώπους καθολικούς, ιδιαίτερα θρησκευόμενους, που χρησιμοποιούν διαφορετική διάλεκτο. Οι Χαλδαίοι είναι Ασσύριοι, και δεν έχουν καμία σχέση με τον αρχαίο λαό των Χαλδαίων. Τους ονόμασε έτσι η Ρώμη, για να ξεχωρίζουν από τους άλλους Ασσύριους χριστιανούς που παρέμειναν αυτοκέφαλοι. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η χαλδαϊκή Εκκλησία συνδέεται με τη ρωμαιοκαθολική Εκκλησία, αλλά της επιτρέπεται από τη Ρώμη να διατηρεί τις παραδόσεις και τις τελετουργίες της. Η κοινότητα των Χαλδαίων προέρχεται από ομάδες οπαδών της Εκκλησίας της Ανατολής που ήρθαν σε επαφή με τη ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τον 16ο και 17ο αιώνα. Η κοινότητα προέκυψε μετά από το σχίσμα του 1552.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι Συριάνοι στην πλειονότητά τους κατοικούν στη νοτιοανατολική Τουρκία και στη βόρεια Συρία. Πρόκειται για ορθόδοξους, πολύ σκληροπυρηνικούς ως προς την πίστη τους. Δραστηριοποιούνται σε πολιτικά και εθνικά θέματα, θεωρούν ότι είναι οι απόγονοι των αρχαίων Ασσυρίων, και παρατηρείται ότι έχουν ανεπτυγμένη τη συνείδηση της εθνικής καταγωγής. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τέλος, ο βασικός κορμός του έθνους των Ασσυρίων είναι φυσικά οι Ασσύριοι, οι οποίοι έχουν συνείδηση της ιστορικής πραγματικότητας της Γενοκτονίας του 1915, καθώς μετρούν και τα περισσότερα θύματα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πληθυσμιακά πώς κατανέμονται αυτές οι ομάδες;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι Χαλδαίοι κατοικούσαν κοντά στη Βαγδάτη, στο κεντρικό Ιράκ, και σήμερα αποκαλούνται χριστιανοί Άραβες. Οι Συριάνοι κατοικούσαν στη βόρεια Συρία, στη Δαμασκό, στο Χαλέπι και στο Καμισλί, ενώ οι Ασσύριοι περισσότερο στο βόρειο Ιράν, προς τη Μοσούλη, και ήταν αυτοί που υπέστησαν τα περισσότερα δεινά. Μην ξεχνάτε πως το 1933 υποστήκαμε και δεύτερη σφαγή από τους Άραβες. Μέσα σε μία ημέρα, στις 7 Αυγούστου 1933, σφαγιάστηκαν 3.500 Ασσύριοι στην περιοχή Σεμέλε στο βόρειο Ιράκ, εξαιτίας της χριστιανικής τους πίστης.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το 1915 ποιες ήταν οι απώλειες του ασσυριακού λαού;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον συνολικό αριθμό των νεκρών Ασσυρίων ποικίλλουν.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ορισμένες εκθέσεις εκτιμούν τον αριθμό των θυμάτων στις 250.000, αν και πρόσφατες μελέτες τον ανεβάζουν στις 500.000 με 750.000. Η γενοκτονία των Ασσυρίων πραγματοποιήθηκε την ίδια περίοδο και στο ίδιο πλαίσιο με τη Γενοκτονία των Αρμενίων και των Ελλήνων Ποντίων. Χαρακτηριστικά, μπορώ να πω με σιγουριά πως μόνο κατά τη διάρκεια της πορείας εξόδου προς τη Ρωσία έχασαν τη ζωή τους 50.000 άτομα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο πληθυσμός των Ασσυρίων τον 16ο και 17ο αιώνα ήταν 10 εκατομμύρια, ενώ σήμερα μόλις που φτάνουν τα 3 εκατομμύρια.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Αυτή η συρρίκνωση μαρτυρά τα δεινά που υπέστη ο λαός μας ανά τους αιώνες, αλλά και την αφομοίωση που συντελέστηκε λόγω έλλειψης εθνικής εστίας.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Εκδίδονται εφημερίδες και περιοδικά στην ασσυριακή γλώσσα;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το πρώτο περιοδικό στην ασσυριακή γλώσσα κυκλοφόρησε το 1845 στο Ιράν. Στο Ιράκ παλαιότερα υπήρχε μεγάλη εκδοτική δραστηριότητα, αλλά σήμερα πλέον κυκλοφορούν λίγες εφημερίδες και περιοδικά στην ασσυριακή γλώσσα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τι γνωρίζετε για τους Ασσύριους της Αρμενίας;</span></em></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η ασσυριακή κοινότητα της Αρμενίας εκτιμάται πως αριθμεί περί τα 6.000 άτομα και εκπροσωπείται από δύο βουλευτές στο κοινοβούλιο. Το σπουδαιότερο είναι ότι τα παιδιά των Ασσυρίων διδάσκονται την ασσυριακή γλώσσα στο σχολείο. Έχω επισκεφτεί την Αρμενία για να κάνω σεμινάρια διδασκαλίας της ασσυριακής γλώσσας σε εκπαιδευτικούς, ενώ έχω συγγράψει και τα βιβλία που διδάσκονται στα σχολεία της Αρμενίας.</span></p>
<p><span style="font-size: 12pt;"></span></p>Ταβίτ Ισχανιάν2023-05-27T02:16:06Z2023-05-27T02:16:06Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/1088-tavit-ischanyanAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Ischanyan.jpg" alt="Ischanyan" /><br /><br /></p>
<p class="BasicParagraph" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου επισκέφθηκε την Αθήνα ο Ταβίτ Ισχανιάν, μέλος της Πολιτικού Γραφείου του κόμματος Τασνακτσουτιούν και βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης του Αρτσάχ. Ο κ. Ισχανιάν είχε σειρά επαφών με Έλληνες πολιτικούς και μέσα μαζικής επικοινωνίας, ενημερώνοντας για τις πρόσφατες εξελίξεις στο θέμα του Αρτσάχ. Ο βουλευτής πραγματοποίησε συνάντηση και με τα μέλη της αρμενικής κοινότητας, περιγράφοντας λεπτομερώς την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το Αρτσάχ και ο λαός του σήμερα.</span></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Συναντήσαμε τον κ. Ισχανιάν και είχαμε μια ενδιαφέρουσα και ειλικρινή συζήτηση μαζί του, τα κύρια μέρη της οποίας σας παρουσιάζουμε.</span></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: center; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- Δυόμισι χρόνια μετά τον πόλεμο έχετε εντοπίσει κάποιους από της σημαντικούς λόγους που οδήγησαν σε αυτή τη δεινή κατάσταση τον λαό του Αρτσάχ πρωτίστως, αλλά και ολόκληρο το αρμενικό έθνος σε Αρμενία και Διασπορά;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πρόκειται για ένα επώδυνο και πολυδιάστατο θέμα που της προβληματίζει όλους.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Σίγουρα δεν μπορώ να καλύψω της της πτυχές του ζητήματος. Σημαντικό γεγονός αποτέλεσε η αλλαγή εξουσίας στην Αρμενία το 2018. Αυτή η αλλαγή θεωρήθηκε από τον αρμενικό λαό αναγκαία για την επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης, απομακρύνοντας το παλαιό πολιτικό κατεστημένο. Ωστόσο, πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά το πολιτικό πλαίσιο και της προτεραιότητες της οποίες βασίστηκε αυτή η αλλαγή εξουσίας. Γνωρίζουμε ότι μετά το 1988 της οι νέες κυβερνήσεις και οι αλλαγές των πολιτικών σχηματισμών που ανέλαβαν την εξουσία της Αρμενίας είχαν ως κεντρικό άξονα το ζήτημα του Αρτσάχ. Το 2018, στην Αρμενία, γίναμε για πρώτη φορά μάρτυρες μιας πολιτικής ανατροπής βασισμένης στην κοινωνική δυσαρέσκεια.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η ηγετική ομάδα αυτού του κινήματος, η οποία γνώριζε μεγάλη λαϊκή υποστήριξη, ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας. Η νέα κυβέρνηση είχε διαφορετικές προτεραιότητες και έθεσε σε δεύτερη μοίρα τα εθνικά θέματα και το ζήτημα του Αρτσάχ. Θεωρώ πως η εξέλιξη αυτή υπήρξε καταλυτική για την έναρξη και την έκβαση του πολέμου.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- Σε στρατιωτικό επίπεδο, έχουμε εικόνα σχετικά με της βασικούς λόγους της αδυναμίας υπεράσπισης των συνόρων της από της ένοπλες δυνάμεις, με αποτέλεσμα τη σημερινή τραγική κατάληξη;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η στρατιωτική ισορροπία είχε αρχίσει να μεταβάλλεται εδώ και αρκετά χρόνια.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μετά τη σύντομη πολεμική αναμέτρηση του Απριλίου του 2016 καταλάβαμε πως η ισορροπία είχε αλλάξει άρδην. Χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά αναγνωριστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και διάφορα άλλα μέσα, το Αζερμπαϊτζάν έδειξε την υπεροχή του και τα σαφή πλεονεκτήματά του, ειδικότερα όσον αφορά τα μέσα παρακολούθησης και καταγραφής των αρμενικών δυνάμεων. Βέβαια, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2016, ο στρατός της μπόρεσε να αντισταθεί της επιθέσεις, αλλά νομίζω πως αυτή ήταν μια αναγνωριστική κίνηση για την καταγραφή των δυνατοτήτων της από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν.<br /> Ίσως ο πόλεμος να είχε διαφορετική εξέλιξη αν είχαμε να αντιμετωπίσουμε μόνο το Αζερμπαϊτζάν.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οφείλουμε να διευκρινίσουμε πως το 2020 πολεμήσαμε εναντίον μονάδων του Αζερμπαϊτζάν που έλαβαν την κατάλληλη εκπαίδευση από την Τουρκία, εναντίον μονάδων του τουρκικού στρατού, και εναντίον χιλιάδων μισθοφόρων φανατικών ισλαμιστών. Η αντιμετώπιση όλων αυτών των δυνάμεων ήταν σχεδόν αδύνατη.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Βλέπουμε τι συμβαίνει στο ουκρανικό μέτωπο αυτές της μέρες. Βλέπουμε τι είδους υποστήριξη παρέχει η Δύση στην ουκρανική πλευρά. Τι είδους υποστήριξη λάβαμε εμείς;</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Εκτός από γενικόλογες ανακοινώσεις, δεν έγιναν άλλα βήματα. Το Αζερμπαϊτζάν μαζί με την Τουρκία χρησιμοποίησαν της προπαγανδιστικές μηχανές της με στόχο να πείσουν τη διεθνή κοινότητα πως ξεκινήσαν </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«απελευθερωτικό αγώνα».</span></em></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> Ακόμη και τώρα, το Αζερμπαϊτζάν αρέσκεται να τα παρουσιάζει όλα αυτά ως </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«πατριωτικό πόλεμο».</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> Σήμερα, το Αζερμπαϊτζάν, με μεθόδους τρομοκρατίας και με αποκλεισμούς συνόρων, συνεχίζει την προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 1990 για την εκδίωξη όλων των Αρμενίων από το Αρτσάχ. Αλλά πιστεύω ότι η τριμερής διακήρυξη της 9<sup>ης</sup> Νοεμβρίου αποτελεί μια ανακωχή και ότι δεν έχουν ακόμη κριθεί τα πάντα.</span></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- Η κυβέρνηση του Αρτσάχ και τα πολιτικά κόμματα έχουν ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με το καθεστώς που μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια και την ειρηνική διαβίωση του λαού του Αρτσάχ;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το βασικό πρόβλημα στο Αρτσάχ είναι το ζήτημα τις ασφάλειας. Η Δημοκρατία τις Αρμενίας ήταν ο βασικός εγγυητής τις ασφάλειας του Αρτσάχ. Σήμερα, δυστυχώς, ο εγγυητής τις δεν εκπληρώνει τα καθήκοντά του και έτσι απομένουν μόνο ο στρατός του Αρτσάχ και η ρωσική ειρηνευτική αποστολή, που έχει καταστεί βασικός πυλώνας διασφάλισης τις ειρήνης και τις ασφάλειας του λαού τις.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το ζήτημα τις μορφοποίησης του μελλοντικού καθεστώτος είναι φυσικά το κύριο θέμα που έχει να αντιμετωπίσει το έθνος τις. Δεν τις κρύβω τις συνθήκες αβεβαιότητας που βιώνουμε υπό τις ασφυκτικές πολιτικές και ψυχολογικές πιέσεις που ασκούνται από το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, χωρίς να έχουμε καμία στήριξη από τη διαπραγματευτική Ομάδα του Μινσκ του ΟΑΣΕ. Παρόλα αυτά, ο λαός επιδεικνύει αξιοζήλευτη αποφασιστικότητα και ανθεκτικότητα και δεν έχει χάσει την ελπίδα του για το μέλλον.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο λαός του Αρτσάχ βλέπει το μέλλον του στην πατρογονική γη χωρίς καμία συμμετοχή του Αζερμπαϊτζάν.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα είναι παρούσα στο Αρτσάχ.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">Με την παλλαϊκή συγκέντρωση που έγινε τις 30 Οκτωβρίου 2022 στην πλατεία Αναγέννησης του Στεπανακέρτ, ο λαός τις έδειξε τη θέλησή του να σ</span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">υνεχίσει αυτό που ξεκίνησε πριν από 30-35 χρόνια από την ίδια πλατεία, αποδοκιμάζοντας παράλληλα τις εκείνες τις δυνάμεις που τις ωθούν στην </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«αγκαλιά»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> του Αζερμπαϊτζάν.</span></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Άλλωστε, είναι νωπή η μνήμη των γεγονότων του 1989-1990, και η νέα γενιά δεν έχει ξεχάσει τις καταστροφικές μεθοδεύσεις που σημειώθηκαν την εποχή εκείνη.<br /> <br /> </span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Με ποιους τρόπους βοηθά η κυβέρνηση τον πολίτη του Αρτσάχ να αντεπεξέλθει τις δυσκολίες διαβίωσης και στην ανασφάλεια τις καθημερινότητας; Είναι εφικτό, μέσα σε κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, να διασφαλιστεί μια κανονική ζωή για τις πολίτες τις χώρας;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ως αντιπολιτευόμενο κόμμα, μετά τον πόλεμο είχαμε την εύκολη επιλογή να αποστασιοποιηθούμε και να απαιτήσουμε την παραίτηση τις κυβέρνησης, αλλά συνειδητά υιοθετήσαμε μια διαφορετική στάση, προκειμένου να διασφαλιστεί η εθνική ενότητα στη χώρα. Ήταν πολύ σημαντικό να επιτευχθεί συναινετικό κλίμα και συνεννόηση στα βασικά θέματα, και δικαιωθήκαμε με αυτή τις την επιλογή, η οποία έδωσε άμεσα αποτελέσματα ως τις την επίλυση μεγάλων προβλημάτων και δυσλειτουργιών που επέφερε ο πόλεμος.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η μη αναγνώρισή τις από τη διεθνή κοινότητα έχει ως αποτέλεσμα το 20% του πληθυσμού στο Αρτσάχ που έχει εκτοπιστεί από τις εστίες του να μην έχει το δικαίωμα απόκτησης του καθεστώτος του πρόσφυγα, και συνεπώς τα συνεπαγόμενα δικαιώματα.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Περισσότερο από το 70% τις επικράτειάς τις έχει καταληφθεί από το Αζερμπαϊτζάν.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πρόκειται για μια πολύ δύσκολη κατάσταση, με κατεστραμμένο μεγάλο μέρος των υποδομών τις χώρας. Τέλος, πρέπει να αναλογιστούμε το γεγονός ότι, ως αποτέλεσμα του πολέμου, σε μόλις 44 ημέρες είχαμε απώλειες περίπου 5.000 νέων ανθρώπων, εκ των οποίων περισσότεροι από 800 ήταν πολίτες και στρατιώτες του Αρτσάχ. </span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι αρχές του Αρτσάχ, αντιμετωπίζοντας όλα αυτά τα τεράστια προβλήματα με την υλικοτεχνική και οικονομική υποστήριξη τις Δημοκρατίας τις Αρμενίας, μπόρεσαν καταρχάς να μετριάσουν τις συνέπειες του πολέμου και σταδιακά να υιοθετήσουν προγράμματα υποστήριξης των πολιτών.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το κράτος εφάρμοσε κοινωνικά προγράμματα στέγασης για τις εκτοπισμένους, δημιουργήθηκαν νέες κοινότητες και δόθηκαν κίνητρα για την κατασκευή καινούργιων κατοικιών. Βέβαια, έχουμε ακόμη να αντιμετωπίσουμε πολλά σημαντικά προβλήματα. </span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Συνοψίζοντας, θα ήθελα να τις δώσω μια εικόνα του πληθυσμού τις τις έχει διαμορφωθεί μετά τον πόλεμο. Από το σύνολο 150.000 πολιτών του Αρτσάχ, είχαμε 37.500 εκτοπισμένους, εκ των οποίων 7.000 με 8.000 βρίσκονται σήμερα εκτός των συνόρων τις Δημοκρατίας τις Αρμενίας και μάλλον δεν θα επιστρέψουν στο Αρτσάχ.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Περίπου 20.000 βρίσκονται στη Δημοκρατία τις Αρμενίας και οι υπόλοιποι περίπου 117.000 με 120.000 άνθρωποι ζουν στο Αρτσάχ. Τη δήλωση του Αζερμπαϊτζάν ότι μόνο 25.000 άνθρωποι ζουν στο Αρτσάχ πρέπει να τη θεωρούμε απλώς αστεία. Είναι προφανές πως με αυτές τις ενέργειες προσπαθεί να ασκήσει ψυχολογικό πόλεμο και να χρησιμοποιήσει το ζήτημα για εσωτερική προπαγάνδα.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Βρισκόμαστε ενίοτε σε σύγχυση ως προς το ποια είναι η επίσημη θέση της αρμενικής πλευράς, ποιοι είναι οι στόχοι και οι προτεραιότητές μας;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τίθεται πάντα ζήτημα πολιτικών προτεραιοτήτων ως προς το πώς θα προχωρήσουμε.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μετά τον πόλεμο, ήταν πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε τις κρατικές δομές, κάτι που πετύχαμε. Το κοινοβούλιο, η εκτελεστική εξουσία και οι υπόλοιπες κρατικές δομές, η ραχοκοκαλιά του Αρτσάχ, ήταν πάντα κοντά στον λαό. Η προσπάθεια, μέχρι και σήμερα, του Αζερμπαϊτζάν να καταστρέψει τους στρατιωτικούς μας πόρους, να διαλύσει τον στρατό και παράλληλα να ακυρώσει τις κρατικές δομές δημιουργώντας χαοτική κατάσταση στη χώρα έχει έως τώρα αποτύχει.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στο πλαίσιο επίλυσης του ζητήματος του Αρτσάχ, υπήρχαν τρεις σημαντικές θεμελιώδεις αρχές, γύρω από τις οποίες φαινόταν, μέχρι το 2020, να επικρατεί συνεννόηση και συμφωνία μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας. Η σημαντικότερη αρχή, η οποία καταστρατηγήθηκε από το Αζερμπαϊτζάν, ήταν η επίλυση του ζητήματος χωρίς χρήση βίας.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η επόμενη είναι η αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και η τρίτη είναι η αρχή του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης των λαών, για την οποία το Αζερμπαϊτζάν γενικά σιωπά.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Εμείς επιμένουμε και προσπαθούμε να πορευόμαστε με βασικό γνώμονα την αρχή της αυτοδιάθεσής μας. Ακόμη, όταν μιλάμε για εδαφική ακεραιότητα, πρέπει να γνωρίζουμε πως το Αρτσάχ δεν ήταν ποτέ τμήμα του ανεξάρτητου Αζερμπαϊτζάν. Δεν ήταν το 1918-1920, όταν σχηματίστηκε η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, αλλά δεν υπήρξε τμήμα του ούτε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, καθώς ο λαός του Αρτσάχ είχε ήδη αποφασίσει για το μέλλον του ακολουθώντας και εφαρμόζοντας μια διαδικασία για ανεξαρτησία, όπως αυτή προβλεπόταν από τη σοβιετική νομοθεσία.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Επιτρέψτε μου να αναφερθώ και σε κάτι ακόμη σχετικό με το θέμα, στην εξομάλυνση των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας και σε μια επικείμενη συμφωνία στη διαδικασία της οποίας εμπλέκονται οι δυτικές χώρες, ιδιαίτερα η Αμερική, η Γαλλία, οι Βρυξέλλες αλλά και η Ρωσία. Οι εμπλεκόμενες πλευρές, ειδικότερα στη Δύση, θέλουν να υποβαθμίσουν το ζήτημα του Αρτσάχ και κάποιοι το χαρακτηρίζουν εσωτερικό ζήτημα του Αζερμπαϊτζάν. Ευτυχώς, βλέπουμε ότι στη ρωσική προσέγγιση παρατηρείται μια διαφοροποίηση. Εμείς λέμε πως η δίκαιη επίλυση του ζητήματος του Αρτσάχ συνιστά τη βάση για την υπογραφή οποιασδήποτε συνθήκης ειρήνης.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Σήμερα, δυστυχώς, δεχόμαστε κύριο πλήγμα και από τις κρατικές αρχές της Αρμενίας, η οποία έχει παραιτηθεί από τον ρόλο του βασικού πολιτικού εγγυητή. Μια συμπεριφορά απόλυτα ακατανόητη σε εμάς.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Έχουμε σαφείς πληροφορίες για την κατάσταση των πολιτιστικών τους μνημείων τους κατεχόμενες περιοχές; </span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Δεν διαθέτουμε πλήρεις και λεπτομερείς πληροφορίες, αλλά, εξ όσων γνωρίζουμε, διαπιστώνουμε πως το Αζερμπαϊτζάν εφαρμόζει πολιτική πολιτιστικής γενοκτονίας.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Αφενός προσπαθεί να καταστρέψει τα πολιτιστικά τους μνημεία, ξεκινώντας από τους εκκλησίες, τα μοναστήρια και τα χατσκάρ, και αφετέρου παραχαράσσει την ιστορία, διακηρύττει πως όλα αυτά τα χιλιάδες πολιτιστικά μνημεία είναι αλβανικά <em>(του Καυκάσου)</em> και πως δεν έχουν καμία σχέση με τον αρμενικό πολιτισμό. Γνωρίζουμε πως αυτή είναι μια τακτική που εφαρμόζει εδώ και χρόνια και η Τουρκία, δηλαδή η οικειοποίηση των πολιτισμών άλλων λαών, η επινόηση μιας δικής τους ιστορίας που να εξυπηρετεί τους επεκτατικές επιδιώξεις τους, μια ανήθικη πολιτική πρακτική την οποία σήμερα βλέπουμε να αντιγράφει και να εφαρμόζει το Αζερμπαϊτζάν. Εμείς έχουμε στείλει σχετικές επιστολές σε διεθνείς δομές, ιδιαίτερα στην UNESCO, στην αρμόδια δομή του ΟΗΕ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε διάφορους τους διεθνείς οργανισμούς, παρουσιάζοντας τα ντοκουμέντα και ζητώντας τη διαμεσολάβησή τους.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Για τον καθεδρικό ναό στις Παναγίας «Γαζαντσετσότς» στο Σουσί τι πληροφορίες έχετε;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Την έχουν καλύψει εξωτερικά. Αυτό είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε επειδή έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθούμε το Σουσί από κάποιους λόφους στις περιοχής. Αλλά δεν γνωρίζουμε τι κάνουν μέσα. Κατά την πάγια τακτική στις, υποθέτουμε πως θα καταστρέψουν στις αρμενικές επιγραφές, οι οποίες βέβαια είναι καταγεγραμμένες και τεκμηριωμένες. Φαίνεται να γίνονται κάποιες αλλαγές· συγκεκριμένα, δεν υπάρχει ο θόλος, και παρατηρούμε κάποιες αλλαγές και στο καμπαναριό.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Έχουμε φωτογραφικά τεκμήρια πως μετά τη λήξη των εχθροπραξιών κάποιες εκκλησίες καταστράφηκαν ολοσχερώς, στις η εκκλησία </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Γκανάτς Ζαμ» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">στο Σουσί. Εικόνες ολοκληρωτικής καταστροφής μνημείων και κοιμητηρίων έχουμε στις δει στις περιοχές του Χατρούτ.</span></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Υπό αυτές τις συνθήκες, τι μπορεί να κάνει η Διασπορά ώστε να συμβάλει στον αγώνα υπέρ της ενδυνάμωσης της χώρας και της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης του λαού;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πολύ συχνά συναντάμε συμπατριώτες μας στη Διασπορά που έχουν την αντίληψη πως το ζήτημα του Αρτσάχ τελείωσε και πως χάσαμε τον αγώνα. Βασικό μας μέλημα είναι να μπορέσουμε να μεταβάλουμε αυτή τη στάση. Για τριάντα χρόνια, η Διασπορά έχει κάνει το καλύτερο δυνατό, σε όλα τα επίπεδα, συνεισφέροντας πολλές φορές ακόμη και από το υστέρημά της.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο ρόλος της Διασποράς στην επίτευξη των εθνικών μας στόχων είναι επιτακτικός και πρωταγωνιστικός. Η Διασπορά πρέπει να σταθεί στο πλευρό του Αρτσάχ και να αποτελέσει ένα ενιαίο μέτωπο. Πρέπει να ανατρέψουμε τη νοοτροπία που κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος του κόσμου αλλά και σε οργανώσεις και δομές της Διασποράς, οι οποίες προβάλλουν το σκεπτικό πως δεν έχει νόημα να γίνουν επενδύσεις ή να διεξάγουμε πολιτικό αγώνα υπέρ του Αρτσάχ.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Επαναλαμβάνω πως πρέπει να καταρρίψουμε αυτή τη νοοτροπία, η οποία εξυπηρετεί μόνο τον αντίπαλο.</span></p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Ischanyan.jpg" alt="Ischanyan" /><br /><br /></p>
<p class="BasicParagraph" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Τις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου επισκέφθηκε την Αθήνα ο Ταβίτ Ισχανιάν, μέλος της Πολιτικού Γραφείου του κόμματος Τασνακτσουτιούν και βουλευτής της Εθνοσυνέλευσης του Αρτσάχ. Ο κ. Ισχανιάν είχε σειρά επαφών με Έλληνες πολιτικούς και μέσα μαζικής επικοινωνίας, ενημερώνοντας για τις πρόσφατες εξελίξεις στο θέμα του Αρτσάχ. Ο βουλευτής πραγματοποίησε συνάντηση και με τα μέλη της αρμενικής κοινότητας, περιγράφοντας λεπτομερώς την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει το Αρτσάχ και ο λαός του σήμερα.</span></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif;">Συναντήσαμε τον κ. Ισχανιάν και είχαμε μια ενδιαφέρουσα και ειλικρινή συζήτηση μαζί του, τα κύρια μέρη της οποίας σας παρουσιάζουμε.</span></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: center; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- Δυόμισι χρόνια μετά τον πόλεμο έχετε εντοπίσει κάποιους από της σημαντικούς λόγους που οδήγησαν σε αυτή τη δεινή κατάσταση τον λαό του Αρτσάχ πρωτίστως, αλλά και ολόκληρο το αρμενικό έθνος σε Αρμενία και Διασπορά;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πρόκειται για ένα επώδυνο και πολυδιάστατο θέμα που της προβληματίζει όλους.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Σίγουρα δεν μπορώ να καλύψω της της πτυχές του ζητήματος. Σημαντικό γεγονός αποτέλεσε η αλλαγή εξουσίας στην Αρμενία το 2018. Αυτή η αλλαγή θεωρήθηκε από τον αρμενικό λαό αναγκαία για την επίτευξη κοινωνικής δικαιοσύνης, απομακρύνοντας το παλαιό πολιτικό κατεστημένο. Ωστόσο, πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά το πολιτικό πλαίσιο και της προτεραιότητες της οποίες βασίστηκε αυτή η αλλαγή εξουσίας. Γνωρίζουμε ότι μετά το 1988 της οι νέες κυβερνήσεις και οι αλλαγές των πολιτικών σχηματισμών που ανέλαβαν την εξουσία της Αρμενίας είχαν ως κεντρικό άξονα το ζήτημα του Αρτσάχ. Το 2018, στην Αρμενία, γίναμε για πρώτη φορά μάρτυρες μιας πολιτικής ανατροπής βασισμένης στην κοινωνική δυσαρέσκεια.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η ηγετική ομάδα αυτού του κινήματος, η οποία γνώριζε μεγάλη λαϊκή υποστήριξη, ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας. Η νέα κυβέρνηση είχε διαφορετικές προτεραιότητες και έθεσε σε δεύτερη μοίρα τα εθνικά θέματα και το ζήτημα του Αρτσάχ. Θεωρώ πως η εξέλιξη αυτή υπήρξε καταλυτική για την έναρξη και την έκβαση του πολέμου.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- Σε στρατιωτικό επίπεδο, έχουμε εικόνα σχετικά με της βασικούς λόγους της αδυναμίας υπεράσπισης των συνόρων της από της ένοπλες δυνάμεις, με αποτέλεσμα τη σημερινή τραγική κατάληξη;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η στρατιωτική ισορροπία είχε αρχίσει να μεταβάλλεται εδώ και αρκετά χρόνια.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μετά τη σύντομη πολεμική αναμέτρηση του Απριλίου του 2016 καταλάβαμε πως η ισορροπία είχε αλλάξει άρδην. Χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά αναγνωριστικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και διάφορα άλλα μέσα, το Αζερμπαϊτζάν έδειξε την υπεροχή του και τα σαφή πλεονεκτήματά του, ειδικότερα όσον αφορά τα μέσα παρακολούθησης και καταγραφής των αρμενικών δυνάμεων. Βέβαια, τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2016, ο στρατός της μπόρεσε να αντισταθεί της επιθέσεις, αλλά νομίζω πως αυτή ήταν μια αναγνωριστική κίνηση για την καταγραφή των δυνατοτήτων της από την πλευρά του Αζερμπαϊτζάν.<br /> Ίσως ο πόλεμος να είχε διαφορετική εξέλιξη αν είχαμε να αντιμετωπίσουμε μόνο το Αζερμπαϊτζάν.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οφείλουμε να διευκρινίσουμε πως το 2020 πολεμήσαμε εναντίον μονάδων του Αζερμπαϊτζάν που έλαβαν την κατάλληλη εκπαίδευση από την Τουρκία, εναντίον μονάδων του τουρκικού στρατού, και εναντίον χιλιάδων μισθοφόρων φανατικών ισλαμιστών. Η αντιμετώπιση όλων αυτών των δυνάμεων ήταν σχεδόν αδύνατη.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Βλέπουμε τι συμβαίνει στο ουκρανικό μέτωπο αυτές της μέρες. Βλέπουμε τι είδους υποστήριξη παρέχει η Δύση στην ουκρανική πλευρά. Τι είδους υποστήριξη λάβαμε εμείς;</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Εκτός από γενικόλογες ανακοινώσεις, δεν έγιναν άλλα βήματα. Το Αζερμπαϊτζάν μαζί με την Τουρκία χρησιμοποίησαν της προπαγανδιστικές μηχανές της με στόχο να πείσουν τη διεθνή κοινότητα πως ξεκινήσαν </span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«απελευθερωτικό αγώνα».</span></em></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> Ακόμη και τώρα, το Αζερμπαϊτζάν αρέσκεται να τα παρουσιάζει όλα αυτά ως </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«πατριωτικό πόλεμο».</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> Σήμερα, το Αζερμπαϊτζάν, με μεθόδους τρομοκρατίας και με αποκλεισμούς συνόρων, συνεχίζει την προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 1990 για την εκδίωξη όλων των Αρμενίων από το Αρτσάχ. Αλλά πιστεύω ότι η τριμερής διακήρυξη της 9<sup>ης</sup> Νοεμβρίου αποτελεί μια ανακωχή και ότι δεν έχουν ακόμη κριθεί τα πάντα.</span></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- Η κυβέρνηση του Αρτσάχ και τα πολιτικά κόμματα έχουν ξεκάθαρη εικόνα σχετικά με το καθεστώς που μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια και την ειρηνική διαβίωση του λαού του Αρτσάχ;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το βασικό πρόβλημα στο Αρτσάχ είναι το ζήτημα τις ασφάλειας. Η Δημοκρατία τις Αρμενίας ήταν ο βασικός εγγυητής τις ασφάλειας του Αρτσάχ. Σήμερα, δυστυχώς, ο εγγυητής τις δεν εκπληρώνει τα καθήκοντά του και έτσι απομένουν μόνο ο στρατός του Αρτσάχ και η ρωσική ειρηνευτική αποστολή, που έχει καταστεί βασικός πυλώνας διασφάλισης τις ειρήνης και τις ασφάλειας του λαού τις.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το ζήτημα τις μορφοποίησης του μελλοντικού καθεστώτος είναι φυσικά το κύριο θέμα που έχει να αντιμετωπίσει το έθνος τις. Δεν τις κρύβω τις συνθήκες αβεβαιότητας που βιώνουμε υπό τις ασφυκτικές πολιτικές και ψυχολογικές πιέσεις που ασκούνται από το Αζερμπαϊτζάν και την Τουρκία, χωρίς να έχουμε καμία στήριξη από τη διαπραγματευτική Ομάδα του Μινσκ του ΟΑΣΕ. Παρόλα αυτά, ο λαός επιδεικνύει αξιοζήλευτη αποφασιστικότητα και ανθεκτικότητα και δεν έχει χάσει την ελπίδα του για το μέλλον.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο λαός του Αρτσάχ βλέπει το μέλλον του στην πατρογονική γη χωρίς καμία συμμετοχή του Αζερμπαϊτζάν.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα είναι παρούσα στο Αρτσάχ.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.15pt;">Με την παλλαϊκή συγκέντρωση που έγινε τις 30 Οκτωβρίου 2022 στην πλατεία Αναγέννησης του Στεπανακέρτ, ο λαός τις έδειξε τη θέλησή του να σ</span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">υνεχίσει αυτό που ξεκίνησε πριν από 30-35 χρόνια από την ίδια πλατεία, αποδοκιμάζοντας παράλληλα τις εκείνες τις δυνάμεις που τις ωθούν στην </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«αγκαλιά»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;"> του Αζερμπαϊτζάν.</span></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Άλλωστε, είναι νωπή η μνήμη των γεγονότων του 1989-1990, και η νέα γενιά δεν έχει ξεχάσει τις καταστροφικές μεθοδεύσεις που σημειώθηκαν την εποχή εκείνη.<br /> <br /> </span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Με ποιους τρόπους βοηθά η κυβέρνηση τον πολίτη του Αρτσάχ να αντεπεξέλθει τις δυσκολίες διαβίωσης και στην ανασφάλεια τις καθημερινότητας; Είναι εφικτό, μέσα σε κάποιο εύλογο χρονικό διάστημα, να διασφαλιστεί μια κανονική ζωή για τις πολίτες τις χώρας;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ως αντιπολιτευόμενο κόμμα, μετά τον πόλεμο είχαμε την εύκολη επιλογή να αποστασιοποιηθούμε και να απαιτήσουμε την παραίτηση τις κυβέρνησης, αλλά συνειδητά υιοθετήσαμε μια διαφορετική στάση, προκειμένου να διασφαλιστεί η εθνική ενότητα στη χώρα. Ήταν πολύ σημαντικό να επιτευχθεί συναινετικό κλίμα και συνεννόηση στα βασικά θέματα, και δικαιωθήκαμε με αυτή τις την επιλογή, η οποία έδωσε άμεσα αποτελέσματα ως τις την επίλυση μεγάλων προβλημάτων και δυσλειτουργιών που επέφερε ο πόλεμος.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η μη αναγνώρισή τις από τη διεθνή κοινότητα έχει ως αποτέλεσμα το 20% του πληθυσμού στο Αρτσάχ που έχει εκτοπιστεί από τις εστίες του να μην έχει το δικαίωμα απόκτησης του καθεστώτος του πρόσφυγα, και συνεπώς τα συνεπαγόμενα δικαιώματα.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Περισσότερο από το 70% τις επικράτειάς τις έχει καταληφθεί από το Αζερμπαϊτζάν.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πρόκειται για μια πολύ δύσκολη κατάσταση, με κατεστραμμένο μεγάλο μέρος των υποδομών τις χώρας. Τέλος, πρέπει να αναλογιστούμε το γεγονός ότι, ως αποτέλεσμα του πολέμου, σε μόλις 44 ημέρες είχαμε απώλειες περίπου 5.000 νέων ανθρώπων, εκ των οποίων περισσότεροι από 800 ήταν πολίτες και στρατιώτες του Αρτσάχ. </span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Οι αρχές του Αρτσάχ, αντιμετωπίζοντας όλα αυτά τα τεράστια προβλήματα με την υλικοτεχνική και οικονομική υποστήριξη τις Δημοκρατίας τις Αρμενίας, μπόρεσαν καταρχάς να μετριάσουν τις συνέπειες του πολέμου και σταδιακά να υιοθετήσουν προγράμματα υποστήριξης των πολιτών.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Το κράτος εφάρμοσε κοινωνικά προγράμματα στέγασης για τις εκτοπισμένους, δημιουργήθηκαν νέες κοινότητες και δόθηκαν κίνητρα για την κατασκευή καινούργιων κατοικιών. Βέβαια, έχουμε ακόμη να αντιμετωπίσουμε πολλά σημαντικά προβλήματα. </span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Συνοψίζοντας, θα ήθελα να τις δώσω μια εικόνα του πληθυσμού τις τις έχει διαμορφωθεί μετά τον πόλεμο. Από το σύνολο 150.000 πολιτών του Αρτσάχ, είχαμε 37.500 εκτοπισμένους, εκ των οποίων 7.000 με 8.000 βρίσκονται σήμερα εκτός των συνόρων τις Δημοκρατίας τις Αρμενίας και μάλλον δεν θα επιστρέψουν στο Αρτσάχ.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Περίπου 20.000 βρίσκονται στη Δημοκρατία τις Αρμενίας και οι υπόλοιποι περίπου 117.000 με 120.000 άνθρωποι ζουν στο Αρτσάχ. Τη δήλωση του Αζερμπαϊτζάν ότι μόνο 25.000 άνθρωποι ζουν στο Αρτσάχ πρέπει να τη θεωρούμε απλώς αστεία. Είναι προφανές πως με αυτές τις ενέργειες προσπαθεί να ασκήσει ψυχολογικό πόλεμο και να χρησιμοποιήσει το ζήτημα για εσωτερική προπαγάνδα.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Βρισκόμαστε ενίοτε σε σύγχυση ως προς το ποια είναι η επίσημη θέση της αρμενικής πλευράς, ποιοι είναι οι στόχοι και οι προτεραιότητές μας;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Τίθεται πάντα ζήτημα πολιτικών προτεραιοτήτων ως προς το πώς θα προχωρήσουμε.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Μετά τον πόλεμο, ήταν πολύ σημαντικό να διατηρήσουμε τις κρατικές δομές, κάτι που πετύχαμε. Το κοινοβούλιο, η εκτελεστική εξουσία και οι υπόλοιπες κρατικές δομές, η ραχοκοκαλιά του Αρτσάχ, ήταν πάντα κοντά στον λαό. Η προσπάθεια, μέχρι και σήμερα, του Αζερμπαϊτζάν να καταστρέψει τους στρατιωτικούς μας πόρους, να διαλύσει τον στρατό και παράλληλα να ακυρώσει τις κρατικές δομές δημιουργώντας χαοτική κατάσταση στη χώρα έχει έως τώρα αποτύχει.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Στο πλαίσιο επίλυσης του ζητήματος του Αρτσάχ, υπήρχαν τρεις σημαντικές θεμελιώδεις αρχές, γύρω από τις οποίες φαινόταν, μέχρι το 2020, να επικρατεί συνεννόηση και συμφωνία μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας. Η σημαντικότερη αρχή, η οποία καταστρατηγήθηκε από το Αζερμπαϊτζάν, ήταν η επίλυση του ζητήματος χωρίς χρήση βίας.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Η επόμενη είναι η αρχή της εδαφικής ακεραιότητας και η τρίτη είναι η αρχή του δικαιώματος της αυτοδιάθεσης των λαών, για την οποία το Αζερμπαϊτζάν γενικά σιωπά.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Εμείς επιμένουμε και προσπαθούμε να πορευόμαστε με βασικό γνώμονα την αρχή της αυτοδιάθεσής μας. Ακόμη, όταν μιλάμε για εδαφική ακεραιότητα, πρέπει να γνωρίζουμε πως το Αρτσάχ δεν ήταν ποτέ τμήμα του ανεξάρτητου Αζερμπαϊτζάν. Δεν ήταν το 1918-1920, όταν σχηματίστηκε η Δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν, αλλά δεν υπήρξε τμήμα του ούτε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991, καθώς ο λαός του Αρτσάχ είχε ήδη αποφασίσει για το μέλλον του ακολουθώντας και εφαρμόζοντας μια διαδικασία για ανεξαρτησία, όπως αυτή προβλεπόταν από τη σοβιετική νομοθεσία.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Επιτρέψτε μου να αναφερθώ και σε κάτι ακόμη σχετικό με το θέμα, στην εξομάλυνση των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας και σε μια επικείμενη συμφωνία στη διαδικασία της οποίας εμπλέκονται οι δυτικές χώρες, ιδιαίτερα η Αμερική, η Γαλλία, οι Βρυξέλλες αλλά και η Ρωσία. Οι εμπλεκόμενες πλευρές, ειδικότερα στη Δύση, θέλουν να υποβαθμίσουν το ζήτημα του Αρτσάχ και κάποιοι το χαρακτηρίζουν εσωτερικό ζήτημα του Αζερμπαϊτζάν. Ευτυχώς, βλέπουμε ότι στη ρωσική προσέγγιση παρατηρείται μια διαφοροποίηση. Εμείς λέμε πως η δίκαιη επίλυση του ζητήματος του Αρτσάχ συνιστά τη βάση για την υπογραφή οποιασδήποτε συνθήκης ειρήνης.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Σήμερα, δυστυχώς, δεχόμαστε κύριο πλήγμα και από τις κρατικές αρχές της Αρμενίας, η οποία έχει παραιτηθεί από τον ρόλο του βασικού πολιτικού εγγυητή. Μια συμπεριφορά απόλυτα ακατανόητη σε εμάς.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Έχουμε σαφείς πληροφορίες για την κατάσταση των πολιτιστικών τους μνημείων τους κατεχόμενες περιοχές; </span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Δεν διαθέτουμε πλήρεις και λεπτομερείς πληροφορίες, αλλά, εξ όσων γνωρίζουμε, διαπιστώνουμε πως το Αζερμπαϊτζάν εφαρμόζει πολιτική πολιτιστικής γενοκτονίας.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Αφενός προσπαθεί να καταστρέψει τα πολιτιστικά τους μνημεία, ξεκινώντας από τους εκκλησίες, τα μοναστήρια και τα χατσκάρ, και αφετέρου παραχαράσσει την ιστορία, διακηρύττει πως όλα αυτά τα χιλιάδες πολιτιστικά μνημεία είναι αλβανικά <em>(του Καυκάσου)</em> και πως δεν έχουν καμία σχέση με τον αρμενικό πολιτισμό. Γνωρίζουμε πως αυτή είναι μια τακτική που εφαρμόζει εδώ και χρόνια και η Τουρκία, δηλαδή η οικειοποίηση των πολιτισμών άλλων λαών, η επινόηση μιας δικής τους ιστορίας που να εξυπηρετεί τους επεκτατικές επιδιώξεις τους, μια ανήθικη πολιτική πρακτική την οποία σήμερα βλέπουμε να αντιγράφει και να εφαρμόζει το Αζερμπαϊτζάν. Εμείς έχουμε στείλει σχετικές επιστολές σε διεθνείς δομές, ιδιαίτερα στην UNESCO, στην αρμόδια δομή του ΟΗΕ, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και σε διάφορους τους διεθνείς οργανισμούς, παρουσιάζοντας τα ντοκουμέντα και ζητώντας τη διαμεσολάβησή τους.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Για τον καθεδρικό ναό στις Παναγίας «Γαζαντσετσότς» στο Σουσί τι πληροφορίες έχετε;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Την έχουν καλύψει εξωτερικά. Αυτό είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε επειδή έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθούμε το Σουσί από κάποιους λόφους στις περιοχής. Αλλά δεν γνωρίζουμε τι κάνουν μέσα. Κατά την πάγια τακτική στις, υποθέτουμε πως θα καταστρέψουν στις αρμενικές επιγραφές, οι οποίες βέβαια είναι καταγεγραμμένες και τεκμηριωμένες. Φαίνεται να γίνονται κάποιες αλλαγές· συγκεκριμένα, δεν υπάρχει ο θόλος, και παρατηρούμε κάποιες αλλαγές και στο καμπαναριό.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Έχουμε φωτογραφικά τεκμήρια πως μετά τη λήξη των εχθροπραξιών κάποιες εκκλησίες καταστράφηκαν ολοσχερώς, στις η εκκλησία </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">«Γκανάτς Ζαμ» </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">στο Σουσί. Εικόνες ολοκληρωτικής καταστροφής μνημείων και κοιμητηρίων έχουμε στις δει στις περιοχές του Χατρούτ.</span></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">- </span></em></strong><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Υπό αυτές τις συνθήκες, τι μπορεί να κάνει η Διασπορά ώστε να συμβάλει στον αγώνα υπέρ της ενδυνάμωσης της χώρας και της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης του λαού;</span></em></strong></span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Πολύ συχνά συναντάμε συμπατριώτες μας στη Διασπορά που έχουν την αντίληψη πως το ζήτημα του Αρτσάχ τελείωσε και πως χάσαμε τον αγώνα. Βασικό μας μέλημα είναι να μπορέσουμε να μεταβάλουμε αυτή τη στάση. Για τριάντα χρόνια, η Διασπορά έχει κάνει το καλύτερο δυνατό, σε όλα τα επίπεδα, συνεισφέροντας πολλές φορές ακόμη και από το υστέρημά της.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Ο ρόλος της Διασποράς στην επίτευξη των εθνικών μας στόχων είναι επιτακτικός και πρωταγωνιστικός. Η Διασπορά πρέπει να σταθεί στο πλευρό του Αρτσάχ και να αποτελέσει ένα ενιαίο μέτωπο. Πρέπει να ανατρέψουμε τη νοοτροπία που κυριαρχεί σε μεγάλο μέρος του κόσμου αλλά και σε οργανώσεις και δομές της Διασποράς, οι οποίες προβάλλουν το σκεπτικό πως δεν έχει νόημα να γίνουν επενδύσεις ή να διεξάγουμε πολιτικό αγώνα υπέρ του Αρτσάχ.</span></p>
<p class="BasicParagraph" style="text-align: justify; direction: ltr; unicode-bidi: embed;"><span style="font-size: 12pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', sans-serif; letter-spacing: -0.1pt;">Επαναλαμβάνω πως πρέπει να καταρρίψουμε αυτή τη νοοτροπία, η οποία εξυπηρετεί μόνο τον αντίπαλο.</span></p>Δρ.Ελευθέριος Αλεξάκης2022-02-16T01:47:54Z2022-02-16T01:47:54Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/1003-dr-eleftherios-aleksakisAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 10pt;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/ELEFTHERIOS-ALEKSAKIS.jpg" alt="ELEFTHERIOS ALEKSAKIS" /></span></p>
<p class="a" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif'; color: #0000b2;">«Οι Αρμένιοι είναι ένας λαός </span></strong><strong><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">λαβωμένος </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">από </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">την </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">ιστορία, </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">αλλά </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">πάντα </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">όρθιος»</span></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: center;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong><em></em></span></p>
<p class="a" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">Ο κορυφαίος εθνολόγος και συνεργάτης τού περιοδικού κ. Ελευθέριος Αλεξάκης, μας μίλησε για την πρόσφατη έκδοση του εθνογραφικού ημερολογίου τής Αρμενίας (2009- 2016), με τίτλο <em>«Ατενίζοντας το Αραράτ». </em>Το ημερολόγιο των 700 σελίδων αποτελεί επιστέγασμα της επιτόπιας έρευνας του καθηγητή και δημοσιεύει 200 φωτογραφίες, από τις περίπου 2000, που τράβηξε κατά τη διάρκεια των έξι επισκέψεών του στην Αρμενία. Ο καθηγητής κ. Αλεξάκης, όπως ομολογεί στην εισαγωγή τού βιβλίου του, κάνοντας τις επιτόπιες έρευνες στην Αρμενία ένιωθε σαν ένας σαμάνος που ταξιδεύει στον άγνωστο κόσμο ενός λαού, κοντινού και μακρινού ταυτόχρονα και επισημαίνει χαρακτηριστικά: <em>«Οι Αρμένιοι είναι ένας λαός λαβωμένος από την ιστορία αλλά πάντα όρθιος».</em></span></strong><em></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Κ. Αλεξάκη, από πού πηγάζει το μακροχρόνιο ενδιαφέρον σας για την περιοχή του Καυκάσου και τον λαό των Αρμενίων; Συμβολίζουν κάτι ξεχωριστό για εσάς;</span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Το ενδιαφέρον μου για τον Καύκασο υπήρχε ανέκαθεν, κυρίως από τότε που ως φοιτητής διάβασα στο βιβλίο της ελληνικής ιστορίας του Παπαρρηγόπουλου την εισαγωγή του Καρολίδη, ο οποίος λέει ότι Αρμένιοι, Έλληνες και Αλβανοί έχουν κοινή καταγωγή. Μάλιστα, ο ίδιος επισημαίνει και κάποιες λέξεις κοινές, κυρίως για τους Έλληνες και τους Αρμένιους, όπως για παράδειγμα η λέξη </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Αχαιοί»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, η οποία, όπως υποστηρίζει, συνδέεται με το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Χάικ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, το εσωτερικό εθνώνυμο των Αρμενίων. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Σπούδασα στην Ελλάδα Ιστορία και Αρχαιολογία, και μετά στο εξωτερικό Εθνολογία και Κοινωνική Ανθρωπολογία, αλλά δουλεύοντας στο Κέντρο Λαογραφίας έπρεπε να αφοσιωθώ στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Καθώς έχω δουλέψει και με Αρβανίτες και με Αλβανούς και με άλλες ομάδες του βαλκανικού χώρου, πέρα από τους Έλληνες, θέλησα να μελετήσω έναν διαφορετικό λαό και γι’ αυτό στράφηκα προς έναν λαό του Καυκάσου ο οποίος πάντα κέντριζε το ενδιαφέρον μου. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Διαβάζοντας τη βιβλιογραφία είναι φανερό ότι ο Καύκασος αποτελεί μια ιδιαίτερη ιστορική περιοχή. Ίσως εκ λάθους θεωρείται ότι από εκεί προέρχονται οι Ευρωπαίοι —αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Αλλά κυρίως αυτό που την κάνει τόσο ιδιαίτερη περιοχή είναι στο ότι οι ιστορικοί</span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">υποστήριζαν ότι ο Καύκασος ήταν το βουνό των 70 γλωσσών —ακόμη και σήμερα πρέπει να μιλιούνται 20 με 30 γλώσσες. Βέβαια, δεν είναι όλες ινδοευρωπαϊκές. Η αρμενική θεωρείται ινδοευρωπαϊκή, όπως και η ιρανική, αλλά οι υπόλοιπες γλώσσες είναι καυκάσιες. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Έτσι, παίρνοντας τη σύνταξή μου σκέφτηκα ότι θα έπρεπε να κάνω μια έρευνα εκτός Ελλάδος. Αποφάσισα να πάω στον Καύκασο και να επικεντρωθώ κυρίως στους Αρμένιους, κι αυτό επειδή ο Ηρόδοτος και άλλοι ιστορικοί λένε ότι οι Αρμένιοι έχουν φύγει από τα Βαλκάνια και μάλιστα ο κύριος πυρήνας του έθνους τους είναι οι Φρύγες. Ήθελα να διασταυρώσω, με εθνογραφική πλέον μέθοδο, τη σχέση που έχουν τα Βαλκάνια με τους Αρμένιους, και κυρίως να ασχοληθώ με το ζήτημα της γλώσσας.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Εάν οι Φρύγες αποτελούν τον κύριο πυρήνα του αρμενικού έθνους, τότε μέσα στη γλώσσα τους θα υπάρχουν αρχαίες βαλκανικές λέξεις οι οποίες θα πρέπει να συγγενεύουν και με ελληνικές, καθώς οι Φρύγες θεωρούνται ο πιο συγγενικός λαός των Ελλήνων.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Σε μια μελέτη μου, τους Φρύγες τούς αποκαλώ </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Γκρεκομάνους»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, και μάλιστα τώρα που βρίσκουμε και νέες φρυγικές επιγραφές στη Μικρά Ασία, στο κράτος της Φρυγίας, εντοπίζουμε πάρα πολλές κοινές λέξεις, ακόμα και μυκηναϊκές<em> (για παράδειγμα, </em></span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«λαβαγέτας»</span></em></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, δηλαδή </span></em><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«στρατηγός»</span></em></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, και πολλές ακόμη). </span></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Το θέμα ήταν πώς θα ξεκινούσε η έρευνα. Εγώ ήμουν ήδη 68 ετών τότε, και η οικονομική κατάσταση ήταν πολύ δύσκολη —ήμασταν στην κρίση— χρήματα δεν υπήρχαν, οπότε η έρευνα θα ήταν περιορισμένη και στον χώρο και στον χρόνο, με ένα θέμα συγκεκριμένο και χωρίς πολλές συνεντεύξεις.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Έτσι, αποφάσισα να δουλέψω στον κοινωνικό και θρησκευτικό χώρο του Ασταράκ, το οποίο βρίσκεται 30χλμ βορειοδυτικά του Γερεβάν. Η έρευνα δεν ξεκίνησε αμέσως. Από το 2009, που βγήκα στη σύνταξη, μέχρι το 2012 προσπαθούσα να μάθω κάπως τη γλώσσα ερχόμενος σε επαφή με την αρμενική κοινότητα στην Αθήνα και αγοράζοντας πάρα πολλά βιβλία από το διαδίκτυο, ώστε να είμαι όσο το δυνατόν καλύτερα εξοπλισμένος. Στην αρχή δεν υπήρχε προοπτική να πάω έξω, αλλά μετά είδα ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα αν δεν γνωρίσεις τη ζωή εκεί, και ειδικά στην Ανατολική Αρμενία όπου υπάρχουν και διαφορές. Το ενδιαφέρον μου για την Αρμενία ήταν πολλαπλό: και εθνολογικό και ιστορικό και γλωσσικό. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif'; letter-spacing: -0.15pt;">- Ποια είναι τα σημαντικότερα, επιστημονικά τεκμηριωμένα, συμπεράσματα στα οποία καταλήξατε από τις έρευνές σ</span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">ας και τα οποία ίσως θεωρηθούν οδηγός, ή αφετηρία, για τις μελλοντικές έρευνες νέων επιστημόνων;</span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Το υλικό βρίσκεται υπό επεξεργασία. Προς το παρόν έχει δημοσιευθεί το βιβλίο αυτό, το εθνογραφικό ημερολόγιο. Στο παρελθόν δημοσιεύτηκαν τέσσερις μελέτες: μία για τη Βασκανία στους Αρμένιους, την οποία είχαμε παρουσιάσει σε ένα συνέδριο στην Κομοτηνή, μία για την οργάνωση του χώρου στις πλατείες, μία για τους Γιαζίντι, και μία ακόμα για τις λειτουργίες στις εστίες. Υπάρχει προοπτική και για άλλες μελέτες τις οποίες ακόμα δουλεύω. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Κάποιες έχουμε προδημοσιεύσει στο περιοδικό Αρμενικά και αφορούν το Οσακάν και τον τάφο του Αγίου Μεσρόπ Μαστότς, ο οποίος εφηύρε τα αρμενικά γράμματα, που θεωρούνται ιερά και αναντικατάστατα για τους Αρμένιους.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Για το ημερολόγιο συγκεντρώθηκε και καταγράφηκε αρκετό υλικό. Θα δοθούν αντίγραφα στην Ακαδημία Αθηνών και στην αρμενική κοινότητα, γύρω στις 35 κασέτες μιάμισης ώρας η καθεμία μαζί με πάνω από 2000 φωτογραφίες.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όσον αφορά την έρευνα και στην Αρμενία οι επιστήμονες είναι διχασμένοι. Υπάρχουν τρεις κυρίαρχες τάσεις σχετικά με την καταγωγή των Αρμενίων. Μια τάση που τονίζει την ινδοευρωπαϊκή και φρυγική προέλευσή τους, μια άλλη που υποστηρίζει την ύπαρξη ισχυρής επίδρασης από το Ιράν —όπως φαίνεται και από τη διοίκηση και τη θρησκεία παλαιότερα<em> (ζωροαστρισμός κτλ.)</em>— και μια τρίτη τάση που υποστηρίζει τον αυτοχθονισμό των Αρμενίων, κυρίως από τους Ουραρτού, τον πολιτισμό των Μιτάνι και τους Άζι Χαγιάσα, για τους οποίους έχει ξεκινήσει μια συζήτηση σχετικά με το αν πρόκειται για τους πρώτους Αρμένιους. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Η δική μου τοποθέτηση είναι ότι και οι τρεις παράγοντες έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην εθνογένεση των Αρμενίων, αλλά σύμφωνα με τις θεωρίες του Άντονι Σμιθ για την εθνοτική προέλευση των εθνών, νομίζω ότι ο πυρήνας είναι θρακοφυγικός, δηλαδή ινδοευρωπαϊκός. Και ο ιρανικός πυρήνας είναι ευρωπαϊκός, αλλά η επίδραση του Ιράν ήταν περισσότερο γλωσσική, διοικητική και θρησκευτική και όχι στη γραμματική ή στο συντακτικό. Βέβαια, η γλώσσα αυτή έχει υποστεί αλλαγές λόγω της επίδρασης από τις γειτονικές χώρες των Χουριτών και των Γεωργιανών, των οποίων οι γλώσσες δεν είναι ινδοευρωπαϊκές.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Υπήρξε κάτι που να σας εντυπωσίασε, κάτι μη αναμενόμενο που σας ενθουσίασε κατά τη διάρκεια των εθνολογικών ερευνών σας στην περιφέρεια Ασταράκ; </span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Στο Ασταράκ πήγαμε σε τέσσερα-πέντε μικρά χωριά με 2000-3000 το πολύ κατοίκους το καθένα και κάναμε και τρεις μεγάλες διαδρομές στο Αλαβερντί, στο χωριό Ατζούν, στο Σισιάν και στο Ζολακάρ, προκειμένου να κάνουμε μια σύγκριση. Αυτή ήταν πρόταση του συνεργάτη μου εκεί, του Χοβίκ Κασαπιάν, τον οποίο ευχαριστώ και από εδώ, καθώς αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στην έρευνα αυτή.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Κατά τη διάρκεια των ερευνών διαπίστωσα πως δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Αρμενίας. Ουσιαστικά, διαφέρει μόνο η γλώσσα και κάποια έθιμα, αλλά δεν είναι τόσο σημαντικές οι διαφορές. Υπάρχει ενότητα στον πολιτισμό των Αρμενίων, εθνοτική και εθνική ενότητα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όταν πήγα στα χωριά του Ασταράκ, μου έκανε εντύπωση ότι από όποιο σπίτι κι αν περνούσαμε μας έκαναν το τραπέζι <em>(βέβαια γνώριζα ήδη για την </em></span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«αρμένικη βίζιτα»,</span></em></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> αλλά δεν είχα καταλάβει ακριβώς περί τίνος πρόκειται).</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> Αυτό ήταν κάτι ασυνήθιστο, καθώς οι Αρμένιοι γενικά, όπως τους γνώρισα, μου φάνηκαν συνεσταλμένοι τύποι. Επίσης, όλο το διάστημα που ήμουν εκεί, κανείς δεν με ρώτησε από πού κατάγομαι, μόνο ένας ανθοπώλης στο Γερεβάν με ρώτησε αν είμαι Ιταλός και μου έκανε τρομερή εντύπωση, γιατί είναι το πρώτο πράγμα που ρωτάμε οι Έλληνες.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Οι Αρμένιοι μιλάνε λίγο, αλλά αμέσως σε καλούν για φαγητό, και μεσημεριανό και βραδινό. Μου έκανε πραγματική εντύπωση, γιατί δεν ήταν κανονισμένο αλλά τυχαίο, δεν μας περίμεναν. Στις περιπτώσεις που είχαμε κανονίσει από πριν κάποιο τραπέζι σε ένα σπίτι, εκείνο που με εξέπληξε ιδιαίτερα ήταν ότι ο οικοδεσπότης μάς περίμενε πάντα έξω από την πόρτα, σαν σε δεξίωση.Δηλαδή, δεν περίμεναν να μπούμε εμείς στο σπίτι από μόνοι μας. Μιλάω στον πληθυντικό διότι, πέρα από τον Χοβίκ, με συνόδευε και μια ομάδα φοιτητών.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όταν πρόκειται να μελετήσω έναν πληθυσμό, ως προεργασία διαβάζω σχετικά βιβλία. Αυτό που δεν περίμενα ποτέ είναι να υπάρχει μια τεράστια βιβλιογραφία και πληθώρα περιοδικών για τους Αρμένιους.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Κι όμως, είναι λογικό… Πρόκειται για έναν αρχαίο λαό —η πρώτη εμφάνιση των Αρμενίων σε γραπτές πηγές είναι η επιγραφή του Δαρείου το 512, άλλοι λένε ότι ενδεχομένως οι πρώτοι Αρμένιοι ήταν οι Χαγιάσα Άζι, τον 15ο αιώνα <em>(αυτοί ήταν προ-Αρμένιοι, όταν λέμε Αρμένιοι, εννοούμε ότι υπάρχει μέσα το ινδοευρωπαϊκό στοιχείο).</em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Αυτό που συμπέρανα είναι ότι δεν έκαναν τίποτα άλλο πέρα από το να πολεμούν με τους εχθρούς τριγύρω. Ήταν Ασσύριοι, ήταν Άραβες, ήταν Τούρκοι ή άλλοι λαοί πιο παλιά. Γι’ αυτό —και εξαιτίας των σφαγών— λέω πάντα ότι είναι ένας ιστορικά λαβωμένος λαός, αλλά πάντα όρθιος και δυναμικός.<br /> Εμφανισιακά, οι Αρμένιοι δεν είναι έτσι όπως παρουσιάζεται η καρικατούρα του ψηλού </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Αγκόπ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">. Είναι μεσαίου αναστήματος, πιο παχουλοί, δεν είναι τεράστιοι γίγαντες, όπως θα νόμιζε κανείς δεδομένου του μακραίωνου πολιτισμού που δημιούργησαν. Δεν είναι τυχαίο το ότι υπάρχουν πολλοί Αρμένιοι χρυσοχόοι, αυτό ξεκινάει από την ιστορία των Ουραρτού. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';"><em>- Στο εισαγωγικό κείμενο γράφετε χαρακτηριστικά: «Οι Αρμένιοι είναι ένας λαός λαβωμένος από την ιστορία αλλά πάντα όρθιος. Αυτό φαινόταν σε όλη τη διάρκεια της παραμονής μου». Θέλετε να μας πείτε κάποια εμπειρία που σας ώθησε να το γράψετε αυτό; </em></span></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Τους αποκαλώ </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«λαβωμένους»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> διότι όταν πήγαινα να κάνω συνεντεύξεις σε μια οικογένεια, μου έλεγαν συνεχώς </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«εγώ είμαι ο μόνος επιζήσας από την οικογένειά μου μετά τις σφαγές που έγιναν στην Αρμενία», </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">κι αυτό ήταν κάτι που επαναλαμβανόταν.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Φυσικά με επηρέασε και η επίσκεψη στο μνημείο τής Γενοκτονίας, κυρίως στο μουσείο, με τόσα τεκμήρια, βιβλία, βίντεο και φωτογραφίες. Όντας εκεί, ήταν αδύνατο να μην αισθανθείς …άσχημα!</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Μετά βλέπεις τη νεότερη εσωτερική πολιτική τους, τις μεγάλες αντιθέσεις στη σχέση των ολιγαρχών με τον κόσμο, π.χ. γάμοι ολιγαρχών με βασιλικές άμαξες, που δεν έχουμε δει στην Ελλάδα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Ύστερα είναι η μεγάλη καταστροφή του σεισμού στο Σπιτάκ το 1988 με μεγάλο αριθμό θυμάτων. Χτυπημένος από την ιστορία, αλλά πάντα όρθιος και δυναμικός λαός, με σπουδαίους επιστήμονες και καλλιτέχνες, κάτι που επίσης μου κάνει εντύπωση.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Τι «γεύση» σας έχει αφήσει η πολύχρονη επαφή και συνεργασία με άτομα της ελληνοαρμενικής κοινότητας και με τους συνεργάτες σας στην Αρμενία;</span></strong></em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';"> </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Μέσω της αλησμόνητης Χαράς Κιοσεγιάν ήρθα σε επαφή με τη Νουνιά Γεραμιάν και τον Μάικ Τσιλιγκιριάν, με τους οποίους επικοινώνησα προκειμένου να μπορέσω να μάθω κάποια πράγματα. Μου έκανε εντύπωση πόσο ζεστοί, δοτικοί και συνεργάσιμοι ήταν όλοι. Παρότι, όπως είπαμε, είναι ως χαρακτήρες πιο κλειστοί σε σχέση με τους Έλληνες, ήταν πολύ συνεργάσιμοι. Και το λέω αυτό βάσει της εντύπωσης που σχημάτισα από τους Αρμένιους φοιτητές που μας συνόδευαν στην έρευνα. Για παράδειγμα, σε κάποια σημεία που ήταν μη προσβάσιμα κι εγώ δεν μπορούσα να πάω λόγω ηλικίας, πηγαίναν εκείνοι με τις ψηφιακές μηχανές κι έβγαζαν φωτογραφίες -ακόμα και σε καταφύγια που σχεδόν δεν χωρούσε άνθρωπος να περάσει. Όταν τελειώναμε τα βράδια μετά από πολύωρη έρευνα κι ήμασταν κουρασμένοι και κατάκοποι, με καλούσαν για καφέ ή για φαγητό σπίτι τους.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Στην Αρμενία δεν είχα πάρα πολλές στενές σχέσεις εκτός από δυο-τρεις καθηγητές. Τον Σιμόν Χμαγιακιάν που ήταν ο καθηγητής του Χοβίκ Κασαπιάν με τον οποίο κάναμε όλη την έρευνα, ο οποίος με βοήθησε και μου έδωσε και κάποια λαογραφικά, εθνογραφικά και ιστορικά αρμενικά βιβλία. Την καθηγήτρια κα Λιλιά Αβενασιάν, η οποία μας ξενάγησε στο μουσείο για τους τάπητες και με συμβούλευσε πού μπορώ να βρω μερικά βιβλία, καθώς το Γερεβάν δεν είχε πολλά βιβλιοπωλεία —έκλεισαν αρκετά λόγω της κρίσης. Επίσης, είχα μια επαφή με το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας και Εθνογραφίας, με την Εθνική Πινακοθήκη στο Αρχαιολογικό και Εθνογραφικό Μουσείο στην πλατεία Δημοκρατίας, και με την Εθνική Βιβλιοθήκη.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Έχουμε συγκεντρώσει πολλές φωτοτυπίες και βιβλία, τα οποία επιθυμώ να δωρίσω στη βιβλιοθήκη των Αρμενίων στον Καρέα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όντας στην Αρμενία, παρευρεθήκαμε και σε μια διάλεξη για την εθνογένεση των Αρμενίων. Μάλιστα κάναμε και μια ερώτηση που δεν απαντήθηκε: γιατί οι Αρμένιοι λέγονται </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«χάι»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> και αν υπάρχει κάποια σύνδεση με τους Αχαιούς της Ελλάδας.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Ακόμα και το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';"> «Χάικ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> δεν ξέρουμε τι σημαίνει. Είναι όνομα-εθνώνυμο των Αρμενίων, όμως δεν ξέρουμε τι σημαίνει. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;</span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Δυστυχώς η ηλικία μου πλέον δεν μου επιτρέπει να κάνω επιτόπια έρευνα αλλά επίκεινται πολλά γραπτά κείμενα και άρθρα, τα οποία αν θεωρήσω ότι είναι αρκετά σε αριθμό, θα τα συγκεντρώσω σε ένα βιβλίο με μελέτες για την Αρμενία, το οποίο θα ήθελα να κυκλοφορήσει και σε άλλη γλώσσα. Ιδανικά στα γαλλικά. Τώρα κάνω κάποιες έρευνες για τη δική μου ιδιαίτερη πατρίδα, τη Λακωνία.</span></p>
<p> </p><p style="text-align: center;"><span style="font-size: 10pt;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/ELEFTHERIOS-ALEKSAKIS.jpg" alt="ELEFTHERIOS ALEKSAKIS" /></span></p>
<p class="a" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif'; color: #0000b2;">«Οι Αρμένιοι είναι ένας λαός </span></strong><strong><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">λαβωμένος </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">από </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">την </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">ιστορία, </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">αλλά </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">πάντα </span><span style="line-height: 115%; font-family: Calibri, 'sans-serif'; color: #0000b2;">όρθιος»</span></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: center;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></em></strong><em></em></span></p>
<p class="a" style="margin-top: 0in; margin-right: 5.65pt; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">Ο κορυφαίος εθνολόγος και συνεργάτης τού περιοδικού κ. Ελευθέριος Αλεξάκης, μας μίλησε για την πρόσφατη έκδοση του εθνογραφικού ημερολογίου τής Αρμενίας (2009- 2016), με τίτλο <em>«Ατενίζοντας το Αραράτ». </em>Το ημερολόγιο των 700 σελίδων αποτελεί επιστέγασμα της επιτόπιας έρευνας του καθηγητή και δημοσιεύει 200 φωτογραφίες, από τις περίπου 2000, που τράβηξε κατά τη διάρκεια των έξι επισκέψεών του στην Αρμενία. Ο καθηγητής κ. Αλεξάκης, όπως ομολογεί στην εισαγωγή τού βιβλίου του, κάνοντας τις επιτόπιες έρευνες στην Αρμενία ένιωθε σαν ένας σαμάνος που ταξιδεύει στον άγνωστο κόσμο ενός λαού, κοντινού και μακρινού ταυτόχρονα και επισημαίνει χαρακτηριστικά: <em>«Οι Αρμένιοι είναι ένας λαός λαβωμένος από την ιστορία αλλά πάντα όρθιος».</em></span></strong><em></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Κ. Αλεξάκη, από πού πηγάζει το μακροχρόνιο ενδιαφέρον σας για την περιοχή του Καυκάσου και τον λαό των Αρμενίων; Συμβολίζουν κάτι ξεχωριστό για εσάς;</span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Το ενδιαφέρον μου για τον Καύκασο υπήρχε ανέκαθεν, κυρίως από τότε που ως φοιτητής διάβασα στο βιβλίο της ελληνικής ιστορίας του Παπαρρηγόπουλου την εισαγωγή του Καρολίδη, ο οποίος λέει ότι Αρμένιοι, Έλληνες και Αλβανοί έχουν κοινή καταγωγή. Μάλιστα, ο ίδιος επισημαίνει και κάποιες λέξεις κοινές, κυρίως για τους Έλληνες και τους Αρμένιους, όπως για παράδειγμα η λέξη </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Αχαιοί»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, η οποία, όπως υποστηρίζει, συνδέεται με το </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Χάικ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, το εσωτερικό εθνώνυμο των Αρμενίων. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Σπούδασα στην Ελλάδα Ιστορία και Αρχαιολογία, και μετά στο εξωτερικό Εθνολογία και Κοινωνική Ανθρωπολογία, αλλά δουλεύοντας στο Κέντρο Λαογραφίας έπρεπε να αφοσιωθώ στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Καθώς έχω δουλέψει και με Αρβανίτες και με Αλβανούς και με άλλες ομάδες του βαλκανικού χώρου, πέρα από τους Έλληνες, θέλησα να μελετήσω έναν διαφορετικό λαό και γι’ αυτό στράφηκα προς έναν λαό του Καυκάσου ο οποίος πάντα κέντριζε το ενδιαφέρον μου. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Διαβάζοντας τη βιβλιογραφία είναι φανερό ότι ο Καύκασος αποτελεί μια ιδιαίτερη ιστορική περιοχή. Ίσως εκ λάθους θεωρείται ότι από εκεί προέρχονται οι Ευρωπαίοι —αυτό είναι ένα μεγάλο ερώτημα. Αλλά κυρίως αυτό που την κάνει τόσο ιδιαίτερη περιοχή είναι στο ότι οι ιστορικοί</span><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">υποστήριζαν ότι ο Καύκασος ήταν το βουνό των 70 γλωσσών —ακόμη και σήμερα πρέπει να μιλιούνται 20 με 30 γλώσσες. Βέβαια, δεν είναι όλες ινδοευρωπαϊκές. Η αρμενική θεωρείται ινδοευρωπαϊκή, όπως και η ιρανική, αλλά οι υπόλοιπες γλώσσες είναι καυκάσιες. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Έτσι, παίρνοντας τη σύνταξή μου σκέφτηκα ότι θα έπρεπε να κάνω μια έρευνα εκτός Ελλάδος. Αποφάσισα να πάω στον Καύκασο και να επικεντρωθώ κυρίως στους Αρμένιους, κι αυτό επειδή ο Ηρόδοτος και άλλοι ιστορικοί λένε ότι οι Αρμένιοι έχουν φύγει από τα Βαλκάνια και μάλιστα ο κύριος πυρήνας του έθνους τους είναι οι Φρύγες. Ήθελα να διασταυρώσω, με εθνογραφική πλέον μέθοδο, τη σχέση που έχουν τα Βαλκάνια με τους Αρμένιους, και κυρίως να ασχοληθώ με το ζήτημα της γλώσσας.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Εάν οι Φρύγες αποτελούν τον κύριο πυρήνα του αρμενικού έθνους, τότε μέσα στη γλώσσα τους θα υπάρχουν αρχαίες βαλκανικές λέξεις οι οποίες θα πρέπει να συγγενεύουν και με ελληνικές, καθώς οι Φρύγες θεωρούνται ο πιο συγγενικός λαός των Ελλήνων.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Σε μια μελέτη μου, τους Φρύγες τούς αποκαλώ </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Γκρεκομάνους»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, και μάλιστα τώρα που βρίσκουμε και νέες φρυγικές επιγραφές στη Μικρά Ασία, στο κράτος της Φρυγίας, εντοπίζουμε πάρα πολλές κοινές λέξεις, ακόμα και μυκηναϊκές<em> (για παράδειγμα, </em></span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«λαβαγέτας»</span></em></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, δηλαδή </span></em><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«στρατηγός»</span></em></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">, και πολλές ακόμη). </span></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Το θέμα ήταν πώς θα ξεκινούσε η έρευνα. Εγώ ήμουν ήδη 68 ετών τότε, και η οικονομική κατάσταση ήταν πολύ δύσκολη —ήμασταν στην κρίση— χρήματα δεν υπήρχαν, οπότε η έρευνα θα ήταν περιορισμένη και στον χώρο και στον χρόνο, με ένα θέμα συγκεκριμένο και χωρίς πολλές συνεντεύξεις.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Έτσι, αποφάσισα να δουλέψω στον κοινωνικό και θρησκευτικό χώρο του Ασταράκ, το οποίο βρίσκεται 30χλμ βορειοδυτικά του Γερεβάν. Η έρευνα δεν ξεκίνησε αμέσως. Από το 2009, που βγήκα στη σύνταξη, μέχρι το 2012 προσπαθούσα να μάθω κάπως τη γλώσσα ερχόμενος σε επαφή με την αρμενική κοινότητα στην Αθήνα και αγοράζοντας πάρα πολλά βιβλία από το διαδίκτυο, ώστε να είμαι όσο το δυνατόν καλύτερα εξοπλισμένος. Στην αρχή δεν υπήρχε προοπτική να πάω έξω, αλλά μετά είδα ότι δεν μπορείς να κάνεις τίποτα αν δεν γνωρίσεις τη ζωή εκεί, και ειδικά στην Ανατολική Αρμενία όπου υπάρχουν και διαφορές. Το ενδιαφέρον μου για την Αρμενία ήταν πολλαπλό: και εθνολογικό και ιστορικό και γλωσσικό. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif'; letter-spacing: -0.15pt;">- Ποια είναι τα σημαντικότερα, επιστημονικά τεκμηριωμένα, συμπεράσματα στα οποία καταλήξατε από τις έρευνές σ</span></strong><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">ας και τα οποία ίσως θεωρηθούν οδηγός, ή αφετηρία, για τις μελλοντικές έρευνες νέων επιστημόνων;</span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Το υλικό βρίσκεται υπό επεξεργασία. Προς το παρόν έχει δημοσιευθεί το βιβλίο αυτό, το εθνογραφικό ημερολόγιο. Στο παρελθόν δημοσιεύτηκαν τέσσερις μελέτες: μία για τη Βασκανία στους Αρμένιους, την οποία είχαμε παρουσιάσει σε ένα συνέδριο στην Κομοτηνή, μία για την οργάνωση του χώρου στις πλατείες, μία για τους Γιαζίντι, και μία ακόμα για τις λειτουργίες στις εστίες. Υπάρχει προοπτική και για άλλες μελέτες τις οποίες ακόμα δουλεύω. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Κάποιες έχουμε προδημοσιεύσει στο περιοδικό Αρμενικά και αφορούν το Οσακάν και τον τάφο του Αγίου Μεσρόπ Μαστότς, ο οποίος εφηύρε τα αρμενικά γράμματα, που θεωρούνται ιερά και αναντικατάστατα για τους Αρμένιους.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Για το ημερολόγιο συγκεντρώθηκε και καταγράφηκε αρκετό υλικό. Θα δοθούν αντίγραφα στην Ακαδημία Αθηνών και στην αρμενική κοινότητα, γύρω στις 35 κασέτες μιάμισης ώρας η καθεμία μαζί με πάνω από 2000 φωτογραφίες.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όσον αφορά την έρευνα και στην Αρμενία οι επιστήμονες είναι διχασμένοι. Υπάρχουν τρεις κυρίαρχες τάσεις σχετικά με την καταγωγή των Αρμενίων. Μια τάση που τονίζει την ινδοευρωπαϊκή και φρυγική προέλευσή τους, μια άλλη που υποστηρίζει την ύπαρξη ισχυρής επίδρασης από το Ιράν —όπως φαίνεται και από τη διοίκηση και τη θρησκεία παλαιότερα<em> (ζωροαστρισμός κτλ.)</em>— και μια τρίτη τάση που υποστηρίζει τον αυτοχθονισμό των Αρμενίων, κυρίως από τους Ουραρτού, τον πολιτισμό των Μιτάνι και τους Άζι Χαγιάσα, για τους οποίους έχει ξεκινήσει μια συζήτηση σχετικά με το αν πρόκειται για τους πρώτους Αρμένιους. </span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Η δική μου τοποθέτηση είναι ότι και οι τρεις παράγοντες έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην εθνογένεση των Αρμενίων, αλλά σύμφωνα με τις θεωρίες του Άντονι Σμιθ για την εθνοτική προέλευση των εθνών, νομίζω ότι ο πυρήνας είναι θρακοφυγικός, δηλαδή ινδοευρωπαϊκός. Και ο ιρανικός πυρήνας είναι ευρωπαϊκός, αλλά η επίδραση του Ιράν ήταν περισσότερο γλωσσική, διοικητική και θρησκευτική και όχι στη γραμματική ή στο συντακτικό. Βέβαια, η γλώσσα αυτή έχει υποστεί αλλαγές λόγω της επίδρασης από τις γειτονικές χώρες των Χουριτών και των Γεωργιανών, των οποίων οι γλώσσες δεν είναι ινδοευρωπαϊκές.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Υπήρξε κάτι που να σας εντυπωσίασε, κάτι μη αναμενόμενο που σας ενθουσίασε κατά τη διάρκεια των εθνολογικών ερευνών σας στην περιφέρεια Ασταράκ; </span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Στο Ασταράκ πήγαμε σε τέσσερα-πέντε μικρά χωριά με 2000-3000 το πολύ κατοίκους το καθένα και κάναμε και τρεις μεγάλες διαδρομές στο Αλαβερντί, στο χωριό Ατζούν, στο Σισιάν και στο Ζολακάρ, προκειμένου να κάνουμε μια σύγκριση. Αυτή ήταν πρόταση του συνεργάτη μου εκεί, του Χοβίκ Κασαπιάν, τον οποίο ευχαριστώ και από εδώ, καθώς αποτέλεσε σημαντικό παράγοντα στην έρευνα αυτή.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Κατά τη διάρκεια των ερευνών διαπίστωσα πως δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής Αρμενίας. Ουσιαστικά, διαφέρει μόνο η γλώσσα και κάποια έθιμα, αλλά δεν είναι τόσο σημαντικές οι διαφορές. Υπάρχει ενότητα στον πολιτισμό των Αρμενίων, εθνοτική και εθνική ενότητα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όταν πήγα στα χωριά του Ασταράκ, μου έκανε εντύπωση ότι από όποιο σπίτι κι αν περνούσαμε μας έκαναν το τραπέζι <em>(βέβαια γνώριζα ήδη για την </em></span><strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«αρμένικη βίζιτα»,</span></em></strong><em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> αλλά δεν είχα καταλάβει ακριβώς περί τίνος πρόκειται).</span></em><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> Αυτό ήταν κάτι ασυνήθιστο, καθώς οι Αρμένιοι γενικά, όπως τους γνώρισα, μου φάνηκαν συνεσταλμένοι τύποι. Επίσης, όλο το διάστημα που ήμουν εκεί, κανείς δεν με ρώτησε από πού κατάγομαι, μόνο ένας ανθοπώλης στο Γερεβάν με ρώτησε αν είμαι Ιταλός και μου έκανε τρομερή εντύπωση, γιατί είναι το πρώτο πράγμα που ρωτάμε οι Έλληνες.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Οι Αρμένιοι μιλάνε λίγο, αλλά αμέσως σε καλούν για φαγητό, και μεσημεριανό και βραδινό. Μου έκανε πραγματική εντύπωση, γιατί δεν ήταν κανονισμένο αλλά τυχαίο, δεν μας περίμεναν. Στις περιπτώσεις που είχαμε κανονίσει από πριν κάποιο τραπέζι σε ένα σπίτι, εκείνο που με εξέπληξε ιδιαίτερα ήταν ότι ο οικοδεσπότης μάς περίμενε πάντα έξω από την πόρτα, σαν σε δεξίωση.Δηλαδή, δεν περίμεναν να μπούμε εμείς στο σπίτι από μόνοι μας. Μιλάω στον πληθυντικό διότι, πέρα από τον Χοβίκ, με συνόδευε και μια ομάδα φοιτητών.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όταν πρόκειται να μελετήσω έναν πληθυσμό, ως προεργασία διαβάζω σχετικά βιβλία. Αυτό που δεν περίμενα ποτέ είναι να υπάρχει μια τεράστια βιβλιογραφία και πληθώρα περιοδικών για τους Αρμένιους.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Κι όμως, είναι λογικό… Πρόκειται για έναν αρχαίο λαό —η πρώτη εμφάνιση των Αρμενίων σε γραπτές πηγές είναι η επιγραφή του Δαρείου το 512, άλλοι λένε ότι ενδεχομένως οι πρώτοι Αρμένιοι ήταν οι Χαγιάσα Άζι, τον 15ο αιώνα <em>(αυτοί ήταν προ-Αρμένιοι, όταν λέμε Αρμένιοι, εννοούμε ότι υπάρχει μέσα το ινδοευρωπαϊκό στοιχείο).</em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Αυτό που συμπέρανα είναι ότι δεν έκαναν τίποτα άλλο πέρα από το να πολεμούν με τους εχθρούς τριγύρω. Ήταν Ασσύριοι, ήταν Άραβες, ήταν Τούρκοι ή άλλοι λαοί πιο παλιά. Γι’ αυτό —και εξαιτίας των σφαγών— λέω πάντα ότι είναι ένας ιστορικά λαβωμένος λαός, αλλά πάντα όρθιος και δυναμικός.<br /> Εμφανισιακά, οι Αρμένιοι δεν είναι έτσι όπως παρουσιάζεται η καρικατούρα του ψηλού </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«Αγκόπ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">. Είναι μεσαίου αναστήματος, πιο παχουλοί, δεν είναι τεράστιοι γίγαντες, όπως θα νόμιζε κανείς δεδομένου του μακραίωνου πολιτισμού που δημιούργησαν. Δεν είναι τυχαίο το ότι υπάρχουν πολλοί Αρμένιοι χρυσοχόοι, αυτό ξεκινάει από την ιστορία των Ουραρτού. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';"><em>- Στο εισαγωγικό κείμενο γράφετε χαρακτηριστικά: «Οι Αρμένιοι είναι ένας λαός λαβωμένος από την ιστορία αλλά πάντα όρθιος. Αυτό φαινόταν σε όλη τη διάρκεια της παραμονής μου». Θέλετε να μας πείτε κάποια εμπειρία που σας ώθησε να το γράψετε αυτό; </em></span></strong></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Τους αποκαλώ </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«λαβωμένους»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> διότι όταν πήγαινα να κάνω συνεντεύξεις σε μια οικογένεια, μου έλεγαν συνεχώς </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«εγώ είμαι ο μόνος επιζήσας από την οικογένειά μου μετά τις σφαγές που έγιναν στην Αρμενία», </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">κι αυτό ήταν κάτι που επαναλαμβανόταν.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Φυσικά με επηρέασε και η επίσκεψη στο μνημείο τής Γενοκτονίας, κυρίως στο μουσείο, με τόσα τεκμήρια, βιβλία, βίντεο και φωτογραφίες. Όντας εκεί, ήταν αδύνατο να μην αισθανθείς …άσχημα!</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Μετά βλέπεις τη νεότερη εσωτερική πολιτική τους, τις μεγάλες αντιθέσεις στη σχέση των ολιγαρχών με τον κόσμο, π.χ. γάμοι ολιγαρχών με βασιλικές άμαξες, που δεν έχουμε δει στην Ελλάδα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Ύστερα είναι η μεγάλη καταστροφή του σεισμού στο Σπιτάκ το 1988 με μεγάλο αριθμό θυμάτων. Χτυπημένος από την ιστορία, αλλά πάντα όρθιος και δυναμικός λαός, με σπουδαίους επιστήμονες και καλλιτέχνες, κάτι που επίσης μου κάνει εντύπωση.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Τι «γεύση» σας έχει αφήσει η πολύχρονη επαφή και συνεργασία με άτομα της ελληνοαρμενικής κοινότητας και με τους συνεργάτες σας στην Αρμενία;</span></strong></em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';"> </span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Μέσω της αλησμόνητης Χαράς Κιοσεγιάν ήρθα σε επαφή με τη Νουνιά Γεραμιάν και τον Μάικ Τσιλιγκιριάν, με τους οποίους επικοινώνησα προκειμένου να μπορέσω να μάθω κάποια πράγματα. Μου έκανε εντύπωση πόσο ζεστοί, δοτικοί και συνεργάσιμοι ήταν όλοι. Παρότι, όπως είπαμε, είναι ως χαρακτήρες πιο κλειστοί σε σχέση με τους Έλληνες, ήταν πολύ συνεργάσιμοι. Και το λέω αυτό βάσει της εντύπωσης που σχημάτισα από τους Αρμένιους φοιτητές που μας συνόδευαν στην έρευνα. Για παράδειγμα, σε κάποια σημεία που ήταν μη προσβάσιμα κι εγώ δεν μπορούσα να πάω λόγω ηλικίας, πηγαίναν εκείνοι με τις ψηφιακές μηχανές κι έβγαζαν φωτογραφίες -ακόμα και σε καταφύγια που σχεδόν δεν χωρούσε άνθρωπος να περάσει. Όταν τελειώναμε τα βράδια μετά από πολύωρη έρευνα κι ήμασταν κουρασμένοι και κατάκοποι, με καλούσαν για καφέ ή για φαγητό σπίτι τους.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Στην Αρμενία δεν είχα πάρα πολλές στενές σχέσεις εκτός από δυο-τρεις καθηγητές. Τον Σιμόν Χμαγιακιάν που ήταν ο καθηγητής του Χοβίκ Κασαπιάν με τον οποίο κάναμε όλη την έρευνα, ο οποίος με βοήθησε και μου έδωσε και κάποια λαογραφικά, εθνογραφικά και ιστορικά αρμενικά βιβλία. Την καθηγήτρια κα Λιλιά Αβενασιάν, η οποία μας ξενάγησε στο μουσείο για τους τάπητες και με συμβούλευσε πού μπορώ να βρω μερικά βιβλία, καθώς το Γερεβάν δεν είχε πολλά βιβλιοπωλεία —έκλεισαν αρκετά λόγω της κρίσης. Επίσης, είχα μια επαφή με το Ινστιτούτο Αρχαιολογίας και Εθνογραφίας, με την Εθνική Πινακοθήκη στο Αρχαιολογικό και Εθνογραφικό Μουσείο στην πλατεία Δημοκρατίας, και με την Εθνική Βιβλιοθήκη.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Έχουμε συγκεντρώσει πολλές φωτοτυπίες και βιβλία, τα οποία επιθυμώ να δωρίσω στη βιβλιοθήκη των Αρμενίων στον Καρέα.</span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Όντας στην Αρμενία, παρευρεθήκαμε και σε μια διάλεξη για την εθνογένεση των Αρμενίων. Μάλιστα κάναμε και μια ερώτηση που δεν απαντήθηκε: γιατί οι Αρμένιοι λέγονται </span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">«χάι»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> και αν υπάρχει κάποια σύνδεση με τους Αχαιούς της Ελλάδας.</span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Ακόμα και το</span><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';"> «Χάικ»</span></strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';"> δεν ξέρουμε τι σημαίνει. Είναι όνομα-εθνώνυμο των Αρμενίων, όμως δεν ξέρουμε τι σημαίνει. </span></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><em><strong><span style="line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro', 'sans-serif';">- Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια;</span></strong></em></span></p>
<p class="a" style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 120%; font-family: 'Myriad Pro Light', 'sans-serif';">Δυστυχώς η ηλικία μου πλέον δεν μου επιτρέπει να κάνω επιτόπια έρευνα αλλά επίκεινται πολλά γραπτά κείμενα και άρθρα, τα οποία αν θεωρήσω ότι είναι αρκετά σε αριθμό, θα τα συγκεντρώσω σε ένα βιβλίο με μελέτες για την Αρμενία, το οποίο θα ήθελα να κυκλοφορήσει και σε άλλη γλώσσα. Ιδανικά στα γαλλικά. Τώρα κάνω κάποιες έρευνες για τη δική μου ιδιαίτερη πατρίδα, τη Λακωνία.</span></p>
<p> </p>Δημήτρης Μαρκόπουλος2022-02-15T22:17:48Z2022-02-15T22:17:48Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/998-dimitris-markopoulosAdministratorit@parasites.gr<p><img src="https://armenika.gr/images/stories/MARKOPOULOS-Small.jpg" alt="MARKOPOULOS Small" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><em>«Δεν είμαστε χώρες επίθεσης, όμως πρέπει να δείξουμε ότι ξέρουμε να αμυνόμαστε»</em></strong></p>
<p style="text-align: center;"> </p>
<p style="text-align: center;"><strong>Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</strong></p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;"><em>Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος, γεννήθηκε και ζει στον Πειραιά. Με σπουδές στα Μέσα Ενημέρωσης και την Επικοινωνία και δεύτερο πτυχίο στην πολιτισμολογία, εργάστηκε ως δημοσιογράφος, διευθυντής και αρχισυντάκτης σε ΜΜΕ όπως οι εφημερίδες Μακεδονία, Παραπολιτικά, περιοδικά στο χώρο της οικονομίας όπως τα Fortune, Retail Business, στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση. Ήταν διευθυντικό στέλεχος στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα» και αναλυτής στην τηλεόραση με καθημερινή παρουσία ετών σε μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα.</em><br /><em>Το 2010 βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Προαγωγής της Δημοσιογραφίας Αθανασίου Μπότση ως ο κορυφαίος οικονομικός δη-μοσιογράφος της Ελλάδας.</em><br /><em>Το 2019 εξελέγη βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία στη Β’ περιφέρεια του Πειραιά και είναι πρόεδρος της Επιτροπής Ελληνο-αρμενικής Φιλίας της βουλής. Είναι παντρεμένος και έχει δύο κόρες.</em></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>- Η ανάληψη της προεδρίας της Ομάδας Φιλίας φαντάζομαι πως έγινε με δική σας πρωτοβουλία, καθώς έχετε ευαισθησίες και ιδιαίτερες σχέσεις με το αρμενικό στοιχείο και την ελληνοαρμενική κοινότητα.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Είναι αλήθεια. Θεώρησα χρέος τιμής, ως εκπρόσωπος μιας προσφυγικής περιοχής όπως η Β΄ Πειραιώς, και ειδικότερα της Νίκαιας, να ζητήσω τη συμμετοχή μου στην Επιτροπή Ελληνοαρμενικής Φιλίας. Δευτερευόντως, αποδέχθηκα τη μεγάλη τιμή να είμαι πρόεδρος της συγκεκριμένης επιτροπής.</p>
<p style="text-align: justify;">Προφανώς έχω ερεθίσματα του αρμενικού στοιχείου από την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά αλλά και πανελλαδικά από πολύ καλούς φίλους και θέλω να επισημάνω ότι με τιμά πάρα πολύ αυτή η θέση. Πιστεύω ότι το αρμενικό στοιχείο είναι ένα στοιχείο δυναμικό, στοιχείο προόδου που φέρει προοδευτικά χαρακτηριστικά.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει μια μεγάλη μάχη προκειμένου να μην σβηστεί η μνήμη και αυτό το βλέπουμε στο εθνοπολιτιστικό αλλά και πολιτικό περιεχόμενο που έχουν όλες οι εκδηλώσεις. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Β΄ Πειραιώς, και γενικά ο Πειραιάς, θα έχει πάντοτε ξεχωριστή σημασία σε ό,τι αφορά την εκπροσώπηση του αρμενικού λαού. Κατά κάποιο τρόπο, ως πρόεδρος της Ελληνοαρμενικής Επιτροπής Φιλίας, εκπροσωπώ και την αρμενική κοινότητα της περιοχής μου, που είναι πολύ μεγάλη.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em><span style="font-size: 9pt;">- Πρόσφατα είχαμε κάποιες επισκέψεις Αρμενίων βουλευτών στην Ελλάδα. Μπορείτε να μας δώσετε κάποιες πληροφορίες για τα πλαίσια της συνεργασίας σας; Σε ποια κατεύθυνση δράσεων και συνεργασίας εντάσσονται οι επισκέψεις αυτές;</span></em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 9pt;">Συζητήσαμε τις δράσεις από την πλευρά του ελληνικού κοινοβουλίου που στοχεύουν στην ενίσχυση της προοδευτικής εξελικτικής πορείας του αρμενικού κοινοβουλίου, ώστε αυτό να μπορέσει να βρει τα πατήματά του σε μια πορεία εγγύτερη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προσβλέπουμε στην άνθιση αυτής της επικοινωνίας, στην εξέλιξη και στην ενίσχυση της δημιουργικότητάς της. Όμως, πέραν του τεχνικού χαρακτήρα (δηλαδή, του πώς αυτά τα προγράμματα θα τρέξουν), η συγκεκριμένη συζήτηση είχε προφανώς και πολιτικό χαρακτήρα. Συζητήσαμε τα θέματα του πολέμου μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, μιλήσαμε σχετικά με την εισβολή που υπήρξε, ζητήματα πολύ κρίσιμα που τέθηκαν από την αρμενική πλευρά. Φυσικά, εξίσου κρίσιμο είναι και το ζήτημα των αιχμαλώτων, στο οποίο εμείς δείχνουμε απόλυτη αλληλεγγύη.</span></p>
<p style="text-align: justify;">Στο ίδιο πλαίσιο, ενημερώσαμε την αρμενική πλευρά για τις δράσεις που οργανώσαμε εμείς στη χώρα μας, για τη συμμετοχή στο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα, για τη συμμετοχή σε ό,τι έλαβε χώρα πανελλαδικά ως αντίδραση σε αυτήν την επίθεση των Αζέρων. Επικοινωνήσαμε τις ανησυχίες μας για τον τουρκικό επεκτατισμό και το πώς αυτός εξελίσσεται παράλληλα με τον αζερικό. Κατά τη γνώμη μου, Αζερμπαϊτζάν και Τουρκία είναι ένα. Θέλω να υπενθυμίσω στους αναγνώστες σας ότι υπήρξαν παραιτήσεις από την Επιτροπή Ελληνοαζερικής Φιλίας, γεγονός που καταδεικνύει την αντίδραση του ελληνικού κοινοβουλίου, των βουλευτών, και κατ’ επέκταση του ελληνικού λαού, καθώς εμείς είμαστε εδώ ως οι εκπρόσωποι του ελληνικού λαού.<br />Με τις επαφές αυτές άνοιξε μια ευρεία βεντάλια θεμάτων. Πέραν της ευρωπαϊκής διάστασης και της προσπάθειας της Αρμενίας να την προσεγγίσει, συζητήθηκαν θέματα γύρω από την πολεμική σύρραξη που προηγήθηκε.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>- Η Ελλάδα και η Αρμενία είναι χώρες που οι λαοί τους έχουν ιδιαίτερους ιστορικούς-εθνικούς και πολιτιστικούς δεσμούς, παρ’ όλα αυτά οι συνεργασίες σε πολιτικό, οικονομικό, πολιτιστικό και επιστημονικό επίπεδο είναι ευκαιριακές και περιστασιακές. Έχετε σκέψεις και προτάσεις</em><em> </em><em>που θα μπορούσαν να γίνουν αφετηρία ώστε να θεμελιωθεί κάτι πιο ουσιαστικό;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Και μόνο η επισήμανση του θέματος είναι βάση για πρόοδο. Θα συμφωνήσω απόλυτα ότι πολλά μπορούμε να κάνουμε αλλά δεν τα έχουμε κάνει με ευθύνη διαχρονική, αν θέλετε και των προηγούμενων κυβερνήσεων αλλά και των πολιτικών προσώπων που συμμετείχαν στη διμερή αυτή σχέση, τόσο από την πλευρά της Αρμενίας όσο και της Ελλάδας.<br />Ωστόσο, μην ακυρώνουμε τις προσπάθειες, γιατί προφανώς υπήρξαν προσπάθειες. Να σημειώσω συγκεκριμένα τη Σχολή Ευελπίδων, όπου η Ελλάδα έχει μια φιλόξενη αγκαλιά για τους Αρμένιους στρατιωτικούς και αξιωματικούς. Γίνονται συζητήσεις σχετικά με τον τουρισμό και το εμπόριο, όμως εχθρός του καλού είναι το καλύτερο. Προφανώς θα πρέπει να εντείνουμε τη συνεργασία μας, και θεωρώ ότι όλα αυτά πρέπει να γίνουν με ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και πρόγραμμα. Είναι προτάσεις που έχω συζητήσει κι εγώ προσωπικά με τις διπλωματικές αρχές της Αρμενίας στην Ελλάδα.<br />Πιστεύω ότι τα εμπορικά επαγγελματικά επιμελητήρια, οι τουριστικοί οργανισμοί των δύο κρατών, τα αντίστοιχα Υπουργεία Οικονομικών και Ανάπτυξης, αλλά και τα αρμόδια όργανα της Ελλάδας ως προς τα ευρωπαϊκά κονδύλια και προγράμματα που μπορούν να τρέξουν στην Αρμενία, θα πρέπει να κινητοποιηθούν με μεγαλύτερη έμφαση και ένταση. Έχοντας προσωπική εμπειρία από τον χώρο της οικονομίας, θεωρώ ότι πρέπει να μιλάμε με μεγέθη και νούμερα. Δεν θέλω να περιοριστώ μόνο στο πολιτιστικό επίπεδο. Όλα τα παραπάνω είναι πολύ σημαντικά και γι’ αυτό πρέπει να προχωρήσουμε δυναμικά.<br />Είμαι ένας άνθρωπος που μου αρέσει να λέω τα πράγματα ξεκάθαρα. Είναι δυναμικό το αρμενικό στοιχείο στη χώρα μας, προοδευτικό στις κατευθύνσεις και στις απόψεις του, δεν σας κρύβω όμως ότι από την εμπειρία που είχα από τον πόλεμο του Αρτσάχ, θα το ήθελα ακόμα πιο δυναμικό. Νομίζω ότι οι Αρμένιοι στην Ελλάδα μπορούν πολύ καλύτερα. Θα ήθελα μεγαλύτερη ένταση, θα ήθελα να κάνουμε πράγματα μαζί, και από το βήμα που μου δίνεται απευθύνω και πρόσκληση προς αυτή την κατεύθυνση. Μπορούμε να κάνουμε πολλά μαζί.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>- Μετά τη συμφωνία της ενισχυμένης εταιρικής σχέσης της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα συνεργάζεται σε πολλούς τομείς με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται αυτή η σχέση υπό το πρίσμα των πρόσφα-των γεωστρατηγικών εξελίξεων στον Καύκασο;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρώ ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση φάνηκε άτολμη στον πόλεμο μεταξύ Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν. Θα την ήθελα πιο συγκεκριμένη, πιο συ-γκροτημένη, και με στρατηγικό σχεδιασμό υπέρ της Αρμενίας. Αυτή η διστακτικότητα δεν είναι κάτι άγνωστο για εμάς τους Έλληνες, την έχουμε ζήσει και στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία.<br />Θεωρώ ότι το πάθημα θα πρέπει να μας γίνει μάθημα, και το να προσπαθούμε διαρκώς να κρατήσουμε κάποιες ισορροπίες για αδιευκρίνιστους λόγους νομίζω ότι δεν βοηθάει πλέον τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.<br />Ως προς τη ρωσική εμπλοκή, η Αρμενία βρέθηκε σε μια δύσκολη και σύνθετη κατάσταση. Βρέθηκε κατά κάποιο τρόπο μέσα σε μια τανάλια.<br />Έπρεπε να διαχειριστεί τον κίνδυνο της Τουρκίας και την απάθεια της Ρωσίας. Από τη στιγμή που θέλουμε εμείς, οι συμμετέχοντες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια Αρμενία που να κοιτάει προς την Ευρώπη, θα πρέπει να της δώσουμε και το χέρι για να έρθει πιο κοντά σε εμάς. Επομένως, συνιστά ζωτικό συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης μια Αρμενία ανεξάρτητη που δεν θα χειραγωγείται, μια Αρμενία η οποία δεν θα χάνει τους πολέμους.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>- Η εξέλιξη του πρόσφατου πολέμου στο Αρτσάχ πολύ πιθανό να ήταν διαφορετική χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας, πιθανότατα να μην είχε ξεκινήσει καν. Η επιλογή του Ερντογάν να διευρύνει την επιρροή της Τουρκίας και να ελέγχει στρατιωτικά γειτονικές, και όχι μόνο, πε-ριοχές δημιουργεί νέα δεδομένα. Σας ανησυχούν αυτές οι προκλήσεις, και πώς πιστεύετε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουν Ελλάδα και Αρμενία την εντεινόμενη επιθετικότητα της Τουρκίας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Μόνο ανόητος θα έπρεπε να είναι κανείς στην Ελλάδα για να μην τον ανησυχεί ο τουρκικός μεγαλο-ιδεατισμός και τα νέα οθωμανικά όνειρα της Τουρκίας. Είναι ξεκάθαρη η πολιτική τακτική της Τουρκίας. Όποιος έχει ασχοληθεί με την πολιτική ζωή της γειτονικής χώρας το γνωρίζει. Γι’ αυτόν τον λόγο η Ελλάδα οχυρώνεται, γι’ αυτό ασκεί ενεργή διπλωματία ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης, γι’ αυτό έχουμε ένα πρόγραμμα εξοπλιστικό που είναι σαφές, προσδιορίζοντας το πού απευθύνεται.<br />Θεωρώ ότι οι Αζέροι δεν θα είχαν κάνει τίποτα αν δεν υπήρχαν οι Τούρκοι, δεν υπάρχει Αζερμπαϊτζάν χωρίς Τουρκία, αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό. Το Αζερμπαϊτζάν έχει προκαλέσει διπλωματικά τη χώρα μας, να σας θυμίσω την επίθεση που δέχθηκε ο Έλληνας πρέσβης από τον Αλίεφ κατά τη διάρκεια των διαπιστευτηρίων του. Η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά ποιοι είναι οι φίλοι και σύμμαχοί της και ποιοι επιβουλεύονται την εδαφική της ακεραιότητα και στέκονται πολιτικά απέναντί της.<br />Για το άνοιγμα των συνόρων, η Άγκυρα, με την ακραία αλαζονική ρητορική που τη διακρίνει, στέλνει μηνύματα προς την Αρμενία τα οποία περιλαμβάνουν την παραίτηση από εθνικές θέσεις και διεκδικήσεις, όπως αυτή της αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Λαμβάνοντας υπόψη τη δύσκολη οικονομική κατάσταση και τον αποκλεισμό της χώρας, πώς θα πρέπει να αντιδράσει ο πολιτικός κόσμος της Αρμενίας;<br />Δεν μπορώ να δώσω εγώ μαθήματα στους Αρμένιους συναδέλφους. Πιστεύω ότι στη χώρα μας, στην Αρμενία αλλά και στις γειτονικές χώρες έχει γίνει πλέον σαφές ότι δεν είναι η ώρα των λόγων. Είναι η ώρα της δράσης. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αποδείξει το τελευταίο διάστημα ότι έχει προχωρήσει σε δράση διπλωματική, αμυντική. Προχωράμε σε θωράκιση σε όλα τα πεδία, τόσο με τις συνεργασίες με το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με χώρες όπως η Αίγυπτος και η Κύπρος, που είναι αδερφή χώρα, όσο και με τη στενή συνεργασία με τη Γαλλία.<br />Αυτό το μήνυμα έχω να στείλω προς πάσα κατεύθυνση. Πρέπει να ενεργήσουμε διπλωματικά και αμυντικά. Δεν είμαστε χώρες επίθεσης, όμως πρέπει να δείξουμε ότι ξέρουμε να αμυνόμαστε. Είναι ξεκάθαρο το μήνυμα: διπλωματικός δυναμισμός.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>- Μετά τον πόλεμο των 44 ημερών και τις τεράστιες εδαφικές και ανθρώπινες απώλειες, οι Αρμένιοι στην πατρίδα και στη Διασπορά έχουμε περιέλθει σε κατάσταση μαζικής κατάθλιψης, γεγονός που δυσχεραίνει όλες τις διαδικασίες επαναπροσδιορισμού των στόχων μας και ε-πανεκκίνησης των δυνάμεών μας. Έχετε κάποια προτροπή-συμβουλή που θα μπορούσατε να μας δώσετε;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Ψηλά το κεφάλι. Το προεκλογικό μου σύνθημα στην περιοχή όπου πολιτεύομαι ήταν το «Δύναμη». Πρέπει να αποκτήσουμε δύναμη, και για να την αποκτήσουμε πρέπει να έχουμε αυτογνωσία. Η αυτογνωσία πηγάζει από την εσωτερική μας δύναμη, την οποία πρέπει συνεχώς χτίζουμε. Γι’ αυτό, ψηλά το κεφάλι. Τίποτα δεν χάθηκε. Η Αρμενία πρέπει να περάσει και σε εσωτερική αναζήτηση, και έτσι θα έρθει και η αναγέννηση. Με κατάθλιψη και ηττοπάθεια κανένας δεν κέρδισε τίποτα. Αγώνας με δύναμη. Η δύναμη θα δώσει τις λύσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Ψηλά το κεφάλι.</p><p><img src="https://armenika.gr/images/stories/MARKOPOULOS-Small.jpg" alt="MARKOPOULOS Small" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><em>«Δεν είμαστε χώρες επίθεσης, όμως πρέπει να δείξουμε ότι ξέρουμε να αμυνόμαστε»</em></strong></p>
<p style="text-align: center;"> </p>
<p style="text-align: center;"><strong>Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</strong></p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;"><em>Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος, γεννήθηκε και ζει στον Πειραιά. Με σπουδές στα Μέσα Ενημέρωσης και την Επικοινωνία και δεύτερο πτυχίο στην πολιτισμολογία, εργάστηκε ως δημοσιογράφος, διευθυντής και αρχισυντάκτης σε ΜΜΕ όπως οι εφημερίδες Μακεδονία, Παραπολιτικά, περιοδικά στο χώρο της οικονομίας όπως τα Fortune, Retail Business, στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση. Ήταν διευθυντικό στέλεχος στην εφημερίδα «Πρώτο Θέμα» και αναλυτής στην τηλεόραση με καθημερινή παρουσία ετών σε μεγάλα τηλεοπτικά δίκτυα.</em><br /><em>Το 2010 βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Προαγωγής της Δημοσιογραφίας Αθανασίου Μπότση ως ο κορυφαίος οικονομικός δη-μοσιογράφος της Ελλάδας.</em><br /><em>Το 2019 εξελέγη βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία στη Β’ περιφέρεια του Πειραιά και είναι πρόεδρος της Επιτροπής Ελληνο-αρμενικής Φιλίας της βουλής. Είναι παντρεμένος και έχει δύο κόρες.</em></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>- Η ανάληψη της προεδρίας της Ομάδας Φιλίας φαντάζομαι πως έγινε με δική σας πρωτοβουλία, καθώς έχετε ευαισθησίες και ιδιαίτερες σχέσεις με το αρμενικό στοιχείο και την ελληνοαρμενική κοινότητα.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Είναι αλήθεια. Θεώρησα χρέος τιμής, ως εκπρόσωπος μιας προσφυγικής περιοχής όπως η Β΄ Πειραιώς, και ειδικότερα της Νίκαιας, να ζητήσω τη συμμετοχή μου στην Επιτροπή Ελληνοαρμενικής Φιλίας. Δευτερευόντως, αποδέχθηκα τη μεγάλη τιμή να είμαι πρόεδρος της συγκεκριμένης επιτροπής.</p>
<p style="text-align: justify;">Προφανώς έχω ερεθίσματα του αρμενικού στοιχείου από την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά αλλά και πανελλαδικά από πολύ καλούς φίλους και θέλω να επισημάνω ότι με τιμά πάρα πολύ αυτή η θέση. Πιστεύω ότι το αρμενικό στοιχείο είναι ένα στοιχείο δυναμικό, στοιχείο προόδου που φέρει προοδευτικά χαρακτηριστικά.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει μια μεγάλη μάχη προκειμένου να μην σβηστεί η μνήμη και αυτό το βλέπουμε στο εθνοπολιτιστικό αλλά και πολιτικό περιεχόμενο που έχουν όλες οι εκδηλώσεις. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Β΄ Πειραιώς, και γενικά ο Πειραιάς, θα έχει πάντοτε ξεχωριστή σημασία σε ό,τι αφορά την εκπροσώπηση του αρμενικού λαού. Κατά κάποιο τρόπο, ως πρόεδρος της Ελληνοαρμενικής Επιτροπής Φιλίας, εκπροσωπώ και την αρμενική κοινότητα της περιοχής μου, που είναι πολύ μεγάλη.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em><span style="font-size: 9pt;">- Πρόσφατα είχαμε κάποιες επισκέψεις Αρμενίων βουλευτών στην Ελλάδα. Μπορείτε να μας δώσετε κάποιες πληροφορίες για τα πλαίσια της συνεργασίας σας; Σε ποια κατεύθυνση δράσεων και συνεργασίας εντάσσονται οι επισκέψεις αυτές;</span></em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 9pt;">Συζητήσαμε τις δράσεις από την πλευρά του ελληνικού κοινοβουλίου που στοχεύουν στην ενίσχυση της προοδευτικής εξελικτικής πορείας του αρμενικού κοινοβουλίου, ώστε αυτό να μπορέσει να βρει τα πατήματά του σε μια πορεία εγγύτερη προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Προσβλέπουμε στην άνθιση αυτής της επικοινωνίας, στην εξέλιξη και στην ενίσχυση της δημιουργικότητάς της. Όμως, πέραν του τεχνικού χαρακτήρα (δηλαδή, του πώς αυτά τα προγράμματα θα τρέξουν), η συγκεκριμένη συζήτηση είχε προφανώς και πολιτικό χαρακτήρα. Συζητήσαμε τα θέματα του πολέμου μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, μιλήσαμε σχετικά με την εισβολή που υπήρξε, ζητήματα πολύ κρίσιμα που τέθηκαν από την αρμενική πλευρά. Φυσικά, εξίσου κρίσιμο είναι και το ζήτημα των αιχμαλώτων, στο οποίο εμείς δείχνουμε απόλυτη αλληλεγγύη.</span></p>
<p style="text-align: justify;">Στο ίδιο πλαίσιο, ενημερώσαμε την αρμενική πλευρά για τις δράσεις που οργανώσαμε εμείς στη χώρα μας, για τη συμμετοχή στο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα, για τη συμμετοχή σε ό,τι έλαβε χώρα πανελλαδικά ως αντίδραση σε αυτήν την επίθεση των Αζέρων. Επικοινωνήσαμε τις ανησυχίες μας για τον τουρκικό επεκτατισμό και το πώς αυτός εξελίσσεται παράλληλα με τον αζερικό. Κατά τη γνώμη μου, Αζερμπαϊτζάν και Τουρκία είναι ένα. Θέλω να υπενθυμίσω στους αναγνώστες σας ότι υπήρξαν παραιτήσεις από την Επιτροπή Ελληνοαζερικής Φιλίας, γεγονός που καταδεικνύει την αντίδραση του ελληνικού κοινοβουλίου, των βουλευτών, και κατ’ επέκταση του ελληνικού λαού, καθώς εμείς είμαστε εδώ ως οι εκπρόσωποι του ελληνικού λαού.<br />Με τις επαφές αυτές άνοιξε μια ευρεία βεντάλια θεμάτων. Πέραν της ευρωπαϊκής διάστασης και της προσπάθειας της Αρμενίας να την προσεγγίσει, συζητήθηκαν θέματα γύρω από την πολεμική σύρραξη που προηγήθηκε.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>- Η Ελλάδα και η Αρμενία είναι χώρες που οι λαοί τους έχουν ιδιαίτερους ιστορικούς-εθνικούς και πολιτιστικούς δεσμούς, παρ’ όλα αυτά οι συνεργασίες σε πολιτικό, οικονομικό, πολιτιστικό και επιστημονικό επίπεδο είναι ευκαιριακές και περιστασιακές. Έχετε σκέψεις και προτάσεις</em><em> </em><em>που θα μπορούσαν να γίνουν αφετηρία ώστε να θεμελιωθεί κάτι πιο ουσιαστικό;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Και μόνο η επισήμανση του θέματος είναι βάση για πρόοδο. Θα συμφωνήσω απόλυτα ότι πολλά μπορούμε να κάνουμε αλλά δεν τα έχουμε κάνει με ευθύνη διαχρονική, αν θέλετε και των προηγούμενων κυβερνήσεων αλλά και των πολιτικών προσώπων που συμμετείχαν στη διμερή αυτή σχέση, τόσο από την πλευρά της Αρμενίας όσο και της Ελλάδας.<br />Ωστόσο, μην ακυρώνουμε τις προσπάθειες, γιατί προφανώς υπήρξαν προσπάθειες. Να σημειώσω συγκεκριμένα τη Σχολή Ευελπίδων, όπου η Ελλάδα έχει μια φιλόξενη αγκαλιά για τους Αρμένιους στρατιωτικούς και αξιωματικούς. Γίνονται συζητήσεις σχετικά με τον τουρισμό και το εμπόριο, όμως εχθρός του καλού είναι το καλύτερο. Προφανώς θα πρέπει να εντείνουμε τη συνεργασία μας, και θεωρώ ότι όλα αυτά πρέπει να γίνουν με ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και πρόγραμμα. Είναι προτάσεις που έχω συζητήσει κι εγώ προσωπικά με τις διπλωματικές αρχές της Αρμενίας στην Ελλάδα.<br />Πιστεύω ότι τα εμπορικά επαγγελματικά επιμελητήρια, οι τουριστικοί οργανισμοί των δύο κρατών, τα αντίστοιχα Υπουργεία Οικονομικών και Ανάπτυξης, αλλά και τα αρμόδια όργανα της Ελλάδας ως προς τα ευρωπαϊκά κονδύλια και προγράμματα που μπορούν να τρέξουν στην Αρμενία, θα πρέπει να κινητοποιηθούν με μεγαλύτερη έμφαση και ένταση. Έχοντας προσωπική εμπειρία από τον χώρο της οικονομίας, θεωρώ ότι πρέπει να μιλάμε με μεγέθη και νούμερα. Δεν θέλω να περιοριστώ μόνο στο πολιτιστικό επίπεδο. Όλα τα παραπάνω είναι πολύ σημαντικά και γι’ αυτό πρέπει να προχωρήσουμε δυναμικά.<br />Είμαι ένας άνθρωπος που μου αρέσει να λέω τα πράγματα ξεκάθαρα. Είναι δυναμικό το αρμενικό στοιχείο στη χώρα μας, προοδευτικό στις κατευθύνσεις και στις απόψεις του, δεν σας κρύβω όμως ότι από την εμπειρία που είχα από τον πόλεμο του Αρτσάχ, θα το ήθελα ακόμα πιο δυναμικό. Νομίζω ότι οι Αρμένιοι στην Ελλάδα μπορούν πολύ καλύτερα. Θα ήθελα μεγαλύτερη ένταση, θα ήθελα να κάνουμε πράγματα μαζί, και από το βήμα που μου δίνεται απευθύνω και πρόσκληση προς αυτή την κατεύθυνση. Μπορούμε να κάνουμε πολλά μαζί.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>- Μετά τη συμφωνία της ενισχυμένης εταιρικής σχέσης της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα συνεργάζεται σε πολλούς τομείς με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πώς βλέπετε να εξελίσσεται αυτή η σχέση υπό το πρίσμα των πρόσφα-των γεωστρατηγικών εξελίξεων στον Καύκασο;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρώ ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση φάνηκε άτολμη στον πόλεμο μεταξύ Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν. Θα την ήθελα πιο συγκεκριμένη, πιο συ-γκροτημένη, και με στρατηγικό σχεδιασμό υπέρ της Αρμενίας. Αυτή η διστακτικότητα δεν είναι κάτι άγνωστο για εμάς τους Έλληνες, την έχουμε ζήσει και στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία.<br />Θεωρώ ότι το πάθημα θα πρέπει να μας γίνει μάθημα, και το να προσπαθούμε διαρκώς να κρατήσουμε κάποιες ισορροπίες για αδιευκρίνιστους λόγους νομίζω ότι δεν βοηθάει πλέον τα ευρωπαϊκά συμφέροντα.<br />Ως προς τη ρωσική εμπλοκή, η Αρμενία βρέθηκε σε μια δύσκολη και σύνθετη κατάσταση. Βρέθηκε κατά κάποιο τρόπο μέσα σε μια τανάλια.<br />Έπρεπε να διαχειριστεί τον κίνδυνο της Τουρκίας και την απάθεια της Ρωσίας. Από τη στιγμή που θέλουμε εμείς, οι συμμετέχοντες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μια Αρμενία που να κοιτάει προς την Ευρώπη, θα πρέπει να της δώσουμε και το χέρι για να έρθει πιο κοντά σε εμάς. Επομένως, συνιστά ζωτικό συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης μια Αρμενία ανεξάρτητη που δεν θα χειραγωγείται, μια Αρμενία η οποία δεν θα χάνει τους πολέμους.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>- Η εξέλιξη του πρόσφατου πολέμου στο Αρτσάχ πολύ πιθανό να ήταν διαφορετική χωρίς τη συμμετοχή της Τουρκίας, πιθανότατα να μην είχε ξεκινήσει καν. Η επιλογή του Ερντογάν να διευρύνει την επιρροή της Τουρκίας και να ελέγχει στρατιωτικά γειτονικές, και όχι μόνο, πε-ριοχές δημιουργεί νέα δεδομένα. Σας ανησυχούν αυτές οι προκλήσεις, και πώς πιστεύετε ότι πρέπει να αντιμετωπίσουν Ελλάδα και Αρμενία την εντεινόμενη επιθετικότητα της Τουρκίας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Μόνο ανόητος θα έπρεπε να είναι κανείς στην Ελλάδα για να μην τον ανησυχεί ο τουρκικός μεγαλο-ιδεατισμός και τα νέα οθωμανικά όνειρα της Τουρκίας. Είναι ξεκάθαρη η πολιτική τακτική της Τουρκίας. Όποιος έχει ασχοληθεί με την πολιτική ζωή της γειτονικής χώρας το γνωρίζει. Γι’ αυτόν τον λόγο η Ελλάδα οχυρώνεται, γι’ αυτό ασκεί ενεργή διπλωματία ο πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης, γι’ αυτό έχουμε ένα πρόγραμμα εξοπλιστικό που είναι σαφές, προσδιορίζοντας το πού απευθύνεται.<br />Θεωρώ ότι οι Αζέροι δεν θα είχαν κάνει τίποτα αν δεν υπήρχαν οι Τούρκοι, δεν υπάρχει Αζερμπαϊτζάν χωρίς Τουρκία, αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό. Το Αζερμπαϊτζάν έχει προκαλέσει διπλωματικά τη χώρα μας, να σας θυμίσω την επίθεση που δέχθηκε ο Έλληνας πρέσβης από τον Αλίεφ κατά τη διάρκεια των διαπιστευτηρίων του. Η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά ποιοι είναι οι φίλοι και σύμμαχοί της και ποιοι επιβουλεύονται την εδαφική της ακεραιότητα και στέκονται πολιτικά απέναντί της.<br />Για το άνοιγμα των συνόρων, η Άγκυρα, με την ακραία αλαζονική ρητορική που τη διακρίνει, στέλνει μηνύματα προς την Αρμενία τα οποία περιλαμβάνουν την παραίτηση από εθνικές θέσεις και διεκδικήσεις, όπως αυτή της αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Λαμβάνοντας υπόψη τη δύσκολη οικονομική κατάσταση και τον αποκλεισμό της χώρας, πώς θα πρέπει να αντιδράσει ο πολιτικός κόσμος της Αρμενίας;<br />Δεν μπορώ να δώσω εγώ μαθήματα στους Αρμένιους συναδέλφους. Πιστεύω ότι στη χώρα μας, στην Αρμενία αλλά και στις γειτονικές χώρες έχει γίνει πλέον σαφές ότι δεν είναι η ώρα των λόγων. Είναι η ώρα της δράσης. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αποδείξει το τελευταίο διάστημα ότι έχει προχωρήσει σε δράση διπλωματική, αμυντική. Προχωράμε σε θωράκιση σε όλα τα πεδία, τόσο με τις συνεργασίες με το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με χώρες όπως η Αίγυπτος και η Κύπρος, που είναι αδερφή χώρα, όσο και με τη στενή συνεργασία με τη Γαλλία.<br />Αυτό το μήνυμα έχω να στείλω προς πάσα κατεύθυνση. Πρέπει να ενεργήσουμε διπλωματικά και αμυντικά. Δεν είμαστε χώρες επίθεσης, όμως πρέπει να δείξουμε ότι ξέρουμε να αμυνόμαστε. Είναι ξεκάθαρο το μήνυμα: διπλωματικός δυναμισμός.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>- Μετά τον πόλεμο των 44 ημερών και τις τεράστιες εδαφικές και ανθρώπινες απώλειες, οι Αρμένιοι στην πατρίδα και στη Διασπορά έχουμε περιέλθει σε κατάσταση μαζικής κατάθλιψης, γεγονός που δυσχεραίνει όλες τις διαδικασίες επαναπροσδιορισμού των στόχων μας και ε-πανεκκίνησης των δυνάμεών μας. Έχετε κάποια προτροπή-συμβουλή που θα μπορούσατε να μας δώσετε;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Ψηλά το κεφάλι. Το προεκλογικό μου σύνθημα στην περιοχή όπου πολιτεύομαι ήταν το «Δύναμη». Πρέπει να αποκτήσουμε δύναμη, και για να την αποκτήσουμε πρέπει να έχουμε αυτογνωσία. Η αυτογνωσία πηγάζει από την εσωτερική μας δύναμη, την οποία πρέπει συνεχώς χτίζουμε. Γι’ αυτό, ψηλά το κεφάλι. Τίποτα δεν χάθηκε. Η Αρμενία πρέπει να περάσει και σε εσωτερική αναζήτηση, και έτσι θα έρθει και η αναγέννηση. Με κατάθλιψη και ηττοπάθεια κανένας δεν κέρδισε τίποτα. Αγώνας με δύναμη. Η δύναμη θα δώσει τις λύσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Ψηλά το κεφάλι.</p>Δρ. Ελένη Θεοχάρους2020-02-12T06:10:56Z2020-02-12T06:10:56Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/932-2020-02-12-06-21-59Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Οι περισσότεροι αναγνώστες μας γνωρίζουν την πολυσχιδή προσωπικότητα της Δρ. Ελένης Θεοχάρους, την επιστημονική, ανθρωπιστική, πολιτική και λογοτεχνική της δράση. Με σπουδές Ιατρικής και Φιλολογίας και ειδίκευση στην παιδοχειρουργική, αφιέρωσε τη ζωή της στο παιδί, τον άνθρωπο, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι η ιδρυτής και επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ανθρωπιστικής Οργάνωσης «Γιατροί του Κόσμου», με την οποία πήρε μέρος σε πάμπολλες αποστολές άμεσης ιατρικής παρέμβασης σε εμπόλεμες ζώνες του πλανήτη, σε 25 χώρες, από τη Σρι Λάνκα μέχρι το Αφγανιστάν κι από το Κοσσυφοπέδιο μέχρι τη Ζιμπάμπουε. Οργάνωσε και συμμετείχε σε 19 αποστολές στην Αρμενία και στο Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ), τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου όσο και μετά. Μέσα σε συνθήκες πολέμου, και με πρωτόγονα μέσα, πραγματοποίησε εκατοντάδες επεμβάσεις σε θύματα πολέμου -κυρίως παιδιά- αλλά και σε στρατιώτες, αμάχους και αιχμαλώτους. Εργάστηκε στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο παιδιατρικό νοσοκομείο του Στεπανακέρτ, πολλές φορές κάτω από συνεχή κανονιοβολισμό. Επεμβάσεις σε δεκάδες παιδιά πραγματοποίησε και στο Παιδιατρικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Γερεβάν. Μαχητική και στην πολιτική της δράση, ως βουλευτής και ευρωβουλευτής, αγωνίζεται όχι μόνο για τα δίκαια της πατρίδας της, της Κύπρου, αλλά υπέρ όλων των αδικημένων.</span><br /><span style="font-size: 10pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Για τις υπηρεσίες της στον αρμενικό λαό τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο τιμής του Ναγκόρνο Καραμπάχ, την Ανωτάτη Διάκριση με χρυσό μετάλλιο του Εθνικού Πανεπιστημίου του Γερεβάν και με το χρυσό μετάλλιο τιμής του Αρμενικού Κοινοβουλίου.</span><br /><span style="font-size: 10pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το 2015 είχαμε φιλοξενήσει και πάλι στις σελίδες του περιοδικού μας συνέντευξη της Ελένης Θεοχάρους, στην οποία είχαμε επικεντρωθεί στα θέματα της 100ετιας της Γενοκτονίας. Κάθε φορά που τη συναντάμε, μας εκπλήσσει με τον διαυγή και στοχευμένο λόγο της· χωρίς υπεκφυγές και ωραιοποιήσεις, τοποθετείται στα ζητήματα με απόλυτη ειλικρίνεια.</span></p>
<p><img src="https://armenika.gr/images/theorahous_102_1.jpg" alt="theorahous 102 1" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2019, τεύχος 102</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><br /></span><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχετε αγωνιστεί σκληρά, για πολλά χρόνια, για τον λαό του Αρτσάχ με το ανθρωπιστικό σας έργο, το οποίο επιτελέσατε στα δύσκολα χρόνια του πολέμου, καθώς και με τη συμμετοχή σας στο πολιτικό και διπλωματικό πεδίο. </span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς βλέπετε την πορεία και την εξέλιξη της χώρας; Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα συναισθήματά σας όταν επισκέπτεστε το Αρτσάχ;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η φυσιολογική εξέλιξη για μένα είναι η ένωση του Αρτσάχ με την Αρμενία, που εκφράζει και τη βούληση του λαού. Αν υπήρχε ένα παγκόσμιο δικαιϊκό σύστημα που να εφάρμοζε την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών, θα είχαμε επιτύχει την ένωση εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ακριβώς όπως θα είχε συμβεί και στην Κύπρο τουλάχιστον από τη δεκαετία του ’30 ή του ’50, που έγινε και το ενωτικό δημοψήφισμα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οπωσδήποτε το κράτος του Αρτσάχ, παρόλο που δεν είναι αναγνωρισμένο, αρχίζει να αναπτύσσει την οικονομία του, να βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού, την ποιότητα ζωής. Βλέπουμε σημαντικά βήματα στον τομέα της επιστήμης, των πανεπιστημίων, που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, μεγάλη βελτίωση στις συγκοινωνίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει να γίνουν πολλά στην κτηνοτροφία, στην παραγωγή, στα ορυχεία. Όλα αυτά μας χαροποιούν. Βεβαίως, δεν παύει η χώρα να ζει στη σκιά των απειλών του πολέμου από έναν λαό αδίσταχτο, απολίτιστο, βάρβαρο, επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω αυτές τις εκφράσεις, αλλά αυτή είναι η συμπεριφορά των Αζέρων απέναντι στον λαό της Αρμενίας. Δεν υπάρχει πιθανότητα αναγνώρισης του κράτους του Αρτσάχ ως ανεξάρτητου κράτους. Και αυτό φαίνεται από την προπαγάνδα του Αζερμπαϊτζάν καθώς και τις άλλες ανίερες μεθόδους που χρησιμοποιεί, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι εξαγοράζει συνειδήσεις δίνοντας τεράστια κονδύλια προς αυτόν τον σκοπό ή η απειλητική συμπεριφορά που επιδεικνύει προς κάθε ξένο που επισκέπτεται το Αρτσάχ. Άλλους θα τους κηρύξει «περσόνα νον γκράτα», σε άλλους θα εκδώσει εντάλματα σύλληψης. Εγώ έχω δύο εντάλματα σύλληψης, τα οποία ανανεώνονται κάθε φορά που πηγαίνω. Όλα αυτά δείχνουν ότι προσπαθεί πάση θυσία να παρεμποδίσει την αναγνώριση του Αρτσάχ από τη διεθνή κοινότητα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν νομίζω ότι μας δίνεται η δυνατότητα να ελπίζουμε ότι, είτε στα πλαίσια της πρωτοβουλίας του Μινσκ είτε γιατί κάποιοι άνθρωποι ξαφνικά θα θυμηθούν το διεθνές δίκαιο, θα γίνουν βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είμαι της γνώμης ότι θα πρέπει να υπάρξει όσο το δυνατόν γρηγορότερα μια -επιτρέψτε μου τον όρο- «πραξικοπηματική» ένωση του Αρτσάχ με την Αρμενία. Έτσι, εκείνη θα αναλάβει τον πλήρη έλεγχο της περιοχής. Η Αρμενία είναι μια μεγάλη χώρα, όχι σε έκταση αλλά σε ιστορία, σε πληθυσμό, σε πολιτισμό, και πιστεύω ότι μια τέτοια κίνηση θα βοηθήσει πάρα πολύ προς αυτήν την κατεύθυνση.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πολλές φορές, σε αναφορές και συζητήσεις, σχετίζεται το ζήτημα του Αρτσάχ με αυτό της Κύπρου. Ως δηλαδή μια αποσχιστική προσπάθεια, που εάν ολοκληρωθεί, θα είναι δυσάρεστη εξέλιξη για το Κυπριακό. Εσείς πώς προσεγγίζετε αυτήν την άποψη;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν συσχετίζω εγώ την κατεχόμενη Κύπρο, διάφοροι άλλοι ανόητοι, ανιστόρητοι, αγράμματοι και απαίδευτοι ταυτίζουν την περίπτωση της κατεχόμενης Κύπρου με την περίπτωση του Αρτσάχ. Ούτε ιστορία γνωρίζουν, ούτε γεωγραφία, ούτε πολιτισμό έχουν, για να μην σκεφτώ τίποτα άλλο χειρότερο. Τους έχουμε εξηγήσει χιλιάδες φορές.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι απλούστερο να καθίσει κανείς και να ακούσει και τις δύο εκδοχές, όχι μόνο την αρμενική αλλά και την αζερική, για να διαπιστώσει ότι το Αρτσάχ ήταν μια πανάρχαια αρμενική επαρχία εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια. Αναφέρεται και στον Στράβωνα και σε άλλους αρχαίους συγγραφείς, όπως τον Πλήνιο, ως αρμενική επαρχία. Πρόκειται για μια αυθαίρετη απόφαση του 1922 του Σοβιέτ των νοτίων επαρχιών, που πάρθηκε μέσα σε συνθήκες δικτατορίας, προκειμένου να δημιουργηθεί το τεχνητό κράτος του Αζερμπαϊτζάν παίρνοντας από την Αρμενία το Ναχιτσεβάν, το Ναγκόρνο Καραμπάχ και το Σαχουμιάν. Αυτή είναι παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αυτό είναι απόσχιση εδαφών από την Αρμενία. Όσον αφορά την Κύπρο, έγινε ακριβώς το ίδιο. Μια τουρκική εισβολή θηριώδης, με εγκλήματα πολέμου, με δολοφονίες, με βιασμούς και με εκτελέσεις εν ψυχρώ αθώων πολιτών, η κατάκτηση ενός κομματιού της Κύπρου και το εθνικό ξεκαθάρισμα. Όλοι οι Έλληνες εκδιώχθηκαν, αντικαταστάθηκαν από εποίκους Τούρκους που έφεραν από την Τουρκία, από τα βάθη της Ανατολίας, και δημιούργησαν αυτό το τεχνητό κράτος, το οποίο ανακηρύχθηκε την 15η Νοεμβρίου του 1983. Αυτό και μόνο το γεγονός καταρρίπτει και την οποιαδήποτε προσπάθεια για τη δήθεν επίλυση του Κυπριακού με τη λεγόμενη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, γιατί, ναι μεν συμφωνήθηκε, αλλά δεν είχε μεσολαβήσει η ανακήρυξη του ψευδοκράτους και όσα στη συνέχεια ακολούθησαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα ψηφίσματα του Ο.Η.Ε. ναι μεν μιλούν για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, αλλά λένε και δέκα ακόμα πράγματα, τα οποία όλοι φροντίζουν να ξεχνούν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αποχώρηση στρατευμάτων, αποχώρηση εποίκων, επιστροφή προσφύγων στα σπίτια τους. Πού είναι όλα αυτά τα πράγματα; Συνεπώς, στη μια περίπτωση έχουμε βιασμό της απόφασης του λαού, όπως πηγάζει μέσα από την παράγραφο 2 του άρθρου 1 του Ο.Η.Ε. για την αυτοδιάθεση των λαών, και στην άλλη έχουμε την κατάκτηση ενός εδάφους, όπως έγινε με το κράτος του Μιτσούκο στη Ματζουρία, το οποίο δεν αναγνώρισε ποτέ ο Ο.Η.Ε. Καμία συνάφεια, καμία συσχέτιση δεν υπάρχει, είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Δηλαδή, το κατευθείαν ανάλογο, θα μπορούσε να πει κάποιος, θα ήταν αν είχαμε ελληνικό πληθυσμό στην Ίμβρο και ξεσηκωνόταν και κέρδιζε την ελευθερία του από την Τουρκία, γιατί δεν θέλησαν ποτέ οι Ίμβριοι να γίνουν νησί της Τουρκίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σκόπιμα κάνουν αυτό το λάθος οι μανδαρίνοι των υπουργείων εξωτερικών, για λόγους στους οποίους δεν θα αναφερθώ, αλλά προσφέρουν πολύ κακή υπηρεσία στους λαούς μας, στον αρμενικό και στον ελληνικό λαό, και καλό είναι να βάλουν τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Δηλαδή, δεν μπορεί να επιχειρούν δήμοι από την Κύπρο ή την Ελλάδα να αδελφοποιηθούν με το Στεπαναγκέρτ και να τους μπλοκάρει τις προσπάθειες το Υπουργείο Εξωτερικών.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η αναγνώριση της δημοκρατίας του Αρτσάχ από οργανώσεις, από πολιτικούς, ακόμη και από πόλεις μέσω αδελφοποιήσεων και συνεργασιών είναι μια στρατηγική επιλογή στην οποία έχουμε επικεντρώσει τις προσπάθειές μας τα τελευταία χρόνια. Η πολιτική αυτή, που έχει κάποιες επιτυχίες, νομίζετε πως είναι προς τη σωστή κατεύθυνση;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συμφωνώ απόλυτα, και το τόνισα αρκετές φορές στις ομιλίες μου, ότι θα πρέπει όσο το δυνατόν πιο πολλοί άνθρωποι που βρίσκονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση του Αρτσάχ. Και το βάρος πέφτει σε όλους μας. Και στην αρμενική διασπορά, και στους φίλους των Αρμενίων του Αρτσάχ, και στους φίλους της Αρμενίας, και σε κάθε ελεύθερο άνθρωπο επί γης. Η ανάπτυξη ακαδημαϊκών σχέσεων και οι καλές σχέσεις μεταξύ του Πανεπιστημίου του Στεπαναγκέρτ με πολλά άλλα πανεπιστήμια είναι κάτι που θα μας δώσει ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα, και οι ακαδημαϊκοί δεσμοί ξέρετε ότι είναι ισχυρότεροι και ανώτεροι από τον οποιονδήποτε πολιτικό δεσμό. Επίσης, η αδερφοποίηση πόλεων δεν βλέπω σε ποιον βαθμό θα πρέπει να παρεμποδίζεται από πολιτικές σκοπιμότητες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι κάτοικοι των πόλεων έχουν το δικαίωμα να έχουν ελεύθερες σχέσεις και επαφές με άλλους λαούς, ανταλλαγή πολιτιστικών εκδηλώσεων κτλ. Νομίζω μπορούν να γίνουν πάρα πολλά πράγματα σε αυτόν τον τομέα. Επίσης, καλό θα ήταν να πείσουμε επιχειρηματίες απ’ όλον τον κόσμο να επενδύσουν στο Αρτσάχ, να δημιουργήσουν υποδομές στον τομέα των επικοινωνιών, των συγκοινωνιών, να βελτιωθεί το οδικό δίκτυο, αν είναι δυνατόν να βελτιωθεί το σιδηροδρομικό δίκτυο που θα συνδέει το Στεπαναγκέρτ με το Γερεβάν, να μικρύνουν οι αποστάσεις, να αναπτυχθεί το υδροηλεκτρικό δυναμικό της χώρας, που είναι τεράστιο και παραμένει ανεκμετάλλευτο, ούτως ώστε να έχουμε φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Αυτά τα συστήματα μπορούν άνετα να γίνουν. Αυτά μπορούν να τα κάνουν και φίλοι του Αρτσάχ και στρατηγικοί επενδυτές.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι παρεμβάσεις του αζερικού λόμπι στα ευρωπαϊκά όργανα και στους θεσμούς έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τα τεράστια ποσά που δαπανούν προς αυτήν την κατεύθυνση, έχουν καταφέρει να περιορίσουν τη δραστηριότητα και τη δυναμική μας.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δυστυχώς, ναι. Δυστυχώς το έχουν επιτύχει, γιατί, ξέρετε, όταν υπάρχουν αργυρώνητοι πολιτικοί και πολιτικάντηδες και όταν υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι, ας πούμε, διαχειρίζονται τα λόμπι μέσα στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο -που το «λόμπινγκ» είναι ένας μηχανισμός που ισχύει από καταβολής του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου- δεν είναι ότι θα επηρεαστεί το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο προς την υιοθέτηση θέσεων που θα αντίκεινται στο ζήτημα της ελευθερίας της σκέψης, της ελευθερίας της έκφρασης, της αυτοδιάθεσης των λαών, αλλά θα παρεμποδίζονται συγκεκριμένα άτομα πάνω στα οποία θα μπορούσε να επενδύσει η υπόθεση του Αρτσάχ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ναι, τα κονδύλια που δαπανούν οι Αζέροι έχουν κάνει πολύ μεγάλη ζημιά.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Από το δόγμα «μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες» η Τουρκία σήμερα έφτασε να έχει σοβαρά προβλήματα σχεδόν με όλους, παράλληλα με την, χωρίς προηγούμενο, επιθετική ρητορική και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, που δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση. Ποιοι νομίζετε ότι είναι οι βασικότεροι λόγοι για αυτήν την πολιτική;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η τουρκική πολιτική δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 100 χρόνια, δηλαδή από τότε που επικράτησαν οι Νεότουρκοι, από την ανασύσταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν εκχερσώσει, έχουν εξαφανίσει από τη Μικρά Ασία και τη Δυτική Αρμενία κάθε χριστιανικό πληθυσμό, τους Αρμένιους, τους Ασσύριους, τους Έλληνες του Πόντου, τους Έλληνες της Σμύρνης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτή τη στιγμή, αν δει κανείς το τουρκικό όραμα του νυν δικτάτορα της Τουρκίας αλλά και διαχρονικά των προκατόχων του και, κατά τη δική μου εκτίμηση, όλων όσων θα έρθουν στο μέλλον, καταλαμβάνει με χάρτες τη μισή Αρμενία, το Ναχιτσεβάν, εδάφη του Ιράν, του Βόρειου Ιράκ, τη Βόρεια Συρία, ολόκληρη την Κύπρο, τα μισά νησιά του Αιγαίου, μέχρι και τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική τα εμφανίζουν ως τουρκικά, και φυσικά τη Ρωμυλία και άλλα εδάφη, ακόμα και των Σκοπίων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αν δει κανείς προσεκτικά, το οθωμανικό, το ισλαμικό τους όραμα ξεκινάει από την Ινδονησία, και μέσα από την Ινδοκίνα και τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, το Αφγανιστάν, την ίδια την Τουρκία, τις χώρες του Καυκάσου, καταλήγει στη Βοσνία Ερζεγοβίνη και φτάνει ξανά στα πρόθυρα της Βιέννης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτά τα πράγματα δεν αλλάζουν, αυτοί υλοποιούν σταδιακά τους στόχους τους, έχουν οικοδομήσει έναν τεράστιο και πανίσχυρο στρατό, έχουν αναπτύξει την πολεμική τους βιομηχανία με την κατάκτηση της Κύπρου και με την οριοθέτηση, ως άμεσου στόχου, αυτόν της ανάκτησης της Κύπρου αποκτούν στρατηγικό πλεονέκτημα στην Ανατολική Μεσόγειο. Υποστηρίζουν φανερά την τρομοκρατία, όχι μόνο στη Συρία και στις χώρες της Εγγύς Ανατολής αλλά και στην Αίγυπτο, με τη στήριξη στους αδερφούς μουσουλμάνους, και πολύ φοβάμαι ότι με τους πυρηνικούς αντιδραστήρες, που σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις ανέρχονται στους οκτώ -τέσσερις στο Ακούγιου και τέσσερις στην Σαμψούντα- θα είναι σε θέση πολύ σύντομα να καταστούν και πυρηνική δύναμη. Φανταστείτε τι μπορεί να σημαίνει αυτό στα χέρια παραφρόνων και αδίστακτων εγκληματιών. Τις γενοκτονίες τις συνεχίζουν, το βλέπετε, και εναντίον των Κούρδων. Έξι χιλιάδες κουρδικά χωριά έχουν σβηστεί από τον χάρτη. Ο ίδιος ο λαός υφίσταται την οργή, την εγκληματική συμπεριφορά του Ερντογάν και των ογλάν του στην Κύπρο, καθώς όλοι γνωρίζουμε ότι εκτιμά τον Χίτλερ και μιμείται τις μεθόδους του.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η διεθνής κοινότητα συμπεριφέρεται στον Ερντογάν ακριβώς όπως συμπεριφερόταν στον Χίτλερ στα χρόνια λίγο πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη συμφωνία του Μονάχου - η συμφωνία μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Γερμανίας που οδήγησε στον διαμελισμό της Πολωνίας. Όλο αυτό το χάιδεμα που είχαν κάνει στον Χίτλερ είχε ως αποτέλεσμα το να εκθρέψουν αυτό το τέρας που οδήγησε σε αιματοκύλισμα τον κόσμο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ε, αυτό ακριβώς κάνουν και τώρα με την Τουρκία. Ελπίζω κάποια στιγμή να βρεθεί ένας φωτισμένος άνθρωπος και να ανακόψει αυτήν την πολιτική.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ξέρουμε όλοι ότι τα πρώτα θύματα θα είμαστε εμείς, οι Έλληνες, οι Αρμένιοι, οι Κούρδοι, οι Σύριοι, που είμαστε στην άμεση γειτονία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε πως οι επαφές σε πολιτικό επίπεδο Ελλάδας-Κύπρου-Αρμενίας έχουν εντατικοποιηθεί. Γνωρίζετε εάν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια συνεργασίας σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο μεταξύ των χωρών;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Προσπάθησα να ανιχνεύσω αυτήν την πτυχή, αλλά δεν επέμεινα, γιατί οι προσπάθειές μου έλαβαν χώρα προς την κατεύθυνση της Αρμενίας και όχι προς την κατεύθυνση της Κύπρου ή της Ελλάδας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θέλω να πιστεύω ότι θα υπάρξει μια ισχυρή, αν όχι συμμαχία, διασύνδεση, γιατί έχουμε κοινά συμφέροντα και οι τρεις χώρες και μπορούμε να αλληλοσυμπληρώνουμε τη δράση μας και τις συνέργειές μας αναφορικά με την Τουρκία. Είναι ο κοινός εχθρός. Υπάρχουν δυνατότητες της Αρμενίας σε πολλά ζητήματα που μπορούν να καλύψουν ελληνικές αδυναμίες, υπάρχουν δυνατότητες της Ελλάδας που μπορούν αντίστοιχα να καλύψουν αρμενικές αδυναμίες. Εγώ δεν θα έβλεπα καθόλου αρνητικά ένα ελληνικό πανεπιστήμιο στον Καύκασο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν θα έβλεπα καθόλου αρνητικά τη μετατροπή του σχολείου Μελκονιάν σε ένα πανεπιστήμιο αρμενικών σπουδών στη Λευκωσία. Είναι πάρα πολλά εκείνα που μπορούν να γίνουν, και νομίζω ότι οι τρεις χώρες θα πρέπει να συνεχίσουν να αλληλοϋποστηρίζονται στον τομέα της αναγνώρισης των γενοκτονιών, της κοινοποίησης των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε σε όλον τον κόσμο και στη σύναψη όσο το δυνατόν ισχυρότερων οικονομικών και στρατιωτικών σχέσεων.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πρόσφατα συμμετείχατε στο παγκόσμιο συνέδριο στο Στεπαναγκέρτ των «Φίλων του Αρτσάχ» και στο παγκόσμιο συνέδριο του Αρμενικού Κυανού Σταυρού. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τις εντυπώσεις σας.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όσον αφορά τον Α.Κ.Σ. εκεί ήταν η μεγάλη μου έκπληξη, γιατί πραγματικά είδα γυναίκες να εργάζονται σαν ένα πραγματικό μελίσσι προς όφελος όχι μόνο των Αρμενίων αλλά και της παγκόσμιας κοινότητας που δεινοπαθεί. Είναι μια μη κυβερνητική οργάνωση που πραγματοποιεί πάρα πολλά με ελάχιστα μέσα με εθελοντική δράση των μελών της. Εκείνη τη στιγμή ένιωσα ότι μια τέτοια οργάνωση θα άξιζε να τιμηθεί με κάποιο Νόμπελ Ειρήνης ή με ένα βραβείο Ζαχάρωφ. Προς αυτήν την κατεύθυνση θα μπορούσαμε ίσως να επιτύχουμε κάτι μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όσον αφορά το συνέδριο των «Φίλων του Αρτσάχ», θα πρέπει να το διαπλατύνουμε, να φέρουμε κι άλλες προσωπικότητες. Πολλοί υφίστανται την «ταλαιπωρία» να μεταβούν από το Γερεβάν στο Στεπαναγκέρτ, ακόμη και στο Γερεβάν, που δεν είναι το πιο εύκολο μέρος να φτάσει κανείς.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να διευκολύνουμε αυτές τις συναντήσεις και να φέρουμε όσο το δυνατόν πιο πολλούς ανθρώπους επιρροής που να δουν την κατάσταση σε πραγματικό χρόνο στο Αρτσάχ. Να διευρύνουμε τον κύκλο, να δίνουμε περισσότερο χρόνο σε αυτούς που αγωνίζονται, ώστε να προετοιμάσουν εκείνους τους σημαντικούς ανθρώπους που θέλουμε να φέρουμε. Όταν προσπαθούμε μια εβδομάδα πριν την έναρξη (δεν μειώνω με τίποτα τη σημασία, στον εαυτό μου κάνω κριτική, για να είμαστε ξεκάθαροι), πρέπει να έχουμε καλύτερη προετοιμασία, να κάτσουμε κάτω και να βάλουμε στόχο συγκεκριμένα άτομα τα οποία θα προσελκύσουμε στο Αρτσάχ προκειμένου να τους γνωστοποιήσουμε το πρόβλημα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η συνέχεια θα έρθει από μόνη της. Δηλαδή, δεν υπάρχει περίπτωση να έρθει ένας ελεύθερος άνθρωπος στο Αρτσάχ και να μην ερωτευτεί αυτήν τη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Απευθυνόμενη στους Ελληνοαρμένιους, τι μήνυμα θα θέλατε να τους δώσετε;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είμαστε τυχεροί, αν μου επιτρέπετε να κατατάξω τον εαυτό μου στους Ελληνοαρμένιους, γιατί είμαστε φορείς δυο πολύ μεγάλων πολιτισμών, δυο πολύ μεγάλων παραδόσεων, αγαπάμε εξίσου δύο μεγάλες χώρες και είμαστε καλοί πολίτες αυτών των χωρών. Θα παρότρυνα τους Αρμένιους να διεκδικήσουν πολιτειακά αξιώματα στην Ελλάδα. Για μένα είναι πολύ σημαντικό να αναδειχθούν προσωπικότητες μέσα από την πολιτική ζωή του τόπου, και αυτό δεν σημαίνει ούτε ότι θα απαρνηθούν τον αρμενισμό ούτε ότι θα ξεχάσουν την Αρμενία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Απεναντίας, με τις ικανότητές τους θα υπηρετήσουν και την άλλη τους πατρίδα, δεν λέω την πρώτη ή τη δεύτερη, και η μια και η άλλη είναι πατρίδες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το ίδιο ισχύει και για τους Κύπριους, Αρμένιους και αυτούς που γεννήθηκαν στην Κύπρο με αρμενικές ρίζες. Το ίδιο πιστεύω ότι ισχύει και για τους Έλληνες της Αρμενίας. Αν και αυτοί έχουν μείνει ελάχιστοι τα τελευταία χρόνια.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Οι περισσότεροι αναγνώστες μας γνωρίζουν την πολυσχιδή προσωπικότητα της Δρ. Ελένης Θεοχάρους, την επιστημονική, ανθρωπιστική, πολιτική και λογοτεχνική της δράση. Με σπουδές Ιατρικής και Φιλολογίας και ειδίκευση στην παιδοχειρουργική, αφιέρωσε τη ζωή της στο παιδί, τον άνθρωπο, τα ανθρώπινα δικαιώματα. Είναι η ιδρυτής και επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ανθρωπιστικής Οργάνωσης «Γιατροί του Κόσμου», με την οποία πήρε μέρος σε πάμπολλες αποστολές άμεσης ιατρικής παρέμβασης σε εμπόλεμες ζώνες του πλανήτη, σε 25 χώρες, από τη Σρι Λάνκα μέχρι το Αφγανιστάν κι από το Κοσσυφοπέδιο μέχρι τη Ζιμπάμπουε. Οργάνωσε και συμμετείχε σε 19 αποστολές στην Αρμενία και στο Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ), τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου όσο και μετά. Μέσα σε συνθήκες πολέμου, και με πρωτόγονα μέσα, πραγματοποίησε εκατοντάδες επεμβάσεις σε θύματα πολέμου -κυρίως παιδιά- αλλά και σε στρατιώτες, αμάχους και αιχμαλώτους. Εργάστηκε στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο παιδιατρικό νοσοκομείο του Στεπανακέρτ, πολλές φορές κάτω από συνεχή κανονιοβολισμό. Επεμβάσεις σε δεκάδες παιδιά πραγματοποίησε και στο Παιδιατρικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Γερεβάν. Μαχητική και στην πολιτική της δράση, ως βουλευτής και ευρωβουλευτής, αγωνίζεται όχι μόνο για τα δίκαια της πατρίδας της, της Κύπρου, αλλά υπέρ όλων των αδικημένων.</span><br /><span style="font-size: 10pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Για τις υπηρεσίες της στον αρμενικό λαό τιμήθηκε με το χρυσό μετάλλιο τιμής του Ναγκόρνο Καραμπάχ, την Ανωτάτη Διάκριση με χρυσό μετάλλιο του Εθνικού Πανεπιστημίου του Γερεβάν και με το χρυσό μετάλλιο τιμής του Αρμενικού Κοινοβουλίου.</span><br /><span style="font-size: 10pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το 2015 είχαμε φιλοξενήσει και πάλι στις σελίδες του περιοδικού μας συνέντευξη της Ελένης Θεοχάρους, στην οποία είχαμε επικεντρωθεί στα θέματα της 100ετιας της Γενοκτονίας. Κάθε φορά που τη συναντάμε, μας εκπλήσσει με τον διαυγή και στοχευμένο λόγο της· χωρίς υπεκφυγές και ωραιοποιήσεις, τοποθετείται στα ζητήματα με απόλυτη ειλικρίνεια.</span></p>
<p><img src="https://armenika.gr/images/theorahous_102_1.jpg" alt="theorahous 102 1" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2019, τεύχος 102</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><br /></span><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχετε αγωνιστεί σκληρά, για πολλά χρόνια, για τον λαό του Αρτσάχ με το ανθρωπιστικό σας έργο, το οποίο επιτελέσατε στα δύσκολα χρόνια του πολέμου, καθώς και με τη συμμετοχή σας στο πολιτικό και διπλωματικό πεδίο. </span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς βλέπετε την πορεία και την εξέλιξη της χώρας; Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τα συναισθήματά σας όταν επισκέπτεστε το Αρτσάχ;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η φυσιολογική εξέλιξη για μένα είναι η ένωση του Αρτσάχ με την Αρμενία, που εκφράζει και τη βούληση του λαού. Αν υπήρχε ένα παγκόσμιο δικαιϊκό σύστημα που να εφάρμοζε την αρχή της αυτοδιάθεσης των λαών, θα είχαμε επιτύχει την ένωση εδώ και πάρα πολύ καιρό. Ακριβώς όπως θα είχε συμβεί και στην Κύπρο τουλάχιστον από τη δεκαετία του ’30 ή του ’50, που έγινε και το ενωτικό δημοψήφισμα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οπωσδήποτε το κράτος του Αρτσάχ, παρόλο που δεν είναι αναγνωρισμένο, αρχίζει να αναπτύσσει την οικονομία του, να βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού, την ποιότητα ζωής. Βλέπουμε σημαντικά βήματα στον τομέα της επιστήμης, των πανεπιστημίων, που είναι ιδιαίτερα σημαντικό, μεγάλη βελτίωση στις συγκοινωνίες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν πρέπει να γίνουν πολλά στην κτηνοτροφία, στην παραγωγή, στα ορυχεία. Όλα αυτά μας χαροποιούν. Βεβαίως, δεν παύει η χώρα να ζει στη σκιά των απειλών του πολέμου από έναν λαό αδίσταχτο, απολίτιστο, βάρβαρο, επιτρέψτε μου να χρησιμοποιήσω αυτές τις εκφράσεις, αλλά αυτή είναι η συμπεριφορά των Αζέρων απέναντι στον λαό της Αρμενίας. Δεν υπάρχει πιθανότητα αναγνώρισης του κράτους του Αρτσάχ ως ανεξάρτητου κράτους. Και αυτό φαίνεται από την προπαγάνδα του Αζερμπαϊτζάν καθώς και τις άλλες ανίερες μεθόδους που χρησιμοποιεί, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι εξαγοράζει συνειδήσεις δίνοντας τεράστια κονδύλια προς αυτόν τον σκοπό ή η απειλητική συμπεριφορά που επιδεικνύει προς κάθε ξένο που επισκέπτεται το Αρτσάχ. Άλλους θα τους κηρύξει «περσόνα νον γκράτα», σε άλλους θα εκδώσει εντάλματα σύλληψης. Εγώ έχω δύο εντάλματα σύλληψης, τα οποία ανανεώνονται κάθε φορά που πηγαίνω. Όλα αυτά δείχνουν ότι προσπαθεί πάση θυσία να παρεμποδίσει την αναγνώριση του Αρτσάχ από τη διεθνή κοινότητα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν νομίζω ότι μας δίνεται η δυνατότητα να ελπίζουμε ότι, είτε στα πλαίσια της πρωτοβουλίας του Μινσκ είτε γιατί κάποιοι άνθρωποι ξαφνικά θα θυμηθούν το διεθνές δίκαιο, θα γίνουν βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είμαι της γνώμης ότι θα πρέπει να υπάρξει όσο το δυνατόν γρηγορότερα μια -επιτρέψτε μου τον όρο- «πραξικοπηματική» ένωση του Αρτσάχ με την Αρμενία. Έτσι, εκείνη θα αναλάβει τον πλήρη έλεγχο της περιοχής. Η Αρμενία είναι μια μεγάλη χώρα, όχι σε έκταση αλλά σε ιστορία, σε πληθυσμό, σε πολιτισμό, και πιστεύω ότι μια τέτοια κίνηση θα βοηθήσει πάρα πολύ προς αυτήν την κατεύθυνση.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πολλές φορές, σε αναφορές και συζητήσεις, σχετίζεται το ζήτημα του Αρτσάχ με αυτό της Κύπρου. Ως δηλαδή μια αποσχιστική προσπάθεια, που εάν ολοκληρωθεί, θα είναι δυσάρεστη εξέλιξη για το Κυπριακό. Εσείς πώς προσεγγίζετε αυτήν την άποψη;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν συσχετίζω εγώ την κατεχόμενη Κύπρο, διάφοροι άλλοι ανόητοι, ανιστόρητοι, αγράμματοι και απαίδευτοι ταυτίζουν την περίπτωση της κατεχόμενης Κύπρου με την περίπτωση του Αρτσάχ. Ούτε ιστορία γνωρίζουν, ούτε γεωγραφία, ούτε πολιτισμό έχουν, για να μην σκεφτώ τίποτα άλλο χειρότερο. Τους έχουμε εξηγήσει χιλιάδες φορές.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι απλούστερο να καθίσει κανείς και να ακούσει και τις δύο εκδοχές, όχι μόνο την αρμενική αλλά και την αζερική, για να διαπιστώσει ότι το Αρτσάχ ήταν μια πανάρχαια αρμενική επαρχία εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια. Αναφέρεται και στον Στράβωνα και σε άλλους αρχαίους συγγραφείς, όπως τον Πλήνιο, ως αρμενική επαρχία. Πρόκειται για μια αυθαίρετη απόφαση του 1922 του Σοβιέτ των νοτίων επαρχιών, που πάρθηκε μέσα σε συνθήκες δικτατορίας, προκειμένου να δημιουργηθεί το τεχνητό κράτος του Αζερμπαϊτζάν παίρνοντας από την Αρμενία το Ναχιτσεβάν, το Ναγκόρνο Καραμπάχ και το Σαχουμιάν. Αυτή είναι παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αυτό είναι απόσχιση εδαφών από την Αρμενία. Όσον αφορά την Κύπρο, έγινε ακριβώς το ίδιο. Μια τουρκική εισβολή θηριώδης, με εγκλήματα πολέμου, με δολοφονίες, με βιασμούς και με εκτελέσεις εν ψυχρώ αθώων πολιτών, η κατάκτηση ενός κομματιού της Κύπρου και το εθνικό ξεκαθάρισμα. Όλοι οι Έλληνες εκδιώχθηκαν, αντικαταστάθηκαν από εποίκους Τούρκους που έφεραν από την Τουρκία, από τα βάθη της Ανατολίας, και δημιούργησαν αυτό το τεχνητό κράτος, το οποίο ανακηρύχθηκε την 15η Νοεμβρίου του 1983. Αυτό και μόνο το γεγονός καταρρίπτει και την οποιαδήποτε προσπάθεια για τη δήθεν επίλυση του Κυπριακού με τη λεγόμενη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, γιατί, ναι μεν συμφωνήθηκε, αλλά δεν είχε μεσολαβήσει η ανακήρυξη του ψευδοκράτους και όσα στη συνέχεια ακολούθησαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα ψηφίσματα του Ο.Η.Ε. ναι μεν μιλούν για διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, αλλά λένε και δέκα ακόμα πράγματα, τα οποία όλοι φροντίζουν να ξεχνούν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αποχώρηση στρατευμάτων, αποχώρηση εποίκων, επιστροφή προσφύγων στα σπίτια τους. Πού είναι όλα αυτά τα πράγματα; Συνεπώς, στη μια περίπτωση έχουμε βιασμό της απόφασης του λαού, όπως πηγάζει μέσα από την παράγραφο 2 του άρθρου 1 του Ο.Η.Ε. για την αυτοδιάθεση των λαών, και στην άλλη έχουμε την κατάκτηση ενός εδάφους, όπως έγινε με το κράτος του Μιτσούκο στη Ματζουρία, το οποίο δεν αναγνώρισε ποτέ ο Ο.Η.Ε. Καμία συνάφεια, καμία συσχέτιση δεν υπάρχει, είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Δηλαδή, το κατευθείαν ανάλογο, θα μπορούσε να πει κάποιος, θα ήταν αν είχαμε ελληνικό πληθυσμό στην Ίμβρο και ξεσηκωνόταν και κέρδιζε την ελευθερία του από την Τουρκία, γιατί δεν θέλησαν ποτέ οι Ίμβριοι να γίνουν νησί της Τουρκίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σκόπιμα κάνουν αυτό το λάθος οι μανδαρίνοι των υπουργείων εξωτερικών, για λόγους στους οποίους δεν θα αναφερθώ, αλλά προσφέρουν πολύ κακή υπηρεσία στους λαούς μας, στον αρμενικό και στον ελληνικό λαό, και καλό είναι να βάλουν τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Δηλαδή, δεν μπορεί να επιχειρούν δήμοι από την Κύπρο ή την Ελλάδα να αδελφοποιηθούν με το Στεπαναγκέρτ και να τους μπλοκάρει τις προσπάθειες το Υπουργείο Εξωτερικών.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η αναγνώριση της δημοκρατίας του Αρτσάχ από οργανώσεις, από πολιτικούς, ακόμη και από πόλεις μέσω αδελφοποιήσεων και συνεργασιών είναι μια στρατηγική επιλογή στην οποία έχουμε επικεντρώσει τις προσπάθειές μας τα τελευταία χρόνια. Η πολιτική αυτή, που έχει κάποιες επιτυχίες, νομίζετε πως είναι προς τη σωστή κατεύθυνση;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συμφωνώ απόλυτα, και το τόνισα αρκετές φορές στις ομιλίες μου, ότι θα πρέπει όσο το δυνατόν πιο πολλοί άνθρωποι που βρίσκονται στα κέντρα λήψης αποφάσεων να γνωρίζουν την πραγματική κατάσταση του Αρτσάχ. Και το βάρος πέφτει σε όλους μας. Και στην αρμενική διασπορά, και στους φίλους των Αρμενίων του Αρτσάχ, και στους φίλους της Αρμενίας, και σε κάθε ελεύθερο άνθρωπο επί γης. Η ανάπτυξη ακαδημαϊκών σχέσεων και οι καλές σχέσεις μεταξύ του Πανεπιστημίου του Στεπαναγκέρτ με πολλά άλλα πανεπιστήμια είναι κάτι που θα μας δώσει ένα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα, και οι ακαδημαϊκοί δεσμοί ξέρετε ότι είναι ισχυρότεροι και ανώτεροι από τον οποιονδήποτε πολιτικό δεσμό. Επίσης, η αδερφοποίηση πόλεων δεν βλέπω σε ποιον βαθμό θα πρέπει να παρεμποδίζεται από πολιτικές σκοπιμότητες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι κάτοικοι των πόλεων έχουν το δικαίωμα να έχουν ελεύθερες σχέσεις και επαφές με άλλους λαούς, ανταλλαγή πολιτιστικών εκδηλώσεων κτλ. Νομίζω μπορούν να γίνουν πάρα πολλά πράγματα σε αυτόν τον τομέα. Επίσης, καλό θα ήταν να πείσουμε επιχειρηματίες απ’ όλον τον κόσμο να επενδύσουν στο Αρτσάχ, να δημιουργήσουν υποδομές στον τομέα των επικοινωνιών, των συγκοινωνιών, να βελτιωθεί το οδικό δίκτυο, αν είναι δυνατόν να βελτιωθεί το σιδηροδρομικό δίκτυο που θα συνδέει το Στεπαναγκέρτ με το Γερεβάν, να μικρύνουν οι αποστάσεις, να αναπτυχθεί το υδροηλεκτρικό δυναμικό της χώρας, που είναι τεράστιο και παραμένει ανεκμετάλλευτο, ούτως ώστε να έχουμε φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Αυτά τα συστήματα μπορούν άνετα να γίνουν. Αυτά μπορούν να τα κάνουν και φίλοι του Αρτσάχ και στρατηγικοί επενδυτές.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι παρεμβάσεις του αζερικού λόμπι στα ευρωπαϊκά όργανα και στους θεσμούς έχουν ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τα τεράστια ποσά που δαπανούν προς αυτήν την κατεύθυνση, έχουν καταφέρει να περιορίσουν τη δραστηριότητα και τη δυναμική μας.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δυστυχώς, ναι. Δυστυχώς το έχουν επιτύχει, γιατί, ξέρετε, όταν υπάρχουν αργυρώνητοι πολιτικοί και πολιτικάντηδες και όταν υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι, ας πούμε, διαχειρίζονται τα λόμπι μέσα στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο -που το «λόμπινγκ» είναι ένας μηχανισμός που ισχύει από καταβολής του ευρωπαϊκού κοινοβουλίου- δεν είναι ότι θα επηρεαστεί το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο προς την υιοθέτηση θέσεων που θα αντίκεινται στο ζήτημα της ελευθερίας της σκέψης, της ελευθερίας της έκφρασης, της αυτοδιάθεσης των λαών, αλλά θα παρεμποδίζονται συγκεκριμένα άτομα πάνω στα οποία θα μπορούσε να επενδύσει η υπόθεση του Αρτσάχ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ναι, τα κονδύλια που δαπανούν οι Αζέροι έχουν κάνει πολύ μεγάλη ζημιά.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Από το δόγμα «μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες» η Τουρκία σήμερα έφτασε να έχει σοβαρά προβλήματα σχεδόν με όλους, παράλληλα με την, χωρίς προηγούμενο, επιθετική ρητορική και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία, που δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση. Ποιοι νομίζετε ότι είναι οι βασικότεροι λόγοι για αυτήν την πολιτική;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η τουρκική πολιτική δεν έχει αλλάξει τα τελευταία 100 χρόνια, δηλαδή από τότε που επικράτησαν οι Νεότουρκοι, από την ανασύσταση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν εκχερσώσει, έχουν εξαφανίσει από τη Μικρά Ασία και τη Δυτική Αρμενία κάθε χριστιανικό πληθυσμό, τους Αρμένιους, τους Ασσύριους, τους Έλληνες του Πόντου, τους Έλληνες της Σμύρνης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτή τη στιγμή, αν δει κανείς το τουρκικό όραμα του νυν δικτάτορα της Τουρκίας αλλά και διαχρονικά των προκατόχων του και, κατά τη δική μου εκτίμηση, όλων όσων θα έρθουν στο μέλλον, καταλαμβάνει με χάρτες τη μισή Αρμενία, το Ναχιτσεβάν, εδάφη του Ιράν, του Βόρειου Ιράκ, τη Βόρεια Συρία, ολόκληρη την Κύπρο, τα μισά νησιά του Αιγαίου, μέχρι και τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική τα εμφανίζουν ως τουρκικά, και φυσικά τη Ρωμυλία και άλλα εδάφη, ακόμα και των Σκοπίων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αν δει κανείς προσεκτικά, το οθωμανικό, το ισλαμικό τους όραμα ξεκινάει από την Ινδονησία, και μέσα από την Ινδοκίνα και τις χώρες της Κεντρικής Ασίας, το Αφγανιστάν, την ίδια την Τουρκία, τις χώρες του Καυκάσου, καταλήγει στη Βοσνία Ερζεγοβίνη και φτάνει ξανά στα πρόθυρα της Βιέννης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτά τα πράγματα δεν αλλάζουν, αυτοί υλοποιούν σταδιακά τους στόχους τους, έχουν οικοδομήσει έναν τεράστιο και πανίσχυρο στρατό, έχουν αναπτύξει την πολεμική τους βιομηχανία με την κατάκτηση της Κύπρου και με την οριοθέτηση, ως άμεσου στόχου, αυτόν της ανάκτησης της Κύπρου αποκτούν στρατηγικό πλεονέκτημα στην Ανατολική Μεσόγειο. Υποστηρίζουν φανερά την τρομοκρατία, όχι μόνο στη Συρία και στις χώρες της Εγγύς Ανατολής αλλά και στην Αίγυπτο, με τη στήριξη στους αδερφούς μουσουλμάνους, και πολύ φοβάμαι ότι με τους πυρηνικούς αντιδραστήρες, που σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις ανέρχονται στους οκτώ -τέσσερις στο Ακούγιου και τέσσερις στην Σαμψούντα- θα είναι σε θέση πολύ σύντομα να καταστούν και πυρηνική δύναμη. Φανταστείτε τι μπορεί να σημαίνει αυτό στα χέρια παραφρόνων και αδίστακτων εγκληματιών. Τις γενοκτονίες τις συνεχίζουν, το βλέπετε, και εναντίον των Κούρδων. Έξι χιλιάδες κουρδικά χωριά έχουν σβηστεί από τον χάρτη. Ο ίδιος ο λαός υφίσταται την οργή, την εγκληματική συμπεριφορά του Ερντογάν και των ογλάν του στην Κύπρο, καθώς όλοι γνωρίζουμε ότι εκτιμά τον Χίτλερ και μιμείται τις μεθόδους του.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η διεθνής κοινότητα συμπεριφέρεται στον Ερντογάν ακριβώς όπως συμπεριφερόταν στον Χίτλερ στα χρόνια λίγο πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, στη συμφωνία του Μονάχου - η συμφωνία μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Γερμανίας που οδήγησε στον διαμελισμό της Πολωνίας. Όλο αυτό το χάιδεμα που είχαν κάνει στον Χίτλερ είχε ως αποτέλεσμα το να εκθρέψουν αυτό το τέρας που οδήγησε σε αιματοκύλισμα τον κόσμο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ε, αυτό ακριβώς κάνουν και τώρα με την Τουρκία. Ελπίζω κάποια στιγμή να βρεθεί ένας φωτισμένος άνθρωπος και να ανακόψει αυτήν την πολιτική.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ξέρουμε όλοι ότι τα πρώτα θύματα θα είμαστε εμείς, οι Έλληνες, οι Αρμένιοι, οι Κούρδοι, οι Σύριοι, που είμαστε στην άμεση γειτονία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε πως οι επαφές σε πολιτικό επίπεδο Ελλάδας-Κύπρου-Αρμενίας έχουν εντατικοποιηθεί. Γνωρίζετε εάν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια συνεργασίας σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο μεταξύ των χωρών;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Προσπάθησα να ανιχνεύσω αυτήν την πτυχή, αλλά δεν επέμεινα, γιατί οι προσπάθειές μου έλαβαν χώρα προς την κατεύθυνση της Αρμενίας και όχι προς την κατεύθυνση της Κύπρου ή της Ελλάδας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θέλω να πιστεύω ότι θα υπάρξει μια ισχυρή, αν όχι συμμαχία, διασύνδεση, γιατί έχουμε κοινά συμφέροντα και οι τρεις χώρες και μπορούμε να αλληλοσυμπληρώνουμε τη δράση μας και τις συνέργειές μας αναφορικά με την Τουρκία. Είναι ο κοινός εχθρός. Υπάρχουν δυνατότητες της Αρμενίας σε πολλά ζητήματα που μπορούν να καλύψουν ελληνικές αδυναμίες, υπάρχουν δυνατότητες της Ελλάδας που μπορούν αντίστοιχα να καλύψουν αρμενικές αδυναμίες. Εγώ δεν θα έβλεπα καθόλου αρνητικά ένα ελληνικό πανεπιστήμιο στον Καύκασο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν θα έβλεπα καθόλου αρνητικά τη μετατροπή του σχολείου Μελκονιάν σε ένα πανεπιστήμιο αρμενικών σπουδών στη Λευκωσία. Είναι πάρα πολλά εκείνα που μπορούν να γίνουν, και νομίζω ότι οι τρεις χώρες θα πρέπει να συνεχίσουν να αλληλοϋποστηρίζονται στον τομέα της αναγνώρισης των γενοκτονιών, της κοινοποίησης των προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε σε όλον τον κόσμο και στη σύναψη όσο το δυνατόν ισχυρότερων οικονομικών και στρατιωτικών σχέσεων.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πρόσφατα συμμετείχατε στο παγκόσμιο συνέδριο στο Στεπαναγκέρτ των «Φίλων του Αρτσάχ» και στο παγκόσμιο συνέδριο του Αρμενικού Κυανού Σταυρού. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τις εντυπώσεις σας.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όσον αφορά τον Α.Κ.Σ. εκεί ήταν η μεγάλη μου έκπληξη, γιατί πραγματικά είδα γυναίκες να εργάζονται σαν ένα πραγματικό μελίσσι προς όφελος όχι μόνο των Αρμενίων αλλά και της παγκόσμιας κοινότητας που δεινοπαθεί. Είναι μια μη κυβερνητική οργάνωση που πραγματοποιεί πάρα πολλά με ελάχιστα μέσα με εθελοντική δράση των μελών της. Εκείνη τη στιγμή ένιωσα ότι μια τέτοια οργάνωση θα άξιζε να τιμηθεί με κάποιο Νόμπελ Ειρήνης ή με ένα βραβείο Ζαχάρωφ. Προς αυτήν την κατεύθυνση θα μπορούσαμε ίσως να επιτύχουμε κάτι μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όσον αφορά το συνέδριο των «Φίλων του Αρτσάχ», θα πρέπει να το διαπλατύνουμε, να φέρουμε κι άλλες προσωπικότητες. Πολλοί υφίστανται την «ταλαιπωρία» να μεταβούν από το Γερεβάν στο Στεπαναγκέρτ, ακόμη και στο Γερεβάν, που δεν είναι το πιο εύκολο μέρος να φτάσει κανείς.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να διευκολύνουμε αυτές τις συναντήσεις και να φέρουμε όσο το δυνατόν πιο πολλούς ανθρώπους επιρροής που να δουν την κατάσταση σε πραγματικό χρόνο στο Αρτσάχ. Να διευρύνουμε τον κύκλο, να δίνουμε περισσότερο χρόνο σε αυτούς που αγωνίζονται, ώστε να προετοιμάσουν εκείνους τους σημαντικούς ανθρώπους που θέλουμε να φέρουμε. Όταν προσπαθούμε μια εβδομάδα πριν την έναρξη (δεν μειώνω με τίποτα τη σημασία, στον εαυτό μου κάνω κριτική, για να είμαστε ξεκάθαροι), πρέπει να έχουμε καλύτερη προετοιμασία, να κάτσουμε κάτω και να βάλουμε στόχο συγκεκριμένα άτομα τα οποία θα προσελκύσουμε στο Αρτσάχ προκειμένου να τους γνωστοποιήσουμε το πρόβλημα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η συνέχεια θα έρθει από μόνη της. Δηλαδή, δεν υπάρχει περίπτωση να έρθει ένας ελεύθερος άνθρωπος στο Αρτσάχ και να μην ερωτευτεί αυτήν τη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Απευθυνόμενη στους Ελληνοαρμένιους, τι μήνυμα θα θέλατε να τους δώσετε;</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είμαστε τυχεροί, αν μου επιτρέπετε να κατατάξω τον εαυτό μου στους Ελληνοαρμένιους, γιατί είμαστε φορείς δυο πολύ μεγάλων πολιτισμών, δυο πολύ μεγάλων παραδόσεων, αγαπάμε εξίσου δύο μεγάλες χώρες και είμαστε καλοί πολίτες αυτών των χωρών. Θα παρότρυνα τους Αρμένιους να διεκδικήσουν πολιτειακά αξιώματα στην Ελλάδα. Για μένα είναι πολύ σημαντικό να αναδειχθούν προσωπικότητες μέσα από την πολιτική ζωή του τόπου, και αυτό δεν σημαίνει ούτε ότι θα απαρνηθούν τον αρμενισμό ούτε ότι θα ξεχάσουν την Αρμενία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Απεναντίας, με τις ικανότητές τους θα υπηρετήσουν και την άλλη τους πατρίδα, δεν λέω την πρώτη ή τη δεύτερη, και η μια και η άλλη είναι πατρίδες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το ίδιο ισχύει και για τους Κύπριους, Αρμένιους και αυτούς που γεννήθηκαν στην Κύπρο με αρμενικές ρίζες. Το ίδιο πιστεύω ότι ισχύει και για τους Έλληνες της Αρμενίας. Αν και αυτοί έχουν μείνει ελάχιστοι τα τελευταία χρόνια.</span></p>Βασίλης Μαραγκός2019-07-14T18:11:24Z2019-07-14T18:11:24Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/909-2019-07-14-18-16-00Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Με πρωτοβουλία της μη κυβερνητικής οργάνωσης «One-Armenia», την Πέμπτη 21 Μαρτίου στο ξενοδοχείο «Κοράλ» ο κ. Βασίλης Μαραγκός παρουσίασε το θέμα: «Η ενισχυμένη εταιρική σχέση της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση: προκλήσεις και ευκαιρίες για κοινή δράση των πολιτών». Ήταν μια εξαιρετική ομιλία με την οποία γνωρίσαμε το ιστορικό της Ευρωπαϊκής πορείας της Αρμενίας, το πλαίσιο συνεργασίας όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, τα προβλήματα και την προοπτική της χώρας. Με την ευκαιρία αυτή ζητήσαμε από τον ομιλητή και μας παραχώρησε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Βασίλης Μαραγκός είναι στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από το 2015 υπηρετεί ως προϊστάμενος διοικητικής μονάδας υπεύθυνος για την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Λευκορωσία και την Ανατολική Εταιρική Σχέση στη Γενική Διεύθυνση Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση στις Βρυξέλλες. Ασχολείται με τις εξωτερικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη δεκαετία του 1990. Εργάστηκε σε επιτελικές θέσεις στις Αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Σόφια και στα Σκόπια και στη συνέχεια στις Βρυξέλλες χειρίστηκε τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Μαυροβούνιο και την Αλβανία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και Πτυχιούχος Νομικής του Πανεπιστήμιου Αθηνών και έχει δημοσιεύσει βιβλία και άρθρα κυρίως σχετικά με την Νοτιοανατολική Ευρώπη.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το τελευταίο του βιβλίο είναι η μελέτη «Μόνον επί τούτω καυχώμαι: ότι την πατρίδα ηγάπησα». Ρομαντική φιλοπατρία και μεταμορφώσεις της «πατρίδας» στον Γκριγκόρ Παρλίτσεφ (1830-1893) (εκδόσεις Ηρόδοτος, 2018).</span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Maragos.jpg" alt="Maragos" width="400" height="392" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μάρτιος- Ιούνιος 2019, τεύχος 100</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κύριε Μαραγκέ, θα θέλαμε να αναφερθείτε στο ιστορικό των σχέσεων και της προσέγγισης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αρμενίας.<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ξεκινώντας θέλω να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δίνετε να απευθυνθώ στην ελληνο-αρμενική κοινότητα η οποία (μαζί με τις αρμενικές κοινότητες στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες) διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία μεταξύ των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Είμαι πεπεισμένος μάλιστα ότι αυτός ο ρόλος μπορεί να διευρυνθεί στο μέλλον.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Επιστρέφοντας στο ερώτημά σας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αρμενία προχώρησαν στη σύναψη στενών σχέσεων και ανέπτυξαν πλαίσιο συνεργασίας μετά την ανεξαρτησία της χώρας. Το 1996 υπογράφτηκε μια σημαντική συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας η οποία προσέφερε έκτοτε το πλαίσιο για την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων. Η Αρμενία συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας από την έναρξη της τελευταίας το 2004, καθώς και στην Ανατολική Εταιρική Σχέση από το 2009. Η Ανατολική Εταιρική Σχέση είναι το πολιτικό πλαίσιο των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις γειτονικές της ανατολικές χώρες (την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, τη Λευκορωσία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία). Σε διμερές επίπεδο, μετά από μια περίοδο έντονων διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αρμενία υπέγραψαν μια νέα φιλόδοξη συμφωνία, τη συνολική και ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης (ΣΕΣΕΣ), (Comprehensiveand Enhanced Partnership Agreement), CEPA, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης στις Βρυξέλλες το Νοέμβριο του 2017. Αυτή η συμφωνία – που η διαδικασία κύρωσής της δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί – εφαρμόζεται ήδη προσωρινά από τον Ιούνιο του 2018 και σηματοδοτεί σαφώς μια νέα αναβαθμισμένη περίοδο στις σχέσεις της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Να συμπληρώσω ότι υπογράψαμε και εφαρμόζουμε από το 2014 συμφωνίες σχετικά με την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων διαβατηρίων και με την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια. Αυτές οι συμφωνίες έχουν διευκολύνει τις ανθρώπινες επαφές και τα ταξίδια των πολιτών της Αρμενίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχοντας ένα πλαίσιο ορθής και ασφαλούς διαχείρισης της κινητικότητας. Υπογράφτηκε επίσης μια συμφωνία για τις εναέριες συγκοινωνίες με στόχο την διευκόλυνση των αεροπορικών μεταφορών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η κύρια εξαγωγική αγορά της Αρμενίας και η δεύτερη πηγή εισαγωγών στη χώρα. Εισάγουμε μεταλλεύματα διαφόρων ειδών και εξάγουμε ιδίως μηχανήματα, χημικά και άλλα βιομηχανικά προϊόντα. Θέλω επίσης να υπογραμμίσω ότι πάνω από το 90% των εισαγωγών από την Αρμενία το 2017 εισήχθησαν στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς. Η Αρμενία συμμετέχει επίσης σε σημαντικά ευρωπαϊκά προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις (COSME) και την καινοτομία (Horizon 2020). Με το πρόγραμμα Erasmus+ περισσότεροι από 2000 φοιτητές και ακαδημαϊκό προσωπικό έχουν λάβει μέρος σε προγράμματα κινητικότητας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όσον αφορά τη συνολική ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Αρμενίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορείτε να μας περιγράψετε το πλαίσιο λειτουργίας της; Έχουν υπογραφεί παρόμοιες συμφωνίες με άλλες χώρες;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Συνολική και Ενισχυμένη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης εμβαθύνει τη συνεργασία μας σε νέους τομείς και δημιουργεί νέες ευκαιρίες προς όφελος των πολιτών. Αυτή η ενισχυμένη εταιρική σχέση περιλαμβάνει φιλόδοξες δεσμεύσεις με στόχο την υιοθέτηση ευρωπαϊκών προτύπων σε πολλούς τομείς. Αυτά τα ευρωπαϊκά πρότυπα θα συμβάλουν στη διεθνή ανταγωνιστικότητα προϊόντων και υπηρεσιών που παράγονται και παρέχονται από αρμενικές επιχειρήσεις δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για οικονομική και επιχειρηματική ανάπτυξη. Θα συμβάλουν επίσης στη δημιουργία δικαιότερης λειτουργίας της αγοράς μέσω της προστασίας των καταναλωτών και του ανταγωνισμού, αλλά και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχουν επίσης ενισχυμένες ευκαιρίες για εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα, αποτελεσματικότερη προστασία του περιβάλλοντος και για ενίσχυση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που απαιτεί δράση από τις αρχές της Αρμενίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει εμπειρογνωμοσύνη και οικονομική υποστήριξη. Επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω ειδικότερα δύο μηχανισμούς συνδρομής που ετοιμάζουμε. Ο ένας αφορά τη μεταφορά τεχνογνωσίας από την πλευρά της Ένωσης προς τη δημόσια διοίκηση της Αρμενίας και ο άλλος προβλέπει τραπεζική χρηματοδότηση που θα στηρίξει ιδιωτικές επενδύσεις σε τομείς της οικονομίας που καλύπτονται από την ενισχυμένη εταιρική σχέση ιδίως μέσω δανείων που χορηγούνται με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους. Αυτοί οι δύο μηχανισμοί έρχονται να προστεθούν στην υπάρχουσα εργαλειοθήκη χρηματοδότησης και συνεργασίας. Με αυτή την εργαλειοθήκη συνεχίζουμε και αναβαθμίζουμε τη συνεργασία μας σε τομείς όπως η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, η ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας της γεωργικής παραγωγής, η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με στόχο την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων για τους πολίτες της Αρμενίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η ενισχυμένη εταιρική μας σχέση διαθέτει πλαίσιο θεσμικής συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει τη διεξαγωγή πολιτικού διαλόγου ενώ ειδική μέριμνα λαμβάνεται προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω μίας ειδικής πλατφόρμας διαλόγου.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Αρμενία είναι η πρώτη χώρα στην περιοχή της Ανατολικής Γειτονίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαπραγματεύθηκε μια τέτοια συνολική και ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι συμφωνίες σύνδεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία είναι πιο φιλόδοξες όσον αφορά την εκτενή οικονομική και εμπορική ολοκλήρωση, όμως σε άλλους τομείς, όπως, λόγου χάριν, στην ψηφιακή οικονομία, στην προστασία του περιβάλλοντος, στις δημόσιες συμβάσεις και στις υπηρεσίες, η συμφωνία με την Αρμενία είναι εξίσου φιλόδοξη. Η ενισχυμένη εταιρική σχέση είναι επίσης πολύ φιλόδοξη όσον αφορά το κράτος δικαίου, τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας το 2015, ακολουθούμε με σαφήνεια μια πολιτική διαφοροποίησης και προσαρμοσμένων προσεγγίσεων στις σχέσεις με τους εταίρους μας. Είναι προφανές ότι δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε μια κοινή για όλους λύση, και η συμφωνία με την Αρμενία το καταδεικνύει.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί για την σταθερότητα και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας (resilience) όλων των χωρών της γειτονίας της, συμπεριλαμβανομένης της Αρμενίας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σήμερα, μέσω των συνεργασιών σε πολλούς τομείς με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Αρμενία είναι πιο κοντά στην Ευρώπη. Θα μπορούσατε να μας μιλήσετε για τα προγράμματα που εξελίσσονται αλλά και για αυτά που προγραμματίζετε;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Με την Αρμενία η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεργάζεται ήδη εκτενώς μέσω της Αντιπροσωπείας της στο Γερεβάν η οποία καλύπτει και δράσεις και έργα στην περιφέρεια. Έχουμε επίσης εκτεταμένο πολιτικό διάλογο σε διάφορα επίπεδα ο οποίος ενισχύεται μέσω επισήμων επισκέψεων και συναντήσεων εργασίας καθώς και άλλων κοινών εκδηλώσεων, όπως επίσης των συνεδριάσεων του Συμβουλίου εταιρικής σχέσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα ήθελα ιδίως να αναφερθώ στην πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Αρμενίας κ. Νιγκόλ Πασινιάν στις Βρυξέλλες, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο του ευρωπαϊκού συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ, καθώς και την επίσκεψη του Επιτρόπου για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας Γιοχάννες Χαν στο Γερεβάν τον Ιανουάριο. Έχουμε επίσης πολυάριθμες συναντήσεις σε πιο τεχνικό, διοικητικό επίπεδο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτό είναι σημαντικό καθώς εξασφαλίζει διαρκή διάλογο και συνδράμει στον, από κοινού, καθορισμό των στόχων της συνεργασίας μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνδράμει την Αρμενία μέσω της κινητοποίησης πόρων από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας (European Neighbour-hood Instrument) που περιλαμβάνει και εθνική χρηματοδότηση μόνο για την Αρμενία αλλά και περιφερειακούς πόρους.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στα πλαίσια της ανατολικής εταιρικής σχέσης προσδιορίσαμε μαζί 20 κοινούς παραδοτέους στόχους για το 2020 (20 Deliverables for 2020) για τους οποίους δεσμεύθηκαν όλοι οι εταίροι και η περιφερειακή χρηματοδότηση επικεντρώνεται σε αυτούς.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει στην Αρμενία περίπου 1 εκατ. ευρώ κάθε εβδομάδα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να τονιστεί ότι η οικονομική συνδρομή προς την Αρμενία υπερβαίνει ήδη τον μέσο όρο κατά κεφαλή της συνδρομής προς άλλες χώρες της περιοχής. Το ύψος του τρέχοντος χαρτοφυλακίου είναι σημαντικό, με περίπου 300 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και σχεδόν 100 εκατ. ευρώ σε έργα υπό προετοιμασία και επικεντρώνεται στην υποστήριξη του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της νέας κυβέρνησης, δράσεων οικονομικής ανάπτυξης στις περιφέρειες εστίασης της συνεργασίας (Shirak, Lori και Tavush), στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα όπως επίσης στις επενδύσεις σε υποδομές. Γι’ αυτές τις τελευταίες επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω ότι περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί με τη μορφή μεικτών δανείων και επιχορηγήσεων για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, της γεωργίας και των μεταφορών. Αυτές οι επενδύσεις περιλαμβάνουν την εξοικονόμηση ενέργειας, διαχείριση απορριμμάτων, επεξεργασία λυμάτων και υδροδότηση αλλά επίσης και βελτιώσεις στο οδικό δίκτυο κατά μήκος της επέκτασης των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών. Έχουμε συμφωνήσει με όλες τις χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Αρμενίας, για την επέκταση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών και είμαι βέβαιος ότι αυτή η διαδικασία θα συνδέσει την περιοχή με μια σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία η οποία συνέβαλε τις τελευταίες δεκαετίες στον συντονισμό των επενδύσεων για τις υποδομές και στην προώθηση της κινητικότητας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ένα σημαντικό μέρος του χαρτοφυλακίου μας εφαρμόζεται μέσω άμεσης χρηματοδότησης της κυβέρνησης για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Αυτές καλύπτουν δράσεις σε τομείς όπως η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η δημόσια διοίκηση, η ενίσχυση της διαχείρισης των δημόσιων πόρων, η επαγγελματική κατάρτιση και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτή η χρηματοδότηση ανέρχεται σήμερα σε περισσότερα από 60 εκατομμύρια ευρώ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεισέφερε τη μέγιστη χρηματοδότηση για τη διενέργεια των πρόωρων κοινοβουλευτικών εκλογών της 9ης Δεκεμβρίου 2018 με την παροχή τεχνικής βοήθειας ύψους 1,5 εκατ. ευρώ και την ανάληψη δράσεων για την ενίσχυση των δημοκρατικών διαδικασιών και τη μεγαλύτερη και ενεργότερη συμμετοχή των πολιτών σε αυτές αξίας 850.000 ευρώ. Όσον αφορά μελλοντικές δράσεις, προετοιμάζουμε ήδη δύο μεγάλα έργα που εστιάζουν στην οικονομική ανάπτυξη των τριών βόρειων επαρχιών. Οι σχετικές δράσεις θα καλύψουν τη γεωργία, τον τουρισμό, τον κλάδο των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, καθώς και συμμετοχή των πολιτών.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τον Σεπτέμβριο του 2018, εγκαινιάσαμε τον πολιτικό διάλογο στον τομέα της δικαιοσύνης με στόχο την στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση των σχετικών μεταρρυθμίσεων. Η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης είναι σημαντική και όσον αφορά την αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών αλλά και για το επιχειρηματικό κλίμα και την προσέλκυση και προστασία επενδύσεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το δικαστικό σύστημα πρέπει να είναι ανεξάρτητο, αποτελεσματικό και να εμπνέει εμπιστοσύνη στους πολίτες. Με την κυβέρνηση εγκαινιάσαμε επίσης πολιτικό διάλογο στον τομέα της μεταρρύθμισης της παιδείας και παράλληλα ξεκινήσαμε την υλοποίηση ενός νέου προγράμματος για την καινοτομία (EU4Innovation) ύψους 23 εκατ. ευρώ που επικεντρώνεται σε δράσεις προς όφελος της νεολαίας και της απασχόλησης. Το πρόγραμμα για την καινοτομία στοχεύει στην αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών μεταξύ των γνώσεων και δεξιοτήτων των αποφοίτων πανεπιστημίων και των αναγκών της αγοράς εργασίας καθώς και στη δημιουργία ενός «Κέντρου Σύγκλισης» στο Γερεβάν σε συνεργασία με το Ινστιτούτο TUMO, που θα προσφέρει την τεχνογνωσία του, με στόχο την ενίσχυση ανταλλαγών μεταξύ πανεπιστημίων και ιδιωτικού τομέα. Δύο επιπλέον δράσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν άμεσα αφορούν έργα εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και έργα οικονομικής ανάπτυξης υπό την καθοδήγηση των τοπικών κοινοτήτων, ύψους περίπου 40 εκατ. ευρώ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχουμε επίσης λάβει έναν κατάλογο με τις βασικές προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης. Σε αυτή τη βάση διεξάγουμε συζητήσεις ώστε να προσδιορίσουμε από κοινού πώς θα μπορέσουμε να συμβάλουμε στην υλοποίηση των φιλόδοξων σχεδίων της κυβέρνησης να βελτιώσει τις συνθήκες στη χώρα και να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό πλαίσιο για οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας. Για την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων είναι επίσης σημαντικό να συνεχιστεί η επένδυση στη διοικητική ικανότητα της Αρμενίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Κράτη Μέλη της είναι έτοιμα να μοιραστούν τις εμπειρίες τους σχετικά και ευελπιστούμε ότι σε αυτό το πλαίσιο μπορούμε να επωφεληθούμε και από το σημαντικό δυναμικό και τις γνώσεις της αρμενικής διασποράς στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συνδράμουμε επίσης συγκεκριμένες πρωτοβουλίες μικρομεσαίων και κοινωνικών επιχειρήσεων καθώς και τόσων ταλαντούχων πολιτών στην Αρμενία. Πρέπει να σας πω πόσο εντυπωσιάστηκα όταν επισκέφθηκα πρόσφατα στο Σεβάν μια κοινωνική επιχείρηση που παράγει παραδοσιακά γλυκίσματα και άλλα εδέσματα απασχολώντας άτομα με ειδικές ανάγκες αλλά και ένα στούντιο–τεϊοποτείο «Μποέμ» που έχει πλέον γίνει κέντρο δραστηριοτήτων της τοπικής νεολαίας. Στο Γκιουμρί έχουμε χρηματοδοτήσει τη δημιουργία του κοινωνικού αρτοποιείου και καφέ «Aregak» που προωθεί την απασχόληση ατόμων με ειδικές ανάγκες!</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είστε ικανοποιημένος από την απορροφητικότητα και την πρακτική υλοποίησης των προγραμμάτων; Πώς αξιολογείτε το πολιτικό και τεχνοκρατικό προσωπικό προς αυτήν την κατεύθυνση;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε όλες τις χώρες εμφανίζονται προκλήσεις σχετικές με την απορροφητικότητα και την υλοποίηση έργων. Η επιτυχής εφαρμογή προϋποθέτει ώριμα σχέδια και ορθό συντονισμό. Η πολιτική βούληση και δέσμευση διοικητικών πόρων κατά την υλοποίηση είναι επίσης σημαντική. Στο παρελθόν, σημειώθηκαν κάποιες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων, ιδίως όσον αφορά τα έργα υποδομής. Επίσης το επίπεδο πληρωμών στις χρηματοδοτήσεις που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις σε κάποιους τομείς (π.χ. στον τομέα της προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων) ήταν κάτω του αναμενόμενου. Πρέπει να τονίσω ότι βλέπουμε τώρα μια θετική τάση αλλά υπάρχουν ακόμα προκλήσεις.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχει αυτή τη στιγμή στο χαρτοφυλάκιό μας ένα αναξιοποίητο ακόμη αποθεματικό κεφαλαίων που πρέπει να αναθεωρηθεί ώστε να ανταποκρίνεται στους στόχους και τις προσδοκίες της νέας κυβέρνησης για να δούμε πώς μπορούμε να επιταχύνουμε, να βελτιώσουμε και να αναβαθμίσουμε τη συνεργασία μας με βάση τη νέα ενισχυμένη συμφωνία. Χρειάζεται σαφής ιεράρχηση των μελλοντικών δράσεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η μεταρρύθμιση και ενίσχυση της διοίκησης έχει αναγνωρισθεί ως σημαντική προτεραιότητα από την κυβέρνηση και ολοκληρώσαμε μια ανάλυση των προκλήσεων της δημόσιας διοίκησης σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ. Αυτή η ανάλυση μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση σε αυτόν τον τομέα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και η χρησιμοποίηση των δεξιοτήτων των νέων είναι σημαντικοί σχετικοί παράγοντες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Για να στηρίξουμε τέτοιες δράσεις πέρυσι εφαρμόσαμε ένα καινοτόμο πρόγραμμα μαθητείας νέων αποφοίτων και επαγγελματιών στη δημόσια διοίκηση και στον ιδιωτικό τομέα (YES Armenia) που όχι μόνο ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένο αλλά αποκάλυψε το τεράστιο δυναμικό και τις δεξιότητες που αφθονούν στη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η πρόσφατη «ειρηνική επανάσταση» στην Αρμενία και οι βουλευτικές εκλογές που ακολούθησαν άλλαξαν άρδην το πολιτικό σκηνικό στη χώρα. Πώς προσεγγίζει η νέα κυβέρνηση τις υπάρχουσες συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η νέα κυβέρνηση επανέλαβε την πλήρη δέσμευσή της για την εφαρμογή της ενισχυμένης συμφωνίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχει επίσης θέσει ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους ως προς την υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αναλάβαμε ευθύς εξαρχής εντατικό διάλογο με τη νέα κυβέρνηση προκειμένου να καταστήσουμε κατανοητό το πλαίσιο συνεργασίας μας και τα διαθέσιμα εργαλεία, αλλά και για να αναθεωρήσουμε από κοινού τις δράσεις μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τώρα πλέον, μετά τις εκλογές της 9ης Δεκεμβρίου 2018, υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες για να δοθούν απτά αποτελέσματα στους πολίτες της χώρας και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλει, κατά το δυνατόν, στις προσπάθειες της κυβέρνησης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα διαθέσουμε επιπλέον κονδύλια στην Αρμενία το 2019 και ευελπιστούμε στην αποτελεσματική συνεργασία με την κυβέρνηση κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων. Αυτή είναι μια σημαντική και ιστορική στιγμή για την Αρμενία και για τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την ειρηνική του επανάσταση πέρυσι ο λαός της Δημοκρατίας της Αρμενίας γύρισε μια νέα σελίδα στην ιστορία του. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από το πολιτικό θάρρος αλλά και την εμβάθυνση της δημοκρατικής αλλαγής.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είμαι πεπεισμένος ότι η Αρμενία διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που θα της επιτρέψουν να ατενίσει το μέλλον με αισιοδοξία. Και βεβαίως χρειάζεται η ενεργητικότητα και το ταλέντο της νέας γενιάς με την οποία συνεργαζόμαστε στενά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα σταθεί πλάι στην Αρμενία σε αυτές της τις προσπάθειες, πλάι στους νέους, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, έτοιμη να παράσχει τη συνδρομή της. Ωστόσο η επιτυχία των μεταρρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης και του λαού. Και νομίζω ότι και η αρμενική διασπορά μπορεί να παίξει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διαδικασία προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αρμενία ιδίως όσον αφορά την κοινωνία και την αλληλογνωριμία των λαών μας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η προσπάθεια εκδημοκρατισμού και η «μάχη» κατά της διαφθοράς στην Αρμενία;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η περυσινή έκθεση της Διεθνούς διαφάνειας για τον δείκτη αντίληψης για τη διαφθορά έδειξε μικρή πρόοδο στην Αρμενία, αλλά ο λαός της χώρας έχει μεγάλες προσδοκίες σε αυτόν τον τομέα και η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αναλάβει δράση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αναλήφθηκαν σειρά από προδικαστικές έρευνες ιδίως όσον αφορά την υψηλού επιπέδου διαφθορά και μια καινούργια στρατηγική για την καταπολέμηση της διαφθοράς για την περίοδο 2019-2021 καταρτίζεται με σχετικό πλαίσιο δράσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η σύσταση μιας ανεξάρτητης αρχής για την πρόληψη της διαφθοράς είναι υπό προετοιμασία. Οι μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, που χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα συμβάλουν τα μέγιστα στον περιορισμό καθημερινών πρακτικών διαφθοράς και θα βελτιώσουν τις συναλλαγές των πολιτών με τη δημόσια διοίκηση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Για παράδειγμα στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας χρηματοδοτείται η χορήγηση ηλεκτρονικών ταυτοτήτων στους πολίτες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι βασικός εταίρος της Αρμενίας στη διαδικασία ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών της χώρας και θα συνεχίσει να προσφέρει τη συνδρομή της στις φιλόδοξες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της κυβέρνησης για τη διασφάλιση των διεθνών και ευρωπαϊκών προτύπων του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες θα είναι εξίσου σημαντική για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η εξάλειψη της διαφθοράς αποτελεί αναμφισβήτητα ένα αναγκαίο βήμα για την εξασφάλιση δίκαιης και αποτελεσματικής λειτουργίας της δικαιοσύνης, μιας αξιόπιστης δημόσιας διοίκησης και τη λειτουργία της οικονομίας με αποτέλεσμα την ευημερία των πολιτών.</span></p><p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Με πρωτοβουλία της μη κυβερνητικής οργάνωσης «One-Armenia», την Πέμπτη 21 Μαρτίου στο ξενοδοχείο «Κοράλ» ο κ. Βασίλης Μαραγκός παρουσίασε το θέμα: «Η ενισχυμένη εταιρική σχέση της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση: προκλήσεις και ευκαιρίες για κοινή δράση των πολιτών». Ήταν μια εξαιρετική ομιλία με την οποία γνωρίσαμε το ιστορικό της Ευρωπαϊκής πορείας της Αρμενίας, το πλαίσιο συνεργασίας όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα, τα προβλήματα και την προοπτική της χώρας. Με την ευκαιρία αυτή ζητήσαμε από τον ομιλητή και μας παραχώρησε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη.</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Βασίλης Μαραγκός είναι στέλεχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από το 2015 υπηρετεί ως προϊστάμενος διοικητικής μονάδας υπεύθυνος για την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Λευκορωσία και την Ανατολική Εταιρική Σχέση στη Γενική Διεύθυνση Γειτονίας και Διαπραγματεύσεων για τη Διεύρυνση στις Βρυξέλλες. Ασχολείται με τις εξωτερικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τη δεκαετία του 1990. Εργάστηκε σε επιτελικές θέσεις στις Αντιπροσωπείες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη Σόφια και στα Σκόπια και στη συνέχεια στις Βρυξέλλες χειρίστηκε τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το Μαυροβούνιο και την Αλβανία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και Πτυχιούχος Νομικής του Πανεπιστήμιου Αθηνών και έχει δημοσιεύσει βιβλία και άρθρα κυρίως σχετικά με την Νοτιοανατολική Ευρώπη.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το τελευταίο του βιβλίο είναι η μελέτη «Μόνον επί τούτω καυχώμαι: ότι την πατρίδα ηγάπησα». Ρομαντική φιλοπατρία και μεταμορφώσεις της «πατρίδας» στον Γκριγκόρ Παρλίτσεφ (1830-1893) (εκδόσεις Ηρόδοτος, 2018).</span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Maragos.jpg" alt="Maragos" width="400" height="392" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μάρτιος- Ιούνιος 2019, τεύχος 100</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κύριε Μαραγκέ, θα θέλαμε να αναφερθείτε στο ιστορικό των σχέσεων και της προσέγγισης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αρμενίας.<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ξεκινώντας θέλω να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δίνετε να απευθυνθώ στην ελληνο-αρμενική κοινότητα η οποία (μαζί με τις αρμενικές κοινότητες στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες) διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία μεταξύ των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Είμαι πεπεισμένος μάλιστα ότι αυτός ο ρόλος μπορεί να διευρυνθεί στο μέλλον.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Επιστρέφοντας στο ερώτημά σας, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αρμενία προχώρησαν στη σύναψη στενών σχέσεων και ανέπτυξαν πλαίσιο συνεργασίας μετά την ανεξαρτησία της χώρας. Το 1996 υπογράφτηκε μια σημαντική συμφωνία εταιρικής σχέσης και συνεργασίας η οποία προσέφερε έκτοτε το πλαίσιο για την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων. Η Αρμενία συμμετέχει στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας από την έναρξη της τελευταίας το 2004, καθώς και στην Ανατολική Εταιρική Σχέση από το 2009. Η Ανατολική Εταιρική Σχέση είναι το πολιτικό πλαίσιο των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις γειτονικές της ανατολικές χώρες (την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Γεωργία, τη Λευκορωσία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία). Σε διμερές επίπεδο, μετά από μια περίοδο έντονων διαπραγματεύσεων, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Αρμενία υπέγραψαν μια νέα φιλόδοξη συμφωνία, τη συνολική και ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης (ΣΕΣΕΣ), (Comprehensiveand Enhanced Partnership Agreement), CEPA, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης στις Βρυξέλλες το Νοέμβριο του 2017. Αυτή η συμφωνία – που η διαδικασία κύρωσής της δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί – εφαρμόζεται ήδη προσωρινά από τον Ιούνιο του 2018 και σηματοδοτεί σαφώς μια νέα αναβαθμισμένη περίοδο στις σχέσεις της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Να συμπληρώσω ότι υπογράψαμε και εφαρμόζουμε από το 2014 συμφωνίες σχετικά με την απλούστευση της έκδοσης θεωρήσεων διαβατηρίων και με την επανεισδοχή προσώπων που διαμένουν χωρίς άδεια. Αυτές οι συμφωνίες έχουν διευκολύνει τις ανθρώπινες επαφές και τα ταξίδια των πολιτών της Αρμενίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχοντας ένα πλαίσιο ορθής και ασφαλούς διαχείρισης της κινητικότητας. Υπογράφτηκε επίσης μια συμφωνία για τις εναέριες συγκοινωνίες με στόχο την διευκόλυνση των αεροπορικών μεταφορών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η κύρια εξαγωγική αγορά της Αρμενίας και η δεύτερη πηγή εισαγωγών στη χώρα. Εισάγουμε μεταλλεύματα διαφόρων ειδών και εξάγουμε ιδίως μηχανήματα, χημικά και άλλα βιομηχανικά προϊόντα. Θέλω επίσης να υπογραμμίσω ότι πάνω από το 90% των εισαγωγών από την Αρμενία το 2017 εισήχθησαν στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς δασμούς. Η Αρμενία συμμετέχει επίσης σε σημαντικά ευρωπαϊκά προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις (COSME) και την καινοτομία (Horizon 2020). Με το πρόγραμμα Erasmus+ περισσότεροι από 2000 φοιτητές και ακαδημαϊκό προσωπικό έχουν λάβει μέρος σε προγράμματα κινητικότητας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όσον αφορά τη συνολική ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Αρμενίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορείτε να μας περιγράψετε το πλαίσιο λειτουργίας της; Έχουν υπογραφεί παρόμοιες συμφωνίες με άλλες χώρες;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Συνολική και Ενισχυμένη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης εμβαθύνει τη συνεργασία μας σε νέους τομείς και δημιουργεί νέες ευκαιρίες προς όφελος των πολιτών. Αυτή η ενισχυμένη εταιρική σχέση περιλαμβάνει φιλόδοξες δεσμεύσεις με στόχο την υιοθέτηση ευρωπαϊκών προτύπων σε πολλούς τομείς. Αυτά τα ευρωπαϊκά πρότυπα θα συμβάλουν στη διεθνή ανταγωνιστικότητα προϊόντων και υπηρεσιών που παράγονται και παρέχονται από αρμενικές επιχειρήσεις δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για οικονομική και επιχειρηματική ανάπτυξη. Θα συμβάλουν επίσης στη δημιουργία δικαιότερης λειτουργίας της αγοράς μέσω της προστασίας των καταναλωτών και του ανταγωνισμού, αλλά και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχουν επίσης ενισχυμένες ευκαιρίες για εκπαίδευση, κατάρτιση και έρευνα, αποτελεσματικότερη προστασία του περιβάλλοντος και για ενίσχυση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου. Πρόκειται για ένα πλαίσιο που απαιτεί δράση από τις αρχές της Αρμενίας, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει εμπειρογνωμοσύνη και οικονομική υποστήριξη. Επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω ειδικότερα δύο μηχανισμούς συνδρομής που ετοιμάζουμε. Ο ένας αφορά τη μεταφορά τεχνογνωσίας από την πλευρά της Ένωσης προς τη δημόσια διοίκηση της Αρμενίας και ο άλλος προβλέπει τραπεζική χρηματοδότηση που θα στηρίξει ιδιωτικές επενδύσεις σε τομείς της οικονομίας που καλύπτονται από την ενισχυμένη εταιρική σχέση ιδίως μέσω δανείων που χορηγούνται με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους. Αυτοί οι δύο μηχανισμοί έρχονται να προστεθούν στην υπάρχουσα εργαλειοθήκη χρηματοδότησης και συνεργασίας. Με αυτή την εργαλειοθήκη συνεχίζουμε και αναβαθμίζουμε τη συνεργασία μας σε τομείς όπως η ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα, οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις, η ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας της γεωργικής παραγωγής, η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης και της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης με στόχο την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων για τους πολίτες της Αρμενίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η ενισχυμένη εταιρική μας σχέση διαθέτει πλαίσιο θεσμικής συνεργασίας, το οποίο περιλαμβάνει τη διεξαγωγή πολιτικού διαλόγου ενώ ειδική μέριμνα λαμβάνεται προκειμένου να εξασφαλισθεί η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών μέσω μίας ειδικής πλατφόρμας διαλόγου.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Αρμενία είναι η πρώτη χώρα στην περιοχή της Ανατολικής Γειτονίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που διαπραγματεύθηκε μια τέτοια συνολική και ενισχυμένη συμφωνία εταιρικής σχέσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι συμφωνίες σύνδεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία είναι πιο φιλόδοξες όσον αφορά την εκτενή οικονομική και εμπορική ολοκλήρωση, όμως σε άλλους τομείς, όπως, λόγου χάριν, στην ψηφιακή οικονομία, στην προστασία του περιβάλλοντος, στις δημόσιες συμβάσεις και στις υπηρεσίες, η συμφωνία με την Αρμενία είναι εξίσου φιλόδοξη. Η ενισχυμένη εταιρική σχέση είναι επίσης πολύ φιλόδοξη όσον αφορά το κράτος δικαίου, τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά την αναθεώρηση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας το 2015, ακολουθούμε με σαφήνεια μια πολιτική διαφοροποίησης και προσαρμοσμένων προσεγγίσεων στις σχέσεις με τους εταίρους μας. Είναι προφανές ότι δεν μπορούμε να υιοθετήσουμε μια κοινή για όλους λύση, και η συμφωνία με την Αρμενία το καταδεικνύει.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί για την σταθερότητα και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας (resilience) όλων των χωρών της γειτονίας της, συμπεριλαμβανομένης της Αρμενίας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σήμερα, μέσω των συνεργασιών σε πολλούς τομείς με τους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Αρμενία είναι πιο κοντά στην Ευρώπη. Θα μπορούσατε να μας μιλήσετε για τα προγράμματα που εξελίσσονται αλλά και για αυτά που προγραμματίζετε;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Με την Αρμενία η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεργάζεται ήδη εκτενώς μέσω της Αντιπροσωπείας της στο Γερεβάν η οποία καλύπτει και δράσεις και έργα στην περιφέρεια. Έχουμε επίσης εκτεταμένο πολιτικό διάλογο σε διάφορα επίπεδα ο οποίος ενισχύεται μέσω επισήμων επισκέψεων και συναντήσεων εργασίας καθώς και άλλων κοινών εκδηλώσεων, όπως επίσης των συνεδριάσεων του Συμβουλίου εταιρικής σχέσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα ήθελα ιδίως να αναφερθώ στην πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Αρμενίας κ. Νιγκόλ Πασινιάν στις Βρυξέλλες, όπου συναντήθηκε με τον πρόεδρο του ευρωπαϊκού συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλωντ Γιούνκερ, καθώς και την επίσκεψη του Επιτρόπου για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας Γιοχάννες Χαν στο Γερεβάν τον Ιανουάριο. Έχουμε επίσης πολυάριθμες συναντήσεις σε πιο τεχνικό, διοικητικό επίπεδο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτό είναι σημαντικό καθώς εξασφαλίζει διαρκή διάλογο και συνδράμει στον, από κοινού, καθορισμό των στόχων της συνεργασίας μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνδράμει την Αρμενία μέσω της κινητοποίησης πόρων από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας (European Neighbour-hood Instrument) που περιλαμβάνει και εθνική χρηματοδότηση μόνο για την Αρμενία αλλά και περιφερειακούς πόρους.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στα πλαίσια της ανατολικής εταιρικής σχέσης προσδιορίσαμε μαζί 20 κοινούς παραδοτέους στόχους για το 2020 (20 Deliverables for 2020) για τους οποίους δεσμεύθηκαν όλοι οι εταίροι και η περιφερειακή χρηματοδότηση επικεντρώνεται σε αυτούς.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση επενδύει στην Αρμενία περίπου 1 εκατ. ευρώ κάθε εβδομάδα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να τονιστεί ότι η οικονομική συνδρομή προς την Αρμενία υπερβαίνει ήδη τον μέσο όρο κατά κεφαλή της συνδρομής προς άλλες χώρες της περιοχής. Το ύψος του τρέχοντος χαρτοφυλακίου είναι σημαντικό, με περίπου 300 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και σχεδόν 100 εκατ. ευρώ σε έργα υπό προετοιμασία και επικεντρώνεται στην υποστήριξη του μεταρρυθμιστικού προγράμματος της νέας κυβέρνησης, δράσεων οικονομικής ανάπτυξης στις περιφέρειες εστίασης της συνεργασίας (Shirak, Lori και Tavush), στην ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα όπως επίσης στις επενδύσεις σε υποδομές. Γι’ αυτές τις τελευταίες επιτρέψτε μου να υπογραμμίσω ότι περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ έχουν διατεθεί με τη μορφή μεικτών δανείων και επιχορηγήσεων για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, της γεωργίας και των μεταφορών. Αυτές οι επενδύσεις περιλαμβάνουν την εξοικονόμηση ενέργειας, διαχείριση απορριμμάτων, επεξεργασία λυμάτων και υδροδότηση αλλά επίσης και βελτιώσεις στο οδικό δίκτυο κατά μήκος της επέκτασης των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών. Έχουμε συμφωνήσει με όλες τις χώρες της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Αρμενίας, για την επέκταση των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών και είμαι βέβαιος ότι αυτή η διαδικασία θα συνδέσει την περιοχή με μια σημαντική ευρωπαϊκή πρωτοβουλία η οποία συνέβαλε τις τελευταίες δεκαετίες στον συντονισμό των επενδύσεων για τις υποδομές και στην προώθηση της κινητικότητας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ένα σημαντικό μέρος του χαρτοφυλακίου μας εφαρμόζεται μέσω άμεσης χρηματοδότησης της κυβέρνησης για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων. Αυτές καλύπτουν δράσεις σε τομείς όπως η ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η δημόσια διοίκηση, η ενίσχυση της διαχείρισης των δημόσιων πόρων, η επαγγελματική κατάρτιση και η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αυτή η χρηματοδότηση ανέρχεται σήμερα σε περισσότερα από 60 εκατομμύρια ευρώ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεισέφερε τη μέγιστη χρηματοδότηση για τη διενέργεια των πρόωρων κοινοβουλευτικών εκλογών της 9ης Δεκεμβρίου 2018 με την παροχή τεχνικής βοήθειας ύψους 1,5 εκατ. ευρώ και την ανάληψη δράσεων για την ενίσχυση των δημοκρατικών διαδικασιών και τη μεγαλύτερη και ενεργότερη συμμετοχή των πολιτών σε αυτές αξίας 850.000 ευρώ. Όσον αφορά μελλοντικές δράσεις, προετοιμάζουμε ήδη δύο μεγάλα έργα που εστιάζουν στην οικονομική ανάπτυξη των τριών βόρειων επαρχιών. Οι σχετικές δράσεις θα καλύψουν τη γεωργία, τον τουρισμό, τον κλάδο των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, καθώς και συμμετοχή των πολιτών.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τον Σεπτέμβριο του 2018, εγκαινιάσαμε τον πολιτικό διάλογο στον τομέα της δικαιοσύνης με στόχο την στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση των σχετικών μεταρρυθμίσεων. Η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης είναι σημαντική και όσον αφορά την αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών αλλά και για το επιχειρηματικό κλίμα και την προσέλκυση και προστασία επενδύσεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το δικαστικό σύστημα πρέπει να είναι ανεξάρτητο, αποτελεσματικό και να εμπνέει εμπιστοσύνη στους πολίτες. Με την κυβέρνηση εγκαινιάσαμε επίσης πολιτικό διάλογο στον τομέα της μεταρρύθμισης της παιδείας και παράλληλα ξεκινήσαμε την υλοποίηση ενός νέου προγράμματος για την καινοτομία (EU4Innovation) ύψους 23 εκατ. ευρώ που επικεντρώνεται σε δράσεις προς όφελος της νεολαίας και της απασχόλησης. Το πρόγραμμα για την καινοτομία στοχεύει στην αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών μεταξύ των γνώσεων και δεξιοτήτων των αποφοίτων πανεπιστημίων και των αναγκών της αγοράς εργασίας καθώς και στη δημιουργία ενός «Κέντρου Σύγκλισης» στο Γερεβάν σε συνεργασία με το Ινστιτούτο TUMO, που θα προσφέρει την τεχνογνωσία του, με στόχο την ενίσχυση ανταλλαγών μεταξύ πανεπιστημίων και ιδιωτικού τομέα. Δύο επιπλέον δράσεις που πρόκειται να υλοποιηθούν άμεσα αφορούν έργα εξοικονόμησης ενέργειας και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και έργα οικονομικής ανάπτυξης υπό την καθοδήγηση των τοπικών κοινοτήτων, ύψους περίπου 40 εκατ. ευρώ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχουμε επίσης λάβει έναν κατάλογο με τις βασικές προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης. Σε αυτή τη βάση διεξάγουμε συζητήσεις ώστε να προσδιορίσουμε από κοινού πώς θα μπορέσουμε να συμβάλουμε στην υλοποίηση των φιλόδοξων σχεδίων της κυβέρνησης να βελτιώσει τις συνθήκες στη χώρα και να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό πλαίσιο για οικονομική ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας. Για την επιτυχία των μεταρρυθμίσεων είναι επίσης σημαντικό να συνεχιστεί η επένδυση στη διοικητική ικανότητα της Αρμενίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Κράτη Μέλη της είναι έτοιμα να μοιραστούν τις εμπειρίες τους σχετικά και ευελπιστούμε ότι σε αυτό το πλαίσιο μπορούμε να επωφεληθούμε και από το σημαντικό δυναμικό και τις γνώσεις της αρμενικής διασποράς στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συνδράμουμε επίσης συγκεκριμένες πρωτοβουλίες μικρομεσαίων και κοινωνικών επιχειρήσεων καθώς και τόσων ταλαντούχων πολιτών στην Αρμενία. Πρέπει να σας πω πόσο εντυπωσιάστηκα όταν επισκέφθηκα πρόσφατα στο Σεβάν μια κοινωνική επιχείρηση που παράγει παραδοσιακά γλυκίσματα και άλλα εδέσματα απασχολώντας άτομα με ειδικές ανάγκες αλλά και ένα στούντιο–τεϊοποτείο «Μποέμ» που έχει πλέον γίνει κέντρο δραστηριοτήτων της τοπικής νεολαίας. Στο Γκιουμρί έχουμε χρηματοδοτήσει τη δημιουργία του κοινωνικού αρτοποιείου και καφέ «Aregak» που προωθεί την απασχόληση ατόμων με ειδικές ανάγκες!</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είστε ικανοποιημένος από την απορροφητικότητα και την πρακτική υλοποίησης των προγραμμάτων; Πώς αξιολογείτε το πολιτικό και τεχνοκρατικό προσωπικό προς αυτήν την κατεύθυνση;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε όλες τις χώρες εμφανίζονται προκλήσεις σχετικές με την απορροφητικότητα και την υλοποίηση έργων. Η επιτυχής εφαρμογή προϋποθέτει ώριμα σχέδια και ορθό συντονισμό. Η πολιτική βούληση και δέσμευση διοικητικών πόρων κατά την υλοποίηση είναι επίσης σημαντική. Στο παρελθόν, σημειώθηκαν κάποιες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων, ιδίως όσον αφορά τα έργα υποδομής. Επίσης το επίπεδο πληρωμών στις χρηματοδοτήσεις που συνδέονται με τις μεταρρυθμίσεις σε κάποιους τομείς (π.χ. στον τομέα της προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων) ήταν κάτω του αναμενόμενου. Πρέπει να τονίσω ότι βλέπουμε τώρα μια θετική τάση αλλά υπάρχουν ακόμα προκλήσεις.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχει αυτή τη στιγμή στο χαρτοφυλάκιό μας ένα αναξιοποίητο ακόμη αποθεματικό κεφαλαίων που πρέπει να αναθεωρηθεί ώστε να ανταποκρίνεται στους στόχους και τις προσδοκίες της νέας κυβέρνησης για να δούμε πώς μπορούμε να επιταχύνουμε, να βελτιώσουμε και να αναβαθμίσουμε τη συνεργασία μας με βάση τη νέα ενισχυμένη συμφωνία. Χρειάζεται σαφής ιεράρχηση των μελλοντικών δράσεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η μεταρρύθμιση και ενίσχυση της διοίκησης έχει αναγνωρισθεί ως σημαντική προτεραιότητα από την κυβέρνηση και ολοκληρώσαμε μια ανάλυση των προκλήσεων της δημόσιας διοίκησης σε συνεργασία με τον ΟΟΣΑ. Αυτή η ανάλυση μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση σε αυτόν τον τομέα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων και η χρησιμοποίηση των δεξιοτήτων των νέων είναι σημαντικοί σχετικοί παράγοντες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Για να στηρίξουμε τέτοιες δράσεις πέρυσι εφαρμόσαμε ένα καινοτόμο πρόγραμμα μαθητείας νέων αποφοίτων και επαγγελματιών στη δημόσια διοίκηση και στον ιδιωτικό τομέα (YES Armenia) που όχι μόνο ήταν ιδιαίτερα επιτυχημένο αλλά αποκάλυψε το τεράστιο δυναμικό και τις δεξιότητες που αφθονούν στη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η πρόσφατη «ειρηνική επανάσταση» στην Αρμενία και οι βουλευτικές εκλογές που ακολούθησαν άλλαξαν άρδην το πολιτικό σκηνικό στη χώρα. Πώς προσεγγίζει η νέα κυβέρνηση τις υπάρχουσες συμφωνίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η νέα κυβέρνηση επανέλαβε την πλήρη δέσμευσή της για την εφαρμογή της ενισχυμένης συμφωνίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχει επίσης θέσει ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους ως προς την υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αναλάβαμε ευθύς εξαρχής εντατικό διάλογο με τη νέα κυβέρνηση προκειμένου να καταστήσουμε κατανοητό το πλαίσιο συνεργασίας μας και τα διαθέσιμα εργαλεία, αλλά και για να αναθεωρήσουμε από κοινού τις δράσεις μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τώρα πλέον, μετά τις εκλογές της 9ης Δεκεμβρίου 2018, υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες για να δοθούν απτά αποτελέσματα στους πολίτες της χώρας και η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συμβάλει, κατά το δυνατόν, στις προσπάθειες της κυβέρνησης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα διαθέσουμε επιπλέον κονδύλια στην Αρμενία το 2019 και ευελπιστούμε στην αποτελεσματική συνεργασία με την κυβέρνηση κατά την υλοποίηση των προγραμμάτων. Αυτή είναι μια σημαντική και ιστορική στιγμή για την Αρμενία και για τις σχέσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με την ειρηνική του επανάσταση πέρυσι ο λαός της Δημοκρατίας της Αρμενίας γύρισε μια νέα σελίδα στην ιστορία του. Η επιτυχία θα εξαρτηθεί από το πολιτικό θάρρος αλλά και την εμβάθυνση της δημοκρατικής αλλαγής.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είμαι πεπεισμένος ότι η Αρμενία διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που θα της επιτρέψουν να ατενίσει το μέλλον με αισιοδοξία. Και βεβαίως χρειάζεται η ενεργητικότητα και το ταλέντο της νέας γενιάς με την οποία συνεργαζόμαστε στενά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα σταθεί πλάι στην Αρμενία σε αυτές της τις προσπάθειες, πλάι στους νέους, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, έτοιμη να παράσχει τη συνδρομή της. Ωστόσο η επιτυχία των μεταρρυθμίσεων θα εξαρτηθεί από την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης και του λαού. Και νομίζω ότι και η αρμενική διασπορά μπορεί να παίξει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διαδικασία προσέγγισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Αρμενία ιδίως όσον αφορά την κοινωνία και την αλληλογνωριμία των λαών μας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς βλέπετε να εξελίσσεται η προσπάθεια εκδημοκρατισμού και η «μάχη» κατά της διαφθοράς στην Αρμενία;<br /></span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η περυσινή έκθεση της Διεθνούς διαφάνειας για τον δείκτη αντίληψης για τη διαφθορά έδειξε μικρή πρόοδο στην Αρμενία, αλλά ο λαός της χώρας έχει μεγάλες προσδοκίες σε αυτόν τον τομέα και η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αναλάβει δράση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αναλήφθηκαν σειρά από προδικαστικές έρευνες ιδίως όσον αφορά την υψηλού επιπέδου διαφθορά και μια καινούργια στρατηγική για την καταπολέμηση της διαφθοράς για την περίοδο 2019-2021 καταρτίζεται με σχετικό πλαίσιο δράσης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η σύσταση μιας ανεξάρτητης αρχής για την πρόληψη της διαφθοράς είναι υπό προετοιμασία. Οι μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, που χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από την Ευρωπαϊκή Ένωση, θα συμβάλουν τα μέγιστα στον περιορισμό καθημερινών πρακτικών διαφθοράς και θα βελτιώσουν τις συναλλαγές των πολιτών με τη δημόσια διοίκηση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Για παράδειγμα στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας χρηματοδοτείται η χορήγηση ηλεκτρονικών ταυτοτήτων στους πολίτες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι βασικός εταίρος της Αρμενίας στη διαδικασία ενίσχυσης των δημοκρατικών θεσμών της χώρας και θα συνεχίσει να προσφέρει τη συνδρομή της στις φιλόδοξες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της κυβέρνησης για τη διασφάλιση των διεθνών και ευρωπαϊκών προτύπων του κράτους δικαίου και της χρηστής διακυβέρνησης. Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες θα είναι εξίσου σημαντική για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η εξάλειψη της διαφθοράς αποτελεί αναμφισβήτητα ένα αναγκαίο βήμα για την εξασφάλιση δίκαιης και αποτελεσματικής λειτουργίας της δικαιοσύνης, μιας αξιόπιστης δημόσιας διοίκησης και τη λειτουργία της οικονομίας με αποτέλεσμα την ευημερία των πολιτών.</span></p>Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος2018-02-05T10:02:32Z2018-02-05T10:02:32Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/845-2018-02-05-10-07-03Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"></span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο πρέσβης, επί τιμή, Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος υπήρξε ο πρώτος έλληνας πρέσβης στην Αρμενία το 1993. Διετέλεσε επίσης πρέσβης στην Πολωνία το 1996 και στον Καναδά το 2000. Υπηρέτησε μεταξύ άλλων στη μόνιμη αντιπροσωπεία της Ελλάδος στον ΟΗΕ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2006 εξελέγη, από τα 12 κράτη μέλη του Οργανισμού Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου (ΟΣΕΠ), ως γενικός γραμματέας του Οργανισμού και επανεξελέγη στη θέση αυτή το 2009. Έχει γράψει το βιβλίο «Το χρονικό του Καυκάσου» στα Αγγλικά, με τις εμπειρίες του στην Αρμενία, που μεταφράστηκε στα Ελληνικά και στα Γερμανικά. Θα ήταν ευχής έργον να μεταφραστεί κάποτε και στα αρμενικά.</span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"></span><img src="https://armenika.gr/images/stories/XRYSANTHOPOULOS.jpg" alt="XRYSANTHOPOULOS" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στον Σαρκίς Αγαμπατιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νοέμβριος 2017- Ιανουάριος 2018, τεύχος 95</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ως πρώτος Έλληνας πρέσβης στη νεοσύστατη Δημοκρατία της Αρμενίας, μιλήστε μας για τις δυσκολίες που αντιμετωπίσατε εκείνα τα χρόνια.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι δυσκολίες που είχα να αντιμετωπίσω το 1993, αφορούσαν κυρίως το άνοιγμα της Πρεσβείας και ήταν πρωτίστως τεχνικής φύσεως. Η μεταφορά βασικού εξοπλισμού της Πρεσβείας στο Γερεβάν υπήρξε δύσκολη επιχείρηση αλλά ευτυχώς με βοήθησε ο Αγκόπ Μικιρντιτσιάν που μετέφερε το υλικό από το Υπουργείο Εξωτερικών στο Γερεβάν με πτήση τσάρτερ. Εγκατασταθήκαμε στο ξενοδοχείο Χραζντάν που ήταν δίπλα στην κατοικία του Προέδρου και άλλων υπουργών, είχε ηλεκτρικό ρεύμα μια ή δυο ώρες την ημέρα και επέτρεπε στο εξ Ελλάδος προσωπικό μου, να διαμένει στα γραφεία του. Εκεί ήταν και οι Πρεσβείες της Γαλλίας, Γερμανίας και η αντιπροσωπεία του ΟΗΕ. Άλλο πρόβλημα υπήρξε η έλλειψη τραπεζικού συστήματος, η οποία μας υποχρέωνε να μεταφέρουμε και να έχουμε χρήματα τοις μετρητοίς για να καλύπτουμε τις δαπάνες της Πρεσβείας. Προβληματική ήταν και η τηλεφωνική επικοινωνία με το εξωτερικό που γινόταν μόνο μέσω δορυφόρου και ήταν πολυδάπανη.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ουσιαστική δυκολία ήταν και η έλλειψη απευθείας αεροπορικής γραμμής Γερεβάν-Αθήνας που αποτελούσε εμπόδιο στην ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο Κρατών γιατί δεν έβλεπα πολλούς Έλληνες επιχειρηματίες να θέλουν να κάνουν το περιπετειώδες τότε ταξίδι μέσω Μόσχας για να φτάσουν στο Γερεβάν. Κατέβαλα πολλές προσπάθειες οι οποίες απέδωσαν μετά την αναχώρηση μου.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι σχέσεις μου με όλα τα μέλη της αρμενικής κυβέρνησης υπήρξαν άριστες και στη διάρκεια της θητείας μου. Εκεί τέθηκαν οι βάσεις μιας ουσιαστικής συνεργασίας Ελλάδος-Αρμενίας σε όλους τους τομείς.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μερικές φορές έπρεπε να καταβάλω ιδιαίτερη προσπάθεια για να απεγκλωβίσω ορισμένους υπουργούς απο τον γραφειοκρατικό τρόπο σκέπτεσθαι της Σοβιετικής Ένωσης. Θυμάμαι τη συζήτηση που είχα με τον μακαρίτη υπουργό άμυνας Βασκέν Σαρκισιάν ο οποίος μου είπε ότι είχε απόλυτη ανάγκη να εκπαιδεύσει άμεσα αρμένιους αξιωματικούς στην Ελλάδα για να σταλούν στο μέτωπο του Αρτσάχ, αλλά χωρίς γραπτή συμφωνία μεταξύ των δυο Υπουργών Άμυνας δεν θα μπορούσε να γίνει τίποτα. Του είπα να μου δώσει τα ονόματα των αξιωματικών που θα πάνε στην Ελλάδα και ότι θα το ρύθμιζα αμέσως.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η συμφωνία με τον Έλληνα ομόλογό του θα μπορούσε να υπογραφεί αργότερα. Του ήταν αδύνατο να πιστέψει ότι μπορούσε να υλοποιηθεί το αίτημά του χωρίς την ύπαρξη υπογεγραμμένης συμφωνίας. Στείλαμε τις επόμενες μέρες 15 αξιωματικούς, οι οποίοι επέστρεψαν μετά από δύο μήνες και στάλθηκαν στο μέτωπο του Αρτσάχ όπου διέπρεψαν. Έμαθαν επίσης καλά ελληνικά. Θυμάμαι στη δεξίωση για την εθνική εορτή στην Πρεσβεία της Αρμενίας στην Οττάβα, με πλησίασε ένας αξιωματικός και μου είπε σε άπταιστα Ελληνικά ότι τον είχα στείλει στην Ελλάδα τότε.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς είναι σήμερα το επίπεδο των διπλωματικών σχέσεων Ελλάδος και Αρμενίας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών αναπτύχθηκαν σταθερά και είναι σήμερα άριστες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στην οικονομική συνεργασία με ελληνικές επενδύσεις που έγιναν στην Αρμενία (αν και ορισμένες δεν κράτησαν πολύ).</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η πολιτική συνεργασία είναι άριστη με ανταλλαγές επισκέψεων των Προέδρων των δύο κρατών και υπουργικών αντιπροσωπειών.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτό όμως που είναι υπέροχο είναι η σιδηρά φιλία μεταξύ των δύο λαών που συνεργάστηκαν σε πολλά μέρη του κόσμου για την αντιμετώπιση κοινών εχθρών, όπως περιγράφει και αποκαλύπτει ο Καθηγητης Ιωάννης Χασιώτης στο βιβλίο του «Αρμένιοι και Έλληνες στις Μεγάλες Κρίσεις του Ανατολικού Ζητήματος».</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Περιγράψτε μας το θρίλερ με την πτήση από Μόσχα στο Γερεβάν που αναφέρετε στο βιβλίο σας το «Χρονικό του Καυκάσου».</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ήταν πράγματι η πιο περιπετειώδης πτήση που έχω κάνει μέχρι σήμερα. Ταξίδευα από τη Μόσχα στο Γερεβάν και καθόμουν δίπλα στον πιλότο διότι δεν υπήρχε θέση στον χώρο των επιβατών. Ενώ πετούσαμε πάνω από τη Γεωργία, έρχεται μήνυμα από τη Μόσχα ότι όλα τα αεροδρόμια του Καυκάσου είχαν κλείσει λόγω χιονοθύελλας. Τον είδα ανήσυχο και του είπα να πάμε στο Σότσι που σπάνια βλέπει χιόνι. Μου απάντησε ότι δεν είχε αρκετά καύσιμα για το Σότσι και αφού σκέφτηκε με τη βοήθεια λίγης βότκας που είχε μαζί του, μου είπε: «κ. Πρέσβη θα προσγειωθώ στο Γερεβάν όπου μπορώ να προσγειωθώ ακόμα και με κλειστά τα μάτια μου». Όπως και έκανε. Πέταξε πολύ χαμηλά πάνω από το Γερεβάν, εντόπισε το Προεδρικό Μέγαρο που φωτιζόταν επί 24ώρου βάσεως και από εκεί ακολούθησε νοητά τον δρόμο για αυτοκίνητα που πήγαινε στο αεροδρόμιο. Το χιόνι πυκνό και η ορατότητα ήταν σχεδόν στο μηδέν, όταν μου είπε: «Ο διάδρομος προσγείωσης πρέπει να είναι περίπου εδώ». Δεν έβλεπα τίποτα. Τη στιγμή εκείνη ολόκληρη η ζωή μου ξετυλίχθηκε μπροστά μου. Προετοιμάστηκα για τα χειρότερα, έσφιξα τη ζώνη ασφαλείας που ευτυχώς υπήρχε και έκλεισα τα μάτια μου. Ξαφνικά άκουσα τον μαλακό γδούπο των τροχών του αεροσκάφους καθώς άγγιξαν τον χιονισμένο διάδρομο προσγείωσης. Ο έμπειρος εκείνος πιλότος είχε πραγματοποιήσει μια τυφλή προσγείωση επιτυχώς. Αφού αγκαλιαστήκαμε από τη χαρά μας με μια κίνηση άδειασα ό,τι είχε απομείνει από τη βότκα. Τότε καταλάβαμε ότι είχαμε ένα άλλο πρόβλημα. Το αεροδρόμιο όχι μόνο ήταν κλειστό, αλλά και εγκαταλελειμμένο. Κανείς δεν ήξερε ότι είχαμε φτάσει και δεν υπήρχε τρόπος αποβίβασης απο το αεροπλάνο. Κι εδώ πάλι σταθήκαμε τυχεροί. Μετά από μια ώρα και αφού έσπασαν την κλειδαριά στην πόρτα του διαδρόμου προσγειώσης, ήρθε το προσωπικό της Πρεσβείας και μας έσωσε.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν την επομένη παραπονέθηκα στον Υπουργό Εξωτερικών Παπαζιάν πώς αφήνουν το μοναδικό τους αεροδρόμιο αφύλαχτο, μια και είναι 10 χλμ. από τα τουρκικά σύνορα, μου έδωσε την εξής σωστή απάντηση: «Κύριε Πρέσβη, κάτω υπό τέτοιες ακραίες καιρικές συνθήκες, μόνο ένας Αρμένιος πιλότος μπορεί να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο του Γερεβάν».<br /></span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αληθεύει η πληροφορία ότι κάποια εποχή η Τουρκία είχε την πρόθεση να εισβάλει στην Αρμενία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι ενδείξεις ήταν πολύ ισχυρές ότι η Τουρκία σκεφτόταν να κάνει στρατιωτικές χειρουργικές επεμβάσεις στην Αρμενία και στην Απχαζία, επωφελούμενη από τα γεγονότα της Μόσχας στις 4 Οκτωβρίου του 1993. Ήταν τότε που ο Ρουσλάν Χασμπουλάτοφ, Πρόεδρος της Ρωσικής Δούμας και ο αντιπρόεδρος Αλέξανδρος Ρουτσκόι και βουλευτές που ήταν εναντίον του Μπορίς Γέλτσιν, κατέλαβαν το κτίριο του κοινοβουλίου στη Μόσχα και ζήτησαν την παραίτησή του. Επιβλήθηκαν έκτακτα μέτρα ασφαλείας στη Μόσχα, καθώς άρματα μάχης περικύκλωσαν το κοινοβούλιο. Στις 4 Οκτωβρίου τα άρματα πυροβόλησαν το κοινοβούλιο και ο στρατός το κατέλαβε. Σκοτώθηκαν 187 άνθρωποι και οι πραξικοπηματίες συνελήφθησαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στη συνάντηση που είχα με τον Πρόεδρο της Αρμενίας Τερ-Πετροσιάν στις 5 Οκτωβρίου, μου είπε ότι από την πρώτη στιγμή δήλωσε τηλεφωνικά την ανεπιφύλακτη υποστήριξή του προς τον Γέλτσιν και συνεκάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας που έλαβε έκτακτα μέτρα, θέτοντας τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας σε κατάσταση υψίστης επιφυλακής, για να προστατεύσουν την Αρμενία κατά ενδεχόμενης επίθεσης από την Τουρκία σε περίπτωση που οι δέκα χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες που φρουρούν τα αρμενο-τουρκικά σύνορα αποχωρούσαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Τερ-Πετροσιάν ήταν πεπεισμένος, από πληροφορίες που είχε, ότι η Τουρκία θα προσπαθουσε να εκμεταλλευθεί τα γεγονότα στη Μόσχα για να χτυπήσει την Αρμενία στρατιωτικά χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα είτε το Κουρδικό είτε την προστασία του θύλακος του Ναχιτσεβάν. Η Γαλλίδα συνάδελφός μου, μού είπε στις 11 Οκτωβρίου ότι σύμφωνα με τις γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών, υπήρξε συμφωνία μεταξύ του Χασμπουλάτοφ και της Πρωθυπουργού Τσιλέρ, η οποία γνώριζε εκ των προτέρων τα σχέδια των πραξικοπηματιών, ότι σε περίπτωση που επικρατούσαν και αναγνώριζε η Άγκυρα το νέο καθεστώς, θα επέτρεπε στην Τουρκία να πραγματοποιήσει περιορισμένης εκτάσεως διείσδυση στην Αρμενία με πρόσχημα το Κουρδικό και στη Γεωργία για την διασφάλιση της Απχαζίας. Η διείσδυση στην Αρμενία θα γινόταν αμέσως μετά την απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων. Ο δε υπουργός Άμυνας, Βασκέν Σαρκισιάν μού είπε στις 12 Οκτωβρίου ότι οι Τούρκοι από τον προηγούμενο μήνα είχαν αυξήσει την στρατιωτική τους δύναμη στο Ναχιτσεβάν και στα σύνορα μεταξύ των δύο κρατών. Αργότερα όταν ήμουν Γενικός Γραμματέας του ΟΣΕΠ στην Κωνσταντινούπολη, ρωτούσα διακριτικά Τούρκους συναδέλφους για το θέμα αυτό, αλλά είτε μου έλεγαν ότι δεν θυμούνται είτε ότι με την τρελή Τσιλέρ τα πάντα μπορούσαν να συμβούν.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς βλέπετε το μέλλον του Συλλόγου Ελληνο-Αρμενικής Φιλίας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Σύνδεσμος Φιλίας Ελλάδος-Αρμενίας είναι ένας χρήσιμος θεσμός με τον οποίο προβάλλεται η Αρμενία στην Ελλάδα και όχι μόνο. Επί πλέον σε απευκταίες στιγμές κρίσεως στην Αρμενία (π.χ. ένοπλη σύρραξη με Αζερμπαϊτζάν) ο Σύνδεσμος μαζί με την αρμενική κοινότητα μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην κινητοποίηση του ελληνικού λαού υπέρ της Αρμενίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μέχρι στιγμής οι δύο μεγάλες εκδηλώσεις που έκανε ο σύλλογος για το Αρτσάχ και για τα 25 χρόνια των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών στέφθηκαν με επιτυχία. Χρειάζεται τέλος μεγαλύτερη επικοινωνία του συλλόγου με τα ΜΜΕ και ίσως εκεί το περιοδικό σας θα μπορούσε να βοηθήσει.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"></span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο πρέσβης, επί τιμή, Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος υπήρξε ο πρώτος έλληνας πρέσβης στην Αρμενία το 1993. Διετέλεσε επίσης πρέσβης στην Πολωνία το 1996 και στον Καναδά το 2000. Υπηρέτησε μεταξύ άλλων στη μόνιμη αντιπροσωπεία της Ελλάδος στον ΟΗΕ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2006 εξελέγη, από τα 12 κράτη μέλη του Οργανισμού Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου (ΟΣΕΠ), ως γενικός γραμματέας του Οργανισμού και επανεξελέγη στη θέση αυτή το 2009. Έχει γράψει το βιβλίο «Το χρονικό του Καυκάσου» στα Αγγλικά, με τις εμπειρίες του στην Αρμενία, που μεταφράστηκε στα Ελληνικά και στα Γερμανικά. Θα ήταν ευχής έργον να μεταφραστεί κάποτε και στα αρμενικά.</span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"></span><img src="https://armenika.gr/images/stories/XRYSANTHOPOULOS.jpg" alt="XRYSANTHOPOULOS" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στον Σαρκίς Αγαμπατιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νοέμβριος 2017- Ιανουάριος 2018, τεύχος 95</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ως πρώτος Έλληνας πρέσβης στη νεοσύστατη Δημοκρατία της Αρμενίας, μιλήστε μας για τις δυσκολίες που αντιμετωπίσατε εκείνα τα χρόνια.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι δυσκολίες που είχα να αντιμετωπίσω το 1993, αφορούσαν κυρίως το άνοιγμα της Πρεσβείας και ήταν πρωτίστως τεχνικής φύσεως. Η μεταφορά βασικού εξοπλισμού της Πρεσβείας στο Γερεβάν υπήρξε δύσκολη επιχείρηση αλλά ευτυχώς με βοήθησε ο Αγκόπ Μικιρντιτσιάν που μετέφερε το υλικό από το Υπουργείο Εξωτερικών στο Γερεβάν με πτήση τσάρτερ. Εγκατασταθήκαμε στο ξενοδοχείο Χραζντάν που ήταν δίπλα στην κατοικία του Προέδρου και άλλων υπουργών, είχε ηλεκτρικό ρεύμα μια ή δυο ώρες την ημέρα και επέτρεπε στο εξ Ελλάδος προσωπικό μου, να διαμένει στα γραφεία του. Εκεί ήταν και οι Πρεσβείες της Γαλλίας, Γερμανίας και η αντιπροσωπεία του ΟΗΕ. Άλλο πρόβλημα υπήρξε η έλλειψη τραπεζικού συστήματος, η οποία μας υποχρέωνε να μεταφέρουμε και να έχουμε χρήματα τοις μετρητοίς για να καλύπτουμε τις δαπάνες της Πρεσβείας. Προβληματική ήταν και η τηλεφωνική επικοινωνία με το εξωτερικό που γινόταν μόνο μέσω δορυφόρου και ήταν πολυδάπανη.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ουσιαστική δυκολία ήταν και η έλλειψη απευθείας αεροπορικής γραμμής Γερεβάν-Αθήνας που αποτελούσε εμπόδιο στην ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο Κρατών γιατί δεν έβλεπα πολλούς Έλληνες επιχειρηματίες να θέλουν να κάνουν το περιπετειώδες τότε ταξίδι μέσω Μόσχας για να φτάσουν στο Γερεβάν. Κατέβαλα πολλές προσπάθειες οι οποίες απέδωσαν μετά την αναχώρηση μου.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι σχέσεις μου με όλα τα μέλη της αρμενικής κυβέρνησης υπήρξαν άριστες και στη διάρκεια της θητείας μου. Εκεί τέθηκαν οι βάσεις μιας ουσιαστικής συνεργασίας Ελλάδος-Αρμενίας σε όλους τους τομείς.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μερικές φορές έπρεπε να καταβάλω ιδιαίτερη προσπάθεια για να απεγκλωβίσω ορισμένους υπουργούς απο τον γραφειοκρατικό τρόπο σκέπτεσθαι της Σοβιετικής Ένωσης. Θυμάμαι τη συζήτηση που είχα με τον μακαρίτη υπουργό άμυνας Βασκέν Σαρκισιάν ο οποίος μου είπε ότι είχε απόλυτη ανάγκη να εκπαιδεύσει άμεσα αρμένιους αξιωματικούς στην Ελλάδα για να σταλούν στο μέτωπο του Αρτσάχ, αλλά χωρίς γραπτή συμφωνία μεταξύ των δυο Υπουργών Άμυνας δεν θα μπορούσε να γίνει τίποτα. Του είπα να μου δώσει τα ονόματα των αξιωματικών που θα πάνε στην Ελλάδα και ότι θα το ρύθμιζα αμέσως.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η συμφωνία με τον Έλληνα ομόλογό του θα μπορούσε να υπογραφεί αργότερα. Του ήταν αδύνατο να πιστέψει ότι μπορούσε να υλοποιηθεί το αίτημά του χωρίς την ύπαρξη υπογεγραμμένης συμφωνίας. Στείλαμε τις επόμενες μέρες 15 αξιωματικούς, οι οποίοι επέστρεψαν μετά από δύο μήνες και στάλθηκαν στο μέτωπο του Αρτσάχ όπου διέπρεψαν. Έμαθαν επίσης καλά ελληνικά. Θυμάμαι στη δεξίωση για την εθνική εορτή στην Πρεσβεία της Αρμενίας στην Οττάβα, με πλησίασε ένας αξιωματικός και μου είπε σε άπταιστα Ελληνικά ότι τον είχα στείλει στην Ελλάδα τότε.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς είναι σήμερα το επίπεδο των διπλωματικών σχέσεων Ελλάδος και Αρμενίας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο κρατών αναπτύχθηκαν σταθερά και είναι σήμερα άριστες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στην οικονομική συνεργασία με ελληνικές επενδύσεις που έγιναν στην Αρμενία (αν και ορισμένες δεν κράτησαν πολύ).</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η πολιτική συνεργασία είναι άριστη με ανταλλαγές επισκέψεων των Προέδρων των δύο κρατών και υπουργικών αντιπροσωπειών.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτό όμως που είναι υπέροχο είναι η σιδηρά φιλία μεταξύ των δύο λαών που συνεργάστηκαν σε πολλά μέρη του κόσμου για την αντιμετώπιση κοινών εχθρών, όπως περιγράφει και αποκαλύπτει ο Καθηγητης Ιωάννης Χασιώτης στο βιβλίο του «Αρμένιοι και Έλληνες στις Μεγάλες Κρίσεις του Ανατολικού Ζητήματος».</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Περιγράψτε μας το θρίλερ με την πτήση από Μόσχα στο Γερεβάν που αναφέρετε στο βιβλίο σας το «Χρονικό του Καυκάσου».</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ήταν πράγματι η πιο περιπετειώδης πτήση που έχω κάνει μέχρι σήμερα. Ταξίδευα από τη Μόσχα στο Γερεβάν και καθόμουν δίπλα στον πιλότο διότι δεν υπήρχε θέση στον χώρο των επιβατών. Ενώ πετούσαμε πάνω από τη Γεωργία, έρχεται μήνυμα από τη Μόσχα ότι όλα τα αεροδρόμια του Καυκάσου είχαν κλείσει λόγω χιονοθύελλας. Τον είδα ανήσυχο και του είπα να πάμε στο Σότσι που σπάνια βλέπει χιόνι. Μου απάντησε ότι δεν είχε αρκετά καύσιμα για το Σότσι και αφού σκέφτηκε με τη βοήθεια λίγης βότκας που είχε μαζί του, μου είπε: «κ. Πρέσβη θα προσγειωθώ στο Γερεβάν όπου μπορώ να προσγειωθώ ακόμα και με κλειστά τα μάτια μου». Όπως και έκανε. Πέταξε πολύ χαμηλά πάνω από το Γερεβάν, εντόπισε το Προεδρικό Μέγαρο που φωτιζόταν επί 24ώρου βάσεως και από εκεί ακολούθησε νοητά τον δρόμο για αυτοκίνητα που πήγαινε στο αεροδρόμιο. Το χιόνι πυκνό και η ορατότητα ήταν σχεδόν στο μηδέν, όταν μου είπε: «Ο διάδρομος προσγείωσης πρέπει να είναι περίπου εδώ». Δεν έβλεπα τίποτα. Τη στιγμή εκείνη ολόκληρη η ζωή μου ξετυλίχθηκε μπροστά μου. Προετοιμάστηκα για τα χειρότερα, έσφιξα τη ζώνη ασφαλείας που ευτυχώς υπήρχε και έκλεισα τα μάτια μου. Ξαφνικά άκουσα τον μαλακό γδούπο των τροχών του αεροσκάφους καθώς άγγιξαν τον χιονισμένο διάδρομο προσγείωσης. Ο έμπειρος εκείνος πιλότος είχε πραγματοποιήσει μια τυφλή προσγείωση επιτυχώς. Αφού αγκαλιαστήκαμε από τη χαρά μας με μια κίνηση άδειασα ό,τι είχε απομείνει από τη βότκα. Τότε καταλάβαμε ότι είχαμε ένα άλλο πρόβλημα. Το αεροδρόμιο όχι μόνο ήταν κλειστό, αλλά και εγκαταλελειμμένο. Κανείς δεν ήξερε ότι είχαμε φτάσει και δεν υπήρχε τρόπος αποβίβασης απο το αεροπλάνο. Κι εδώ πάλι σταθήκαμε τυχεροί. Μετά από μια ώρα και αφού έσπασαν την κλειδαριά στην πόρτα του διαδρόμου προσγειώσης, ήρθε το προσωπικό της Πρεσβείας και μας έσωσε.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν την επομένη παραπονέθηκα στον Υπουργό Εξωτερικών Παπαζιάν πώς αφήνουν το μοναδικό τους αεροδρόμιο αφύλαχτο, μια και είναι 10 χλμ. από τα τουρκικά σύνορα, μου έδωσε την εξής σωστή απάντηση: «Κύριε Πρέσβη, κάτω υπό τέτοιες ακραίες καιρικές συνθήκες, μόνο ένας Αρμένιος πιλότος μπορεί να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο του Γερεβάν».<br /></span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αληθεύει η πληροφορία ότι κάποια εποχή η Τουρκία είχε την πρόθεση να εισβάλει στην Αρμενία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι ενδείξεις ήταν πολύ ισχυρές ότι η Τουρκία σκεφτόταν να κάνει στρατιωτικές χειρουργικές επεμβάσεις στην Αρμενία και στην Απχαζία, επωφελούμενη από τα γεγονότα της Μόσχας στις 4 Οκτωβρίου του 1993. Ήταν τότε που ο Ρουσλάν Χασμπουλάτοφ, Πρόεδρος της Ρωσικής Δούμας και ο αντιπρόεδρος Αλέξανδρος Ρουτσκόι και βουλευτές που ήταν εναντίον του Μπορίς Γέλτσιν, κατέλαβαν το κτίριο του κοινοβουλίου στη Μόσχα και ζήτησαν την παραίτησή του. Επιβλήθηκαν έκτακτα μέτρα ασφαλείας στη Μόσχα, καθώς άρματα μάχης περικύκλωσαν το κοινοβούλιο. Στις 4 Οκτωβρίου τα άρματα πυροβόλησαν το κοινοβούλιο και ο στρατός το κατέλαβε. Σκοτώθηκαν 187 άνθρωποι και οι πραξικοπηματίες συνελήφθησαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στη συνάντηση που είχα με τον Πρόεδρο της Αρμενίας Τερ-Πετροσιάν στις 5 Οκτωβρίου, μου είπε ότι από την πρώτη στιγμή δήλωσε τηλεφωνικά την ανεπιφύλακτη υποστήριξή του προς τον Γέλτσιν και συνεκάλεσε το Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας που έλαβε έκτακτα μέτρα, θέτοντας τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας σε κατάσταση υψίστης επιφυλακής, για να προστατεύσουν την Αρμενία κατά ενδεχόμενης επίθεσης από την Τουρκία σε περίπτωση που οι δέκα χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες που φρουρούν τα αρμενο-τουρκικά σύνορα αποχωρούσαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Τερ-Πετροσιάν ήταν πεπεισμένος, από πληροφορίες που είχε, ότι η Τουρκία θα προσπαθουσε να εκμεταλλευθεί τα γεγονότα στη Μόσχα για να χτυπήσει την Αρμενία στρατιωτικά χρησιμοποιώντας ως πρόσχημα είτε το Κουρδικό είτε την προστασία του θύλακος του Ναχιτσεβάν. Η Γαλλίδα συνάδελφός μου, μού είπε στις 11 Οκτωβρίου ότι σύμφωνα με τις γαλλικές υπηρεσίες πληροφοριών, υπήρξε συμφωνία μεταξύ του Χασμπουλάτοφ και της Πρωθυπουργού Τσιλέρ, η οποία γνώριζε εκ των προτέρων τα σχέδια των πραξικοπηματιών, ότι σε περίπτωση που επικρατούσαν και αναγνώριζε η Άγκυρα το νέο καθεστώς, θα επέτρεπε στην Τουρκία να πραγματοποιήσει περιορισμένης εκτάσεως διείσδυση στην Αρμενία με πρόσχημα το Κουρδικό και στη Γεωργία για την διασφάλιση της Απχαζίας. Η διείσδυση στην Αρμενία θα γινόταν αμέσως μετά την απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων. Ο δε υπουργός Άμυνας, Βασκέν Σαρκισιάν μού είπε στις 12 Οκτωβρίου ότι οι Τούρκοι από τον προηγούμενο μήνα είχαν αυξήσει την στρατιωτική τους δύναμη στο Ναχιτσεβάν και στα σύνορα μεταξύ των δύο κρατών. Αργότερα όταν ήμουν Γενικός Γραμματέας του ΟΣΕΠ στην Κωνσταντινούπολη, ρωτούσα διακριτικά Τούρκους συναδέλφους για το θέμα αυτό, αλλά είτε μου έλεγαν ότι δεν θυμούνται είτε ότι με την τρελή Τσιλέρ τα πάντα μπορούσαν να συμβούν.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς βλέπετε το μέλλον του Συλλόγου Ελληνο-Αρμενικής Φιλίας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Σύνδεσμος Φιλίας Ελλάδος-Αρμενίας είναι ένας χρήσιμος θεσμός με τον οποίο προβάλλεται η Αρμενία στην Ελλάδα και όχι μόνο. Επί πλέον σε απευκταίες στιγμές κρίσεως στην Αρμενία (π.χ. ένοπλη σύρραξη με Αζερμπαϊτζάν) ο Σύνδεσμος μαζί με την αρμενική κοινότητα μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην κινητοποίηση του ελληνικού λαού υπέρ της Αρμενίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μέχρι στιγμής οι δύο μεγάλες εκδηλώσεις που έκανε ο σύλλογος για το Αρτσάχ και για τα 25 χρόνια των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών στέφθηκαν με επιτυχία. Χρειάζεται τέλος μεγαλύτερη επικοινωνία του συλλόγου με τα ΜΜΕ και ίσως εκεί το περιοδικό σας θα μπορούσε να βοηθήσει.</span></p>Σεβάν Νισανιάν 2017-11-11T21:01:29Z2017-11-11T21:01:29Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/821-2017-11-11-21-08-09Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Ιούλιος- Οκτώβριος 2017, τεύχος 94</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο διανοούμενος, συγγραφέας, ερευνητής και γλωσσολόγος Σεβάν Νισανιάν απέδρασε στις 14 Ιουλίου από τις φυλακές Φώκαιας της Τουρκίας, μετά από 3,5 χρόνια εγκλεισμού. Σήμερα βρίσκεται στην Ελλάδα, όπου έχει ζητήσει πολιτικό άσυλο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στο πρώτο μήνυμά του στο διαδίκτυο έγραψε: «Το πουλί πέταξε. Το ίδιο επιθυμώ και για τα υπόλοιπα 80 εκατομμύρια». Ο Σεβάν Νισανιάν σπούδασε στις ΗΠΑ, φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο Γέιλ και πολιτικές επιστήμες στο πανεπιστήμιο Κολούμπια. Είναι συγγραφέας του αρτιότερου και πλέον σύγχρονου ετυμολογικού λεξικού της τουρκικής γλώσσας αλλά και πολλών άλλων επιστημονικών βιβλίων, ενώ έχει εκδώσει περισσότερους από 20 τουριστικούς οδηγούς. Παράλληλα έκανε γλωσσολογικές και λαογραφικές έρευνες. Το 1995 εγκαταστάθηκε στο χωριό Κιρκιντζές (Σιρίντζε στα τουρκικά), ανάμεσα στο Αϊδίνι και τη Σμύρνη, το οποίο είναι το χωριό καταγωγής της Διδώς Σωτηρίου. Οι Έλληνες κάτοικοί του το εγκατέλειψαν με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923. Εκεί άρχισε να αναστηλώνει παλιά σπίτια που με απόλυτο σεβασμό στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική, τα μετέτρεψε σε ξενώνες. Η απόφαση ενός Αρμένιου να «αναστήσει» ένα εγκαταλελειμμένο ελληνικό χωριό προξένησε δυσφορία στο Τουρκικό κατεστημένο το οποίο αντέδρασε, προχωρώντας σε κατασκευασμένες κατηγορίες και διώξεις. Το 2013 καταδικάστηκε σε 16 χρόνια και 7 μήνες κάθειρξη για πολεοδομικές παραβάσεις! Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν με τον Σεβάν και είχαν μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για το έργο του, τα σχέδιά του, για το μέλλον και την κατάσταση στην Τουρκία.</span></p>
<p><img src="https://armenika.gr/images/stories/nisanian.jpg" alt="nisanian" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κ. Νισανιάν, πότε ήταν η πρώτη φορά που είχατε προβλήματα με την τουρκική κυβέρνηση και για ποιους λόγους;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ήταν πριν 42 χρόνια. Από τα 20 μου χρόνια η τουρκική κυβέρνηση με είχε χαρακτηρίσει ως «ταραχοποιό». Στα 23 μου μετέφρασα το «Grundrisse» του Μαρξ και παράλληλα την εποχή εκείνη άρχισα να αρθρογραφώ στο ακραίο αριστερό ριζοσπαστικό έντυπο «Birikim». Τότε διαισθάνθηκα για πρώτη φορά ότι το τουρκικό κράτος ξεκίνησε να «ενδιαφέρεται» για μένα, όταν, με αφορμή ένα άρθρο μου, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του περιοδικού. Το 1986, όταν υπηρετούσα τη στρατιωτική μου θητεία, φυλακίστηκα για 3 μήνες μαζί με τον φίλο μου Αλί Νεσίν, γιο του Αζίζ Νεσίν, ως στασιαστής. Η κατηγορία που μας αποδόθηκε ήταν της «υποκίνησης του στρατού σε εξέγερση». Δημιουργήθηκε πολύ μεγάλο ζήτημα στην κοινή γνώμη, διότι ο γιος του μεγαλύτερου κομμουνιστή συγγραφέα κι ένας Αρμένης προσπάθησαν να «καταστρέψουν» τον τουρκικό στρατό. Μπορεί σήμερα να μας φαίνονται λίγο αστεία όλα αυτά, αλλά με τις κατηγορίες αυτές θα μπορούσαμε να είχαμε καταδικαστεί έως και σε 42 χρόνια φυλάκισης. Το 1994 έγραψα το βιβλίο «Η κάλπικη δημοκρατία», που αναδεικνύει την πραγματική ιστορία της θεμελίωσης του κεμαλικού κράτους. Το βιβλίο αυτό μόλις το 2008 μπόρεσε να τυπωθεί νόμιμα. Όλη αυτή η δράση, σε συνδυασμό με το ότι ήμουν αριστερός, Αρμένιος με σπουδές και πολύγλωσσος, αρκούσε ώστε να με θεωρήσουν ένα «ύποπτο» άτομο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς καταλήξατε στη φυλακή;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν δολοφονήθηκε ο Χραντ Ντινκ, αισθάνθηκα την ηθική υποχρέωση να δραστηριοποιηθώ. Έτσι, άρχισα να γράφω ενάντια στο στρατιωτικό και εθνικιστικό κατεστημένο της χώρας. Τότε ξεκίνησαν οι απειλές εναντίον μου. Το όνομά μου βρέθηκε στη λίστα θανάτου των επίδοξων πραξικοπηματιών της υπόθεσης «Εργκενεκόν».</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Την ίδια εποχή ξεκίνησαν οι κατηγορίες εναντίον μου για οικονομικές παραβάσεις, συνολικά 19 μέσα σε μια πενταετία. Ο στόχος της εισαγγελίας ήταν να με φιμώσει και να με καταστήσει όμηρό της. Το 2013, όταν μίλησα για τον υφέρποντα ισλαμισμό, ξαφνικά ενεργοποιήθηκαν όλες οι εκκρεμείς δίκες και καταδικάστηκα σε 16 χρόνια και 7 μήνες κάθειρξη για πολεοδομικές παραβάσεις! Τότε ήμουν στη Γερμανία. Έδωσα μια συνέντευξη Τύπου αποδεχόμενος την πρόκληση και επέστρεψα στην Τουρκία για να μπω φυλακή, πιστεύοντας ότι όλη αυτή η σκευωρία εναντίον μου θα καταρρεύσει. Δυστυχώς, είχα κάνει λάθος εκτίμηση. Στα 3,5 χρόνια φυλάκισης αποφάσισα ότι είχα δείξει αρκετή υπομονή... Και να ’μαι εδώ μαζί σας. Αρκεί να σας πω ότι ήμουν ο μοναδικός φυλακισμένος σε όλη την Τουρκία για παραβάσεις του πολεοδομικού νόμου.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού σας δεν προσαρμοστήκατε καθόλου στις οδηγίες της κυβέρνησης. Όταν κι όποτε σας δόθηκε η ευκαιρία, συνεχίσατε να εκφράζετε την αντίθεσή σας, ειδικότερα στον ακραίο ισλαμισμό και τουρκικό υπερεθνικισμό. Είστε ένα ατρόμητο άτομο;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κάποιοι το ισχυρίζονται αυτό, αλλά για μένα είναι δύσκολο να το απαντήσω. Φυσικά και υπάρχουν πράγματα τα οποία με φοβίζουν. Γενικότερα, όμως, τα θέματα που μας φοβίζουν, εάν τα εξετάσουμε με μια πιο ψύχραιμη ματιά, θα δούμε ότι δεν είναι τόσο πολύπλοκα και επικίνδυνα όσο μας φαίνονται στην αρχή. Κι έτσι προσπαθώ να τα βλέπω. Κι εδώ θέλω να σας αποκαλύψω για ποιον λόγο αποφάσισα να αποδράσω. Πριν 2 χρόνια είχα πολλές υποσχέσεις από υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη ότι θα αποφυλακιστώ σύντομα. Με διαβεβαίωναν ότι και οι ίδιοι είναι πεπεισμένοι ότι αυτό που έγινε εις βάρος μου ήταν μια μεγάλη αδικία. Δυστυχώς, όμως, ο καιρός περνούσε, κι αυτό που συνειδητοποιούσα ήταν ότι είτε δεν ήθελαν, είτε δεν μπορούσαν να κάνουν κάτι. Έτσι, ωρίμασε η ιδέα μέσα μου ότι θα πρέπει να αποδράσω.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά την απόδρασή σας, γράψατε στο Twitter: «Το πουλί πέταξε. Το ίδιο επιθυμώ και για τα υπόλοιπα 80 εκατομμύρια». Δώστε μας το ακριβές νόημα αυτής της δήλωσης.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία έχει μετατραπεί σε μια τεράστια φυλακή, σε ένα τεράστιο τρελοκομείο. Δεν εφαρμόζονται οι νόμοι. Οι δομές της δικαιοσύνης είναι υπό διάλυση. Χιλιάδες πολίτες έχουν φυλακιστεί με πλαστές κατηγορίες, ή και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καν να γνωρίζουν γιατί κατηγορούνται. Στα πανεπιστήμια, στην εκπαίδευση και στον Τύπο επικρατεί τρομοκρατία. Δεν μπορείς να εκφράσεις τη γνώμη σου για πολιτικά θέματα από φόβο ότι αυτό που θα εκστομίσεις μπορεί να κριθεί παράνομο. Γι αυτό κι έκανα αυτήν την ευχή μέσω του Twitter, κι ελπίζω ότι αυτή η κατάσταση στην Τουρκία δεν θα κρατήσει πολύ καιρό ακόμα, ώστε να μπορέσω κι εγώ να επιστρέψω στη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο λόγος που μετά από ένα χρόνο από την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία δεν έχουν σταματήσει οι διώξεις και οι φυλακίσεις;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εγώ δεν πιστεύω ότι αυτό το πραξικόπημα ήταν πραγματικό. Ήταν σκηνοθετημένο από την κυβέρνηση, για να μπορέσει να «καθαρίσει» τους πολιτικούς της αντιπάλους. Άπαξ και λάβουν, η καταστολή και η βία, τόσο μεγάλες διαστάσεις είναι πολύ δύσκολο να τις σταματήσεις.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το 2016, ενώ ήσασταν στη φυλακή, η κυβέρνηση της Αρμενίας σας απένειμε το μετάλλιο λογοτεχνίας «Ουίλιαμ Σαρογιάν». Αισθάνεστε ότι η κυβέρνηση της Αρμενίας και οι διανοούμενοι είναι στο πλευρό σας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δέχθηκα πολλή αγάπη και υποστήριξη από τους φίλους μου στην Αρμενία. Το μετάλλιο αυτό μου έδωσε μεγάλη δύναμη και ηθική ανάταση μέσα στη φυλακή. Παλαιότερα δεν είχα πολλές σχέσεις με την Αρμενία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτό που έκαναν έχει μεγάλη αξία για μένα και αισθάνομαι ευγνωμοσύνη. Με την πρώτη ευκαιρία θέλω να βρεθώ στη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς ξεκίνησε και πώς επεκτάθηκε η δραστηριότητά σας στο ελληνικό χωριό της Τουρκίας, το Σιρίντζε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν πρωτοαντίκρισα το εγκαταλελειμμένο τότε χωριό, μου ήρθε η ιδέα να δημιουργήσω ένα πρότυπο τουριστικό προορισμό ανακαινίζοντας τα σπίτια, χωρίς προσθήκες, και κρατώντας απόλυτα το τοπικό παραδοσιακό χρώμα. Εκεί δημιούργησα και το ξενοδοχείο «Νισανιάν», που σήμερα το διαχειρίζονται τρία από τα παιδιά μου και η πρώην γυναίκα μου. Παράλληλα, σε συνεργασία με τον μεγαλύτερο μαθηματικό στην Τουρκία και φίλο μου Αλί Νεσίν, δημιουργήσαμε το «Μαθηματικό Χωριό», κοντά στο Σιρίντζε. Ξεκίνησε ως καλοκαιρινό σχολείο, αλλά σήμερα έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές του για όλο τον χρόνο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά τη μεγάλη επιτυχία που είχε το σχολείο μας, εμπλουτίσαμε τη διδασκαλία δημιουργώντας μια φιλοσοφική και θεατρική σχολή, και σχεδιάζουμε μελλοντικά να το επεκτείνουμε και στον τομέα της αρχαιολογίας. Οι πανεπιστημιακοί και διανοούμενοι που διδάσκουν είναι οι πλέον υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικοί που διαθέτει η χώρα, και γι αυτόν το λόγο έχουμε μεγάλο αριθμό σπουδαστών από όλες τις χώρες. Κατά τη διάρκεια του χρόνου 3.000 με 4.000 φοιτητές φιλοξενούνται και παρακολουθούν τα σεμινάρια. Την καλοκαιρινή περίοδο έρχονται για να διδάξουν περισσότεροι από 50 ακαδημαϊκοί από όλο τον κόσμο. Πρόσφατα, στο σεμινάριο για τον Πλάτωνα, συμμετείχαν 60 σπουδαστές και πολλοί πανεπιστημιακοί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Γιατί ζητήσατε άσυλο από την Ελλάδα κι όχι από μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ανέκαθεν αισθανόμουν κοντά με την Ελλάδα. Είναι μια όμορφη και πολιτισμένη χώρα και θα ήμουν ευτυχής να περάσω τη νέα αυτή περίοδο της ζωής μου εδώ. Έχω επισκεφθεί πολλές φορές την Ελλάδα, ειδικότερα τα νησιά του Αιγαίου και την αισθάνομαι σαν μια από τις πατρίδες μου. Ακόμη ένας λόγος, είναι ότι δεν θέλω να απομακρυνθώ πολύ από το χωριό μου, το Σιρίντζε, που ήταν το επίκεντρο των δραστηριοτήτων μου για 25 χρόνια. Ήδη μου έχει δοθεί η άδεια παραμονής από την ελληνική κυβέρνηση για 6 μήνες και ελπίζω σύντομα να μου δοθεί και το πολιτικό άσυλο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μένοντας στην Ελλάδα ποια είναι τα σχέδιά σας; Σε ποιους τομείς θα δραστηριοποιηθείτε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Καταρχάς θα ήθελα να ολοκληρώσω κάποια βιβλία και κατά δεύτερον θα ήθελα να δραστηριοποιηθώ στον τομέα της εκπαίδευσης, γιατί στην Τουρκία σήμερα υπάρχουν εκατοντάδες πανεπιστημιακοί που θέλουν να εργαστούν σε ένα ελεύθερο περιβάλλον. Ο μεγάλος μου στόχος είναι να δημιουργήσω μια σχολή σε κάποιο νησί, στα πρότυπα του «Μαθηματικού Χωριού» που έχουμε δημιουργήσει δίπλα από το Σιρίντζε, και αυτό να εξελιχθεί σε ένα ανοιχτό πανεπιστήμιο για ανθρώπους από όλο τον κόσμο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα θέλατε να δώσετε ένα μήνυμα σε όλους αυτούς που ενδιαφέρονται και είναι αλληλέγγυοι προς εσάς;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η ελευθερία δεν έχει καμία σχέση με τις συνθήκες που ζεις ή που σου έχουν επιβάλει να ζεις. Η ψυχή μας πρέπει να είναι ελεύθερη. Ακόμα και μέσα στη φυλακή μπορείς να είσαι ελεύθερος. Το σημαντικό είναι να κρατήσεις τη γραμμή.</span></p>
<p> </p>
<p> </p><p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Ιούλιος- Οκτώβριος 2017, τεύχος 94</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο διανοούμενος, συγγραφέας, ερευνητής και γλωσσολόγος Σεβάν Νισανιάν απέδρασε στις 14 Ιουλίου από τις φυλακές Φώκαιας της Τουρκίας, μετά από 3,5 χρόνια εγκλεισμού. Σήμερα βρίσκεται στην Ελλάδα, όπου έχει ζητήσει πολιτικό άσυλο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στο πρώτο μήνυμά του στο διαδίκτυο έγραψε: «Το πουλί πέταξε. Το ίδιο επιθυμώ και για τα υπόλοιπα 80 εκατομμύρια». Ο Σεβάν Νισανιάν σπούδασε στις ΗΠΑ, φιλοσοφία στο πανεπιστήμιο Γέιλ και πολιτικές επιστήμες στο πανεπιστήμιο Κολούμπια. Είναι συγγραφέας του αρτιότερου και πλέον σύγχρονου ετυμολογικού λεξικού της τουρκικής γλώσσας αλλά και πολλών άλλων επιστημονικών βιβλίων, ενώ έχει εκδώσει περισσότερους από 20 τουριστικούς οδηγούς. Παράλληλα έκανε γλωσσολογικές και λαογραφικές έρευνες. Το 1995 εγκαταστάθηκε στο χωριό Κιρκιντζές (Σιρίντζε στα τουρκικά), ανάμεσα στο Αϊδίνι και τη Σμύρνη, το οποίο είναι το χωριό καταγωγής της Διδώς Σωτηρίου. Οι Έλληνες κάτοικοί του το εγκατέλειψαν με την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923. Εκεί άρχισε να αναστηλώνει παλιά σπίτια που με απόλυτο σεβασμό στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική, τα μετέτρεψε σε ξενώνες. Η απόφαση ενός Αρμένιου να «αναστήσει» ένα εγκαταλελειμμένο ελληνικό χωριό προξένησε δυσφορία στο Τουρκικό κατεστημένο το οποίο αντέδρασε, προχωρώντας σε κατασκευασμένες κατηγορίες και διώξεις. Το 2013 καταδικάστηκε σε 16 χρόνια και 7 μήνες κάθειρξη για πολεοδομικές παραβάσεις! Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν με τον Σεβάν και είχαν μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για το έργο του, τα σχέδιά του, για το μέλλον και την κατάσταση στην Τουρκία.</span></p>
<p><img src="https://armenika.gr/images/stories/nisanian.jpg" alt="nisanian" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κ. Νισανιάν, πότε ήταν η πρώτη φορά που είχατε προβλήματα με την τουρκική κυβέρνηση και για ποιους λόγους;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ήταν πριν 42 χρόνια. Από τα 20 μου χρόνια η τουρκική κυβέρνηση με είχε χαρακτηρίσει ως «ταραχοποιό». Στα 23 μου μετέφρασα το «Grundrisse» του Μαρξ και παράλληλα την εποχή εκείνη άρχισα να αρθρογραφώ στο ακραίο αριστερό ριζοσπαστικό έντυπο «Birikim». Τότε διαισθάνθηκα για πρώτη φορά ότι το τουρκικό κράτος ξεκίνησε να «ενδιαφέρεται» για μένα, όταν, με αφορμή ένα άρθρο μου, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία του περιοδικού. Το 1986, όταν υπηρετούσα τη στρατιωτική μου θητεία, φυλακίστηκα για 3 μήνες μαζί με τον φίλο μου Αλί Νεσίν, γιο του Αζίζ Νεσίν, ως στασιαστής. Η κατηγορία που μας αποδόθηκε ήταν της «υποκίνησης του στρατού σε εξέγερση». Δημιουργήθηκε πολύ μεγάλο ζήτημα στην κοινή γνώμη, διότι ο γιος του μεγαλύτερου κομμουνιστή συγγραφέα κι ένας Αρμένης προσπάθησαν να «καταστρέψουν» τον τουρκικό στρατό. Μπορεί σήμερα να μας φαίνονται λίγο αστεία όλα αυτά, αλλά με τις κατηγορίες αυτές θα μπορούσαμε να είχαμε καταδικαστεί έως και σε 42 χρόνια φυλάκισης. Το 1994 έγραψα το βιβλίο «Η κάλπικη δημοκρατία», που αναδεικνύει την πραγματική ιστορία της θεμελίωσης του κεμαλικού κράτους. Το βιβλίο αυτό μόλις το 2008 μπόρεσε να τυπωθεί νόμιμα. Όλη αυτή η δράση, σε συνδυασμό με το ότι ήμουν αριστερός, Αρμένιος με σπουδές και πολύγλωσσος, αρκούσε ώστε να με θεωρήσουν ένα «ύποπτο» άτομο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς καταλήξατε στη φυλακή;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν δολοφονήθηκε ο Χραντ Ντινκ, αισθάνθηκα την ηθική υποχρέωση να δραστηριοποιηθώ. Έτσι, άρχισα να γράφω ενάντια στο στρατιωτικό και εθνικιστικό κατεστημένο της χώρας. Τότε ξεκίνησαν οι απειλές εναντίον μου. Το όνομά μου βρέθηκε στη λίστα θανάτου των επίδοξων πραξικοπηματιών της υπόθεσης «Εργκενεκόν».</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Την ίδια εποχή ξεκίνησαν οι κατηγορίες εναντίον μου για οικονομικές παραβάσεις, συνολικά 19 μέσα σε μια πενταετία. Ο στόχος της εισαγγελίας ήταν να με φιμώσει και να με καταστήσει όμηρό της. Το 2013, όταν μίλησα για τον υφέρποντα ισλαμισμό, ξαφνικά ενεργοποιήθηκαν όλες οι εκκρεμείς δίκες και καταδικάστηκα σε 16 χρόνια και 7 μήνες κάθειρξη για πολεοδομικές παραβάσεις! Τότε ήμουν στη Γερμανία. Έδωσα μια συνέντευξη Τύπου αποδεχόμενος την πρόκληση και επέστρεψα στην Τουρκία για να μπω φυλακή, πιστεύοντας ότι όλη αυτή η σκευωρία εναντίον μου θα καταρρεύσει. Δυστυχώς, είχα κάνει λάθος εκτίμηση. Στα 3,5 χρόνια φυλάκισης αποφάσισα ότι είχα δείξει αρκετή υπομονή... Και να ’μαι εδώ μαζί σας. Αρκεί να σας πω ότι ήμουν ο μοναδικός φυλακισμένος σε όλη την Τουρκία για παραβάσεις του πολεοδομικού νόμου.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού σας δεν προσαρμοστήκατε καθόλου στις οδηγίες της κυβέρνησης. Όταν κι όποτε σας δόθηκε η ευκαιρία, συνεχίσατε να εκφράζετε την αντίθεσή σας, ειδικότερα στον ακραίο ισλαμισμό και τουρκικό υπερεθνικισμό. Είστε ένα ατρόμητο άτομο;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κάποιοι το ισχυρίζονται αυτό, αλλά για μένα είναι δύσκολο να το απαντήσω. Φυσικά και υπάρχουν πράγματα τα οποία με φοβίζουν. Γενικότερα, όμως, τα θέματα που μας φοβίζουν, εάν τα εξετάσουμε με μια πιο ψύχραιμη ματιά, θα δούμε ότι δεν είναι τόσο πολύπλοκα και επικίνδυνα όσο μας φαίνονται στην αρχή. Κι έτσι προσπαθώ να τα βλέπω. Κι εδώ θέλω να σας αποκαλύψω για ποιον λόγο αποφάσισα να αποδράσω. Πριν 2 χρόνια είχα πολλές υποσχέσεις από υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη ότι θα αποφυλακιστώ σύντομα. Με διαβεβαίωναν ότι και οι ίδιοι είναι πεπεισμένοι ότι αυτό που έγινε εις βάρος μου ήταν μια μεγάλη αδικία. Δυστυχώς, όμως, ο καιρός περνούσε, κι αυτό που συνειδητοποιούσα ήταν ότι είτε δεν ήθελαν, είτε δεν μπορούσαν να κάνουν κάτι. Έτσι, ωρίμασε η ιδέα μέσα μου ότι θα πρέπει να αποδράσω.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά την απόδρασή σας, γράψατε στο Twitter: «Το πουλί πέταξε. Το ίδιο επιθυμώ και για τα υπόλοιπα 80 εκατομμύρια». Δώστε μας το ακριβές νόημα αυτής της δήλωσης.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία έχει μετατραπεί σε μια τεράστια φυλακή, σε ένα τεράστιο τρελοκομείο. Δεν εφαρμόζονται οι νόμοι. Οι δομές της δικαιοσύνης είναι υπό διάλυση. Χιλιάδες πολίτες έχουν φυλακιστεί με πλαστές κατηγορίες, ή και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς καν να γνωρίζουν γιατί κατηγορούνται. Στα πανεπιστήμια, στην εκπαίδευση και στον Τύπο επικρατεί τρομοκρατία. Δεν μπορείς να εκφράσεις τη γνώμη σου για πολιτικά θέματα από φόβο ότι αυτό που θα εκστομίσεις μπορεί να κριθεί παράνομο. Γι αυτό κι έκανα αυτήν την ευχή μέσω του Twitter, κι ελπίζω ότι αυτή η κατάσταση στην Τουρκία δεν θα κρατήσει πολύ καιρό ακόμα, ώστε να μπορέσω κι εγώ να επιστρέψω στη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο λόγος που μετά από ένα χρόνο από την απόπειρα πραξικοπήματος στην Τουρκία δεν έχουν σταματήσει οι διώξεις και οι φυλακίσεις;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εγώ δεν πιστεύω ότι αυτό το πραξικόπημα ήταν πραγματικό. Ήταν σκηνοθετημένο από την κυβέρνηση, για να μπορέσει να «καθαρίσει» τους πολιτικούς της αντιπάλους. Άπαξ και λάβουν, η καταστολή και η βία, τόσο μεγάλες διαστάσεις είναι πολύ δύσκολο να τις σταματήσεις.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το 2016, ενώ ήσασταν στη φυλακή, η κυβέρνηση της Αρμενίας σας απένειμε το μετάλλιο λογοτεχνίας «Ουίλιαμ Σαρογιάν». Αισθάνεστε ότι η κυβέρνηση της Αρμενίας και οι διανοούμενοι είναι στο πλευρό σας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δέχθηκα πολλή αγάπη και υποστήριξη από τους φίλους μου στην Αρμενία. Το μετάλλιο αυτό μου έδωσε μεγάλη δύναμη και ηθική ανάταση μέσα στη φυλακή. Παλαιότερα δεν είχα πολλές σχέσεις με την Αρμενία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αυτό που έκαναν έχει μεγάλη αξία για μένα και αισθάνομαι ευγνωμοσύνη. Με την πρώτη ευκαιρία θέλω να βρεθώ στη χώρα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς ξεκίνησε και πώς επεκτάθηκε η δραστηριότητά σας στο ελληνικό χωριό της Τουρκίας, το Σιρίντζε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν πρωτοαντίκρισα το εγκαταλελειμμένο τότε χωριό, μου ήρθε η ιδέα να δημιουργήσω ένα πρότυπο τουριστικό προορισμό ανακαινίζοντας τα σπίτια, χωρίς προσθήκες, και κρατώντας απόλυτα το τοπικό παραδοσιακό χρώμα. Εκεί δημιούργησα και το ξενοδοχείο «Νισανιάν», που σήμερα το διαχειρίζονται τρία από τα παιδιά μου και η πρώην γυναίκα μου. Παράλληλα, σε συνεργασία με τον μεγαλύτερο μαθηματικό στην Τουρκία και φίλο μου Αλί Νεσίν, δημιουργήσαμε το «Μαθηματικό Χωριό», κοντά στο Σιρίντζε. Ξεκίνησε ως καλοκαιρινό σχολείο, αλλά σήμερα έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές του για όλο τον χρόνο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά τη μεγάλη επιτυχία που είχε το σχολείο μας, εμπλουτίσαμε τη διδασκαλία δημιουργώντας μια φιλοσοφική και θεατρική σχολή, και σχεδιάζουμε μελλοντικά να το επεκτείνουμε και στον τομέα της αρχαιολογίας. Οι πανεπιστημιακοί και διανοούμενοι που διδάσκουν είναι οι πλέον υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικοί που διαθέτει η χώρα, και γι αυτόν το λόγο έχουμε μεγάλο αριθμό σπουδαστών από όλες τις χώρες. Κατά τη διάρκεια του χρόνου 3.000 με 4.000 φοιτητές φιλοξενούνται και παρακολουθούν τα σεμινάρια. Την καλοκαιρινή περίοδο έρχονται για να διδάξουν περισσότεροι από 50 ακαδημαϊκοί από όλο τον κόσμο. Πρόσφατα, στο σεμινάριο για τον Πλάτωνα, συμμετείχαν 60 σπουδαστές και πολλοί πανεπιστημιακοί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Γιατί ζητήσατε άσυλο από την Ελλάδα κι όχι από μια άλλη ευρωπαϊκή χώρα;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ανέκαθεν αισθανόμουν κοντά με την Ελλάδα. Είναι μια όμορφη και πολιτισμένη χώρα και θα ήμουν ευτυχής να περάσω τη νέα αυτή περίοδο της ζωής μου εδώ. Έχω επισκεφθεί πολλές φορές την Ελλάδα, ειδικότερα τα νησιά του Αιγαίου και την αισθάνομαι σαν μια από τις πατρίδες μου. Ακόμη ένας λόγος, είναι ότι δεν θέλω να απομακρυνθώ πολύ από το χωριό μου, το Σιρίντζε, που ήταν το επίκεντρο των δραστηριοτήτων μου για 25 χρόνια. Ήδη μου έχει δοθεί η άδεια παραμονής από την ελληνική κυβέρνηση για 6 μήνες και ελπίζω σύντομα να μου δοθεί και το πολιτικό άσυλο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μένοντας στην Ελλάδα ποια είναι τα σχέδιά σας; Σε ποιους τομείς θα δραστηριοποιηθείτε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Καταρχάς θα ήθελα να ολοκληρώσω κάποια βιβλία και κατά δεύτερον θα ήθελα να δραστηριοποιηθώ στον τομέα της εκπαίδευσης, γιατί στην Τουρκία σήμερα υπάρχουν εκατοντάδες πανεπιστημιακοί που θέλουν να εργαστούν σε ένα ελεύθερο περιβάλλον. Ο μεγάλος μου στόχος είναι να δημιουργήσω μια σχολή σε κάποιο νησί, στα πρότυπα του «Μαθηματικού Χωριού» που έχουμε δημιουργήσει δίπλα από το Σιρίντζε, και αυτό να εξελιχθεί σε ένα ανοιχτό πανεπιστήμιο για ανθρώπους από όλο τον κόσμο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα θέλατε να δώσετε ένα μήνυμα σε όλους αυτούς που ενδιαφέρονται και είναι αλληλέγγυοι προς εσάς;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η ελευθερία δεν έχει καμία σχέση με τις συνθήκες που ζεις ή που σου έχουν επιβάλει να ζεις. Η ψυχή μας πρέπει να είναι ελεύθερη. Ακόμα και μέσα στη φυλακή μπορείς να είσαι ελεύθερος. Το σημαντικό είναι να κρατήσεις τη γραμμή.</span></p>
<p> </p>
<p> </p>Aντώνης Παυλίδης2017-08-17T20:55:19Z2017-08-17T20:55:19Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/812-a-Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Αντώνης Παυλίδης είναι από τους πρωτεργάτες της συμμαχίας μεταξύ των θυμάτων των τριών Γενοκτονιών των αρχών του 20ού αιώνα, Αρμενίων, Ασσυρίων, Ελλήνων. Όλα ξεκίνησαν από την Κομοτηνή το 2008, με το 1ο διεθνές συνέδριο: «Τρεις Γενοκτονίες, Μια Στρατηγική», τον Μάιο του 2008. Ακολούθησε τον Σεπτέμβρη του 2010 το 2ο συνέδριο στην παλαιά Βουλή, στην Αθήνα, ενώ ετοιμάζεται το 3ο. Παράλληλα, εδώ κι ένα χρόνο, ήταν ο πρωτεργάτης της συγκρότησης του «Δικτύου Αναγνώρισης Γενοκτονιών» στην Ελλάδα, όπου συμμετέχουν στελέχη από τον ποντιακό και μικρασιατικό χώρο, καθώς και από την ασσυριακή και την αρμενική κοινότητα. Σπούδασε Παιδαγωγικά και Πολιτικές Επιστήμες, μεταπτυχιακά στη νεότερη Οθωμανική Ιστορία, διδακτορική διατριβή στην Κοινωνιολογία. Με σημαντικό συγγραφικό έργο, εισηγήσεις σε επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, με τεράστιο αριθμό ομιλιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου ως πυρήνα τοποθετεί την εκπαίδευση, την ιστορία και τον ελληνισμό της Ανατολής. Δίδαξε «Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης» στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ τα τελευταία 15 χρόνια διδάσκει «Ιστορία του ελληνισμού της Ανατολής και όψεις της σύγχρονης τουρκικής κοινωνίας» (μεταπτυχιακού επιπέδου) στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας. Χαρακτηριστική περίπτωση συνδυασμού επιστήμονα και ακτιβιστή. Πρόεδρος του «Πανελληνίου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών», μέλος πολλών επιστημονικών και κοινωνικών φορέων και Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ελληνοαρμενικής Φιλίας.</span></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 8pt;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Pavlidis_A.jpg" alt="Pavlidis A" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br />Στον Σαρκίς Αγαμπατιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 8pt;">Απρίλιος- Ιούνιος 2017, τεύχος 93</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Κύριε Παυλίδη, είναι γεγονός ότι πρωταγωνιστήσατε στη συμμαχία των θυμάτων των Γενοκτονιών των αρχών του 20ού αιώνα από τον ίδιο θύτη. Ποια είναι κατά την άποψή σας, η σημασία αυτής της συμμαχίας; Περιγράψτε μας τις προτεραιότητες του «Δικτύου Αναγνώρισης Γενοκτονιών», του οποίου άλλωστε είστε Συντονιστής</strong>.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Η ενότητα των θυμάτων των τριών Γενοκτονιών είναι σημαντική προϋπόθεση για την επιτυχία του αγώνα τους. Την ενότητα αυτή θα τη χαρακτήριζα ως «συμμαχία των αθώων».</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Η συμμαχία αυτή προσθέτει τεράστια δυναμική στον αγώνα, που είναι αγώνας για τη νίκη της ανθρωπότητας απέναντι στη βαρβαρότητα, για τον θρίαμβο της ζωής πάνω στην ιδεολογία του θανάτου. Πρόκειται δηλαδή με άλλα λόγια για το σημαντικότερο αγώνα πάνω στον πλανήτη.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ως Δίκτυο εργαζόμαστε αθόρυβα και συστηματικά, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Μας ενδιαφέρει η ουσία, να εντοπιστεί η επόμενη χώρα που θα προχωρήσει στην αναγνώριση των τριών Γενοκτονιών. Στην επόμενη συνεδρίασή μας θα εξετάσουμε όλα τα δεδομένα.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Επιπλέον, μετά την ανέγερση του μνημείου στον Πειραιά, θα εξετάσουμε τις δυνατότητες ανέγερσης και άλλων μνημείων και σε άλλες πόλεις. Μας ενδιαφέρει η Αθήνα και όχι μόνο, ακόμη και πόλεις του εξωτερικού.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Στόχος είναι η διεύρυνση των συνεργασιών του Δικτύου, που σημαίνει ανάπτυξη των δυνατοτήτων του. Τέλος προγραμματίζουμε την πραγματοποίηση του 3ου διεθνούς συνεδρίου «Τρεις Γενοκτονίες, μια Στρατηγική».</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Πέστε μας σχετικά με το μνημείο της Γενοκτονίας στον Πειραιά, που ξεκίνησε με δική σας πρωτοβουλία. Ακόμη, θα έχετε ακούσει ότι υπάρχουν διάφορες απόψεις γι’ αυτό. Ποια είναι η δική σας γνώμη;</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Όλα ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2015, όπου με επιστολή μας στους Δήμους–Λιμάνια της χώρας που υποδέχτηκαν πρόσφυγες, ζητήσαμε να ανεγείρουν μνημεία Γενοκτονίας σε εμφανή σημεία στη θάλασσα, που να θυμίζουν την έλευση όσων προγόνων μας είχαν επιβιώσει της Γενοκτονίας. Ανταποκρίθηκε ο Πειραιάς, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού του Συμβουλίου, ενώ ο δημοτικός σύμβουλος Ευάγγελος Μαρινάκης ζήτησε να καλύψει το κόστος του μνημείου, στη μνήμη της Πόντιας μητέρας του.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά την επιλογή του δημιουργού από τον δωρητή, χρειάστηκε πολύς χρόνος για να δημιουργηθεί.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ένας άλλος λόγος της καθυστέρησης ήταν η αναδιαμόρφωση της πλατείας Αλεξάνδρας, η οποία θα μετονομαστεί σε «πλατεία 19ης Μαΐου». Τελικά, τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν στις 21 Μαΐου. Πρόκειται για μια μεγαλειώδη σύνθεση, πολλαπλά συμβολική.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Έχω ακούσει και διαβάσει διάφορες απόψεις, ο θόρυβος που γίνεται είναι δικαιολογημένος κατά την άποψή μου, επειδή πρωτίστως είναι μνημείο Γενοκτονίας, επιπλέον θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν πρόκειται για ένα συμβατικό έργο, αλλά μοντέρνο, που περικλείει όμως μέσα του μνήμη, σύμβολα, τόπους, ανθρώπους. Είναι κάτι μοναδικό και πρωτόγνωρο και γι’ αυτό είναι φυσικό να έχει διάφορες αναγνώσεις.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσες τις συζητήσεις που γίνονται σχετικά με αυτό. Είναι βέβαιο ότι όλοι θέλουν να το επισκεφτούν και να το παρατηρήσουν από κοντά. Είμαστε ευγνώμονες στον Δήμο και τον δωρητή και αναμένουμε κι άλλους μιμητές, γιατί ο αγώνας αυτός μόλις τώρα ξεκίνησε.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ως Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποντίων Εκπαιδευτικών έχετε υπογράψει ένα σύμφωνο συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Αναμφισβήτητα αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, αλλά και ασυνήθιστο. Μιλήστε μας γι’ αυτό.</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το σύμφωνο υπογράφτηκε τον Ιούνιο του 2016 και επεκτάθηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, με τη συμμετοχή και της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης (Ο.Σ.Ε.Π.Ε.). Ένα σύμφωνο όμως είναι απλώς ένα κείμενο καλών προθέσεων. Μπορούν να συνταχθούν και να υπογραφούν πολλά τέτοια. Αυτό από μόνο του δεν λέει τίποτε.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Σημασία δεν έχουν οι υπογραφές αυτές καθαυτές, αλλά η υλοποίησή του. Εμείς επεξεργαζόμαστε τα δεδομένα, καταλήγουμε σε συγκεκριμένες και υλοποιήσιμες προτάσεις. Για να γίνει όμως αυτό οφείλουμε, αν και εθελοντές, να εργαζόμαστε με επαγγελματική νοοτροπία. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο ρόλος του Πρύτανη κ. Αχιλλέα Ζαπράνη είναι καθοριστικός. Πρόκειται για ένα άνθρωπο ευφυή, ένα επιστήμονα υψηλού κύρους, ευαισθησίας και ήθους. Αυτός άνοιξε τις πύλες του Πανεπιστημίου σε εμάς, και συνεπώς στον ποντιακό ελληνισμό και όχι μόνο. Εμείς τον τιμήσαμε πρόσφατα, για όσα έχει κάνει μέχρι τώρα. Τα καλύτερα όμως βρίσκονται μπροστά μας.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες ίδρυσης Ινστιτούτου σπουδών των λαών της Ανατολής. Άλλα σημεία του συμφώνου προβλέπουν: τη λειτουργία σχολείου διδασκαλίας της ποντιακής διαλέκτου (φέτος λειτούργησαν, με μεγάλη επιτυχία, 10 τμήματα στα οποία δίδαξαν μέλη μας εθελοντικά, ενώ θα λειτουργήσουν και από το επόμενο φθινόπωρο), την ίδρυση – για πρώτη φορά στην ιστορία της εκπαίδευσης – τμήματος μεταπτυχιακών σπουδών στην ποντιακή διάλεκτο (αν όλα πάνε καλά προβλέπεται να ξεκινήσει από τις αρχές του 2018), τη διδασκαλία της ποντιακής διαλέκτου μέσω του διαδικτύου, σε τμήματα που θα συγκροτηθούν από την Ο.Σ.Ε.Π.Ε., ενώ συζητάμε το ενδεχόμενο πραγματοποίησης εκεί του 3ου συνεδρίου «Τρεις Γενοκτονίες, μια Στρατηγική» κ.ά.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Σύλλογος Ελληνοαρμενικής Φιλίας, του οποίου είστε Γενικός Γραμματέας, πέρασε μια φάση σχετικής αδράνειας. Σχεδιάζετε κάτι;</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Έχετε δίκιο, παρόλο που ο ηλεκτρονικός κόμβος του Συλλόγου ellinoarmeniki-filia.gr λειτουργεί ανελλιπώς και ενημερώνεται συνεχώς. Είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τον Πρόεδρο Νίκο Λυγερό. Κατά τις επόμενες ημέρες θα συνεδριάσει το Δ.Σ. και θα θέσει προτεραιότητες για το επόμενο διάστημα. Μπορώ να σας πω ότι μας ενδιαφέρει η περίπτωση του Αρτσάχ και σκοπεύουμε να λάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες. Σε κάθε περίπτωση στρατηγικός μας στόχος είναι να φέρουμε τους δύο ιστορικούς λαούς Ελλάδας και Αρμενίας ακόμη πιο κοντά. Αυτό μπορεί να γίνει με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και με ενδυνάμωση της δράσης μας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Κύριε Παυλίδη, σας ευχαριστούμε που είχατε την καλοσύνη να συζητήσετε μαζί μας τα σημαντικά αυτά θέματα.</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Εγώ σας ευχαριστώ. Ήταν χαρά μου να επικοινωνήσω με την ελληνο-αρμενική κοινότητα. Άλλωστε, πάντα είχα την αίσθηση ότι αποτελώ κι εγώ μέλος της.</span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Αντώνης Παυλίδης είναι από τους πρωτεργάτες της συμμαχίας μεταξύ των θυμάτων των τριών Γενοκτονιών των αρχών του 20ού αιώνα, Αρμενίων, Ασσυρίων, Ελλήνων. Όλα ξεκίνησαν από την Κομοτηνή το 2008, με το 1ο διεθνές συνέδριο: «Τρεις Γενοκτονίες, Μια Στρατηγική», τον Μάιο του 2008. Ακολούθησε τον Σεπτέμβρη του 2010 το 2ο συνέδριο στην παλαιά Βουλή, στην Αθήνα, ενώ ετοιμάζεται το 3ο. Παράλληλα, εδώ κι ένα χρόνο, ήταν ο πρωτεργάτης της συγκρότησης του «Δικτύου Αναγνώρισης Γενοκτονιών» στην Ελλάδα, όπου συμμετέχουν στελέχη από τον ποντιακό και μικρασιατικό χώρο, καθώς και από την ασσυριακή και την αρμενική κοινότητα. Σπούδασε Παιδαγωγικά και Πολιτικές Επιστήμες, μεταπτυχιακά στη νεότερη Οθωμανική Ιστορία, διδακτορική διατριβή στην Κοινωνιολογία. Με σημαντικό συγγραφικό έργο, εισηγήσεις σε επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, με τεράστιο αριθμό ομιλιών στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπου ως πυρήνα τοποθετεί την εκπαίδευση, την ιστορία και τον ελληνισμό της Ανατολής. Δίδαξε «Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης» στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ενώ τα τελευταία 15 χρόνια διδάσκει «Ιστορία του ελληνισμού της Ανατολής και όψεις της σύγχρονης τουρκικής κοινωνίας» (μεταπτυχιακού επιπέδου) στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας. Χαρακτηριστική περίπτωση συνδυασμού επιστήμονα και ακτιβιστή. Πρόεδρος του «Πανελληνίου Συνδέσμου Ποντίων Εκπαιδευτικών», μέλος πολλών επιστημονικών και κοινωνικών φορέων και Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ελληνοαρμενικής Φιλίας.</span></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 8pt;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Pavlidis_A.jpg" alt="Pavlidis A" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br />Στον Σαρκίς Αγαμπατιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 8pt;">Απρίλιος- Ιούνιος 2017, τεύχος 93</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Κύριε Παυλίδη, είναι γεγονός ότι πρωταγωνιστήσατε στη συμμαχία των θυμάτων των Γενοκτονιών των αρχών του 20ού αιώνα από τον ίδιο θύτη. Ποια είναι κατά την άποψή σας, η σημασία αυτής της συμμαχίας; Περιγράψτε μας τις προτεραιότητες του «Δικτύου Αναγνώρισης Γενοκτονιών», του οποίου άλλωστε είστε Συντονιστής</strong>.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Η ενότητα των θυμάτων των τριών Γενοκτονιών είναι σημαντική προϋπόθεση για την επιτυχία του αγώνα τους. Την ενότητα αυτή θα τη χαρακτήριζα ως «συμμαχία των αθώων».</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Η συμμαχία αυτή προσθέτει τεράστια δυναμική στον αγώνα, που είναι αγώνας για τη νίκη της ανθρωπότητας απέναντι στη βαρβαρότητα, για τον θρίαμβο της ζωής πάνω στην ιδεολογία του θανάτου. Πρόκειται δηλαδή με άλλα λόγια για το σημαντικότερο αγώνα πάνω στον πλανήτη.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ως Δίκτυο εργαζόμαστε αθόρυβα και συστηματικά, χωρίς τυμπανοκρουσίες. Μας ενδιαφέρει η ουσία, να εντοπιστεί η επόμενη χώρα που θα προχωρήσει στην αναγνώριση των τριών Γενοκτονιών. Στην επόμενη συνεδρίασή μας θα εξετάσουμε όλα τα δεδομένα.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Επιπλέον, μετά την ανέγερση του μνημείου στον Πειραιά, θα εξετάσουμε τις δυνατότητες ανέγερσης και άλλων μνημείων και σε άλλες πόλεις. Μας ενδιαφέρει η Αθήνα και όχι μόνο, ακόμη και πόλεις του εξωτερικού.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Στόχος είναι η διεύρυνση των συνεργασιών του Δικτύου, που σημαίνει ανάπτυξη των δυνατοτήτων του. Τέλος προγραμματίζουμε την πραγματοποίηση του 3ου διεθνούς συνεδρίου «Τρεις Γενοκτονίες, μια Στρατηγική».</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Πέστε μας σχετικά με το μνημείο της Γενοκτονίας στον Πειραιά, που ξεκίνησε με δική σας πρωτοβουλία. Ακόμη, θα έχετε ακούσει ότι υπάρχουν διάφορες απόψεις γι’ αυτό. Ποια είναι η δική σας γνώμη;</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Όλα ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 2015, όπου με επιστολή μας στους Δήμους–Λιμάνια της χώρας που υποδέχτηκαν πρόσφυγες, ζητήσαμε να ανεγείρουν μνημεία Γενοκτονίας σε εμφανή σημεία στη θάλασσα, που να θυμίζουν την έλευση όσων προγόνων μας είχαν επιβιώσει της Γενοκτονίας. Ανταποκρίθηκε ο Πειραιάς, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού του Συμβουλίου, ενώ ο δημοτικός σύμβουλος Ευάγγελος Μαρινάκης ζήτησε να καλύψει το κόστος του μνημείου, στη μνήμη της Πόντιας μητέρας του.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά την επιλογή του δημιουργού από τον δωρητή, χρειάστηκε πολύς χρόνος για να δημιουργηθεί.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ένας άλλος λόγος της καθυστέρησης ήταν η αναδιαμόρφωση της πλατείας Αλεξάνδρας, η οποία θα μετονομαστεί σε «πλατεία 19ης Μαΐου». Τελικά, τα αποκαλυπτήρια του μνημείου έγιναν στις 21 Μαΐου. Πρόκειται για μια μεγαλειώδη σύνθεση, πολλαπλά συμβολική.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Έχω ακούσει και διαβάσει διάφορες απόψεις, ο θόρυβος που γίνεται είναι δικαιολογημένος κατά την άποψή μου, επειδή πρωτίστως είναι μνημείο Γενοκτονίας, επιπλέον θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι δεν πρόκειται για ένα συμβατικό έργο, αλλά μοντέρνο, που περικλείει όμως μέσα του μνήμη, σύμβολα, τόπους, ανθρώπους. Είναι κάτι μοναδικό και πρωτόγνωρο και γι’ αυτό είναι φυσικό να έχει διάφορες αναγνώσεις.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσες τις συζητήσεις που γίνονται σχετικά με αυτό. Είναι βέβαιο ότι όλοι θέλουν να το επισκεφτούν και να το παρατηρήσουν από κοντά. Είμαστε ευγνώμονες στον Δήμο και τον δωρητή και αναμένουμε κι άλλους μιμητές, γιατί ο αγώνας αυτός μόλις τώρα ξεκίνησε.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ως Πανελλήνιος Σύνδεσμος Ποντίων Εκπαιδευτικών έχετε υπογράψει ένα σύμφωνο συνεργασίας με το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας.</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Αναμφισβήτητα αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, αλλά και ασυνήθιστο. Μιλήστε μας γι’ αυτό.</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το σύμφωνο υπογράφτηκε τον Ιούνιο του 2016 και επεκτάθηκε τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, με τη συμμετοχή και της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης (Ο.Σ.Ε.Π.Ε.). Ένα σύμφωνο όμως είναι απλώς ένα κείμενο καλών προθέσεων. Μπορούν να συνταχθούν και να υπογραφούν πολλά τέτοια. Αυτό από μόνο του δεν λέει τίποτε.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Σημασία δεν έχουν οι υπογραφές αυτές καθαυτές, αλλά η υλοποίησή του. Εμείς επεξεργαζόμαστε τα δεδομένα, καταλήγουμε σε συγκεκριμένες και υλοποιήσιμες προτάσεις. Για να γίνει όμως αυτό οφείλουμε, αν και εθελοντές, να εργαζόμαστε με επαγγελματική νοοτροπία. Σε κάθε περίπτωση πάντως ο ρόλος του Πρύτανη κ. Αχιλλέα Ζαπράνη είναι καθοριστικός. Πρόκειται για ένα άνθρωπο ευφυή, ένα επιστήμονα υψηλού κύρους, ευαισθησίας και ήθους. Αυτός άνοιξε τις πύλες του Πανεπιστημίου σε εμάς, και συνεπώς στον ποντιακό ελληνισμό και όχι μόνο. Εμείς τον τιμήσαμε πρόσφατα, για όσα έχει κάνει μέχρι τώρα. Τα καλύτερα όμως βρίσκονται μπροστά μας.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Κατά το επόμενο ακαδημαϊκό έτος θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες ίδρυσης Ινστιτούτου σπουδών των λαών της Ανατολής. Άλλα σημεία του συμφώνου προβλέπουν: τη λειτουργία σχολείου διδασκαλίας της ποντιακής διαλέκτου (φέτος λειτούργησαν, με μεγάλη επιτυχία, 10 τμήματα στα οποία δίδαξαν μέλη μας εθελοντικά, ενώ θα λειτουργήσουν και από το επόμενο φθινόπωρο), την ίδρυση – για πρώτη φορά στην ιστορία της εκπαίδευσης – τμήματος μεταπτυχιακών σπουδών στην ποντιακή διάλεκτο (αν όλα πάνε καλά προβλέπεται να ξεκινήσει από τις αρχές του 2018), τη διδασκαλία της ποντιακής διαλέκτου μέσω του διαδικτύου, σε τμήματα που θα συγκροτηθούν από την Ο.Σ.Ε.Π.Ε., ενώ συζητάμε το ενδεχόμενο πραγματοποίησης εκεί του 3ου συνεδρίου «Τρεις Γενοκτονίες, μια Στρατηγική» κ.ά.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Σύλλογος Ελληνοαρμενικής Φιλίας, του οποίου είστε Γενικός Γραμματέας, πέρασε μια φάση σχετικής αδράνειας. Σχεδιάζετε κάτι;</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Έχετε δίκιο, παρόλο που ο ηλεκτρονικός κόμβος του Συλλόγου ellinoarmeniki-filia.gr λειτουργεί ανελλιπώς και ενημερώνεται συνεχώς. Είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τον Πρόεδρο Νίκο Λυγερό. Κατά τις επόμενες ημέρες θα συνεδριάσει το Δ.Σ. και θα θέσει προτεραιότητες για το επόμενο διάστημα. Μπορώ να σας πω ότι μας ενδιαφέρει η περίπτωση του Αρτσάχ και σκοπεύουμε να λάβουμε σχετικές πρωτοβουλίες. Σε κάθε περίπτωση στρατηγικός μας στόχος είναι να φέρουμε τους δύο ιστορικούς λαούς Ελλάδας και Αρμενίας ακόμη πιο κοντά. Αυτό μπορεί να γίνει με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και με ενδυνάμωση της δράσης μας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Κύριε Παυλίδη, σας ευχαριστούμε που είχατε την καλοσύνη να συζητήσετε μαζί μας τα σημαντικά αυτά θέματα.</span></strong><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Εγώ σας ευχαριστώ. Ήταν χαρά μου να επικοινωνήσω με την ελληνο-αρμενική κοινότητα. Άλλωστε, πάντα είχα την αίσθηση ότι αποτελώ κι εγώ μέλος της.</span></p>Γκαρέν Μιρζογιάν2017-05-28T14:23:41Z2017-05-28T14:23:41Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/782-2017-05-28-14-26-50Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Arial, sans-serif;">Ο Υπουργός Εξωτερικών της Δημοκρατίας του Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ) Γκαρέν Μιρζογιάν επισκέφθηκε την Αθήνα με αφορμή την ομιλία του με θέμα «Σταθερότητα και Ασφάλεια στον Καύκασο και το Ναγκόρνο Καραμπάχ» που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 15 Μαρτίου στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων. Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Arial, sans-serif;">με τον Υπουργό κι είχαν μια πολύ ενδιαφέρουσα συνομιλία.</span></span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Mirzoyan.jpg" alt="Mirzoyan" width="400" height="399" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Οβαννές Γαζαριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Ιανουάριος- Μάρτιος 2017, τεύχος 92</span></strong><br /><br /><br /></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η κατ’ εξακολούθηση επιθετική πολιτική των Αζέρων στο Καραπάχ σε τι αποσκοπεί και τι κέρδη τους έχει αποφέρει, λαμβάνοντας υπόψη τις συνεχόμενες ήττες τους στα πεδία των μαχών;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που ωθούν το Αζερμπαϊτζάν στην υιοθέτηση αυτής της κοντόφθαλμης και μη ρεαλιστικής πολιτικής, η οποία εντάσσεται στα πλαίσια της έντασης και της αποσταθεροποίησης που θέλει να δημιουργήσει στην περιοχή.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Βασικός λόγος είναι ότι οι Αζέροι βλέπουν πως η επιδίωξή τους να πείσουν τη διεθνή κοινή γνώμη ότι το Καραπάχ τους ανήκει έχει αποτύχει παταγωδώς. Έτσι, προσπαθούν, αλλάζοντας τους κανόνες του παιχνιδιού, να επιβάλλουν τις δικές τους θέσεις μέσω των απειλών και των όπλων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Επίσης, να σημειώσουμε ότι η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν έχει και μεγάλα εσωτερικά προβλήματα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το Μπακού ξοδεύει τεράστια ποσά για έργα και αναλήψεις διεθνών αγώνων και εκδηλώσεων, που μοναδικό σκοπό έχουν να ικανοποιήσουν τη μεγαλομανία και την άκρατη φιλοδοξία της ηγεσίας της χώρας, χωρίς να προσφέρουν το παραμικρό στο λαό τους.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Αρκεί να αναφέρουμε ότι ο μέσος μισθός στο «πάμπλουτο» Αζερμπαϊτζάν και στο «μικρό και φτωχό» Καραπάχ είναι ο ίδιος και σε αρκετές περιπτώσεις σε εμάς είναι υψηλότερος.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Έτσι, φαίνεται καθαρά ότι ο Αλίεφ, προσπαθώντας να συγκαλύψει την αδυναμία του να ανεβάσει το βιοτικό επίπεδο του λαού του και προκειμένου να αντιμετωπίσει το συνεχώς αυξανόμενο κύμα οργής, καταφεύγει σε ακραίες αντιδημοκρατικές και αυταρχικές μεθόδους. Προκειμένου να δικαιολογήσει τις μεθόδους αυτές, χρησιμοποιεί τον «μπαμπούλα» του εξωτερικού εχθρού, που στην προκειμένη περίπτωση είναι οι Αρμένιοι και ο πόλεμος.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ποια είναι τα πλεονεκτήματα που έχει ο στρατός του Καραπάχ, ο οποίος, αν και μειονεκτεί σε κάποιους τομείς, έχει καταφέρει να οδηγήσει τον αζερικό στρατό σε ταπεινωτικές ήττες σε όλες τις αναμετρήσεις;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πράγματι, ο αζερικός στρατός είναι και πολυπληθής και καλύτερα οπλισμένος από εμάς. Αυτό, όμως, δεν μας έχει εμποδίσει να είμαστε πάντα εμείς οι νικητές, από την αρχή της ένοπλης σύγκρουσης του ’90 μέχρι και τις τελευταίες μάχες. Συμφωνώ ότι η ποιότητα, η ποσότητα και ο εκσυγχρονισμός των όπλων είναι από τα βασικότερα για ένα στρατό, κι εμείς κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για να φτάσουμε στο ανώτερο σημείο σε αυτά τα επίπεδα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πιστεύω, όμως, ότι το πιο σημαντικό είναι το ψυχικό σθένος του στρατιώτη, η αυταπάρνηση και η αποφασιστικότητά του να υπερασπιστεί το σπίτι και την πατρίδα του. Οι στρατιώτες μας έχουν αποδείξει ότι έχοντας όλα αυτά τα στοιχεία μπορούν να πραγματοποιήσουν θαύματα στα πεδία των μαχών. Αυτό είναι και το πλεονέκτημά μας, ως προς το οποίο πιστεύω ακράδαντα ότι πάντα θα υπερέχουμε.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Από τον τετραήμερο πόλεμο του περασμένου Απρίλη τι μαθήματα νομίζετε ότι μπορούμε να πάρουμε, ώστε να μας βοηθήσουν στη χάραξη μιας μελλοντικής πολιτικής και στρατηγικής;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Οι άνθρωποι πρέπει να παίρνουν μαθήματα από καθετί που βιώνουν, έτσι κι εμείς πήραμε σημαντικά μαθήματα από τον πόλεμο του Απρίλη. Και το σπουδαιότερο νομίζω είναι πως αποδείξαμε ότι όταν είμαστε ενωμένοι, μπορούμε να καταφέρουμε τα πάντα. Ο τετραήμερος πόλεμος ήταν μια σημαντικότατη πρόκληση για τη βιωσιμότητά μας, για την ασφάλειά μας, κι αυτό που μας έδωσε να καταλάβουμε ήταν το πόσο σημαντική είναι η ενότητά μας. Οι Αρμένιοι απέδειξαν ότι όσο κι αν λέμε πως έχουμε διαφορές μεταξύ μας, μπροστά στον κίνδυνο συσπειρωνόμαστε και πετυχαίνουμε θαύματα. Ήταν το μεγαλύτερο κέρδος που αποκομίσαμε από αυτόν τον πόλεμο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η συνεχιζόμενη ανασφάλεια κι αβεβαιότητα στη χώρα τι επιπτώσεις έχουν στην καθημερινότητα του κόσμου και πόσο τον επηρεάζουν σε κοινωνικοπολιτικό και οικονομικό επίπεδο;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Οπωσδήποτε η επικρατούσα κατάσταση δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστους τους κατοίκους του Καραπάχ. Όμως, σαν κυβέρνηση καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια, ώστε ο κόσμος να επηρεάζεται όσο το δυνατόν λιγότερο από την υφιστάμενη κατάσταση, και πιστεύω ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό τα έχουμε καταφέρει.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Ακόμα και στη διάρκεια των μαχών, άμα βρισκόσασταν στο Στεπανακέρτ, δε θα καταλαβαίνατε ότι βρίσκεστε στην πρωτεύουσα μιας χώρας που διεξάγει πόλεμο κι έχει δεχθεί επίθεση. Η καθημερινότητα κυλούσε και κυλάει ομαλά, ενώ τα σχολεία δεν έκλεισαν ούτε μια ημέρα. Μόνο στο Ταλίς, που δέχθηκε το μεγαλύτερο βάρος της αζερικής επίθεσης, έκλεισαν για μερικές ημέρες, αλλά προσπαθούμε να βρούμε λύσεις και γι’ αυτό, ώστε να μην επαναληφθεί κάτι τέτοιο. Στο Καραπάχ δεν υπάρχει μετανάστευση, ο κόσμος είναι πολύ δεμένος με την πατρίδα του. Τρανό παράδειγμα αποτελούν οι νέοι που μεταβαίνουν στο εξωτερικό για σπουδές σε ξένα πανεπιστήμια, αλλά ποτέ δε μένουν εκεί, πάντα επιστρέφουν μετά το πέρας των σπουδών τους. Εν κατακλείδι, πράττουμε ό,τι είναι δυνατόν, ώστε ο κόσμος να έχει μια ήρεμη και ασφαλή διαβίωση, και σας διαβεβαιώνω ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό το έχουμε καταφέρει.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Τι αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει η πολιτική που έχει υιοθετηθεί από τον Αλίεφ, ο οποίος φαίνεται να στοχοποιεί και να προσφεύγει σε ένδικα μέσα εναντίον όποιου επισκέπτεται ή γράφει άρθρα κατά της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Είναι ένα πρώτο και μεγάλο δείγμα ότι η πολιτική τους έχει υποστεί βαρύ κλονισμό. Έχουν καταλάβει ότι η αλήθεια είναι εναντίον τους και αντιδρούν σπασμωδικά. Βλέπουν ότι όποιος επισκέπτεται το Καραπάχ καταλαβαίνει ότι το δίκιο είναι με το μέρος των Αρμενίων, κι έτσι αντιδρούν καταστρατηγώντας κάθε έννοια ηθικής και διεθνούς νομιμότητας. Το ότι κατάφεραν να συνεργαστούν με ένα εξίσου αυταρχικό και αντιδημοκρατικό καθεστώς για να συλλάβουν ένα δημοσιογράφο, τον Αλεξάντερ Λάπσιν, δε θεωρείται επιτυχία, το αντίθετο μάλιστα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το όλο θέμα προκάλεσε το ενδιαφέρον μεγάλου αριθμού δημοσιογράφων, οι οποίοι εκδήλωσαν την πρόθεση να επισκεφθούν το Καραπάχ για να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή και να ενημερώσουν τη διεθνή κοινή γνώμη. Αυτό σίγουρα δε θα αρέσει καθόλου στο Μπακού. Έφτασαν μάλιστα οι Αζέροι σε τέτοιο βαθμό ανοησίας, ώστε να καταδικάσουν σε βαθμό κακουργήματος ευρωπαίους ευρωβουλευτές που μας υποστήριξαν. Πιθανόν να πιστεύουν ότι βραχυπρόθεσμα θα έχουν κάποια οφέλη, όμως μακροπρόθεσμα σίγουρα θα βγουν χαμένοι.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων στο ζήτημα του Καραπάχ, και συγκεκριμένα της Ρωσίας και των Η.Π.Α., ποια είναι; Ποιες ισορροπίες διατηρούνται και σε ποιες αλλαγές υπόκεινται;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η πολιτική των ξένων δυνάμεων υπόκειται σε αλλαγές. Η Ρωσία, που παρουσιάζεται –και είναι πιστεύω- στενή σύμμαχος της Αρμενίας σε πολλά επίπεδα, είδαμε να πουλάει οπλισμό στο Αζερμπαϊτζάν. Οι Η.Π.Α. και η Γαλλία, μαζί με τη Ρωσία, παρουσιάζονται στην περιοχή μόνο ως συμπροεδρεύοντες της ομάδας του Μινσκ. Οι Αζέροι δείχνουν να μη θέλουν περισσότερη ενεργή συμμετοχή των παραπάνω συμβαλλομένων, να μη θέλουν δηλαδή να επηρεάσουν την ισχύουσα επεμβατική κατάσταση των μεγάλων δυνάμεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Αντίθετα, εγώ πιστεύω ότι η συμμετοχή τους πρέπει να γίνει πιο αισθητή, καθώς και οι τρεις διατυπώνουν την ίδια άποψη εδώ και χρόνια, ότι η όποια λύση πρέπει να δοθεί μέσα από ειρηνικές διαδικασίες σε διπλωματικό επίπεδο, κάτι που διαμηνύουν με κάθε ευκαιρία στον Αλίεφ. Αυτό από μόνο του όμως δεν είναι αρκετό. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να περάσει στους Αζέρους, με πολύ πιο αποφασιστικό τρόπο, το μήνυμα ότι όσο διατηρούν την ένταση στην περιοχή κι όσο συνεχίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, θα υφίστανται βαρύτατες κυρώσεις.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Πόσο κοντά ή πόσο μακριά πιστεύετε ότι βρίσκεται η λύση του ζητήματος του Καραπάχ και ποια νομίζετε ότι είναι εκείνα τα δεδομένα που θα επιταχύνουν την οριστική λύση;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η λύση για το ζήτημα του Καραπάχ δόθηκε το 1988, όταν ο λαός ξεσηκώθηκε και απαίτησε την απόσχισή του από το Αζερμπαϊτζάν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η λύση δόθηκε το 1991, όταν ο λαός ψήφισε με ποσοστό συντριπτικό υπέρ της ανεξαρτησίας του Καραπάχ. Η λύση δόθηκε στα πεδία των μαχών, όταν οι Αρμένιοι του Καραπάχ, αλλά και της Αρμενίας και της διασποράς, θεμελίωσαν την ανεξαρτησία μας με το αίμα τους. Οπότε αυτό το ζήτημα το έχουμε λύσει.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το θέμα τώρα είναι να πείσουμε τη διεθνή κοινότητα ότι δεν γίνεται να επιστρέφουμε στο παρελθόν. Δεν γίνεται να παραδοθούμε σε ένα μεσαιωνικό τουρκοκρατούμενο καθεστώς. Έχουμε αποφασίσει την πορεία και τον δρόμο μας, κι αυτός δεν είναι άλλος από την ανεξαρτησία, η οποία, αργά ή γρήγορα, θα αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Μια αναγνώριση που θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε Καραπάχ και Αζερμπαϊτζάν να ζήσουν αρμονικά, σαν καλοί γείτονες. Αυτό είναι το ζητούμενο από εμάς, κι όχι η καταστροφή του Αζερμπαϊτζάν, εάν αυτό πιστεύουν κάποιοι.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Συχνά, έλληνες και ξένοι συνομιλητές συγκρίνουν ή προσπαθούν να βρουν ομοιότητες μεταξύ του ζητήματος του Καραπάχ και άλλων παρόμοιων περιπτώσεων, όπως π.χ. του Κυπριακού. Πιστεύετε ότι έχουν βάση τέτοιες συγκρίσεις;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Καταρχάς, είναι λάθος να ομαδοποιούμε ή να προσπαθούμε να βρούμε ομοιότητες σε διαφορετικές διενέξεις. Κάθε διένεξη έχει την ιδιαιτερότητά της, το δικό της ιστορικό, τα αίτια και τις συγκεκριμένες ιδιομορφίες της. Γι’ αυτόν το λόγο, ούτε μπορούν να ομαδοποιηθούν, ούτε να παρουσιαστούν σαν ενιαίο πρόβλημα που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με μία λύση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το ζήτημα του Καραπάχ είναι κατά βάθος μια θεμελιώδης δημοκρατική αρχή, ένα αναφαίρετο δικαίωμα κάθε λαού και κάθε έθνους: η αυτοδιάθεση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Ο λαός του Καραπάχ έχει ορίσει αυτό του το δικαίωμα. Έχει απαντήσει σε κάθε ενδιαφερόμενο ότι αυτός και μόνο αυτός θα καθορίζει το πώς θέλει να ζήσει, κάτι για το οποίο έχει αγωνιστεί σκληρά και, αν χρειαστεί, θα συνεχίσει να αγωνίζεται. Τον δρόμο τον δικό μας τον έχουν περάσει κι άλλοι λαοί, οι οποίοι έχουν παλέψει σκληρά για να έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν οι ίδιοι το πώς θέλουν να ζήσουν, κάποιοι μάλιστα συνεχίζουν να παλεύουν. Αυτό είναι το μοναδικό σημείο στο οποίο μπορώ να δω ομοιότητες με άλλους λαούς ή έθνη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Έχοντας υπόψη ότι το Αζερμπαϊτζάν τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει τεράστιο πλούτο, μέσω του οποίου μπορεί να εξαγοράσει ή να επηρεάσει διεθνείς παράγοντες, πώς μπορούμε να αντιδράσουμε ώστε να εξισορροπήσουμε αυτό το πλεονέκτημα των Αζέρων;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου κάποια στιγμή θα εξαντληθούν, δεν μπορεί να διαρκέσουν επ’ άπειρον. Αυτό που δεν έχει τέλος είναι η σωστή χρήση του μυαλού, ο πατριωτισμός και το θάρρος μας. Σε όλα αυτά εμείς έχουμε ανεξάντλητα αποθέματα και μπορούμε πανεύκολα να τα χρησιμοποιήσουμε για να πετύχουμε τους στόχους μας. Μπορεί να ζούμε άλλος στο Καραπάχ, άλλος στην Αρμενία κι άλλος στη διασπορά, αλλά ο καθένας δίνει τον αγώνα του, από το δικό του μετερίζι και με όποιον τρόπο μπορεί, ώστε να πετύχουμε τον κοινό μας σκοπό. Αυτός ο κοινός σκοπός είναι που μας ενώνει όλους και που, χρησιμοποιώντας τα δικά μας ανεξάντλητα αποθέματα, θα μας δώσει την τελική νίκη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η τελευταία μου ερώτηση έχει σχέση με την κοινότητά μας. Εδώ και 21 χρόνια, κάθε καλοκαίρι, ο Δήμος Άνω Σύρου φιλοξενεί παιδιά από το Καραπάχ, προσφέροντάς τους 20 ημέρες ξέγνοιαστων διακοπών. Αυτό το εγχείρημα τι αντίκτυπο έχει στον κόσμο;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Είναι μια πανέμορφη πρωτοβουλία για την οποία είμαστε ευγνώμονες. Δεν μπορώ να ευχαριστήσω ονομαστικά, γιατί, παρόλο που οι δήμαρχοι αλλάζουν, το εγχείρημα συνεχίζεται. Σε όλο αυτό εγώ βλέπω και τη συμμετοχή της κοινότητας, για την οποία ο λαός του Καραπάχ είναι ευγνώμων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Θα μπορούσα να πω ότι στο Καραπάχ, αυτήν τη στιγμή, η Σύρος είναι πιο γνωστή ακόμη κι από την Αθήνα, κι αυτό επειδή τα παιδιά που επιστρέφουν και διηγούνται το πόσο όμορφα πέρασαν και το πόσο καλή αντιμετώπιση είχαν από τους ντόπιους, γίνονται οι καλύτεροι πρεσβευτές της Σύρου. Άλλωστε, είναι γνωστή σε όλους η παραδοσιακά αδελφική φιλία μεταξύ Ελλήνων και Αρμενίων, η οποία αποκτά μεγαλύτερη αξία, καθώς ξέρουμε ότι, παρά τη δύσκολη συγκυρία που περνά η χώρα, οι έλληνες αδελφοί μας κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να παρέχουν την καλύτερη φιλοξενία στα παιδιά μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Εμείς, το Υπουργείο Εξωτερικών, προσπαθούμε να βοηθήσουμε όσο περισσότερο μπορούμε. Επίσης, να προσθέσω ότι κάνουμε ενέργειες, ώστε, μέσω της δημοτικής αρχής του νησιού, οι κάτοικοι του Καραπάχ και της Σύρου να έρθουν ακόμα πιο κοντά.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Arial, sans-serif;">Ο Υπουργός Εξωτερικών της Δημοκρατίας του Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ) Γκαρέν Μιρζογιάν επισκέφθηκε την Αθήνα με αφορμή την ομιλία του με θέμα «Σταθερότητα και Ασφάλεια στον Καύκασο και το Ναγκόρνο Καραμπάχ» που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 15 Μαρτίου στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων. Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν </span><span style="font-size: 10pt; font-family: Arial, sans-serif;">με τον Υπουργό κι είχαν μια πολύ ενδιαφέρουσα συνομιλία.</span></span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Mirzoyan.jpg" alt="Mirzoyan" width="400" height="399" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Οβαννές Γαζαριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Ιανουάριος- Μάρτιος 2017, τεύχος 92</span></strong><br /><br /><br /></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η κατ’ εξακολούθηση επιθετική πολιτική των Αζέρων στο Καραπάχ σε τι αποσκοπεί και τι κέρδη τους έχει αποφέρει, λαμβάνοντας υπόψη τις συνεχόμενες ήττες τους στα πεδία των μαχών;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που ωθούν το Αζερμπαϊτζάν στην υιοθέτηση αυτής της κοντόφθαλμης και μη ρεαλιστικής πολιτικής, η οποία εντάσσεται στα πλαίσια της έντασης και της αποσταθεροποίησης που θέλει να δημιουργήσει στην περιοχή.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Βασικός λόγος είναι ότι οι Αζέροι βλέπουν πως η επιδίωξή τους να πείσουν τη διεθνή κοινή γνώμη ότι το Καραπάχ τους ανήκει έχει αποτύχει παταγωδώς. Έτσι, προσπαθούν, αλλάζοντας τους κανόνες του παιχνιδιού, να επιβάλλουν τις δικές τους θέσεις μέσω των απειλών και των όπλων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Επίσης, να σημειώσουμε ότι η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν έχει και μεγάλα εσωτερικά προβλήματα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το Μπακού ξοδεύει τεράστια ποσά για έργα και αναλήψεις διεθνών αγώνων και εκδηλώσεων, που μοναδικό σκοπό έχουν να ικανοποιήσουν τη μεγαλομανία και την άκρατη φιλοδοξία της ηγεσίας της χώρας, χωρίς να προσφέρουν το παραμικρό στο λαό τους.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Αρκεί να αναφέρουμε ότι ο μέσος μισθός στο «πάμπλουτο» Αζερμπαϊτζάν και στο «μικρό και φτωχό» Καραπάχ είναι ο ίδιος και σε αρκετές περιπτώσεις σε εμάς είναι υψηλότερος.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Έτσι, φαίνεται καθαρά ότι ο Αλίεφ, προσπαθώντας να συγκαλύψει την αδυναμία του να ανεβάσει το βιοτικό επίπεδο του λαού του και προκειμένου να αντιμετωπίσει το συνεχώς αυξανόμενο κύμα οργής, καταφεύγει σε ακραίες αντιδημοκρατικές και αυταρχικές μεθόδους. Προκειμένου να δικαιολογήσει τις μεθόδους αυτές, χρησιμοποιεί τον «μπαμπούλα» του εξωτερικού εχθρού, που στην προκειμένη περίπτωση είναι οι Αρμένιοι και ο πόλεμος.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ποια είναι τα πλεονεκτήματα που έχει ο στρατός του Καραπάχ, ο οποίος, αν και μειονεκτεί σε κάποιους τομείς, έχει καταφέρει να οδηγήσει τον αζερικό στρατό σε ταπεινωτικές ήττες σε όλες τις αναμετρήσεις;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πράγματι, ο αζερικός στρατός είναι και πολυπληθής και καλύτερα οπλισμένος από εμάς. Αυτό, όμως, δεν μας έχει εμποδίσει να είμαστε πάντα εμείς οι νικητές, από την αρχή της ένοπλης σύγκρουσης του ’90 μέχρι και τις τελευταίες μάχες. Συμφωνώ ότι η ποιότητα, η ποσότητα και ο εκσυγχρονισμός των όπλων είναι από τα βασικότερα για ένα στρατό, κι εμείς κάνουμε ό,τι είναι δυνατό για να φτάσουμε στο ανώτερο σημείο σε αυτά τα επίπεδα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πιστεύω, όμως, ότι το πιο σημαντικό είναι το ψυχικό σθένος του στρατιώτη, η αυταπάρνηση και η αποφασιστικότητά του να υπερασπιστεί το σπίτι και την πατρίδα του. Οι στρατιώτες μας έχουν αποδείξει ότι έχοντας όλα αυτά τα στοιχεία μπορούν να πραγματοποιήσουν θαύματα στα πεδία των μαχών. Αυτό είναι και το πλεονέκτημά μας, ως προς το οποίο πιστεύω ακράδαντα ότι πάντα θα υπερέχουμε.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Από τον τετραήμερο πόλεμο του περασμένου Απρίλη τι μαθήματα νομίζετε ότι μπορούμε να πάρουμε, ώστε να μας βοηθήσουν στη χάραξη μιας μελλοντικής πολιτικής και στρατηγικής;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Οι άνθρωποι πρέπει να παίρνουν μαθήματα από καθετί που βιώνουν, έτσι κι εμείς πήραμε σημαντικά μαθήματα από τον πόλεμο του Απρίλη. Και το σπουδαιότερο νομίζω είναι πως αποδείξαμε ότι όταν είμαστε ενωμένοι, μπορούμε να καταφέρουμε τα πάντα. Ο τετραήμερος πόλεμος ήταν μια σημαντικότατη πρόκληση για τη βιωσιμότητά μας, για την ασφάλειά μας, κι αυτό που μας έδωσε να καταλάβουμε ήταν το πόσο σημαντική είναι η ενότητά μας. Οι Αρμένιοι απέδειξαν ότι όσο κι αν λέμε πως έχουμε διαφορές μεταξύ μας, μπροστά στον κίνδυνο συσπειρωνόμαστε και πετυχαίνουμε θαύματα. Ήταν το μεγαλύτερο κέρδος που αποκομίσαμε από αυτόν τον πόλεμο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η συνεχιζόμενη ανασφάλεια κι αβεβαιότητα στη χώρα τι επιπτώσεις έχουν στην καθημερινότητα του κόσμου και πόσο τον επηρεάζουν σε κοινωνικοπολιτικό και οικονομικό επίπεδο;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Οπωσδήποτε η επικρατούσα κατάσταση δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστους τους κατοίκους του Καραπάχ. Όμως, σαν κυβέρνηση καταβάλλουμε μεγάλη προσπάθεια, ώστε ο κόσμος να επηρεάζεται όσο το δυνατόν λιγότερο από την υφιστάμενη κατάσταση, και πιστεύω ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό τα έχουμε καταφέρει.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Ακόμα και στη διάρκεια των μαχών, άμα βρισκόσασταν στο Στεπανακέρτ, δε θα καταλαβαίνατε ότι βρίσκεστε στην πρωτεύουσα μιας χώρας που διεξάγει πόλεμο κι έχει δεχθεί επίθεση. Η καθημερινότητα κυλούσε και κυλάει ομαλά, ενώ τα σχολεία δεν έκλεισαν ούτε μια ημέρα. Μόνο στο Ταλίς, που δέχθηκε το μεγαλύτερο βάρος της αζερικής επίθεσης, έκλεισαν για μερικές ημέρες, αλλά προσπαθούμε να βρούμε λύσεις και γι’ αυτό, ώστε να μην επαναληφθεί κάτι τέτοιο. Στο Καραπάχ δεν υπάρχει μετανάστευση, ο κόσμος είναι πολύ δεμένος με την πατρίδα του. Τρανό παράδειγμα αποτελούν οι νέοι που μεταβαίνουν στο εξωτερικό για σπουδές σε ξένα πανεπιστήμια, αλλά ποτέ δε μένουν εκεί, πάντα επιστρέφουν μετά το πέρας των σπουδών τους. Εν κατακλείδι, πράττουμε ό,τι είναι δυνατόν, ώστε ο κόσμος να έχει μια ήρεμη και ασφαλή διαβίωση, και σας διαβεβαιώνω ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό το έχουμε καταφέρει.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Τι αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει η πολιτική που έχει υιοθετηθεί από τον Αλίεφ, ο οποίος φαίνεται να στοχοποιεί και να προσφεύγει σε ένδικα μέσα εναντίον όποιου επισκέπτεται ή γράφει άρθρα κατά της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Είναι ένα πρώτο και μεγάλο δείγμα ότι η πολιτική τους έχει υποστεί βαρύ κλονισμό. Έχουν καταλάβει ότι η αλήθεια είναι εναντίον τους και αντιδρούν σπασμωδικά. Βλέπουν ότι όποιος επισκέπτεται το Καραπάχ καταλαβαίνει ότι το δίκιο είναι με το μέρος των Αρμενίων, κι έτσι αντιδρούν καταστρατηγώντας κάθε έννοια ηθικής και διεθνούς νομιμότητας. Το ότι κατάφεραν να συνεργαστούν με ένα εξίσου αυταρχικό και αντιδημοκρατικό καθεστώς για να συλλάβουν ένα δημοσιογράφο, τον Αλεξάντερ Λάπσιν, δε θεωρείται επιτυχία, το αντίθετο μάλιστα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το όλο θέμα προκάλεσε το ενδιαφέρον μεγάλου αριθμού δημοσιογράφων, οι οποίοι εκδήλωσαν την πρόθεση να επισκεφθούν το Καραπάχ για να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι ποια είναι η κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή και να ενημερώσουν τη διεθνή κοινή γνώμη. Αυτό σίγουρα δε θα αρέσει καθόλου στο Μπακού. Έφτασαν μάλιστα οι Αζέροι σε τέτοιο βαθμό ανοησίας, ώστε να καταδικάσουν σε βαθμό κακουργήματος ευρωπαίους ευρωβουλευτές που μας υποστήριξαν. Πιθανόν να πιστεύουν ότι βραχυπρόθεσμα θα έχουν κάποια οφέλη, όμως μακροπρόθεσμα σίγουρα θα βγουν χαμένοι.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η πολιτική των μεγάλων δυνάμεων στο ζήτημα του Καραπάχ, και συγκεκριμένα της Ρωσίας και των Η.Π.Α., ποια είναι; Ποιες ισορροπίες διατηρούνται και σε ποιες αλλαγές υπόκεινται;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η πολιτική των ξένων δυνάμεων υπόκειται σε αλλαγές. Η Ρωσία, που παρουσιάζεται –και είναι πιστεύω- στενή σύμμαχος της Αρμενίας σε πολλά επίπεδα, είδαμε να πουλάει οπλισμό στο Αζερμπαϊτζάν. Οι Η.Π.Α. και η Γαλλία, μαζί με τη Ρωσία, παρουσιάζονται στην περιοχή μόνο ως συμπροεδρεύοντες της ομάδας του Μινσκ. Οι Αζέροι δείχνουν να μη θέλουν περισσότερη ενεργή συμμετοχή των παραπάνω συμβαλλομένων, να μη θέλουν δηλαδή να επηρεάσουν την ισχύουσα επεμβατική κατάσταση των μεγάλων δυνάμεων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Αντίθετα, εγώ πιστεύω ότι η συμμετοχή τους πρέπει να γίνει πιο αισθητή, καθώς και οι τρεις διατυπώνουν την ίδια άποψη εδώ και χρόνια, ότι η όποια λύση πρέπει να δοθεί μέσα από ειρηνικές διαδικασίες σε διπλωματικό επίπεδο, κάτι που διαμηνύουν με κάθε ευκαιρία στον Αλίεφ. Αυτό από μόνο του όμως δεν είναι αρκετό. Η διεθνής κοινότητα οφείλει να περάσει στους Αζέρους, με πολύ πιο αποφασιστικό τρόπο, το μήνυμα ότι όσο διατηρούν την ένταση στην περιοχή κι όσο συνεχίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, θα υφίστανται βαρύτατες κυρώσεις.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Πόσο κοντά ή πόσο μακριά πιστεύετε ότι βρίσκεται η λύση του ζητήματος του Καραπάχ και ποια νομίζετε ότι είναι εκείνα τα δεδομένα που θα επιταχύνουν την οριστική λύση;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η λύση για το ζήτημα του Καραπάχ δόθηκε το 1988, όταν ο λαός ξεσηκώθηκε και απαίτησε την απόσχισή του από το Αζερμπαϊτζάν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η λύση δόθηκε το 1991, όταν ο λαός ψήφισε με ποσοστό συντριπτικό υπέρ της ανεξαρτησίας του Καραπάχ. Η λύση δόθηκε στα πεδία των μαχών, όταν οι Αρμένιοι του Καραπάχ, αλλά και της Αρμενίας και της διασποράς, θεμελίωσαν την ανεξαρτησία μας με το αίμα τους. Οπότε αυτό το ζήτημα το έχουμε λύσει.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το θέμα τώρα είναι να πείσουμε τη διεθνή κοινότητα ότι δεν γίνεται να επιστρέφουμε στο παρελθόν. Δεν γίνεται να παραδοθούμε σε ένα μεσαιωνικό τουρκοκρατούμενο καθεστώς. Έχουμε αποφασίσει την πορεία και τον δρόμο μας, κι αυτός δεν είναι άλλος από την ανεξαρτησία, η οποία, αργά ή γρήγορα, θα αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Μια αναγνώριση που θα δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε Καραπάχ και Αζερμπαϊτζάν να ζήσουν αρμονικά, σαν καλοί γείτονες. Αυτό είναι το ζητούμενο από εμάς, κι όχι η καταστροφή του Αζερμπαϊτζάν, εάν αυτό πιστεύουν κάποιοι.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Συχνά, έλληνες και ξένοι συνομιλητές συγκρίνουν ή προσπαθούν να βρουν ομοιότητες μεταξύ του ζητήματος του Καραπάχ και άλλων παρόμοιων περιπτώσεων, όπως π.χ. του Κυπριακού. Πιστεύετε ότι έχουν βάση τέτοιες συγκρίσεις;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Καταρχάς, είναι λάθος να ομαδοποιούμε ή να προσπαθούμε να βρούμε ομοιότητες σε διαφορετικές διενέξεις. Κάθε διένεξη έχει την ιδιαιτερότητά της, το δικό της ιστορικό, τα αίτια και τις συγκεκριμένες ιδιομορφίες της. Γι’ αυτόν το λόγο, ούτε μπορούν να ομαδοποιηθούν, ούτε να παρουσιαστούν σαν ενιαίο πρόβλημα που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με μία λύση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το ζήτημα του Καραπάχ είναι κατά βάθος μια θεμελιώδης δημοκρατική αρχή, ένα αναφαίρετο δικαίωμα κάθε λαού και κάθε έθνους: η αυτοδιάθεση.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Ο λαός του Καραπάχ έχει ορίσει αυτό του το δικαίωμα. Έχει απαντήσει σε κάθε ενδιαφερόμενο ότι αυτός και μόνο αυτός θα καθορίζει το πώς θέλει να ζήσει, κάτι για το οποίο έχει αγωνιστεί σκληρά και, αν χρειαστεί, θα συνεχίσει να αγωνίζεται. Τον δρόμο τον δικό μας τον έχουν περάσει κι άλλοι λαοί, οι οποίοι έχουν παλέψει σκληρά για να έχουν το δικαίωμα να αποφασίζουν οι ίδιοι το πώς θέλουν να ζήσουν, κάποιοι μάλιστα συνεχίζουν να παλεύουν. Αυτό είναι το μοναδικό σημείο στο οποίο μπορώ να δω ομοιότητες με άλλους λαούς ή έθνη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Έχοντας υπόψη ότι το Αζερμπαϊτζάν τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει τεράστιο πλούτο, μέσω του οποίου μπορεί να εξαγοράσει ή να επηρεάσει διεθνείς παράγοντες, πώς μπορούμε να αντιδράσουμε ώστε να εξισορροπήσουμε αυτό το πλεονέκτημα των Αζέρων;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου κάποια στιγμή θα εξαντληθούν, δεν μπορεί να διαρκέσουν επ’ άπειρον. Αυτό που δεν έχει τέλος είναι η σωστή χρήση του μυαλού, ο πατριωτισμός και το θάρρος μας. Σε όλα αυτά εμείς έχουμε ανεξάντλητα αποθέματα και μπορούμε πανεύκολα να τα χρησιμοποιήσουμε για να πετύχουμε τους στόχους μας. Μπορεί να ζούμε άλλος στο Καραπάχ, άλλος στην Αρμενία κι άλλος στη διασπορά, αλλά ο καθένας δίνει τον αγώνα του, από το δικό του μετερίζι και με όποιον τρόπο μπορεί, ώστε να πετύχουμε τον κοινό μας σκοπό. Αυτός ο κοινός σκοπός είναι που μας ενώνει όλους και που, χρησιμοποιώντας τα δικά μας ανεξάντλητα αποθέματα, θα μας δώσει την τελική νίκη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η τελευταία μου ερώτηση έχει σχέση με την κοινότητά μας. Εδώ και 21 χρόνια, κάθε καλοκαίρι, ο Δήμος Άνω Σύρου φιλοξενεί παιδιά από το Καραπάχ, προσφέροντάς τους 20 ημέρες ξέγνοιαστων διακοπών. Αυτό το εγχείρημα τι αντίκτυπο έχει στον κόσμο;</strong></span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Είναι μια πανέμορφη πρωτοβουλία για την οποία είμαστε ευγνώμονες. Δεν μπορώ να ευχαριστήσω ονομαστικά, γιατί, παρόλο που οι δήμαρχοι αλλάζουν, το εγχείρημα συνεχίζεται. Σε όλο αυτό εγώ βλέπω και τη συμμετοχή της κοινότητας, για την οποία ο λαός του Καραπάχ είναι ευγνώμων.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Θα μπορούσα να πω ότι στο Καραπάχ, αυτήν τη στιγμή, η Σύρος είναι πιο γνωστή ακόμη κι από την Αθήνα, κι αυτό επειδή τα παιδιά που επιστρέφουν και διηγούνται το πόσο όμορφα πέρασαν και το πόσο καλή αντιμετώπιση είχαν από τους ντόπιους, γίνονται οι καλύτεροι πρεσβευτές της Σύρου. Άλλωστε, είναι γνωστή σε όλους η παραδοσιακά αδελφική φιλία μεταξύ Ελλήνων και Αρμενίων, η οποία αποκτά μεγαλύτερη αξία, καθώς ξέρουμε ότι, παρά τη δύσκολη συγκυρία που περνά η χώρα, οι έλληνες αδελφοί μας κάνουν ό,τι είναι δυνατό για να παρέχουν την καλύτερη φιλοξενία στα παιδιά μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Εμείς, το Υπουργείο Εξωτερικών, προσπαθούμε να βοηθήσουμε όσο περισσότερο μπορούμε. Επίσης, να προσθέσω ότι κάνουμε ενέργειες, ώστε, μέσω της δημοτικής αρχής του νησιού, οι κάτοικοι του Καραπάχ και της Σύρου να έρθουν ακόμα πιο κοντά.</span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>Πακράτ Εστουκιάν 2017-03-13T14:13:28Z2017-03-13T14:13:28Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/779-2017-03-13-14-23-07Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Πακράτ Εστουκιάν ήταν προσκεκλημένος στην Αθήνα εκ μέρους του περιοδικού μας και της τ.ο. Αθήνας του Τασνακτσουτιούν «Καπριέλ Λαζιάν», προκειμένου να μιλήσει την Κυριακή 11 Δεκεμβρίου, στην Αρμενική λέσχη του Καρέα, στην εκδήλωση με θέμα: «Οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία και η αρμενική κοινότητα της Πόλης».Ο Εστουκιάν, αρχισυντάκτης των αρμενικών σελίδων της δίγλωσσης (τουρκικά-αρμενικά) εβδομαδιαίας εφημερίδας «Αγκός» της Κωνσταντινούπολης, αλλά και βαθιά πολιτικοποιημένος συγγραφέας κι αρθρογράφος, παρουσίασε με ρεαλισμό τη σημερινή πραγματικότητα στη γείτονα χώρα, όπως επίσης και τα τεκταινόμενα στην αρμενική κοινότητα εκεί. Φυσικά, αδράξαμε την ευκαιρία για μια συζήτηση-συνέντευξη μαζί του, ως συνέχεια μιας προηγούμενης, που είχε πραγματοποιηθεί στην Πόλη τον Ιούλιο του 2010.</span></p>
<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Pakrat.jpg" alt="Pakrat" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στην Κουήν Μινασσιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2016, τεύχος 91</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς έγινε και πότε αρχίσατε να εργάζεστε στην Αγκός;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά τη δολοφονία του εκδότη της Αγκός, Χραντ Ντινκ, στις 19 Γενάρη 2007, ένας στενός κύκλος φίλων της Αγκός αποφασίσαμε να συνδράμουμε, ώστε να μη διαταραχθεί η ομαλή της λειτουργία. Ως εκείνες τις μέρες, εγώ έστελνα μικρά άρθρα ή διηγήματα κάθε βδομάδα για δημοσίευση, ενώ παράλληλα με τη σύζυγό μου Σέτα διατηρούσαμε ένα εργαστήριο βιοχημείας. Δεδομένου ότι είχαν αυξηθεί οι απαιτήσεις για τις αρμενικές σελίδες της Αγκός, ο Σαρκίς Σεροπιάν μου πρότεινε να μπω στη συντακτική επιτροπή. Η πρόταση αυτή με τίμησε ιδιαίτερα. Έτσι κι αλλιώς είχαμε αποφασίσει να κλείσουμε το εργαστήρι, οπότε δέχθηκα με χαρά αφού το μεράκι μου είναι να γράφω, και μάλιστα στην αρμενική γλώσσα. Μετά το θάνατο του Σαρκίς Σεροπιάν στις 29 Μαρτίου 2015, ανέλαβα την αρχισυνταξία των αρμενικών σελίδων, κι έτσι συνεχίζω έως σήμερα.</span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά τη δολοφονία του Χραντ, ένας χείμαρρος γεγονότων να έφερε στην επιφάνεια το θέμα των γενοκτονιών στην Τουρκία. Μαθαίνουμε όλο και περισσότερα για την εκεί αρμενική κοινότητα και άλλες μειονότητες στην Τουρκία που διεκδικούν την ταυτότητά τους, την ελευθερία τους, τα καταπιεσμένα ως σήμερα δικαιώματά τους. Τι συμβαίνει λοιπόν;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το θέμα αυτό είναι πολύ σημαντικό. Η οικοδόμηση της Τουρκικής Δημοκρατίας θεμελιώθηκε πάνω σε ένα τεχνητά δημιουργημένο εθνικό κράτος. Για να πετύχει το σχέδιο αυτό, εφηύραν ένα τουρκικό έθνος. Οι εγκέφαλοι αυτού του σχεδίου αποφάσισαν να απαλλαγούν από τις χριστιανικές κοινότητες της άλλοτε πολυεθνικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τότε εφαρμόστηκαν οι γενοκτονίες, έπειτα οι ανταλλαγές πληθυσμών, και μετά, επιβάλλοντας ένα καθεστώς τρομοκρατίας κι αναγκάζοντάς τους σε φυγή, κατάφεραν να μειώσουν δραματικά τους «μη Τούρκους». Στο μεταξύ εφάρμοζαν βίαιους εξισλαμισμούς κι εκτουρκισμούς. Με τους ομόθρησκούς τους, τις άλλες δηλαδή εθνότητες που ήταν επίσης μουσουλμάνοι, εφάρμοσαν ένα άλλο σχέδιο, αυτό της συστηματικής προπαγάνδας, με σκοπό την αφομοίωση και ομογενοποίησή τους. Θέλοντας και μη, οι άνθρωποι που ζούσαν σε αυτόν τον γεωγραφικό χώρο παραιτήθηκαν τότε από την ταυτότητά τους. Με τους Λαζούς, τους Τσερκέζους, τους Αλβανούς, τους Γεωργιανούς και δεκάδες ακόμη λαούς το πέτυχαν. Υπάρχουν πάμπολλοι εξισλαμισμένοι Γεωργιανοί, ένας εκ των οποίων είναι ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν. Το ίδιο αφορά και τα ονοματεπώνυμα των πολιτών αυτής της χώρας, που υποχρεώθηκαν να τα αλλάξουν, ώστε να μην ξεχωρίζει η καταγωγή τους. Αυτό συνέβη και με τα τοπωνύμια πόλεων, χωριών, ποταμών, βουνών, πεδιάδων, ακόμη και χαραδρών. Το ίδιο επέβαλαν και με τις δεκάδες γλώσσες που ομιλούνταν κάποτε εδώ. Απαγορεύτηκαν, και η ανυπακοή τιμωρείται αλύπητα. Ναι, δεν τα πήγαν κι άσχημα με τα σχέδιά τους. Εξαίρεση ήταν οι Κούρδοι. Εκείνοι αρνήθηκαν να ενσωματωθούν, να εκτουρκιστούν. Ασφαλώς αυτό προκάλεσε μια μεγάλη σύγκρουση, μια ρωγμή στα θεμέλιά της, που ταυτόχρονα επηρέασε και τις άλλες μειονότητες. Σήμερα, το οικοδόμημα που λέγεται Τουρκική Δημοκρατία, αυτό που όπως προείπαμε έχει θεμελιωθεί πάνω σε ένα τερατώδες ψέμα, βλέπουμε πως δεν αντέχει πια, ένα ένα πέφτουν τα ψευδή της στηρίγματα. Επομένως, η Τουρκία είναι πλέον υποχρεωμένη να έρθει αντιμέτωπη με την αλήθεια. Να αντιπαρατεθεί με το παρελθόν της και να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς της με τα φανταστικά εθνικά ιδεώδη της ίδρυσής της. Δεν μπορεί να συνεχίσει το ψέμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κατά πόσο είναι «μειονότητες» οι μειονότητες στην Τουρκία; Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, στην πραγματικότητα μειονότητα είναι οι «λευκοί Τούρκοι». Από ποια σκοπιά μπορεί να κριθεί αυτό; Του αίματος και των γονιδίων ή μήπως της βούλησης κι ελεύθερης επιλογής;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο ρατσιστικός καθορισμός του «ανήκειν» βρίσκει τελευταία ευρεία αποδοχή μέσω της τεχνολογίας της γενετικής. Αν, λοιπόν, εξετάσουμε το θέμα από αυτήν την οπτική, πράγμα με το οποίο προσωπικά διαφωνώ κάθετα, τότε ναι, πολύ πιθανό να είναι πράγματι μειονότητα οι Τούρκοι. Από ιστορική σκοπιά, οι μερικές εκατοντάδες χιλιάδες τουρκομάνοι νομάδες που κατέφθασαν στα τέλη της 1ης μ.Χ. χιλιετίας ανήκαν στην κίτρινη φυλή. Δύσκολο σήμερα να βρεις ανθρώπους με αυτά τα μογγολικά χαρακτηριστικά στη χώρα. Βεβαίως, αυτός ο τόπος ήταν από πολύ παλιά χωνευτήρι λαών και πολιτισμών, από τους Χετταίους, τους Σουμερίους, τους Ασσυρίους, τους Ουραρντού, ως τους Αρμένιους, τους Έλληνες, τους Άραβες, τους Πέρσες και δεκάδες ακόμη. Τι έγιναν, ας πούμε, οι γηγενείς Ίωνες, οι Έλληνες, που από τα αρχαία χρόνια ζούσαν εδώ; Δε νομίζω να εξατμίστηκαν! Από τις συζύγους των σουλτάνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ούτε μία δεν ήταν Τουρκάλα. Ούτε μία! Αλλά αυτό δεν αναφέρεται στην επίσημη ιστορία της χώρας. Στις αρχές του 20ου αι. κυριάρχησαν οι Τούρκοι, αλλά δεν ήταν φυλετικά τα θεμέλια του έθνους που δημιουργήθηκε. Σύμφωνα μάλιστα με τα λόγια του ίδιου του Ερντογάν, σήμερα στην Τουρκία υπάρχουν 34 εθνοτικές μειονότητες. Εκτός αυτού, σ’ αυτό που σήμερα λέμε «Τούρκος» συμπεριλαμβάνονται οι εξισλαμισμένοι Εβραίοι, Αρμένιοι, Έλληνες κλπ, οι μουσουλμάνοι των ανταλλαγών από τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Κρήτη, τον ελλαδικό χώρο γενικά. Ακόμη και κατάξανθοι, φυλετικά τόσο διαφορετικοί, εξισλαμισμένοι Σλάβοι και Βαλκάνιοι εντάχθηκαν σ’ αυτό το χωνευτήρι που λέμε Τουρκία. Οι μισοί από αυτούς έχουν χάσει την «ταυτότητά» τους, ενώ οι άλλοι μισοί τη διεκδικούν. Μπορεί να μην είναι η επικρατούσα στάση, αλλά το σημαντικό είναι πως το θέμα πλέον συζητείται ευρύτερα και δημόσια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχει μια λέξη που μερικά χρόνια πριν ούτε που ακουγόταν, ενώ τώρα, παράλληλα με τη διεκδίκηση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας, την ακούμε όλο και περισσότερο. Τι μπορεί να σημαίνει, κατά τη γνώμη σας, η λέξη «αποζημίωση» (χαντουτσούμ);</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν μπορώ να φαντ0αστώ ότι η αποζημίωση μπορεί να έχει καθαρά οικονομική διάσταση. Είναι αδιανόητο να ειπωθεί, ας πούμε, ότι η τιμή του αίματος 1.500.000 ανθρώπων κάνει τόσο, ορίστε, πάρτε τα και ας συμφιλιωθούμε τώρα. Πιστεύω ότι όταν σύσσωμος ο αρμενικός λαός διεκδικεί αναγνώριση, αυτό που προσδοκά είναι η ειλικρινής συγγνώμη, η ανυπόκριτη μετάνοια εκ μέρους των Τούρκων. Αν και όταν γίνει αυτό, τότε πραγματικά μπορεί να βρεθούν και λύσεις για την αποζημίωση. Η πλήρης διεκδίκηση αποζημίωσης όσων μας στέρησαν, όσων μας άρπαξαν, θα ισοδυναμούσε με εκμηδένιση της Τουρκίας. Το απόλυτο μέτρο αυτό θα απαιτούσε. Και είναι μακράν της πραγματικότητας. Εμείς σήμερα, πρώτα απ’ όλα, έχουμε να δουλέψουμε πάνω στο πλαίσιο δημιουργίας μιας συνειδητοποίησης των Τούρκων, να νιώσουν την ανάγκη να εκφραστεί μια μετάνοια από μεριάς τους, να ειπωθεί μια συγγνώμη. Κι αυτό όχι έτσι τυπικά, αλλά να νιώσουμε ότι εκφράζεται από καρδιάς, ότι νιώθουν τη ντροπή στο πετσί τους και ότι είναι διατεθειμένοι να κάνουν θυσίες για να απαλλαγούν από αυτήν τη ντροπή. Εκτός από τα ανθρώπινα θύματα, εμείς χάσαμε την πατρίδα μας, τη γη μας. Δεν θεωρώ ρεαλιστικό να πιστεύουμε ότι κάποτε θα μας πουν: «Σας επιστρέφουμε αυτά που σας αρπάξαμε, τώρα ελάτε να ζήσετε στη γη σας...». Ξέρετε, ως πρόσφατα απαγορευόταν σε ξένους υπηκόους να αγοράσουν ακίνητα στην Τουρκία, όμως τελευταία ψηφίστηκε ένας νέος νόμος, σύμφωνα με τον οποίο κάθε ξένος μπορεί να αγοράσει γη. Αυτός ο νόμος έχει μόνο 2 εξαιρέσεις: τους έχοντες αρμενική υπηκοότητα και τους βορειοκορεάτες. Ποιοι και πόσοι άραγε θα έτρεχαν από τη Βόρεια Κορέα να αγοράσουν γη στην Τουρκία, ώστε να τους εμποδίσουν με νόμο; Είναι τόσο σαφές ότι ο νόμος ψηφίστηκε μόνο και μόνο για τους Αρμένιους... Αυτό και μόνο αποδεικνύει το πόσο μακριά είμαστε ακόμη από αναγνώριση ή αποζημίωση. Το να πιστεύουμε ότι μπορούμε να απελευθερώσουμε τα εδάφη μας επίσης δεν ακούγεται ρεαλιστικό. Ακόμη κι αν οι διεθνείς συνθήκες έδιναν μια τέτοια αφορμή, θα βρισκόμασταν και πάλι μπροστά σε τεράστια προβλήματα. Άλλωστε, υπάρχει αυτή η εμπειρία από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Τούρκοι είχαν επενδύσει ψυχή τε και σώματι στη νίκη των Γερμανών, γι’ αυτό είχαν παρατάξει στρατό στα σύνορα με την τότε Σοβιετική Αρμενία, ώστε με την πρώτη δυνατότητα να τα περάσουν και να την καταλάβουν. Μα ο πόλεμος πήρε άλλη τροπή, ο Κόκκινος Στρατός προέλαυσε και παρατάχθηκε και στα αρμενικά εδάφη, απέναντι από τα σύνορα. Ξέρετε τι έκαναν τότε οι Τούρκοι; Εγκατέλειψαν όλη την ιστορική Αρμενία και υποχώρησαν ως την Καισαρεία. Αν ο Στάλιν έδινε τότε διαταγή εισβολής, θα μπορούσε ο Κόκκινος Στρατός να φτάσει ανενόχλητος, δίχως καμιά αντίσταση, ως την Καισαρεία. Όμως αναρωτιέμαι, αν έπαιρνε η ιστορία μια τέτοια τροπή, θα σήμαινε άραγε πράγματι απελευθέρωση; Αν σήμερα γινόταν κάτι τέτοιο, μπορούμε να ελπίζουμε άραγε ότι ο καλοβολεμένος Αρμένιος της διασποράς θα εγκαταλείψει την Αμερική, τη Γαλλία, την Αυστραλία, για να εγκατασταθεί στα πάτρια εδάφη...; Ίσως μια χούφτα ρομαντικοί ναι, να περιμένουν κάτι τέτοιο. Ας περιμένουν. Εγώ δεν το περιμένω. Αλλά δεν θα πάψω ποτέ να αγωνίζομαι για την αναγνώριση της Γενοκτονίας από την Τουρκία και για αποζημιώσεις. Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας ξέρει πλέον την αλήθεια για το 1915 χάρη στον αγώνα των διανοούμενων αυτής της χώρας, χάρη στις εκδόσεις βιβλίων, σε δημοσιεύσεις κλπ. Αλλά οι μάζες, και προπάντων το κράτος, είναι μακριά από κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, είμαστε αντιμέτωποι με μια μαύρη προπαγάνδα μίσους ενάντια στους Αρμενίους. Μάλιστα, χειρότερο κι από τους Τούρκους είναι το Αζερμπαϊτζάν, που ενθαρρύνει αυτήν την προπαγάνδα, τη χρηματοδοτούμενη άμεσα από τον ίδιο τον πρόεδρο Αλίεφ. Να σας πω, όμως, με ένα παράδειγμα το πώς εγώ φαντάζομαι μιαν αποζημίωση, αν φυσικά φτάναμε ποτέ στην ειλικρινή μετάνοια: να διαθέσει η Τουρκία στην Αρμενία μια έκταση από την ανατολική της ακτογραμμή στη Μαύρη Θάλασσα -δεν μπορώ να ξέρω το πλάτος αν θα είναι 10 χλμ ή 50 χλμ- και μαζί και μια στενή λωρίδα γης, αλλά αρκετή ώστε να είναι ένας ασφαλής δρόμος που θα καταλήγει σε ένα λιμάνι. Αυτό δεν θα μπορούσε άραγε να είναι μια από τις μορφές αποζημίωσης;</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα τελευταία χρόνια έχει έρθει στο φως το θέμα των εξισλαμισμένων ή εκτουρκισμένων Αρμενίων. Συνειδητοποιούμε ότι έχουμε αδέλφια εκεί στα βάθη. Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι διαστάσεις αυτού του θέματος; Μπορεί μετά από 100 χρόνια να δημιουργηθεί μια γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ μας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το θέμα αυτό είναι πολύ λεπτό. Είμαστε 3η και 4η γενιά μετά από την Γενοκτονία, είτε μιλάμε για εμάς, που κρατήσαμε την ταυτότητά μας, είτε για εκείνους που αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από αυτήν. Τώρα έρχονται κοντά μας, επιθυμούν να καλύψουν τα κενά που τους άφησαν τα τελευταία 100 χρόνια· να μάθουν ξανά τη γλώσσα μας, να ανακαλύψουν την ιστορία και τις παραδόσεις μας, να επιστρέψουν στη θρησκεία μας, να επανακτήσουν τη χαμένη τους ταυτότητα. Μάλιστα, βλέπω πως είναι πιο μαχητικοί, πιο δραστήριοι και διεκδικητικοί ενάντια στο άδικο σε σύγκριση με εμάς. Παρά το ότι από κάποιους εκκλησιαστικούς μας κύκλους υπάρχουν φωνές, οι οποίες, δυστυχώς, βάζουν εμπόδια στην προσπάθεια των αδελφών μας ή τους αμφισβητούν, εμείς φυσικά δε θα μείνουμε αδιάφοροι μπροστά στον πεισματικό τους αγώνα. Είμαστε αδέλφια κι οφείλουμε να υποστηρίξουμε, να αγκαλιάσουμε ο ένας τον άλλον, να αντλήσουμε δύναμη ο ένας από τον άλλον, ώστε να φτάσουμε μαζί στην ολοκλήρωση των κοινών μας επιδιώξεων. Και με χαρά διαπιστώνω πως αρωγός σε αυτήν την προσπάθεια είναι η νεολαία μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εκείνη η αρμενική νεολαία που συναντήσαμε στην εξέγερση του Γκεζί και λίγο αργότερα στον αγώνα κατάληψης του «Καμπ Αρμενί». Είναι οι ίδιοι που τώρα έχουν οργανώσει έναν πολυχώρο, όπου παραδίδουν μαθήματα γλώσσας στα αδέλφια μας, χτίζοντας σιγά σιγά εκείνη την πολυπόθητη γέφυρα. Μα εδώ θέλω να πω και για μιαν ακόμη γέφυρα. Εκείνη που σήμερα με οδήγησε στην Ελλάδα για αυτήν την υπέροχη εκδήλωση, που αύριο θα με οδηγήσει στο Βερολίνο, σε μια εκδήλωση με αφορμή τα 10 χρόνια μνήμης στον Χραντ Ντινκ. Εννοώ τη γέφυρα επικοινωνίας που φαίνεται να χτίζεται ανάμεσα στις απομονωμένες κοινότητές μας όπου γης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Φαίνεται πως υπάρχει πλέον η ανάγκη να βρεθούμε, ώστε να μιλήσουμε και να μοιραστούμε τα κοινά μας οράματα, αλλά και να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις μιας νέας εποχής. Μιας εποχής που μας καλεί να τοποθετήσουμε το Αρμενικό Ζήτημα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Απ’ ότι φαίνεται, ο κόσμος έχει μικρύνει και δε μπορούμε πλέον να βρούμε λύσεις ασχολούμενοι μόνο με το δικό μας ζήτημα, δίχως να μας αφορούν άλλα θέματα. Το σημαντικότερο για εμάς τους Αρμένιους είναι η εδραίωση της Δικαιοσύνης. Τι μπορεί, όμως, να σημαίνει σήμερα Δικαιοσύνη και τι περιλαμβάνει η διεκδίκησή της; Για παράδειγμα, μήπως το να σταθούμε κι εμείς εμπόδιο στην πώληση γυναικών σε σκλαβοπάζαρα; Στο σφετερισμό και τη λεηλασία των αδυνάμων; Στις φυλετικές διακρίσεις και στο ρατσισμό; Σε κάθε μορφή βίας κι εκμετάλλευσης; Μήπως δεν υποστήκαμε κι εμείς αυτές τις μορφές του αδίκου; Ως Αρμένιοι δεν έχουμε μήπως λόγο για αυτά κι ακόμη τόσα; Συνεπώς, οφείλουμε καταρχάς να τις αναγνωρίσουμε και να πορευτούμε μαζί με όλες εκείνες τις ενεργές δυνάμεις που διεκδικούν δικαιοσύνη. Έτσι, θα επωφεληθούμε από τη δύναμή τους και θα αντλήσουμε από αυτήν, όπως φυσικά εννοείται ότι θα μοιραστούμε και τις δικές μας δυνάμεις. Δε μπορούμε πια να κάνουμε πως δε βλέπουμε, κλεισμένοι στο καβούκι του Ζητήματός μας, να πούμε ότι αυτά δεν μας αφορούν. Ας ανοιχτούμε στη διεθνή πραγματικότητα, ώστε κι εκείνη να δει τη δική μας!</span></p>
<p> </p><p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Πακράτ Εστουκιάν ήταν προσκεκλημένος στην Αθήνα εκ μέρους του περιοδικού μας και της τ.ο. Αθήνας του Τασνακτσουτιούν «Καπριέλ Λαζιάν», προκειμένου να μιλήσει την Κυριακή 11 Δεκεμβρίου, στην Αρμενική λέσχη του Καρέα, στην εκδήλωση με θέμα: «Οι πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία και η αρμενική κοινότητα της Πόλης».Ο Εστουκιάν, αρχισυντάκτης των αρμενικών σελίδων της δίγλωσσης (τουρκικά-αρμενικά) εβδομαδιαίας εφημερίδας «Αγκός» της Κωνσταντινούπολης, αλλά και βαθιά πολιτικοποιημένος συγγραφέας κι αρθρογράφος, παρουσίασε με ρεαλισμό τη σημερινή πραγματικότητα στη γείτονα χώρα, όπως επίσης και τα τεκταινόμενα στην αρμενική κοινότητα εκεί. Φυσικά, αδράξαμε την ευκαιρία για μια συζήτηση-συνέντευξη μαζί του, ως συνέχεια μιας προηγούμενης, που είχε πραγματοποιηθεί στην Πόλη τον Ιούλιο του 2010.</span></p>
<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/Pakrat.jpg" alt="Pakrat" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στην Κουήν Μινασσιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2016, τεύχος 91</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς έγινε και πότε αρχίσατε να εργάζεστε στην Αγκός;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά τη δολοφονία του εκδότη της Αγκός, Χραντ Ντινκ, στις 19 Γενάρη 2007, ένας στενός κύκλος φίλων της Αγκός αποφασίσαμε να συνδράμουμε, ώστε να μη διαταραχθεί η ομαλή της λειτουργία. Ως εκείνες τις μέρες, εγώ έστελνα μικρά άρθρα ή διηγήματα κάθε βδομάδα για δημοσίευση, ενώ παράλληλα με τη σύζυγό μου Σέτα διατηρούσαμε ένα εργαστήριο βιοχημείας. Δεδομένου ότι είχαν αυξηθεί οι απαιτήσεις για τις αρμενικές σελίδες της Αγκός, ο Σαρκίς Σεροπιάν μου πρότεινε να μπω στη συντακτική επιτροπή. Η πρόταση αυτή με τίμησε ιδιαίτερα. Έτσι κι αλλιώς είχαμε αποφασίσει να κλείσουμε το εργαστήρι, οπότε δέχθηκα με χαρά αφού το μεράκι μου είναι να γράφω, και μάλιστα στην αρμενική γλώσσα. Μετά το θάνατο του Σαρκίς Σεροπιάν στις 29 Μαρτίου 2015, ανέλαβα την αρχισυνταξία των αρμενικών σελίδων, κι έτσι συνεχίζω έως σήμερα.</span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μετά τη δολοφονία του Χραντ, ένας χείμαρρος γεγονότων να έφερε στην επιφάνεια το θέμα των γενοκτονιών στην Τουρκία. Μαθαίνουμε όλο και περισσότερα για την εκεί αρμενική κοινότητα και άλλες μειονότητες στην Τουρκία που διεκδικούν την ταυτότητά τους, την ελευθερία τους, τα καταπιεσμένα ως σήμερα δικαιώματά τους. Τι συμβαίνει λοιπόν;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το θέμα αυτό είναι πολύ σημαντικό. Η οικοδόμηση της Τουρκικής Δημοκρατίας θεμελιώθηκε πάνω σε ένα τεχνητά δημιουργημένο εθνικό κράτος. Για να πετύχει το σχέδιο αυτό, εφηύραν ένα τουρκικό έθνος. Οι εγκέφαλοι αυτού του σχεδίου αποφάσισαν να απαλλαγούν από τις χριστιανικές κοινότητες της άλλοτε πολυεθνικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Τότε εφαρμόστηκαν οι γενοκτονίες, έπειτα οι ανταλλαγές πληθυσμών, και μετά, επιβάλλοντας ένα καθεστώς τρομοκρατίας κι αναγκάζοντάς τους σε φυγή, κατάφεραν να μειώσουν δραματικά τους «μη Τούρκους». Στο μεταξύ εφάρμοζαν βίαιους εξισλαμισμούς κι εκτουρκισμούς. Με τους ομόθρησκούς τους, τις άλλες δηλαδή εθνότητες που ήταν επίσης μουσουλμάνοι, εφάρμοσαν ένα άλλο σχέδιο, αυτό της συστηματικής προπαγάνδας, με σκοπό την αφομοίωση και ομογενοποίησή τους. Θέλοντας και μη, οι άνθρωποι που ζούσαν σε αυτόν τον γεωγραφικό χώρο παραιτήθηκαν τότε από την ταυτότητά τους. Με τους Λαζούς, τους Τσερκέζους, τους Αλβανούς, τους Γεωργιανούς και δεκάδες ακόμη λαούς το πέτυχαν. Υπάρχουν πάμπολλοι εξισλαμισμένοι Γεωργιανοί, ένας εκ των οποίων είναι ο ίδιος ο πρόεδρος Ερντογάν. Το ίδιο αφορά και τα ονοματεπώνυμα των πολιτών αυτής της χώρας, που υποχρεώθηκαν να τα αλλάξουν, ώστε να μην ξεχωρίζει η καταγωγή τους. Αυτό συνέβη και με τα τοπωνύμια πόλεων, χωριών, ποταμών, βουνών, πεδιάδων, ακόμη και χαραδρών. Το ίδιο επέβαλαν και με τις δεκάδες γλώσσες που ομιλούνταν κάποτε εδώ. Απαγορεύτηκαν, και η ανυπακοή τιμωρείται αλύπητα. Ναι, δεν τα πήγαν κι άσχημα με τα σχέδιά τους. Εξαίρεση ήταν οι Κούρδοι. Εκείνοι αρνήθηκαν να ενσωματωθούν, να εκτουρκιστούν. Ασφαλώς αυτό προκάλεσε μια μεγάλη σύγκρουση, μια ρωγμή στα θεμέλιά της, που ταυτόχρονα επηρέασε και τις άλλες μειονότητες. Σήμερα, το οικοδόμημα που λέγεται Τουρκική Δημοκρατία, αυτό που όπως προείπαμε έχει θεμελιωθεί πάνω σε ένα τερατώδες ψέμα, βλέπουμε πως δεν αντέχει πια, ένα ένα πέφτουν τα ψευδή της στηρίγματα. Επομένως, η Τουρκία είναι πλέον υποχρεωμένη να έρθει αντιμέτωπη με την αλήθεια. Να αντιπαρατεθεί με το παρελθόν της και να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς της με τα φανταστικά εθνικά ιδεώδη της ίδρυσής της. Δεν μπορεί να συνεχίσει το ψέμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κατά πόσο είναι «μειονότητες» οι μειονότητες στην Τουρκία; Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, στην πραγματικότητα μειονότητα είναι οι «λευκοί Τούρκοι». Από ποια σκοπιά μπορεί να κριθεί αυτό; Του αίματος και των γονιδίων ή μήπως της βούλησης κι ελεύθερης επιλογής;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο ρατσιστικός καθορισμός του «ανήκειν» βρίσκει τελευταία ευρεία αποδοχή μέσω της τεχνολογίας της γενετικής. Αν, λοιπόν, εξετάσουμε το θέμα από αυτήν την οπτική, πράγμα με το οποίο προσωπικά διαφωνώ κάθετα, τότε ναι, πολύ πιθανό να είναι πράγματι μειονότητα οι Τούρκοι. Από ιστορική σκοπιά, οι μερικές εκατοντάδες χιλιάδες τουρκομάνοι νομάδες που κατέφθασαν στα τέλη της 1ης μ.Χ. χιλιετίας ανήκαν στην κίτρινη φυλή. Δύσκολο σήμερα να βρεις ανθρώπους με αυτά τα μογγολικά χαρακτηριστικά στη χώρα. Βεβαίως, αυτός ο τόπος ήταν από πολύ παλιά χωνευτήρι λαών και πολιτισμών, από τους Χετταίους, τους Σουμερίους, τους Ασσυρίους, τους Ουραρντού, ως τους Αρμένιους, τους Έλληνες, τους Άραβες, τους Πέρσες και δεκάδες ακόμη. Τι έγιναν, ας πούμε, οι γηγενείς Ίωνες, οι Έλληνες, που από τα αρχαία χρόνια ζούσαν εδώ; Δε νομίζω να εξατμίστηκαν! Από τις συζύγους των σουλτάνων της Οθωμανικής αυτοκρατορίας ούτε μία δεν ήταν Τουρκάλα. Ούτε μία! Αλλά αυτό δεν αναφέρεται στην επίσημη ιστορία της χώρας. Στις αρχές του 20ου αι. κυριάρχησαν οι Τούρκοι, αλλά δεν ήταν φυλετικά τα θεμέλια του έθνους που δημιουργήθηκε. Σύμφωνα μάλιστα με τα λόγια του ίδιου του Ερντογάν, σήμερα στην Τουρκία υπάρχουν 34 εθνοτικές μειονότητες. Εκτός αυτού, σ’ αυτό που σήμερα λέμε «Τούρκος» συμπεριλαμβάνονται οι εξισλαμισμένοι Εβραίοι, Αρμένιοι, Έλληνες κλπ, οι μουσουλμάνοι των ανταλλαγών από τη Μακεδονία, τη Θράκη, την Κρήτη, τον ελλαδικό χώρο γενικά. Ακόμη και κατάξανθοι, φυλετικά τόσο διαφορετικοί, εξισλαμισμένοι Σλάβοι και Βαλκάνιοι εντάχθηκαν σ’ αυτό το χωνευτήρι που λέμε Τουρκία. Οι μισοί από αυτούς έχουν χάσει την «ταυτότητά» τους, ενώ οι άλλοι μισοί τη διεκδικούν. Μπορεί να μην είναι η επικρατούσα στάση, αλλά το σημαντικό είναι πως το θέμα πλέον συζητείται ευρύτερα και δημόσια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχει μια λέξη που μερικά χρόνια πριν ούτε που ακουγόταν, ενώ τώρα, παράλληλα με τη διεκδίκηση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας, την ακούμε όλο και περισσότερο. Τι μπορεί να σημαίνει, κατά τη γνώμη σας, η λέξη «αποζημίωση» (χαντουτσούμ);</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν μπορώ να φαντ0αστώ ότι η αποζημίωση μπορεί να έχει καθαρά οικονομική διάσταση. Είναι αδιανόητο να ειπωθεί, ας πούμε, ότι η τιμή του αίματος 1.500.000 ανθρώπων κάνει τόσο, ορίστε, πάρτε τα και ας συμφιλιωθούμε τώρα. Πιστεύω ότι όταν σύσσωμος ο αρμενικός λαός διεκδικεί αναγνώριση, αυτό που προσδοκά είναι η ειλικρινής συγγνώμη, η ανυπόκριτη μετάνοια εκ μέρους των Τούρκων. Αν και όταν γίνει αυτό, τότε πραγματικά μπορεί να βρεθούν και λύσεις για την αποζημίωση. Η πλήρης διεκδίκηση αποζημίωσης όσων μας στέρησαν, όσων μας άρπαξαν, θα ισοδυναμούσε με εκμηδένιση της Τουρκίας. Το απόλυτο μέτρο αυτό θα απαιτούσε. Και είναι μακράν της πραγματικότητας. Εμείς σήμερα, πρώτα απ’ όλα, έχουμε να δουλέψουμε πάνω στο πλαίσιο δημιουργίας μιας συνειδητοποίησης των Τούρκων, να νιώσουν την ανάγκη να εκφραστεί μια μετάνοια από μεριάς τους, να ειπωθεί μια συγγνώμη. Κι αυτό όχι έτσι τυπικά, αλλά να νιώσουμε ότι εκφράζεται από καρδιάς, ότι νιώθουν τη ντροπή στο πετσί τους και ότι είναι διατεθειμένοι να κάνουν θυσίες για να απαλλαγούν από αυτήν τη ντροπή. Εκτός από τα ανθρώπινα θύματα, εμείς χάσαμε την πατρίδα μας, τη γη μας. Δεν θεωρώ ρεαλιστικό να πιστεύουμε ότι κάποτε θα μας πουν: «Σας επιστρέφουμε αυτά που σας αρπάξαμε, τώρα ελάτε να ζήσετε στη γη σας...». Ξέρετε, ως πρόσφατα απαγορευόταν σε ξένους υπηκόους να αγοράσουν ακίνητα στην Τουρκία, όμως τελευταία ψηφίστηκε ένας νέος νόμος, σύμφωνα με τον οποίο κάθε ξένος μπορεί να αγοράσει γη. Αυτός ο νόμος έχει μόνο 2 εξαιρέσεις: τους έχοντες αρμενική υπηκοότητα και τους βορειοκορεάτες. Ποιοι και πόσοι άραγε θα έτρεχαν από τη Βόρεια Κορέα να αγοράσουν γη στην Τουρκία, ώστε να τους εμποδίσουν με νόμο; Είναι τόσο σαφές ότι ο νόμος ψηφίστηκε μόνο και μόνο για τους Αρμένιους... Αυτό και μόνο αποδεικνύει το πόσο μακριά είμαστε ακόμη από αναγνώριση ή αποζημίωση. Το να πιστεύουμε ότι μπορούμε να απελευθερώσουμε τα εδάφη μας επίσης δεν ακούγεται ρεαλιστικό. Ακόμη κι αν οι διεθνείς συνθήκες έδιναν μια τέτοια αφορμή, θα βρισκόμασταν και πάλι μπροστά σε τεράστια προβλήματα. Άλλωστε, υπάρχει αυτή η εμπειρία από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Τούρκοι είχαν επενδύσει ψυχή τε και σώματι στη νίκη των Γερμανών, γι’ αυτό είχαν παρατάξει στρατό στα σύνορα με την τότε Σοβιετική Αρμενία, ώστε με την πρώτη δυνατότητα να τα περάσουν και να την καταλάβουν. Μα ο πόλεμος πήρε άλλη τροπή, ο Κόκκινος Στρατός προέλαυσε και παρατάχθηκε και στα αρμενικά εδάφη, απέναντι από τα σύνορα. Ξέρετε τι έκαναν τότε οι Τούρκοι; Εγκατέλειψαν όλη την ιστορική Αρμενία και υποχώρησαν ως την Καισαρεία. Αν ο Στάλιν έδινε τότε διαταγή εισβολής, θα μπορούσε ο Κόκκινος Στρατός να φτάσει ανενόχλητος, δίχως καμιά αντίσταση, ως την Καισαρεία. Όμως αναρωτιέμαι, αν έπαιρνε η ιστορία μια τέτοια τροπή, θα σήμαινε άραγε πράγματι απελευθέρωση; Αν σήμερα γινόταν κάτι τέτοιο, μπορούμε να ελπίζουμε άραγε ότι ο καλοβολεμένος Αρμένιος της διασποράς θα εγκαταλείψει την Αμερική, τη Γαλλία, την Αυστραλία, για να εγκατασταθεί στα πάτρια εδάφη...; Ίσως μια χούφτα ρομαντικοί ναι, να περιμένουν κάτι τέτοιο. Ας περιμένουν. Εγώ δεν το περιμένω. Αλλά δεν θα πάψω ποτέ να αγωνίζομαι για την αναγνώριση της Γενοκτονίας από την Τουρκία και για αποζημιώσεις. Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας ξέρει πλέον την αλήθεια για το 1915 χάρη στον αγώνα των διανοούμενων αυτής της χώρας, χάρη στις εκδόσεις βιβλίων, σε δημοσιεύσεις κλπ. Αλλά οι μάζες, και προπάντων το κράτος, είναι μακριά από κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, είμαστε αντιμέτωποι με μια μαύρη προπαγάνδα μίσους ενάντια στους Αρμενίους. Μάλιστα, χειρότερο κι από τους Τούρκους είναι το Αζερμπαϊτζάν, που ενθαρρύνει αυτήν την προπαγάνδα, τη χρηματοδοτούμενη άμεσα από τον ίδιο τον πρόεδρο Αλίεφ. Να σας πω, όμως, με ένα παράδειγμα το πώς εγώ φαντάζομαι μιαν αποζημίωση, αν φυσικά φτάναμε ποτέ στην ειλικρινή μετάνοια: να διαθέσει η Τουρκία στην Αρμενία μια έκταση από την ανατολική της ακτογραμμή στη Μαύρη Θάλασσα -δεν μπορώ να ξέρω το πλάτος αν θα είναι 10 χλμ ή 50 χλμ- και μαζί και μια στενή λωρίδα γης, αλλά αρκετή ώστε να είναι ένας ασφαλής δρόμος που θα καταλήγει σε ένα λιμάνι. Αυτό δεν θα μπορούσε άραγε να είναι μια από τις μορφές αποζημίωσης;</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα τελευταία χρόνια έχει έρθει στο φως το θέμα των εξισλαμισμένων ή εκτουρκισμένων Αρμενίων. Συνειδητοποιούμε ότι έχουμε αδέλφια εκεί στα βάθη. Ποιες είναι, κατά τη γνώμη σας, οι διαστάσεις αυτού του θέματος; Μπορεί μετά από 100 χρόνια να δημιουργηθεί μια γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ μας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το θέμα αυτό είναι πολύ λεπτό. Είμαστε 3η και 4η γενιά μετά από την Γενοκτονία, είτε μιλάμε για εμάς, που κρατήσαμε την ταυτότητά μας, είτε για εκείνους που αναγκάστηκαν να παραιτηθούν από αυτήν. Τώρα έρχονται κοντά μας, επιθυμούν να καλύψουν τα κενά που τους άφησαν τα τελευταία 100 χρόνια· να μάθουν ξανά τη γλώσσα μας, να ανακαλύψουν την ιστορία και τις παραδόσεις μας, να επιστρέψουν στη θρησκεία μας, να επανακτήσουν τη χαμένη τους ταυτότητα. Μάλιστα, βλέπω πως είναι πιο μαχητικοί, πιο δραστήριοι και διεκδικητικοί ενάντια στο άδικο σε σύγκριση με εμάς. Παρά το ότι από κάποιους εκκλησιαστικούς μας κύκλους υπάρχουν φωνές, οι οποίες, δυστυχώς, βάζουν εμπόδια στην προσπάθεια των αδελφών μας ή τους αμφισβητούν, εμείς φυσικά δε θα μείνουμε αδιάφοροι μπροστά στον πεισματικό τους αγώνα. Είμαστε αδέλφια κι οφείλουμε να υποστηρίξουμε, να αγκαλιάσουμε ο ένας τον άλλον, να αντλήσουμε δύναμη ο ένας από τον άλλον, ώστε να φτάσουμε μαζί στην ολοκλήρωση των κοινών μας επιδιώξεων. Και με χαρά διαπιστώνω πως αρωγός σε αυτήν την προσπάθεια είναι η νεολαία μας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εκείνη η αρμενική νεολαία που συναντήσαμε στην εξέγερση του Γκεζί και λίγο αργότερα στον αγώνα κατάληψης του «Καμπ Αρμενί». Είναι οι ίδιοι που τώρα έχουν οργανώσει έναν πολυχώρο, όπου παραδίδουν μαθήματα γλώσσας στα αδέλφια μας, χτίζοντας σιγά σιγά εκείνη την πολυπόθητη γέφυρα. Μα εδώ θέλω να πω και για μιαν ακόμη γέφυρα. Εκείνη που σήμερα με οδήγησε στην Ελλάδα για αυτήν την υπέροχη εκδήλωση, που αύριο θα με οδηγήσει στο Βερολίνο, σε μια εκδήλωση με αφορμή τα 10 χρόνια μνήμης στον Χραντ Ντινκ. Εννοώ τη γέφυρα επικοινωνίας που φαίνεται να χτίζεται ανάμεσα στις απομονωμένες κοινότητές μας όπου γης.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Φαίνεται πως υπάρχει πλέον η ανάγκη να βρεθούμε, ώστε να μιλήσουμε και να μοιραστούμε τα κοινά μας οράματα, αλλά και να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις μιας νέας εποχής. Μιας εποχής που μας καλεί να τοποθετήσουμε το Αρμενικό Ζήτημα στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης. Απ’ ότι φαίνεται, ο κόσμος έχει μικρύνει και δε μπορούμε πλέον να βρούμε λύσεις ασχολούμενοι μόνο με το δικό μας ζήτημα, δίχως να μας αφορούν άλλα θέματα. Το σημαντικότερο για εμάς τους Αρμένιους είναι η εδραίωση της Δικαιοσύνης. Τι μπορεί, όμως, να σημαίνει σήμερα Δικαιοσύνη και τι περιλαμβάνει η διεκδίκησή της; Για παράδειγμα, μήπως το να σταθούμε κι εμείς εμπόδιο στην πώληση γυναικών σε σκλαβοπάζαρα; Στο σφετερισμό και τη λεηλασία των αδυνάμων; Στις φυλετικές διακρίσεις και στο ρατσισμό; Σε κάθε μορφή βίας κι εκμετάλλευσης; Μήπως δεν υποστήκαμε κι εμείς αυτές τις μορφές του αδίκου; Ως Αρμένιοι δεν έχουμε μήπως λόγο για αυτά κι ακόμη τόσα; Συνεπώς, οφείλουμε καταρχάς να τις αναγνωρίσουμε και να πορευτούμε μαζί με όλες εκείνες τις ενεργές δυνάμεις που διεκδικούν δικαιοσύνη. Έτσι, θα επωφεληθούμε από τη δύναμή τους και θα αντλήσουμε από αυτήν, όπως φυσικά εννοείται ότι θα μοιραστούμε και τις δικές μας δυνάμεις. Δε μπορούμε πια να κάνουμε πως δε βλέπουμε, κλεισμένοι στο καβούκι του Ζητήματός μας, να πούμε ότι αυτά δεν μας αφορούν. Ας ανοιχτούμε στη διεθνή πραγματικότητα, ώστε κι εκείνη να δει τη δική μας!</span></p>
<p> </p>Ζιράιρ Ρεϊσιάν2017-03-01T19:38:34Z2017-03-01T19:38:34Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/768-2017-03-01-19-41-11Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/reysian.jpg" alt="reysian" width="400" height="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;"></span></strong></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Ζιράιρ Ρεϊσιάν είναι βουλευτής, εκπρόσωπος της αρμενικής κοινότητας στο συριακό κοινοβούλιο από το 2013. Βρέθηκε στην Αθήνα για να συμμετάσχει στη συνεδρίαση της Διεθνούς Γραμματείας, των προέδρων και εισηγητών των Επιτροπών της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, που πραγματοποιήθηκε στις 8-9 Δεκεμβρίου 2016. </span></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Οβαννές Γαζαριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2016, τεύχος 91</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι λόγοι της εμφύλιας σύρραξης στη Συρία και σε ποια κατάσταση βρίσκεται αυτήν τη χρονική στιγμή η χώρα;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα γεγονότα στη Συρία ξεκίνησαν το 2011. Τον πρώτο χρόνο η κατάσταση στο Χαλέπι ήταν κάτι παραπάνω από ήσυχη και κανείς δεν φανταζόταν αυτό που θα ακολουθούσε, καθώς όλοι είχαμε εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση και στη σταθερότητα που αυτή ενέπνεε. Όμως, γρήγορα έγινε κατανοητό σε όλους μας ότι ήταν ένας τεχνητός πόλεμος, ο οποίος είχε προετοιμαστεί αριστοτεχνικά από ξένα κέντρα. Τα κέντρα αυτά εντέχνως χρησιμοποίησαν τις θρησκευτικές και εθνοτικές διαφορές του συριακού λαού, προκειμένου να ρίξουν την κυβέρνηση και κατ’ επέκταση να εξασθενήσουν τη χώρα με τον πιο εμπνευσμένο και βαρυσήμαντο λόγο στον αραβικό κόσμο, η απουσία του οποίου θα ευνοούσε τα μέγιστα το Ισραήλ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οπωσδήποτε, στη δημιουργία του όλου κλίματος, δηλαδή του εξοπλισμού και της ενδυνάμωσης των διαφόρων ενόπλων ομάδων, έπαιξαν ρόλο και τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα των διεθνών υπερδυνάμεων, έχοντας τελικά ως αποτέλεσμα τις δεκάδες χιλιάδες των νεκρών και τραυματισμένων ανθρώπων και την καταστροφή σχολείων, νοσοκομείων, εκκλησιών, τζαμιών, μαγαζιών, γραφείων και κτηρίων. Ολόκληρες συνοικίες της πόλης έχουν πλέον ισοπεδωθεί. Σε όλο αυτό το σκηνικό βέβαια, ένας ακόμα κερδισμένος είναι οπωσδήποτε και η Τουρκία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πιστεύετε ότι οι Τούρκοι έχουν ενεργή συμμετοχή στον πόλεμο;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία όχι μόνο εξόπλισε και εκπαίδευσε τους αντάρτες, αλλά, εκμεταλλευόμενη τη γειτνίασή της με το Χαλέπι, έστελνε τους στρατιώτες της ντυμένους με τη στολή του αντάρτη και λάμβανε μέρος στις μάχες. Ταυτόχρονα, τούρκοι μεγαλέμποροι αγόραζαν αντί πινακίου φακής πανάκριβο εξοπλισμό από εργοστάσια, καταστήματα και γραφεία, καθώς οι ιδιοκτήτες τους εγκατέλειπαν την πόλη. Επίσης, καταλήστεψαν και πλιατσικολόγησαν πολιτιστικούς θησαυρούς του Χαλεπίου, με πιο κλασικό παράδειγμα την αρπαγή όλων των σπάνιων χειρογράφων από το Μουσείο του Κέντρου Ισλαμικών Μελετών που έδρευε στην πόλη, τα οποία, σύμφωνα με ομολογίες αυτόπτων μαρτύρων, φορτώθηκαν σε οχήματα με προορισμό την Τουρκία. Κάποια από τα χειρόγραφα αυτά αναφέρονταν στη Γενοκτονία κι η εξαφάνισή τους σίγουρα εξυπηρέτησε απεριόριστα τους Τούρκους. Με όλα αυτά, λοιπόν, έχει απόλυτο δίκιο ο διευθυντής του βιομηχανικού επιμελητηρίου του Χαλεπίου, που αποκαλεί τους Τούρκους «ληστές του Χαλεπιού», ενώ όταν αναφέρεται στον Ερντογάν τον αποκαλεί «λήσταρχο». Όπως καταλαβαίνετε, η συμμετοχή και συμβολή της Τουρκίας στη συριακή κρίση είναι τεράστια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο λαός, ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η κατάσταση με δυο λόγια «είναι τραγική». Ο συριακός λαός άντεξε, παρά τις τρομερές απώλειες σε έμψυχο δυναμικό και την οικονομική καταστροφή που έχει προκληθεί. Οι συνθήκες διαβίωσης στο Χαλέπι και την ευρύτερη περιοχή είναι κάτι παραπάνω από δύσκολες. Για παράδειγμα, να σας αναφέρω ότι παροχή ηλεκτρικού ρεύματος δεν υπάρχει τα τελευταία χρόνια. Έτσι, οι άνθρωποι με δική τους πρωτοβουλία έχουν εγκαταστήσει σε κάθε γειτονιά ηλεκτρικές γεννήτριες και με αυτόν τον τρόπο έχουμε ρεύμα δύο με τρεις ώρες το εικοσιτετράωρο. Το ίδιο και με το νερό, επειδή οι αγωγοί παροχής πόσιμου νερού βρίσκονται στα περίχωρα της πόλης, πολλά από τα οποία ελέγχονταν από τις διάφορες ένοπλες ομάδες, η παροχή νερού στην πόλη, και ειδικά στον κεντρικό τομέα που ελέγχεται από τις κυβερνητικές δυνάμεις, ήταν πάντα προβληματική. Πολλές φορές μέναμε δέκα και δεκαπέντε μέρες χωρίς νερό. Ευτυχώς, με την αρωγή φιλανθρωπικών οργανώσεων, ανοίχθηκε σε κάθε συνοικία και από ένα πηγάδι, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί κι αυτό το πρόβλημα. Πιστεύω να κατανοείτε ότι με δυο-τρεις ώρες ρεύμα την ημέρα και με νερό που αντλείται από πηγάδια, που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι πόσιμο και χρησιμοποιείται γα τις υπόλοιπες ανάγκες του κόσμου, η λέξη «τραγική» ίσως να είναι και φτωχή.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σ’ αυτήν τη ζοφερή κατάσταση που έχει περιέλθει η χώρα, οι πηγές εσόδων ποιες είναι; Υπάρχουν δουλειές;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πάντα οι άνθρωποι, σε όποια κατάσταση κι αν βρίσκονται, προσπαθούν να βρουν πηγές εσόδων. Μια δουλειά για παράδειγμα που εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια είναι οι πωλητές νερού, οι οποίοι γεμίζουν σε άμαξες βαρέλια με νερό από τα πηγάδια και γυρίζουν την πόλη πουλώντας τα, αποκομίζοντας έτσι ένα πενιχρό εισόδημα. Δυστυχώς, τα οικονομικά του κόσμου είναι άθλια. Σ’ αυτό συμβάλλει και η συνεχής υποτίμηση του συριακού νομίσματος έναντι του δολαρίου, που επιτείνει την ήδη πολύ δύσκολη κατάσταση. Δεν υπάρχει άνθρωπος του οποίου το εισόδημα να μην έχει συρρικνωθεί έως και εξαϋλωθεί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποια είναι η κατάσταση των Αρμενίων στη Συρία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η δίνη του εμφυλίου που σπαράσσει τη χώρα δεν άφησε οπωσδήποτε ανεπηρέαστους και τους αρμένιους. Αναγκαστικά, ελήφθησαν μέτρα για την προστασία της παροικίας. Όλοι σχεδόν οι νέοι της παροικίας ανέλαβαν εθελοντικά τη φύλαξη των αρμενικών συνοικιών, όπως επίσης και όλων των εγκαταστάσεων, μέρα-νύχτα. Δημιουργήθηκε η «Οργάνωση άμεσης βοήθειας και αποκατάστασης Συρο-Αρμενίων» υπό την εποπτεία της Συρο-Αρμενικής Κεντρικής Επιτροπής, την οποία αποτελούσαν εκπρόσωποι των τριών ιστορικών κομμάτων της διασποράς, οι πνευματικοί ηγέτες των τριών θρησκευτικών κοινοτήτων (Ορθόδοξοι, Καθολικοί, Ευαγγελιστές), καθώς και των δυο μεγάλων φιλανθρωπικών οργανώσεων της διασποράς. Η διασπορά συντρέχει όλους όσους έχουν οποιαδήποτε ανάγκη, οικονομική, ιατροφαρμακευτική, σίτιση ή στέγαση, και κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να στηρίξει τους συμπατριώτες μας που βρίσκονται σε δεινή θέση και οι οποίοι είναι πάρα πολλοί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε επίπεδο εγκαταστάσεων (σχολεία, εκκλησίες, λέσχες, κτήρια) τι απώλειες είχαμε; Υπήρξαν περιπτώσεις που στοχοποιηθήκαμε λόγω της καταγωγής μας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι αλήθεια ότι η κατάσταση που δημιουργήθηκε στη Συρία διευκόλυνε αφάνταστα τους Τούρκους να παρενοχλήσουν, να δυσκολέψουν τη ζωή και τελικά να απαλλαγούν από όσους περισσότερους «ενοχλητικούς» αρμένιους μπορούσαν, τόσο κοντά στα σύνορά τους. Αν συνυπολογίσουμε ότι ανάμεσα στους μαχητές των διαφόρων ενόπλων ομάδων υπάρχει και μεγάλος αριθμός Τουρκμένων, οι οποίοι θεωρούν τους εαυτούς τους αδέλφια με τους Τούρκους, καταλαβαίνετε ότι πολλά από τα χτυπήματα εις βάρος μας δεν ήταν και τόσο αθώα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τώρα, όσον αφορά τις κτηριακές εγκαταστάσεις, είχαμε πράγματι αρκετές ζημιές. Οι σχολές Σαχακιάν, Ζαβαριάν και το κολέγιο Καρέν Επέ που βρίσκονταν στη συνοικία Νορ Κιουγ, η οποία δέχτηκε τα περισσότερα χτυπήματα, υπέστησαν αρκετές ζημιές, ευτυχώς όχι μεγάλες. Αντίθετα, η σχολή Μεσροπιάν έχει μεγάλες ζημιές, όπως και η εκκλησία Σουρπ Κεβόρκ που πυρπολήθηκε και η εκκλησία των Σαράντα Μαρτύρων που υπεβλήθη σε μερική κατεδάφιση. Επίσης, έχουμε πλήθος κατοικιών που υπέστησαν μερική ή ακόμα και ολική καταστροφή, καθώς και μαγαζιά που είτε καταστράφηκαν είτε λεηλατήθηκαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τώρα, όσον αφορά σε ανθρώπινες απώλειες και εκεί είχαμε δυστυχώς θύματα, τα οποία διαιρούνται σε δύο κατηγορίες. Σε αυτούς που υπηρετώντας τη στρατιωτική τους θητεία στο συριακό στρατό έπεσαν στο πεδίο της μάχης και στους αθώους, ανυποψίαστους πολίτες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τέλος, υπήρχαν και θύματα απαγωγών, κάτι πολύ συνηθισμένο για ένα διάστημα. Ακόμα και μέχρι σήμερα, έχουμε δέκα συμπατριώτες μας απαχθέντες, χωρίς να γνωρίζουμε την τύχη τους.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ερχόμενοι στο μεγάλο πρόβλημα του προσφυγικού, ποιος είναι ο αριθμός των Αρμενίων που έφυγαν από τη χώρα και ποιες οι προοπτικές επιστροφής τους σ’ αυτήν;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το προσφυγικό, στην περίπτωση των Αρμενίων της Συρίας, θα το τοποθετούσα σε τρεις διαφορετικές ομάδες. Στην πρώτη είναι αυτοί που έφυγαν από το Χαλέπι αλλά όχι κι από τη Συρία. Εγκαταστάθηκαν είτε στην παραθαλάσσια Λαττάκεια, είτε στη Δαμασκό, είτε σε άλλες πόλεις που είναι πιο ασφαλείς και οι συνθήκες διαβίωσης πιο εύκολες. Στην περίπτωση ομαλοποίησης της κατάστασης, αυτοί οι άνθρωποι είναι πολύ πιθανό να επιστρέψουν. Στη δεύτερη θα τοποθετήσω αυτούς που έφυγαν για την Αρμενία και το Λίβανο, των οποίων ο αριθμός δεν είναι ακριβής και υπολογίζεται σε 10.000 με 15.000. Αυτοί οι άνθρωποι, και στις δύο χώρες που πήγαν, αντιμετωπίζουν απ’ όσο γνωρίζω προβλήματα προσαρμογής και ευρέσεως εργασίας, και έτσι νομίζω ότι, με τη λήξη των εχθροπραξιών, ένας σημαντικός αριθμός θα επιστρέψει στο Χαλέπι. Τέλος, στην τρίτη ομάδα ανήκουν αυτοί που μετανάστευσαν σε χώρες της Δύσης, στις οποίες κι αυτοί αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα, όμως η οικονομική ευμάρεια των χωρών αυτών πιστεύω ότι θα τους κρατήσει εκεί, χωρίς όμως να αποκλείω ένα μέρος τους, όταν διαπιστώσει ότι έχει επικρατήσει ασφάλεια στη Συρία, να επιστρέψει.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, τελευταία πραγματοποιούνται έντονες διεργασίες με σκοπό την ίδρυση κουρδικού κράτους, το οποίο θα περιλαμβάνει κι ένα μέρος των συριακών εδαφών. Σε περίπτωση διχοτόμησης της Συρίας, ποια θα είναι η τύχη των περιοχών με αρμενικό πληθυσμό και ποιες είναι οι σχέσεις Αρμενίων και Κούρδων;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι σχέσεις των Αρμενίων με όλες τις μειονότητες, όπως και με το συριακό λαό, είναι πάρα πολύ καλές. Πράγματι, ακούγεται ότι επίκειται δημιουργία κουρδικού κράτους είτε ως ανεξάρτητο είτε ως αυτόνομο και είναι αλήθεια ότι οι ένοπλες ομάδες των Κούρδων που βρίσκονται στο συριακό έδαφος δείχνουν να θέλουν να αποκτήσουν το πάνω χέρι. Η διχοτόμηση, όμως, της χώρας, η αρπαγή συριακών εδαφών και η απειλή αποσταθεροποίησης της ενότητας του συριακού λαού είναι για εμάς τους Αρμένιους κόκκινη γραμμή. Για εμάς, η Συρία είναι μια χώρα με ένα λαό και μια κυβέρνηση, τη νόμιμη που έχει εκλεγεί από το συριακό λαό, είναι αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ και έχει τη σημαία της. Για τους Αρμένιους, η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και η ενότητα του λαού της είναι έννοιες αδιαπραγμάτευτες.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς κρίνετε την πολιτική της Τουρκίας στην περιοχή; Ο Ερντογάν τα βάζει με όλους και με όλα, ακόμα και με τους Τούρκους που αντιτίθενται στις ενέργειές του. Πιστεύετε ότι η απομάκρυνση από το κοσμικό καθεστώς του Κεμάλ και η στροφή του προς τον ισλαμισμό είναι πραγματική ή αποτελεί μέρος κάποιου πολιτικού παιχνιδιού;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κατ’ εμέ, η πολιτική της Τουρκίας είναι πάντα η ίδια, όποια αμφίεση κι αν βάλει. Χθες ήταν κοσμική και φιλοδυτική, σήμερα παρουσιάζεται σαν ισλαμική, αύριο μπορεί να κηρύσσει τον ακραίο εθνικισμό, όμως θα έχει πάντα την ίδια οθωμανική, επεκτατική πολιτική, που σκοπός της θα είναι να υφαρπάξει τα εδάφη από τους γείτονές της. Στην περίπτωση της Συρίας, ο τουρκικός στρατός πέρασε τα σύνορα έχοντας ως πρόσχημα τον αγώνα κατά του ISIS, αλλά με πραγματικό σκοπό να χτυπήσει τους Κούρδους και, γιατί όχι, να καταλάβει συριακά εδάφη. Το ίδιο άλλωστε είχε πραγματοποιήσει μερικά χρόνια πριν και στο Ιράκ. Γι’ αυτό εγώ λέω ότι η τουρκική πολιτική παραμένει πάντα η ίδια, όποιος κι αν κυβερνάει. Πιστεύω πως όσο κι αν προσπαθήσουν να κρύψουν εντέχνως τις πραγματικές τους διαθέσεις, η αλήθεια στο τέλος θα φανερωθεί, κι όλοι οι λαοί, είτε αυτοί είναι Αρμένιοι είτε Σύριοι, είτε οποιοιδήποτε άλλοι που έχουν διεκδικήσεις από την Τουρκία, στο τέλος θα δικαιωθούν, αρκεί να μην πάψουν ποτέ να πιστεύουν στο δίκαιο του αγώνα τους και να συνεχίσουν να παλεύουν.</span></p>
<p> </p>
<p> </p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/reysian.jpg" alt="reysian" width="400" height="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;"></span></strong></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Ζιράιρ Ρεϊσιάν είναι βουλευτής, εκπρόσωπος της αρμενικής κοινότητας στο συριακό κοινοβούλιο από το 2013. Βρέθηκε στην Αθήνα για να συμμετάσχει στη συνεδρίαση της Διεθνούς Γραμματείας, των προέδρων και εισηγητών των Επιτροπών της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας, που πραγματοποιήθηκε στις 8-9 Δεκεμβρίου 2016. </span></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Οβαννές Γαζαριάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2016, τεύχος 91</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποιοι θεωρείτε ότι είναι οι λόγοι της εμφύλιας σύρραξης στη Συρία και σε ποια κατάσταση βρίσκεται αυτήν τη χρονική στιγμή η χώρα;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα γεγονότα στη Συρία ξεκίνησαν το 2011. Τον πρώτο χρόνο η κατάσταση στο Χαλέπι ήταν κάτι παραπάνω από ήσυχη και κανείς δεν φανταζόταν αυτό που θα ακολουθούσε, καθώς όλοι είχαμε εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση και στη σταθερότητα που αυτή ενέπνεε. Όμως, γρήγορα έγινε κατανοητό σε όλους μας ότι ήταν ένας τεχνητός πόλεμος, ο οποίος είχε προετοιμαστεί αριστοτεχνικά από ξένα κέντρα. Τα κέντρα αυτά εντέχνως χρησιμοποίησαν τις θρησκευτικές και εθνοτικές διαφορές του συριακού λαού, προκειμένου να ρίξουν την κυβέρνηση και κατ’ επέκταση να εξασθενήσουν τη χώρα με τον πιο εμπνευσμένο και βαρυσήμαντο λόγο στον αραβικό κόσμο, η απουσία του οποίου θα ευνοούσε τα μέγιστα το Ισραήλ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οπωσδήποτε, στη δημιουργία του όλου κλίματος, δηλαδή του εξοπλισμού και της ενδυνάμωσης των διαφόρων ενόπλων ομάδων, έπαιξαν ρόλο και τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα των διεθνών υπερδυνάμεων, έχοντας τελικά ως αποτέλεσμα τις δεκάδες χιλιάδες των νεκρών και τραυματισμένων ανθρώπων και την καταστροφή σχολείων, νοσοκομείων, εκκλησιών, τζαμιών, μαγαζιών, γραφείων και κτηρίων. Ολόκληρες συνοικίες της πόλης έχουν πλέον ισοπεδωθεί. Σε όλο αυτό το σκηνικό βέβαια, ένας ακόμα κερδισμένος είναι οπωσδήποτε και η Τουρκία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πιστεύετε ότι οι Τούρκοι έχουν ενεργή συμμετοχή στον πόλεμο;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία όχι μόνο εξόπλισε και εκπαίδευσε τους αντάρτες, αλλά, εκμεταλλευόμενη τη γειτνίασή της με το Χαλέπι, έστελνε τους στρατιώτες της ντυμένους με τη στολή του αντάρτη και λάμβανε μέρος στις μάχες. Ταυτόχρονα, τούρκοι μεγαλέμποροι αγόραζαν αντί πινακίου φακής πανάκριβο εξοπλισμό από εργοστάσια, καταστήματα και γραφεία, καθώς οι ιδιοκτήτες τους εγκατέλειπαν την πόλη. Επίσης, καταλήστεψαν και πλιατσικολόγησαν πολιτιστικούς θησαυρούς του Χαλεπίου, με πιο κλασικό παράδειγμα την αρπαγή όλων των σπάνιων χειρογράφων από το Μουσείο του Κέντρου Ισλαμικών Μελετών που έδρευε στην πόλη, τα οποία, σύμφωνα με ομολογίες αυτόπτων μαρτύρων, φορτώθηκαν σε οχήματα με προορισμό την Τουρκία. Κάποια από τα χειρόγραφα αυτά αναφέρονταν στη Γενοκτονία κι η εξαφάνισή τους σίγουρα εξυπηρέτησε απεριόριστα τους Τούρκους. Με όλα αυτά, λοιπόν, έχει απόλυτο δίκιο ο διευθυντής του βιομηχανικού επιμελητηρίου του Χαλεπίου, που αποκαλεί τους Τούρκους «ληστές του Χαλεπιού», ενώ όταν αναφέρεται στον Ερντογάν τον αποκαλεί «λήσταρχο». Όπως καταλαβαίνετε, η συμμετοχή και συμβολή της Τουρκίας στη συριακή κρίση είναι τεράστια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο λαός, ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζει στην καθημερινότητά του;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η κατάσταση με δυο λόγια «είναι τραγική». Ο συριακός λαός άντεξε, παρά τις τρομερές απώλειες σε έμψυχο δυναμικό και την οικονομική καταστροφή που έχει προκληθεί. Οι συνθήκες διαβίωσης στο Χαλέπι και την ευρύτερη περιοχή είναι κάτι παραπάνω από δύσκολες. Για παράδειγμα, να σας αναφέρω ότι παροχή ηλεκτρικού ρεύματος δεν υπάρχει τα τελευταία χρόνια. Έτσι, οι άνθρωποι με δική τους πρωτοβουλία έχουν εγκαταστήσει σε κάθε γειτονιά ηλεκτρικές γεννήτριες και με αυτόν τον τρόπο έχουμε ρεύμα δύο με τρεις ώρες το εικοσιτετράωρο. Το ίδιο και με το νερό, επειδή οι αγωγοί παροχής πόσιμου νερού βρίσκονται στα περίχωρα της πόλης, πολλά από τα οποία ελέγχονταν από τις διάφορες ένοπλες ομάδες, η παροχή νερού στην πόλη, και ειδικά στον κεντρικό τομέα που ελέγχεται από τις κυβερνητικές δυνάμεις, ήταν πάντα προβληματική. Πολλές φορές μέναμε δέκα και δεκαπέντε μέρες χωρίς νερό. Ευτυχώς, με την αρωγή φιλανθρωπικών οργανώσεων, ανοίχθηκε σε κάθε συνοικία και από ένα πηγάδι, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί κι αυτό το πρόβλημα. Πιστεύω να κατανοείτε ότι με δυο-τρεις ώρες ρεύμα την ημέρα και με νερό που αντλείται από πηγάδια, που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι πόσιμο και χρησιμοποιείται γα τις υπόλοιπες ανάγκες του κόσμου, η λέξη «τραγική» ίσως να είναι και φτωχή.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σ’ αυτήν τη ζοφερή κατάσταση που έχει περιέλθει η χώρα, οι πηγές εσόδων ποιες είναι; Υπάρχουν δουλειές;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πάντα οι άνθρωποι, σε όποια κατάσταση κι αν βρίσκονται, προσπαθούν να βρουν πηγές εσόδων. Μια δουλειά για παράδειγμα που εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια είναι οι πωλητές νερού, οι οποίοι γεμίζουν σε άμαξες βαρέλια με νερό από τα πηγάδια και γυρίζουν την πόλη πουλώντας τα, αποκομίζοντας έτσι ένα πενιχρό εισόδημα. Δυστυχώς, τα οικονομικά του κόσμου είναι άθλια. Σ’ αυτό συμβάλλει και η συνεχής υποτίμηση του συριακού νομίσματος έναντι του δολαρίου, που επιτείνει την ήδη πολύ δύσκολη κατάσταση. Δεν υπάρχει άνθρωπος του οποίου το εισόδημα να μην έχει συρρικνωθεί έως και εξαϋλωθεί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποια είναι η κατάσταση των Αρμενίων στη Συρία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η δίνη του εμφυλίου που σπαράσσει τη χώρα δεν άφησε οπωσδήποτε ανεπηρέαστους και τους αρμένιους. Αναγκαστικά, ελήφθησαν μέτρα για την προστασία της παροικίας. Όλοι σχεδόν οι νέοι της παροικίας ανέλαβαν εθελοντικά τη φύλαξη των αρμενικών συνοικιών, όπως επίσης και όλων των εγκαταστάσεων, μέρα-νύχτα. Δημιουργήθηκε η «Οργάνωση άμεσης βοήθειας και αποκατάστασης Συρο-Αρμενίων» υπό την εποπτεία της Συρο-Αρμενικής Κεντρικής Επιτροπής, την οποία αποτελούσαν εκπρόσωποι των τριών ιστορικών κομμάτων της διασποράς, οι πνευματικοί ηγέτες των τριών θρησκευτικών κοινοτήτων (Ορθόδοξοι, Καθολικοί, Ευαγγελιστές), καθώς και των δυο μεγάλων φιλανθρωπικών οργανώσεων της διασποράς. Η διασπορά συντρέχει όλους όσους έχουν οποιαδήποτε ανάγκη, οικονομική, ιατροφαρμακευτική, σίτιση ή στέγαση, και κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να στηρίξει τους συμπατριώτες μας που βρίσκονται σε δεινή θέση και οι οποίοι είναι πάρα πολλοί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε επίπεδο εγκαταστάσεων (σχολεία, εκκλησίες, λέσχες, κτήρια) τι απώλειες είχαμε; Υπήρξαν περιπτώσεις που στοχοποιηθήκαμε λόγω της καταγωγής μας;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι αλήθεια ότι η κατάσταση που δημιουργήθηκε στη Συρία διευκόλυνε αφάνταστα τους Τούρκους να παρενοχλήσουν, να δυσκολέψουν τη ζωή και τελικά να απαλλαγούν από όσους περισσότερους «ενοχλητικούς» αρμένιους μπορούσαν, τόσο κοντά στα σύνορά τους. Αν συνυπολογίσουμε ότι ανάμεσα στους μαχητές των διαφόρων ενόπλων ομάδων υπάρχει και μεγάλος αριθμός Τουρκμένων, οι οποίοι θεωρούν τους εαυτούς τους αδέλφια με τους Τούρκους, καταλαβαίνετε ότι πολλά από τα χτυπήματα εις βάρος μας δεν ήταν και τόσο αθώα.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τώρα, όσον αφορά τις κτηριακές εγκαταστάσεις, είχαμε πράγματι αρκετές ζημιές. Οι σχολές Σαχακιάν, Ζαβαριάν και το κολέγιο Καρέν Επέ που βρίσκονταν στη συνοικία Νορ Κιουγ, η οποία δέχτηκε τα περισσότερα χτυπήματα, υπέστησαν αρκετές ζημιές, ευτυχώς όχι μεγάλες. Αντίθετα, η σχολή Μεσροπιάν έχει μεγάλες ζημιές, όπως και η εκκλησία Σουρπ Κεβόρκ που πυρπολήθηκε και η εκκλησία των Σαράντα Μαρτύρων που υπεβλήθη σε μερική κατεδάφιση. Επίσης, έχουμε πλήθος κατοικιών που υπέστησαν μερική ή ακόμα και ολική καταστροφή, καθώς και μαγαζιά που είτε καταστράφηκαν είτε λεηλατήθηκαν.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τώρα, όσον αφορά σε ανθρώπινες απώλειες και εκεί είχαμε δυστυχώς θύματα, τα οποία διαιρούνται σε δύο κατηγορίες. Σε αυτούς που υπηρετώντας τη στρατιωτική τους θητεία στο συριακό στρατό έπεσαν στο πεδίο της μάχης και στους αθώους, ανυποψίαστους πολίτες.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τέλος, υπήρχαν και θύματα απαγωγών, κάτι πολύ συνηθισμένο για ένα διάστημα. Ακόμα και μέχρι σήμερα, έχουμε δέκα συμπατριώτες μας απαχθέντες, χωρίς να γνωρίζουμε την τύχη τους.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ερχόμενοι στο μεγάλο πρόβλημα του προσφυγικού, ποιος είναι ο αριθμός των Αρμενίων που έφυγαν από τη χώρα και ποιες οι προοπτικές επιστροφής τους σ’ αυτήν;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το προσφυγικό, στην περίπτωση των Αρμενίων της Συρίας, θα το τοποθετούσα σε τρεις διαφορετικές ομάδες. Στην πρώτη είναι αυτοί που έφυγαν από το Χαλέπι αλλά όχι κι από τη Συρία. Εγκαταστάθηκαν είτε στην παραθαλάσσια Λαττάκεια, είτε στη Δαμασκό, είτε σε άλλες πόλεις που είναι πιο ασφαλείς και οι συνθήκες διαβίωσης πιο εύκολες. Στην περίπτωση ομαλοποίησης της κατάστασης, αυτοί οι άνθρωποι είναι πολύ πιθανό να επιστρέψουν. Στη δεύτερη θα τοποθετήσω αυτούς που έφυγαν για την Αρμενία και το Λίβανο, των οποίων ο αριθμός δεν είναι ακριβής και υπολογίζεται σε 10.000 με 15.000. Αυτοί οι άνθρωποι, και στις δύο χώρες που πήγαν, αντιμετωπίζουν απ’ όσο γνωρίζω προβλήματα προσαρμογής και ευρέσεως εργασίας, και έτσι νομίζω ότι, με τη λήξη των εχθροπραξιών, ένας σημαντικός αριθμός θα επιστρέψει στο Χαλέπι. Τέλος, στην τρίτη ομάδα ανήκουν αυτοί που μετανάστευσαν σε χώρες της Δύσης, στις οποίες κι αυτοί αντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα, όμως η οικονομική ευμάρεια των χωρών αυτών πιστεύω ότι θα τους κρατήσει εκεί, χωρίς όμως να αποκλείω ένα μέρος τους, όταν διαπιστώσει ότι έχει επικρατήσει ασφάλεια στη Συρία, να επιστρέψει.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, τελευταία πραγματοποιούνται έντονες διεργασίες με σκοπό την ίδρυση κουρδικού κράτους, το οποίο θα περιλαμβάνει κι ένα μέρος των συριακών εδαφών. Σε περίπτωση διχοτόμησης της Συρίας, ποια θα είναι η τύχη των περιοχών με αρμενικό πληθυσμό και ποιες είναι οι σχέσεις Αρμενίων και Κούρδων;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι σχέσεις των Αρμενίων με όλες τις μειονότητες, όπως και με το συριακό λαό, είναι πάρα πολύ καλές. Πράγματι, ακούγεται ότι επίκειται δημιουργία κουρδικού κράτους είτε ως ανεξάρτητο είτε ως αυτόνομο και είναι αλήθεια ότι οι ένοπλες ομάδες των Κούρδων που βρίσκονται στο συριακό έδαφος δείχνουν να θέλουν να αποκτήσουν το πάνω χέρι. Η διχοτόμηση, όμως, της χώρας, η αρπαγή συριακών εδαφών και η απειλή αποσταθεροποίησης της ενότητας του συριακού λαού είναι για εμάς τους Αρμένιους κόκκινη γραμμή. Για εμάς, η Συρία είναι μια χώρα με ένα λαό και μια κυβέρνηση, τη νόμιμη που έχει εκλεγεί από το συριακό λαό, είναι αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ και έχει τη σημαία της. Για τους Αρμένιους, η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας και η ενότητα του λαού της είναι έννοιες αδιαπραγμάτευτες.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς κρίνετε την πολιτική της Τουρκίας στην περιοχή; Ο Ερντογάν τα βάζει με όλους και με όλα, ακόμα και με τους Τούρκους που αντιτίθενται στις ενέργειές του. Πιστεύετε ότι η απομάκρυνση από το κοσμικό καθεστώς του Κεμάλ και η στροφή του προς τον ισλαμισμό είναι πραγματική ή αποτελεί μέρος κάποιου πολιτικού παιχνιδιού;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Κατ’ εμέ, η πολιτική της Τουρκίας είναι πάντα η ίδια, όποια αμφίεση κι αν βάλει. Χθες ήταν κοσμική και φιλοδυτική, σήμερα παρουσιάζεται σαν ισλαμική, αύριο μπορεί να κηρύσσει τον ακραίο εθνικισμό, όμως θα έχει πάντα την ίδια οθωμανική, επεκτατική πολιτική, που σκοπός της θα είναι να υφαρπάξει τα εδάφη από τους γείτονές της. Στην περίπτωση της Συρίας, ο τουρκικός στρατός πέρασε τα σύνορα έχοντας ως πρόσχημα τον αγώνα κατά του ISIS, αλλά με πραγματικό σκοπό να χτυπήσει τους Κούρδους και, γιατί όχι, να καταλάβει συριακά εδάφη. Το ίδιο άλλωστε είχε πραγματοποιήσει μερικά χρόνια πριν και στο Ιράκ. Γι’ αυτό εγώ λέω ότι η τουρκική πολιτική παραμένει πάντα η ίδια, όποιος κι αν κυβερνάει. Πιστεύω πως όσο κι αν προσπαθήσουν να κρύψουν εντέχνως τις πραγματικές τους διαθέσεις, η αλήθεια στο τέλος θα φανερωθεί, κι όλοι οι λαοί, είτε αυτοί είναι Αρμένιοι είτε Σύριοι, είτε οποιοιδήποτε άλλοι που έχουν διεκδικήσεις από την Τουρκία, στο τέλος θα δικαιωθούν, αρκεί να μην πάψουν ποτέ να πιστεύουν στο δίκαιο του αγώνα τους και να συνεχίσουν να παλεύουν.</span></p>
<p> </p>
<p> </p>Πάμπλο Κενδικιάν 2016-11-12T23:10:07Z2016-11-12T23:10:07Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/755-2016-11-12-23-19-33Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Πάμπλο Κενδικιάν γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Με σπουδές στη δημοσιογραφία, ασχολείται και με την αρμενική γαστρονομία, καθώς διαχειρίζεται το εστιατόριο «Αρμένια» στο αρμενικό πολιτιστικό κέντρο της πρωτεύουσας. Το 2013 ίδρυσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο «Πρένσα Αρμένια» (Αρμενικός Τύπος) και πρόσφατα δημοσίευσε ένα βιβλίο- έρευνα για τις δράσεις του κινήματος Γκιουλέν.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><br /><img src="https://armenika.gr/images/stories/kendikian.jpg" alt="kendikian" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" width="400" height="400" /></span><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif;"><span style="font-size: 8pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span><br /><span style="font-size: 8pt;">Ιούλιος- Σεπτέμβριος 2016, τεύχος 90</span><br /><br /></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Πώς προέκυψε η ιδέα της δημιουργίας ενός αρμενικού πρακτορείου ειδήσεων στην Αργεντινή;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ήταν ένα πρότζεκτ που είχα εδώ και αρκετό καιρό στο μυαλό μου, δηλαδή τη δημιουργία ενός φορέα που να απευθύνεται σε δημοσιογράφους και εκδότες, με σκοπό την προβολή διαφόρων ζητημάτων της κοινότητάς μας και ταυτοχρόνως την ενσωμάτωση ορισμένων από τα αρμενικά ζητήματα στην ατζέντα των ΜΜΕ της χώρας, με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης της ευρύτερης περιοχής.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το πρακτορείο ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2013. Από τότε, και με μια επίμονη, διαρκή αυτοκριτική και τη συνεχή αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών, κατορθώσαμε να χτίσουμε ουσιαστικές διασυνδέσεις στον χώρο των ΜΜΕ. Η ύλη που κινούμε αποτελείται από ειδήσεις δικής μας παραγωγής, καθώς και από άλλες προερχόμενες από τα υπόλοιπα μέσα, τις οποίες συγκεντρώνουμε και διασκευάζουμε έτσι, ώστε να τονίσουμε τα σημεία που μας ενδιαφέρουν ως κοινότητα και να τις αξιοποιήσουμε για την υποστήριξη των ζητημάτων μας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Τι επιρροή έχει το πρακτορείο «Πρένσα Αρμένια» στα τοπικά μέσα ενημέρωσης;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Η αξιοπιστία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αξίες για ένα πρακτορείο ειδήσεων. Από τα πρώτα μας βήματα, θέσαμε ως μέγιστη προτεραιότητα το να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των μέσων. Έτσι, βαδίζοντας σταθερά, στη διάρκεια του σύντομου αυτού χρονικού διαστήματος, βιώσαμε μια μεγάλη εξέλιξη στην πορεία μας, φτάνοντας στο σημείο να καταλαμβάνουμε σήμερα μια σημαντική θέση μεταξύ των τοπικών μέσων ενημέρωσης. Αυτήν τη στιγμή, έχουμε τη μεγάλη ικανοποίηση να βλέπουμε τη δημοσίευση των ειδήσεών μας στα κορυφαία ΜΜΕ. Πέρα από αυτό, είναι γεγονός ότι το πρακτορείο εξελίχτηκε σε πηγή θεμάτων που κινούν το ενδιαφέρον των μέσων, με αποτέλεσμα να γνωστοποιούνται στην τοπική κοινωνία. Ταυτόχρονα, φροντίζουμε να εντοπίζουμε τις επιρροές και τις τάσεις εις βάρος των εθνικών μας θεμάτων και υπέρ των πολιτικών μας αντιπάλων, όπως αυτές προκύπτουν μέσα από την καθημερινή ανάγνωση των ειδήσεων• η εξουδετέρωσή τους με αποτελεσματικές πληροφοριακές ενέργειες είναι επίσης ένα έργο που θεωρούμε σημαντικό και που έχει αποδώσει καρπούς στη συνείδηση της κοινής γνώμης.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Πώς αξιοποιείται το ειδησεογραφικό σας έργο στην Αρμενία και στη διασπορά;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το πρακτορείο έχει επίσης ως στόχο να καλύψει την ελλιπή πληροφόρηση ανάμεσα στα γεγονότα των κοινοτήτων της διασποράς και της ίδιας της Αρμενίας. Αρκετές ειδήσεις του πρακτορείου αποτυπώνονται στη μνήμη των συμπατριωτών μας, όπως π.χ. το ρεπορτάζ για την απόρριψη της χορηγίας του Αζερμπαϊτζάν από έναν ποδοσφαιρικό σύλλογο της Αργεντινής, η είδηση για την ανέγερση του Μουσείου της Γενοκτονίας των Αρμενίων στην Ουρουγουάη και στην Αργεντινή, η πρώτη είδηση για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας αφιερωμένης στην Γενοκτονία από τον Πάπα Φραγκίσκο στις 12 Απριλίου 2015 στο Βατικανό, το αναλυτικό ρεπορτάζ σχετικά με την εγγύτητα του Πάπα στην αρμενική κοινότητα και το αρμενικό ζήτημα, οι αποκλειστικές πληροφορίες για το λόμπι των Αζέρων στο Μεξικό, η ενημέρωση σχετικά με τις διαδικασίες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας από διάφορες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Γνωρίζουμε από άμεσες πηγές πως, σε πολλές περιπτώσεις, η αρμενική κυβέρνηση μαθαίνει τα νέα πρώτα από εμάς, κι όχι από το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Πώς έζησε η Αργεντινή την επίσκεψη του Πάπα στην Αρμενία;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Από την πρώτη στιγμή, τα κυρίαρχα μέσα και ένα από τα σημαντικότερα καλωδιακά τηλεοπτικά δίκτυα έστειλαν τους ανταποκριτές τους στην Αρμενία. Αυτό το ενδιαφέρον αποτελεί προϊόν της καλής εικόνας που έχει η αρμενική κοινότητα στην Αργεντινή, καθώς και των γνωστών θέσεων του Αργεντινού Πάπα στο αρμενικό ζήτημα, γεγονός που κατέστη σαφές από τη θεία λειτουργία αφιερωμένη στην Γενοκτονία.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ταξίδεψαν από την Αργεντινή περισσότερα από 120 άτομα για να δώσουν το παρόν σε αυτό το ιστορικό γεγονός και για να ευχαριστήσουν προσωπικά τον Πάπα. Ήταν τρεις πολύ έντονες ημέρες, στη διάρκεια των οποίων τα τοπικά ΜΜΕ έκαναν μια πολύ καλή και ολοκληρωμένη δημοσιογραφική κάλυψη, είτε μέσω των ανταποκριτών τους, είτε μέσω των διαφόρων πρακτορείων ειδήσεων. Σχεδόν όλα τα μέσα εξέδωσαν ένα αφιέρωμα σχετικά με το θέμα. Εμείς στην Πρένσα Αρμένια αξιοποιήσαμε το μομέντουμ για να στείλουμε πληροφορίες σε όλα τα πρακτορεία ειδήσεων σχετικά με την ιστορία των τόπων που θα επισκεπτόταν ο Πάπας Φραγκίσκος. Είναι σημαντικό επίσης να σημειωθεί ότι ορισμένοι από τους δημοσιογράφους που ταξίδεψαν για να καλύψουν το θέμα, επισκέφτηκαν και το Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ) και, ακόμα σημαντικότερο, ότι παρήγαγαν εκτενές ρεπορτάζ από εκεί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Τι σας οδήγησε στη συγγραφή ενός βιβλίου σχετικά με το δίκτυο Γκιουλέν;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το 2008, όταν ξεκίνησα να διαβάζω για τον Φετουλάχ Γκιουλέν, ανακάλυψα ότι υπήρχε μια τεράστια ιστορία κρυμμένη πίσω από αυτόν τον αινιγματικό ιεροκήρυκα. Ο Γκιουλέν είχε χτίσει γύρω από τον εαυτό του την εικόνα ενός μετριοπαθούς ισλαμιστή, σπουδαίου εκπαιδευτικού και μεταρρυθμιστή, υπέρμαχου της ιδέας του διαθρησκευτικού διαλόγου· κατάλαβα, όμως, πως στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν εθνικιστή Οθωμανό Τούρκο, ο οποίος είχε ιδρύσει ένα κίνημα τεραστίων διαστάσεων που λειτουργεί ως μια υπερσυντηρητική μυστική κοινωνία. Όσο περισσότερο διείσδυα μέσα στο χαρακτήρα του, τόσο περισσότερο καταλάβαινα τον πραγματικό του στόχο: την οικοδόμηση ενός μεγάλου, παγκόσμιου δικτύου άνευ προηγουμένου και με απρόβλεπτες συνέπειες.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν υπάρχει βιβλιογραφία σχετικά με τον Γκιουλέν που να μην έχει συνταχτεί από τη δική του οργάνωση, για αυτό και καμία δεν τον είχε μελετήσει από την άποψη της ιδεολογίας και της μεθοδολογίας του, ούτε είχε υπόψιν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των διαφόρων στόχων του κινήματος.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ενώ μερικοί αναγνώστες μπορεί να θεώρησαν ότι το βιβλίο ενδεχομένως διηγούταν μια ακόμα θεωρία «συνωμοσίας», τα τελευταία γεγονότα τους διαψεύδουν παταγωδώς. Επιβεβαιώνεται, επίσης, πως οι αναφορές του βιβλίου στο τόσο προσεκτικά σχεδιασμένο και σύνθετο αυτό δίκτυο δεν είναι σε καμία περίπτωση προϊόν φαντασίας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Ποιος ήταν ο αντίκτυπος του βιβλίου στην Αργεντινή;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Συνειδητοποίησα τη μεγάλη επίδραση του βιβλίου όταν, λίγο μετά τη διανομή του στα βιβλιοπωλεία, έλαβα το τηλεφώνημα ενός αργεντινού κυβερνητικού στελέχους, ο οποίος ήταν ανήσυχος όσον αφορά τυχόν συνδέσεις που ίσως αποκαλύπτονται στο βιβλίο, όταν περιγράφονται οι δράσεις του κινήματος στην Αργεντινή. Είναι ένας άνθρωπος με στενούς δεσμούς με το δίκτυο Γκιουλέν της χώρας, αλλά που ταυτοχρόνως συμμετέχει συχνά σε διάφορες εκδηλώσεις της τοπικής αρμενικής κοινότητας.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Συγκεκριμένα, μετά από τα τελευταία γεγονότα στην Τουρκία, ήδη από την πρώτη μέρα του αποτυχημένου πραξικοπήματος, ο αντίκτυπος του βιβλίου ήταν τεράστιος, λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο Γκιουλέν ήταν τότε άγνωστος στον τοπικό τύπο, και η έρευνά μου είναι, μέχρι στιγμής, η μοναδική πηγή επί του θέματος σε όλη τη Λατινική Αμερική.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Ποια είναι η αιτία της καθολικής υποστήριξης στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις περισσότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Στη Νότια Αμερική υπάρχουν χώρες με ισχυρές και δυναμικές αρμενικές κοινότητες, με σαφείς κατακτήσεις σε αυτόν τον τομέα, όπως η Αργεντινή και η Ουρουγουάη. Ωστόσο, αυτό το γεγονός δεν οδηγεί πάντα στην αναγνώριση της Γενοκτονίας• για παράδειγμα, έχουμε την περίπτωση της Αργεντινής, όπου το 1995, ο νόμος για την αναγνώρισή της έλαβε κυβερνητικό βέτο, παρά την έντονη και δυναμική κοινοτική παρουσία. Ο νόμος εγκρίθηκε μόλις το 2007, ύστερα από πολλές και έντονες ενέργειες εναντίον του τουρκικού λόμπι και των συμμάχων του. Αντιθέτως, στη Βολιβία -μία χώρα που εφαρμόζει την «πολιτική της μνήμης» σχετικά με τις γενοκτονίες που έχουν διαπραχθεί στη δική της επικράτεια- η αναγνώριση ψηφίστηκε μεμιάς και με απόλυτη πλειοψηφία, παρά την απουσία κοινοτικής παρουσίας. Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, όπως χώρες με μεγάλες ή μικρές κοινοτικές παρουσίες, στις οποίες, παρά την ύπαρξη νόμων σχετικών με τα ανθρώπινα δικαιώματα, το τουρκικό λόμπι και τα διεθνή συμφέροντα κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Τέτοια είναι η περίπτωση της Βραζιλίας και της Χιλής. Παράλληλα, στην Κεντρική Αμερική και στην Καραϊβική, το σχέδιο και η σκληρή εργασία των αρμενικών κοινοτήτων επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά στην αντιμετώπιση του ισχυρού λόμπι Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν, το οποίο λειτουργεί τόσο φανερά, ώστε να σπρώχνει συχνά τους απογόνους των Αρμενίων στην αναζήτηση συμμάχων για την υπεράσπιση των αρμενικών ζητημάτων. Όπως φαίνεται, το θέμα είναι ποικιλόμορφο, διότι οι διαφορές στην ευρύτερη περιοχή είναι όντως αξιοσημείωτες.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Πάντως, δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι το πρώτο κράτος στον κόσμο που αναγνώρισε επίσημα την Γενοκτονία των Αρμενίων ήταν η Ουρουγουάη το 1967. Από τότε μέχρι σήμερα, έχουμε πληθώρα αναγνωρίσεων σε όλη την περιοχή. Πάντοτε οι χώρες της Λατινικής Αμερικής –είτε στα τοπικά και εθνικά κοινοβούλια, είτε στα διεθνή φόρουμ- ήταν και είναι πρωτοπόρες στην υποστήριξη των αρμενικών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του θέματος για το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του Αρτσάχ.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Πάμπλο Κενδικιάν γεννήθηκε στο Μπουένος Άιρες της Αργεντινής. Με σπουδές στη δημοσιογραφία, ασχολείται και με την αρμενική γαστρονομία, καθώς διαχειρίζεται το εστιατόριο «Αρμένια» στο αρμενικό πολιτιστικό κέντρο της πρωτεύουσας. Το 2013 ίδρυσε το ειδησεογραφικό πρακτορείο «Πρένσα Αρμένια» (Αρμενικός Τύπος) και πρόσφατα δημοσίευσε ένα βιβλίο- έρευνα για τις δράσεις του κινήματος Γκιουλέν.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><br /><img src="https://armenika.gr/images/stories/kendikian.jpg" alt="kendikian" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" width="400" height="400" /></span><strong><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif;"><span style="font-size: 8pt;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span><br /><span style="font-size: 8pt;">Ιούλιος- Σεπτέμβριος 2016, τεύχος 90</span><br /><br /></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Πώς προέκυψε η ιδέα της δημιουργίας ενός αρμενικού πρακτορείου ειδήσεων στην Αργεντινή;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ήταν ένα πρότζεκτ που είχα εδώ και αρκετό καιρό στο μυαλό μου, δηλαδή τη δημιουργία ενός φορέα που να απευθύνεται σε δημοσιογράφους και εκδότες, με σκοπό την προβολή διαφόρων ζητημάτων της κοινότητάς μας και ταυτοχρόνως την ενσωμάτωση ορισμένων από τα αρμενικά ζητήματα στην ατζέντα των ΜΜΕ της χώρας, με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης της ευρύτερης περιοχής.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το πρακτορείο ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2013. Από τότε, και με μια επίμονη, διαρκή αυτοκριτική και τη συνεχή αναθεώρηση των κατευθυντηρίων γραμμών, κατορθώσαμε να χτίσουμε ουσιαστικές διασυνδέσεις στον χώρο των ΜΜΕ. Η ύλη που κινούμε αποτελείται από ειδήσεις δικής μας παραγωγής, καθώς και από άλλες προερχόμενες από τα υπόλοιπα μέσα, τις οποίες συγκεντρώνουμε και διασκευάζουμε έτσι, ώστε να τονίσουμε τα σημεία που μας ενδιαφέρουν ως κοινότητα και να τις αξιοποιήσουμε για την υποστήριξη των ζητημάτων μας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Τι επιρροή έχει το πρακτορείο «Πρένσα Αρμένια» στα τοπικά μέσα ενημέρωσης;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Η αξιοπιστία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αξίες για ένα πρακτορείο ειδήσεων. Από τα πρώτα μας βήματα, θέσαμε ως μέγιστη προτεραιότητα το να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των μέσων. Έτσι, βαδίζοντας σταθερά, στη διάρκεια του σύντομου αυτού χρονικού διαστήματος, βιώσαμε μια μεγάλη εξέλιξη στην πορεία μας, φτάνοντας στο σημείο να καταλαμβάνουμε σήμερα μια σημαντική θέση μεταξύ των τοπικών μέσων ενημέρωσης. Αυτήν τη στιγμή, έχουμε τη μεγάλη ικανοποίηση να βλέπουμε τη δημοσίευση των ειδήσεών μας στα κορυφαία ΜΜΕ. Πέρα από αυτό, είναι γεγονός ότι το πρακτορείο εξελίχτηκε σε πηγή θεμάτων που κινούν το ενδιαφέρον των μέσων, με αποτέλεσμα να γνωστοποιούνται στην τοπική κοινωνία. Ταυτόχρονα, φροντίζουμε να εντοπίζουμε τις επιρροές και τις τάσεις εις βάρος των εθνικών μας θεμάτων και υπέρ των πολιτικών μας αντιπάλων, όπως αυτές προκύπτουν μέσα από την καθημερινή ανάγνωση των ειδήσεων• η εξουδετέρωσή τους με αποτελεσματικές πληροφοριακές ενέργειες είναι επίσης ένα έργο που θεωρούμε σημαντικό και που έχει αποδώσει καρπούς στη συνείδηση της κοινής γνώμης.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Πώς αξιοποιείται το ειδησεογραφικό σας έργο στην Αρμενία και στη διασπορά;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το πρακτορείο έχει επίσης ως στόχο να καλύψει την ελλιπή πληροφόρηση ανάμεσα στα γεγονότα των κοινοτήτων της διασποράς και της ίδιας της Αρμενίας. Αρκετές ειδήσεις του πρακτορείου αποτυπώνονται στη μνήμη των συμπατριωτών μας, όπως π.χ. το ρεπορτάζ για την απόρριψη της χορηγίας του Αζερμπαϊτζάν από έναν ποδοσφαιρικό σύλλογο της Αργεντινής, η είδηση για την ανέγερση του Μουσείου της Γενοκτονίας των Αρμενίων στην Ουρουγουάη και στην Αργεντινή, η πρώτη είδηση για την τέλεση της Θείας Λειτουργίας αφιερωμένης στην Γενοκτονία από τον Πάπα Φραγκίσκο στις 12 Απριλίου 2015 στο Βατικανό, το αναλυτικό ρεπορτάζ σχετικά με την εγγύτητα του Πάπα στην αρμενική κοινότητα και το αρμενικό ζήτημα, οι αποκλειστικές πληροφορίες για το λόμπι των Αζέρων στο Μεξικό, η ενημέρωση σχετικά με τις διαδικασίες για την αναγνώριση της Γενοκτονίας από διάφορες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Γνωρίζουμε από άμεσες πηγές πως, σε πολλές περιπτώσεις, η αρμενική κυβέρνηση μαθαίνει τα νέα πρώτα από εμάς, κι όχι από το Υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Πώς έζησε η Αργεντινή την επίσκεψη του Πάπα στην Αρμενία;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Από την πρώτη στιγμή, τα κυρίαρχα μέσα και ένα από τα σημαντικότερα καλωδιακά τηλεοπτικά δίκτυα έστειλαν τους ανταποκριτές τους στην Αρμενία. Αυτό το ενδιαφέρον αποτελεί προϊόν της καλής εικόνας που έχει η αρμενική κοινότητα στην Αργεντινή, καθώς και των γνωστών θέσεων του Αργεντινού Πάπα στο αρμενικό ζήτημα, γεγονός που κατέστη σαφές από τη θεία λειτουργία αφιερωμένη στην Γενοκτονία.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ταξίδεψαν από την Αργεντινή περισσότερα από 120 άτομα για να δώσουν το παρόν σε αυτό το ιστορικό γεγονός και για να ευχαριστήσουν προσωπικά τον Πάπα. Ήταν τρεις πολύ έντονες ημέρες, στη διάρκεια των οποίων τα τοπικά ΜΜΕ έκαναν μια πολύ καλή και ολοκληρωμένη δημοσιογραφική κάλυψη, είτε μέσω των ανταποκριτών τους, είτε μέσω των διαφόρων πρακτορείων ειδήσεων. Σχεδόν όλα τα μέσα εξέδωσαν ένα αφιέρωμα σχετικά με το θέμα. Εμείς στην Πρένσα Αρμένια αξιοποιήσαμε το μομέντουμ για να στείλουμε πληροφορίες σε όλα τα πρακτορεία ειδήσεων σχετικά με την ιστορία των τόπων που θα επισκεπτόταν ο Πάπας Φραγκίσκος. Είναι σημαντικό επίσης να σημειωθεί ότι ορισμένοι από τους δημοσιογράφους που ταξίδεψαν για να καλύψουν το θέμα, επισκέφτηκαν και το Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ) και, ακόμα σημαντικότερο, ότι παρήγαγαν εκτενές ρεπορτάζ από εκεί.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Τι σας οδήγησε στη συγγραφή ενός βιβλίου σχετικά με το δίκτυο Γκιουλέν;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Το 2008, όταν ξεκίνησα να διαβάζω για τον Φετουλάχ Γκιουλέν, ανακάλυψα ότι υπήρχε μια τεράστια ιστορία κρυμμένη πίσω από αυτόν τον αινιγματικό ιεροκήρυκα. Ο Γκιουλέν είχε χτίσει γύρω από τον εαυτό του την εικόνα ενός μετριοπαθούς ισλαμιστή, σπουδαίου εκπαιδευτικού και μεταρρυθμιστή, υπέρμαχου της ιδέας του διαθρησκευτικού διαλόγου· κατάλαβα, όμως, πως στην πραγματικότητα πρόκειται για έναν εθνικιστή Οθωμανό Τούρκο, ο οποίος είχε ιδρύσει ένα κίνημα τεραστίων διαστάσεων που λειτουργεί ως μια υπερσυντηρητική μυστική κοινωνία. Όσο περισσότερο διείσδυα μέσα στο χαρακτήρα του, τόσο περισσότερο καταλάβαινα τον πραγματικό του στόχο: την οικοδόμηση ενός μεγάλου, παγκόσμιου δικτύου άνευ προηγουμένου και με απρόβλεπτες συνέπειες.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν υπάρχει βιβλιογραφία σχετικά με τον Γκιουλέν που να μην έχει συνταχτεί από τη δική του οργάνωση, για αυτό και καμία δεν τον είχε μελετήσει από την άποψη της ιδεολογίας και της μεθοδολογίας του, ούτε είχε υπόψιν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των διαφόρων στόχων του κινήματος.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Ενώ μερικοί αναγνώστες μπορεί να θεώρησαν ότι το βιβλίο ενδεχομένως διηγούταν μια ακόμα θεωρία «συνωμοσίας», τα τελευταία γεγονότα τους διαψεύδουν παταγωδώς. Επιβεβαιώνεται, επίσης, πως οι αναφορές του βιβλίου στο τόσο προσεκτικά σχεδιασμένο και σύνθετο αυτό δίκτυο δεν είναι σε καμία περίπτωση προϊόν φαντασίας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Ποιος ήταν ο αντίκτυπος του βιβλίου στην Αργεντινή;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Συνειδητοποίησα τη μεγάλη επίδραση του βιβλίου όταν, λίγο μετά τη διανομή του στα βιβλιοπωλεία, έλαβα το τηλεφώνημα ενός αργεντινού κυβερνητικού στελέχους, ο οποίος ήταν ανήσυχος όσον αφορά τυχόν συνδέσεις που ίσως αποκαλύπτονται στο βιβλίο, όταν περιγράφονται οι δράσεις του κινήματος στην Αργεντινή. Είναι ένας άνθρωπος με στενούς δεσμούς με το δίκτυο Γκιουλέν της χώρας, αλλά που ταυτοχρόνως συμμετέχει συχνά σε διάφορες εκδηλώσεις της τοπικής αρμενικής κοινότητας.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Συγκεκριμένα, μετά από τα τελευταία γεγονότα στην Τουρκία, ήδη από την πρώτη μέρα του αποτυχημένου πραξικοπήματος, ο αντίκτυπος του βιβλίου ήταν τεράστιος, λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο Γκιουλέν ήταν τότε άγνωστος στον τοπικό τύπο, και η έρευνά μου είναι, μέχρι στιγμής, η μοναδική πηγή επί του θέματος σε όλη τη Λατινική Αμερική.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"><strong>Ποια είναι η αιτία της καθολικής υποστήριξης στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις περισσότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής;</strong></span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Στη Νότια Αμερική υπάρχουν χώρες με ισχυρές και δυναμικές αρμενικές κοινότητες, με σαφείς κατακτήσεις σε αυτόν τον τομέα, όπως η Αργεντινή και η Ουρουγουάη. Ωστόσο, αυτό το γεγονός δεν οδηγεί πάντα στην αναγνώριση της Γενοκτονίας• για παράδειγμα, έχουμε την περίπτωση της Αργεντινής, όπου το 1995, ο νόμος για την αναγνώρισή της έλαβε κυβερνητικό βέτο, παρά την έντονη και δυναμική κοινοτική παρουσία. Ο νόμος εγκρίθηκε μόλις το 2007, ύστερα από πολλές και έντονες ενέργειες εναντίον του τουρκικού λόμπι και των συμμάχων του. Αντιθέτως, στη Βολιβία -μία χώρα που εφαρμόζει την «πολιτική της μνήμης» σχετικά με τις γενοκτονίες που έχουν διαπραχθεί στη δική της επικράτεια- η αναγνώριση ψηφίστηκε μεμιάς και με απόλυτη πλειοψηφία, παρά την απουσία κοινοτικής παρουσίας. Υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, όπως χώρες με μεγάλες ή μικρές κοινοτικές παρουσίες, στις οποίες, παρά την ύπαρξη νόμων σχετικών με τα ανθρώπινα δικαιώματα, το τουρκικό λόμπι και τα διεθνή συμφέροντα κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Τέτοια είναι η περίπτωση της Βραζιλίας και της Χιλής. Παράλληλα, στην Κεντρική Αμερική και στην Καραϊβική, το σχέδιο και η σκληρή εργασία των αρμενικών κοινοτήτων επικεντρώνονται σχεδόν αποκλειστικά στην αντιμετώπιση του ισχυρού λόμπι Τουρκίας-Αζερμπαϊτζάν, το οποίο λειτουργεί τόσο φανερά, ώστε να σπρώχνει συχνά τους απογόνους των Αρμενίων στην αναζήτηση συμμάχων για την υπεράσπιση των αρμενικών ζητημάτων. Όπως φαίνεται, το θέμα είναι ποικιλόμορφο, διότι οι διαφορές στην ευρύτερη περιοχή είναι όντως αξιοσημείωτες.</span><br /><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;">Πάντως, δεν πρέπει να ξεχάσουμε ότι το πρώτο κράτος στον κόσμο που αναγνώρισε επίσημα την Γενοκτονία των Αρμενίων ήταν η Ουρουγουάη το 1967. Από τότε μέχρι σήμερα, έχουμε πληθώρα αναγνωρίσεων σε όλη την περιοχή. Πάντοτε οι χώρες της Λατινικής Αμερικής –είτε στα τοπικά και εθνικά κοινοβούλια, είτε στα διεθνή φόρουμ- ήταν και είναι πρωτοπόρες στην υποστήριξη των αρμενικών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένου του θέματος για το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του Αρτσάχ.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial,helvetica,sans-serif; font-size: 10pt;"></span></p>Τόμας ντε Βάαλ2016-08-11T10:14:10Z2016-08-11T10:14:10Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/741-2016-08-11-10-21-21Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Με την ευκαιρία της πρόσφατης διάλεξης του Τόμας ντε Βάαλ με θέμα «Η Μεγάλη Καταστροφή, τότε και τώρα», στη Θεσσαλονίκη, είχαμε την χαρά να μας παραχωρήσει μία συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης. Ρωτήσαμε για τα γεγονότα στο Αρτσάχ, το ρόλο της Ρωσίας και της ομάδας Μίνσκ, την δυνατότητα πολιτικών ελιγμών για την επίλυση του θέματος. Τις σχέσεις με την Τουρκία και την πορεία για την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Τους Αμερικανούς υποψήφιους προέδρους και το Αρμενικό ζήτημα. Τις σκέψεις του για την αρμενική εσωτερική πολιτική και το μέλλον της Αρμενίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο έμπειρος αναλυτής με βαθειά γνώση της περιοχής, απαντά με ψυχραιμία, χωρίς πάθος και συναισθηματική φόρτιση σε θέματα που απασχολούν τους συμπατριώτες μας στην Αρμενία, το Αρτσάχ και τη Διασπορά, παρουσιάζοντας με αντικειμενικό τρόπο τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν σε ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την πρόοδο και την ευημερία των Αρμενίων και της περιοχής γενικότερα.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"></span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Ντικράν Μπλετζιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Απρίλιος- Ιούνιος 2016, τεύχος 89</span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;"><br /><img src="https://armenika.gr/images/stories/DeWaal2.jpg" alt="DeWaal2" width="400" height="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br /></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;"><br /></span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt; text-align: justify;">Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με την περιοχή του Καυκάσου;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έλαβα το πτυχίο μου στις ρωσικές σπουδές στα τέλη της δεκαετίας του ‘80. Οι σπουδές μου αφορούσαν τη ρωσική και νεοελληνική γλώσσα. Για πολλά χρόνια δούλεψα σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά είχα ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το νότο, ίσως εξαιτίας των ελληνικών σπουδών μου. Όλα αυτά συνέκλιναν στον Καύκασο. Βρήκα τον Καύκασο πολύ ενδιαφέρον θέμα και στην αρχή της δεκαετίας του ‘90 ταξίδεψα στη Γεωργία, στη Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν και ασχολήθηκα με το θέμα των ενόπλων συγκρούσεων στην περιοχή. Σήμερα, εξακολουθώ να ασχολούμαι με την περιοχή του Καυκάσου, την οποία επισκέπτομαι συχνά και έχω πλέον πολλούς φίλους.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πριν από δύο μήνες ξέσπασε «ο πόλεμος των τεσσάρων ημερών» στην περιοχή του Αρτσάχ. Πιστεύετε ότι το Αζερμπαϊτζάν προχώρησε σε μια καλά μελετημένη στρατιωτική επιχείρηση;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αρχικά, να πούμε ότι ήταν οι χειρότερες συγκρούσεις των τελευταίων 22 χρόνων στην περιοχή του Καραμπάχ και τη γραμμή επαφής. Με τις εκτιμήσεις μου, παραπάνω από 200 άτομα έχουν σκοτωθεί στο τραγικό επεισόδιο. Δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τα γεγονότα ως πόλεμο, μιας και οι επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν στη μικρή γεωγραφική έκταση δύο περιοχών. Στην πραγματικότητα ένας πόλεμος θα είχε μεγαλύτερη ένταση και θα εξαπλωνόταν σε μεγαλύτερη έκταση. Προφανώς, η Αρμενία δεν είχε λόγους να χαλάσει το status quo . Οι Αζέροι είναι απογοητευμένοι που δεν υπάρχει καμία εξέλιξη στο θέμα τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, εξετάζοντας την οικονομική κατάσταση των Αζέρων με την πτώση της τιμής του πετρελαίου διεθνώς, την υποτίμηση του νομίσματος του μάνατ και την μέγιστη στρατιωτική υπεροχή των αζερικών δυνάμεων έναντι των αρμενικών στο διάστημα πριν τον Απρίλιο -μιας και αμέσως μετά αναμενόταν παράδοση ρωσικών οπλικών συστημάτων στην Αρμενία- οι Αζέροι ήθελαν να σοκάρουν την Αρμενία και να επαναφέρουν το θέμα στο διεθνές προσκήνιο. Εν μέρει το πέτυχαν, αλλά οι απώλειες ήταν βαριές.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχετε μια ξεκάθαρη εικόνα των κύριων στρατιωτικών στόχων;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το μεγαλύτερο ζήτημα για τους Αζέρους είναι οι επτά περιοχές που κατέχουν οι Αρμένιοι, που δεν είχαν ποτέ σημαντικό αρμενικό πληθυσμό και θα ήταν δίκαιο να επιστραφούν στο μέλλον στο Αζερμπαϊτζάν. Το πρόβλημα είναι με ποιους όρους, καθώς και το δίλημμα των Αρμενίων που το θέλουν σαν ζώνη ασφαλείας. Όσο, λοιπόν, οι Αζέροι απειλούν, τόσο οι Αρμένιοι επιμένουν και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος στη διατήρηση των περιοχών. Αυτό νομίζω οδήγησε και στις μάχες και φοβάμαι ότι θα επαναληφθούν και μάλιστα χειρότερα.<br /><br /></span><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι προσπάθειες της ομάδας του Μινσκ του ΟΟΣΑ δείχνουν να έχουν αποτύχει. Κατά την γνώμη σας, ποια είναι τα επόμενα βήματα για δημιουργία αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν είμαι σίγουρος αν μπορούμε να κατηγορήσουμε την ομάδα του Μινσκ. Η διαμάχη έχει τρεις εμπλεκόμενους. Το Μπακού, το Ερεβάν και το Στεπαναγκέρτ, οι οποίοι θέλουν διαφορετικά πράγματα. Θα έπρεπε να καταλήξουν σε μια μεταξύ τους συμφωνία και όχι να περιμένουν την επιβολή μιας λύσης από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Θεωρώ ότι το πρόβλημα είναι ότι οι ηγέτες των χωρών έχουν υποσχεθεί ολοκληρωτικές νίκες, αντί να τους προετοιμάζουν για κάποιο συμβιβασμό. Εάν θέλουν να ζήσουν ειρηνικά και με ηρεμία, θα πρέπει να υπάρξουν συμβιβασμοί και από τις δύο πλευρές. Γι’ αυτό και είναι δύσκολο να πετύχει κάποιο θετικό αποτέλεσμα η ομάδα Μινσκ. Οι πρόεδροι έχουν παγιδευτεί σε θέσεις, από τις οποίες δε μπορούν να υποχωρήσουν εύκολα.<br /><br /></span><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχει θέμα προσπάθειας της Ρωσίας να επιβληθεί στις διαπραγματεύσεις;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι Ρώσοι, στα μέσα της δεκαετίας του ‘90, προσπάθησαν να αναλάβουν την πρωτοβουλία των διαπραγματεύσεων, αλλά, για να είμαστε ακριβείς, η διαμάχη αυτή δεν τροφοδοτείται από τη Ρωσία. Παρόλο που είναι ένας δυνατός παίκτης, υπάρχουν και άλλοι που εμπλέκονται. Η δομή του Μινσκ είναι τέτοια, που ενώ οι ΗΠΑ έχουν δευτερεύων ρόλο, η Ρωσία δεν μπορεί να επιβληθεί. Ακόμα, τόσο το Αζερμπαϊτζάν όσο και η Αρμενία είναι επιφυλακτικοί με τη Ρωσία. Για παράδειγμα το 1994, μετά την κατάπαυση του πυρός που ήταν η πρώτη φάση, θα ακολουθούσε η δεύτερη φάση, όπου η Ρωσία θα τοποθετούσε ειρηνευτικές δυνάμεις. Αλλά και οι δύο πλευρές αρνήθηκαν κάτι τέτοιο. Σαφώς η Ρωσία θέλει να διατηρήσει την επιρροή της στην περιοχή, αλλά δεν έχει τον απόλυτο έλεγχο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε πρόσφατο άρθρο σας αναφερθήκατε στην πιθανότητα να υπάρξουν νέες εχθροπραξίες μετά το τέλος των αγώνων F1 στα τέλη Ιουνίου. Πόσο πιθανό είναι κάτι τέτοιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι κι οι απώλειες από πλευράς Αζέρων ήταν πολύ μεγάλες;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν είναι κάτω από μεγάλο έλεγχο. Υπάρχουν αναφορές για τις απώλειες από τις μάχες του Απριλίου, αλλά όχι στα κύρια μέσα. Η κοινωνία σε αυτήν την φάση δεν ανησυχεί για τις απώλειες, γιατί γενικά το πατριωτικό αίσθημα είναι πολύ υψηλό. Η αλήθεια είναι ότι αυτήν την στιγμή βλέπουμε να ακολουθείται η διαδικασία κατάπαυσης του πυρός του 1994. Αυτό δημιουργεί ένα κενό, στο οποίο μπορεί να υπάρξουν ειρηνευτικές συζητήσεις και διαδικασίες ή νέες μάχες. Το status quo δε μπορεί να διατηρηθεί. Εξαρτάται και από την εξέλιξη της πρωτοβουλίας των Λαβρόφ και Κέρι για νέες συζητήσεις. Βέβαια, στη συνάντηση των δύο προέδρων στη Βιέννη, συμφώνησαν σε πράγματα που δεν είχαν συμφωνήσει για πολλά χρόνια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η γερμανική Μπούντεσταγκ πρόσθεσε ένα νέο κεφάλαιο στο αρμενικό ζήτημα με την αναγνώριση. Πιστεύετε ότι άλλες χώρες θα ακολουθήσουν;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Για να είμαι ειλικρινής, το θεώρησα έκπληξη που το 2016, ένα χρόνο μετά την εκατονταετία, αποφάσισαν να αναγνωρίσουν τη Γενοκτονία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εγώ πίστευα ότι με την εκατονταετία θα ολοκληρωνόταν ο κύκλος των αναγνωρίσεων και είμαι της άποψης, όπως και πολλοί Αρμένιοι, ότι το θέμα των αναγνωρίσεων έχει τελειώσει. Έτσι, θεωρώ πως οι Γερμανοί το έκαναν με γνώμονα τη γερμανο-τουρκική πολιτική. Μάλιστα, πολλοί από τους ανθρώπους που ήταν πίσω από την αναγνώριση ήταν γερμανοί βουλευτές τουρκικής καταγωγής.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πιστεύετε στην αναγκαιότητα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας από την Τουρκία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νομίζω πως η Τουρκία γνωρίζει πως το έγκλημα πραγματοποιήθηκε στη χώρα τους και η δικαιοσύνη θα αποδοθεί εκεί. Δεν ξέρω τι είδους δικαιοσύνη θα αποδοθεί. Αν δηλαδή θα είναι θέμα δημιουργίας μνημείων, αναστύλωσης εκκλησιών, κάποιου είδους αναγνώριση και εάν θα χρησιμοποιηθεί η λέξη «γενοκτονία».</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία, όμως, δεν εμφανίζεται πλέον με μια θέση· υπάρχει το κόμμα HDP, αναστηλώθηκε η εκκλησία του Σουρπ Γκιραγκός στο Ντιαρμπέκιρ, όπου βέβαια εκκρεμεί το θέμα της δήμευσης, αλλά ελπίζω ότι δεν θα προχωρήσει. Η Τουρκία είναι πολωμένη, υπάρχουν οι παλιές θέσεις των αρνητών, υπάρχουν, όμως, κι οι προοδευτικοί που μιλούν για την Γενοκτονία, εκδίδουν βιβλία και διοργανώνουν συνέδρια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ενώ πολλές χώρες αναγνωρίζουν τη Γενοκτονία, και όλο και περισσότεροι ιστορικοί, πολλοί εκ των οποίων τουρκικής καταγωγής, παρουσιάζουν στοιχεία από ξένα υπουργεία εξωτερικών αλλά και οθωμανικά αρχεία, η επίσημη τουρκική κυβέρνηση διατηρεί σκληρή στάση για το θέμα. Ποια πιστεύετε πως είναι η αιτία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η τουρκική κυβέρνηση είναι σε σύγχυση. Βλέπουμε δηλώσεις στελεχών της κυβέρνησης, όπως του κ. Νταβούτογλου στο παρελθόν, που ήταν επικριτικός με τις μαζικές εκτοπίσεις του 1915. Νομίζω πως η κυβέρνηση καταλαβαίνει τι έγινε, αλλά υπάρχουν εσωτερικές πολιτικές διενέξεις που δεν τους επιτρέπουν να μετατοπιστούν από τη σκληρή τους στάση. Ο κ. Ερντογάν είναι ένας κυνικός πολιτικός, επιθυμεί τη δύναμη, αλλά δεν είναι τούρκος εθνικιστής. Εάν οι πολιτικές συνθήκες ήταν διαφορετικές, θα βλέπαμε και διαφορετικές εξελίξεις. Πιστεύω πως είναι θέμα πολιτικών ισορροπιών.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια εκρηκτική κατάσταση με όλες τις γειτονικές της χώρες. Ο κ. Ερντογάν κινείται ταχύτητα προς ένα απολυταρχικό κράτος. Η Τουρκία απομονώνεται. Θεωρείτε πως μπορεί να γίνει ένα ριζοσπαστικό ισλαμικό κράτος; Τι θα πρέπει να περιμένουμε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η κατάσταση στην Τουρκία είναι ανησυχητική. Έχει εκλεχθεί το κόμμα HDP στο κοινοβούλιο, μια προοδευτική ομάδα που στηρίζεται από κούρδους πολιτικούς και έναν Αρμένιο, τον Γκάρο Παϊλάν, οι οποίοι, όμως, έχουν στοχοποιηθεί. Πρόσφατα ψηφίστηκε κι η άρση της ασυλίας τους. Το γεγονός είναι πολύ ανησυχητικό και συμφωνώ ότι είμαστε δύο βήματα από ένα απολυταρχικό κράτος. Νομίζω, όμως, ότι η Τουρκία δε θα ενδώσει, γιατί υπάρχουν και άλλες ομάδες, όπως οι υποστηρικτές του κοσμικού κράτους, οι Κούρδοι κ.ά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο κύριος Ερντογάν ελέγχει περίπου το 50% και προσπαθεί να κάνει πράγματα, αλλά θα βρει αντίσταση, καθώς και η οικονομική κατάσταση χειροτερεύει. Η κατάσταση είναι ρευστή. Δε μιλάμε όμως, για τη Ρωσία του Πούτιν, αλλά για μια δυναμική κοινωνία. Δεν μπορώ να φανταστώ πως οι δυνάμεις που υπάρχουν στην Τουρκία μπορούν να επιτρέψουν να μετατραπεί η χώρα σε ένα ριζοσπαστικό ισλαμικό κράτος.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς μπορεί να επηρεάσουν την περιοχή του Καυκάσου οι αμερικανικές εκλογές;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θεωρώ πως η Χίλαρι Κλίντον θα κερδίσει τις εκλογές. Δεν μπορώ να δω το σενάριο όπου ο Ντόναλτ Τραμπ κερδίζει. Η μόνη σχέση του Τραμπ με την περιοχή είναι οι επενδύσεις του στο Αζερμπαϊτζάν. Νομίζω πως η Κλίντον γνωρίζει την περιοχή καλύτερα, μιας και την έχει επισκεφθεί δύο φορές ως υπουργός Εξωτερικών (secretary of state), ενώ παρευρέθηκε και στην υπογραφή των πρωτοκόλλων Τουρκίας - Αρμενίας στη Ζυρίχη.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Καύκασος δε θα είναι προτεραιότητα για αυτήν, αλλά εάν διακρίνει κάποιο περιθώριο θα το εκμεταλλευτεί . Αυτό είναι θετικό, αλλά σε όρους εξωτερικής πολιτικής προτεραιότητα θα έχουν η Συρία και η Ουκρανία. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, θα ενδιαφερθεί περισσότερο για την περιοχή από τον πρόεδρο Ομπάμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τέλος, θα ήθελα να μου σχολιάσετε την αλλαγή από προεδρική σε κοινοβουλευτική δημοκρατία, καθώς και γενικότερα την αρμενική πολιτική σκηνή.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θεωρώ πως βραχυπρόθεσμα θα έχει πιθανόν αρνητικές συνέπειες, γιατί θα επιτρέψει στο ρεπουμπλικανικό κόμμα να κρατήσει την εξουσία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Αρμενία χρειάζεται αλλαγή φρουράς. Αλλά δεν το βλέπω να γίνεται άμεσα. Υπάρχει μεγάλο κενό ανάμεσα στην κυβέρνηση και το λαό. Στην εξουσία είναι ουσιαστικά οι ίδιοι από το 1988, όταν το κόμμα του Καραμπάχ ανέλαβε με τον Κοτσαριάν την ηγεσία. Μακροπρόθεσμα είναι βέβαια πιο υγιές να υπάρχει κοινοβουλευτική δημοκρατία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νομίζω πως οι Αρμένιοι είναι ένας δημοκρατικός λαός που δεν του αρέσουν οι συγκεντρωτικοί ηγέτες, ένας λαός που επιθυμεί να υπάρχουν συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Με το κοινοβουλευτικό σύστημα θα προκύψουν πιο ισχυρά κόμματα. Το πρόβλημα βεβαίως, που έχει η Αρμενία σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής είναι ότι δε μπορεί να ορίσει απόλυτα τη μοίρα της. Η Ρωσία και η Τουρκία ορίζουν την κατάσταση. Τη δεκαετία του ‘90 υπήρξαν ευκαιρίες, αλλά δεν τις εκμεταλλεύτηκαν. Παρόλα αυτά, μπορεί να έχει πρόοδο στη οικονομία της, αν αφήσουν την οικονομική δραστηριότητα να εξελιχθεί, γιατί η παρούσα κατάσταση δεν οδηγεί πουθενά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας.</span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">O Τόμας ντε Βάαλ θεωρείται από τους πιο διαπρεπείς ερευνητές σε ζητήματα όπως η Γενοκτονία των Αρμενίων, η σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), η Ρωσία και η Τσετσενία. Ως δημοσιογράφος εργάστηκε για τους Moscow Times, Times of London, Economist, το BBC και την ΜΚΟ Institute for War and Peace Reporting. Έχει γράψει τα βιβλία «Great Catastrophe: Armenians and Turks in the Shadow of Genocide», «Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War», και «Chechnya: Calamity in the Caucasus», που συνέγραψε με την Carlotta Gall και τιμήθηκε με το βραβείο James Cameron. Το Carnegie Europe ιδρύθηκε το 2007 και έχει αναγνωριστεί μεταξύ των πιο σημαντικών πηγών διεθνώς για θέματα, έρευνες και αναλύσεις πάνω σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και γεωστρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και </span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">των κρατών μελών της.</span></em></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Με την ευκαιρία της πρόσφατης διάλεξης του Τόμας ντε Βάαλ με θέμα «Η Μεγάλη Καταστροφή, τότε και τώρα», στη Θεσσαλονίκη, είχαμε την χαρά να μας παραχωρήσει μία συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης. Ρωτήσαμε για τα γεγονότα στο Αρτσάχ, το ρόλο της Ρωσίας και της ομάδας Μίνσκ, την δυνατότητα πολιτικών ελιγμών για την επίλυση του θέματος. Τις σχέσεις με την Τουρκία και την πορεία για την αναγνώριση της Γενοκτονίας. Τους Αμερικανούς υποψήφιους προέδρους και το Αρμενικό ζήτημα. Τις σκέψεις του για την αρμενική εσωτερική πολιτική και το μέλλον της Αρμενίας.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο έμπειρος αναλυτής με βαθειά γνώση της περιοχής, απαντά με ψυχραιμία, χωρίς πάθος και συναισθηματική φόρτιση σε θέματα που απασχολούν τους συμπατριώτες μας στην Αρμενία, το Αρτσάχ και τη Διασπορά, παρουσιάζοντας με αντικειμενικό τρόπο τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν σε ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την πρόοδο και την ευημερία των Αρμενίων και της περιοχής γενικότερα.</span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"></span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στον Ντικράν Μπλετζιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Απρίλιος- Ιούνιος 2016, τεύχος 89</span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;"><br /><img src="https://armenika.gr/images/stories/DeWaal2.jpg" alt="DeWaal2" width="400" height="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br /></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;"><br /></span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt; text-align: justify;">Πώς ξεκίνησε η ενασχόλησή σας με την περιοχή του Καυκάσου;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έλαβα το πτυχίο μου στις ρωσικές σπουδές στα τέλη της δεκαετίας του ‘80. Οι σπουδές μου αφορούσαν τη ρωσική και νεοελληνική γλώσσα. Για πολλά χρόνια δούλεψα σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, αλλά είχα ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το νότο, ίσως εξαιτίας των ελληνικών σπουδών μου. Όλα αυτά συνέκλιναν στον Καύκασο. Βρήκα τον Καύκασο πολύ ενδιαφέρον θέμα και στην αρχή της δεκαετίας του ‘90 ταξίδεψα στη Γεωργία, στη Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν και ασχολήθηκα με το θέμα των ενόπλων συγκρούσεων στην περιοχή. Σήμερα, εξακολουθώ να ασχολούμαι με την περιοχή του Καυκάσου, την οποία επισκέπτομαι συχνά και έχω πλέον πολλούς φίλους.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πριν από δύο μήνες ξέσπασε «ο πόλεμος των τεσσάρων ημερών» στην περιοχή του Αρτσάχ. Πιστεύετε ότι το Αζερμπαϊτζάν προχώρησε σε μια καλά μελετημένη στρατιωτική επιχείρηση;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Αρχικά, να πούμε ότι ήταν οι χειρότερες συγκρούσεις των τελευταίων 22 χρόνων στην περιοχή του Καραμπάχ και τη γραμμή επαφής. Με τις εκτιμήσεις μου, παραπάνω από 200 άτομα έχουν σκοτωθεί στο τραγικό επεισόδιο. Δεν μπορούμε να χαρακτηρίσουμε τα γεγονότα ως πόλεμο, μιας και οι επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν στη μικρή γεωγραφική έκταση δύο περιοχών. Στην πραγματικότητα ένας πόλεμος θα είχε μεγαλύτερη ένταση και θα εξαπλωνόταν σε μεγαλύτερη έκταση. Προφανώς, η Αρμενία δεν είχε λόγους να χαλάσει το status quo . Οι Αζέροι είναι απογοητευμένοι που δεν υπάρχει καμία εξέλιξη στο θέμα τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, εξετάζοντας την οικονομική κατάσταση των Αζέρων με την πτώση της τιμής του πετρελαίου διεθνώς, την υποτίμηση του νομίσματος του μάνατ και την μέγιστη στρατιωτική υπεροχή των αζερικών δυνάμεων έναντι των αρμενικών στο διάστημα πριν τον Απρίλιο -μιας και αμέσως μετά αναμενόταν παράδοση ρωσικών οπλικών συστημάτων στην Αρμενία- οι Αζέροι ήθελαν να σοκάρουν την Αρμενία και να επαναφέρουν το θέμα στο διεθνές προσκήνιο. Εν μέρει το πέτυχαν, αλλά οι απώλειες ήταν βαριές.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Έχετε μια ξεκάθαρη εικόνα των κύριων στρατιωτικών στόχων;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το μεγαλύτερο ζήτημα για τους Αζέρους είναι οι επτά περιοχές που κατέχουν οι Αρμένιοι, που δεν είχαν ποτέ σημαντικό αρμενικό πληθυσμό και θα ήταν δίκαιο να επιστραφούν στο μέλλον στο Αζερμπαϊτζάν. Το πρόβλημα είναι με ποιους όρους, καθώς και το δίλημμα των Αρμενίων που το θέλουν σαν ζώνη ασφαλείας. Όσο, λοιπόν, οι Αζέροι απειλούν, τόσο οι Αρμένιοι επιμένουν και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος στη διατήρηση των περιοχών. Αυτό νομίζω οδήγησε και στις μάχες και φοβάμαι ότι θα επαναληφθούν και μάλιστα χειρότερα.<br /><br /></span><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι προσπάθειες της ομάδας του Μινσκ του ΟΟΣΑ δείχνουν να έχουν αποτύχει. Κατά την γνώμη σας, ποια είναι τα επόμενα βήματα για δημιουργία αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν είμαι σίγουρος αν μπορούμε να κατηγορήσουμε την ομάδα του Μινσκ. Η διαμάχη έχει τρεις εμπλεκόμενους. Το Μπακού, το Ερεβάν και το Στεπαναγκέρτ, οι οποίοι θέλουν διαφορετικά πράγματα. Θα έπρεπε να καταλήξουν σε μια μεταξύ τους συμφωνία και όχι να περιμένουν την επιβολή μιας λύσης από τις Μεγάλες Δυνάμεις. Θεωρώ ότι το πρόβλημα είναι ότι οι ηγέτες των χωρών έχουν υποσχεθεί ολοκληρωτικές νίκες, αντί να τους προετοιμάζουν για κάποιο συμβιβασμό. Εάν θέλουν να ζήσουν ειρηνικά και με ηρεμία, θα πρέπει να υπάρξουν συμβιβασμοί και από τις δύο πλευρές. Γι’ αυτό και είναι δύσκολο να πετύχει κάποιο θετικό αποτέλεσμα η ομάδα Μινσκ. Οι πρόεδροι έχουν παγιδευτεί σε θέσεις, από τις οποίες δε μπορούν να υποχωρήσουν εύκολα.<br /><br /></span><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Υπάρχει θέμα προσπάθειας της Ρωσίας να επιβληθεί στις διαπραγματεύσεις;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι Ρώσοι, στα μέσα της δεκαετίας του ‘90, προσπάθησαν να αναλάβουν την πρωτοβουλία των διαπραγματεύσεων, αλλά, για να είμαστε ακριβείς, η διαμάχη αυτή δεν τροφοδοτείται από τη Ρωσία. Παρόλο που είναι ένας δυνατός παίκτης, υπάρχουν και άλλοι που εμπλέκονται. Η δομή του Μινσκ είναι τέτοια, που ενώ οι ΗΠΑ έχουν δευτερεύων ρόλο, η Ρωσία δεν μπορεί να επιβληθεί. Ακόμα, τόσο το Αζερμπαϊτζάν όσο και η Αρμενία είναι επιφυλακτικοί με τη Ρωσία. Για παράδειγμα το 1994, μετά την κατάπαυση του πυρός που ήταν η πρώτη φάση, θα ακολουθούσε η δεύτερη φάση, όπου η Ρωσία θα τοποθετούσε ειρηνευτικές δυνάμεις. Αλλά και οι δύο πλευρές αρνήθηκαν κάτι τέτοιο. Σαφώς η Ρωσία θέλει να διατηρήσει την επιρροή της στην περιοχή, αλλά δεν έχει τον απόλυτο έλεγχο.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε πρόσφατο άρθρο σας αναφερθήκατε στην πιθανότητα να υπάρξουν νέες εχθροπραξίες μετά το τέλος των αγώνων F1 στα τέλη Ιουνίου. Πόσο πιθανό είναι κάτι τέτοιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι κι οι απώλειες από πλευράς Αζέρων ήταν πολύ μεγάλες;<br /></span></strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης του Αζερμπαϊτζάν είναι κάτω από μεγάλο έλεγχο. Υπάρχουν αναφορές για τις απώλειες από τις μάχες του Απριλίου, αλλά όχι στα κύρια μέσα. Η κοινωνία σε αυτήν την φάση δεν ανησυχεί για τις απώλειες, γιατί γενικά το πατριωτικό αίσθημα είναι πολύ υψηλό. Η αλήθεια είναι ότι αυτήν την στιγμή βλέπουμε να ακολουθείται η διαδικασία κατάπαυσης του πυρός του 1994. Αυτό δημιουργεί ένα κενό, στο οποίο μπορεί να υπάρξουν ειρηνευτικές συζητήσεις και διαδικασίες ή νέες μάχες. Το status quo δε μπορεί να διατηρηθεί. Εξαρτάται και από την εξέλιξη της πρωτοβουλίας των Λαβρόφ και Κέρι για νέες συζητήσεις. Βέβαια, στη συνάντηση των δύο προέδρων στη Βιέννη, συμφώνησαν σε πράγματα που δεν είχαν συμφωνήσει για πολλά χρόνια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η γερμανική Μπούντεσταγκ πρόσθεσε ένα νέο κεφάλαιο στο αρμενικό ζήτημα με την αναγνώριση. Πιστεύετε ότι άλλες χώρες θα ακολουθήσουν;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Για να είμαι ειλικρινής, το θεώρησα έκπληξη που το 2016, ένα χρόνο μετά την εκατονταετία, αποφάσισαν να αναγνωρίσουν τη Γενοκτονία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εγώ πίστευα ότι με την εκατονταετία θα ολοκληρωνόταν ο κύκλος των αναγνωρίσεων και είμαι της άποψης, όπως και πολλοί Αρμένιοι, ότι το θέμα των αναγνωρίσεων έχει τελειώσει. Έτσι, θεωρώ πως οι Γερμανοί το έκαναν με γνώμονα τη γερμανο-τουρκική πολιτική. Μάλιστα, πολλοί από τους ανθρώπους που ήταν πίσω από την αναγνώριση ήταν γερμανοί βουλευτές τουρκικής καταγωγής.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πιστεύετε στην αναγκαιότητα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας από την Τουρκία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νομίζω πως η Τουρκία γνωρίζει πως το έγκλημα πραγματοποιήθηκε στη χώρα τους και η δικαιοσύνη θα αποδοθεί εκεί. Δεν ξέρω τι είδους δικαιοσύνη θα αποδοθεί. Αν δηλαδή θα είναι θέμα δημιουργίας μνημείων, αναστύλωσης εκκλησιών, κάποιου είδους αναγνώριση και εάν θα χρησιμοποιηθεί η λέξη «γενοκτονία».</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία, όμως, δεν εμφανίζεται πλέον με μια θέση· υπάρχει το κόμμα HDP, αναστηλώθηκε η εκκλησία του Σουρπ Γκιραγκός στο Ντιαρμπέκιρ, όπου βέβαια εκκρεμεί το θέμα της δήμευσης, αλλά ελπίζω ότι δεν θα προχωρήσει. Η Τουρκία είναι πολωμένη, υπάρχουν οι παλιές θέσεις των αρνητών, υπάρχουν, όμως, κι οι προοδευτικοί που μιλούν για την Γενοκτονία, εκδίδουν βιβλία και διοργανώνουν συνέδρια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ενώ πολλές χώρες αναγνωρίζουν τη Γενοκτονία, και όλο και περισσότεροι ιστορικοί, πολλοί εκ των οποίων τουρκικής καταγωγής, παρουσιάζουν στοιχεία από ξένα υπουργεία εξωτερικών αλλά και οθωμανικά αρχεία, η επίσημη τουρκική κυβέρνηση διατηρεί σκληρή στάση για το θέμα. Ποια πιστεύετε πως είναι η αιτία;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η τουρκική κυβέρνηση είναι σε σύγχυση. Βλέπουμε δηλώσεις στελεχών της κυβέρνησης, όπως του κ. Νταβούτογλου στο παρελθόν, που ήταν επικριτικός με τις μαζικές εκτοπίσεις του 1915. Νομίζω πως η κυβέρνηση καταλαβαίνει τι έγινε, αλλά υπάρχουν εσωτερικές πολιτικές διενέξεις που δεν τους επιτρέπουν να μετατοπιστούν από τη σκληρή τους στάση. Ο κ. Ερντογάν είναι ένας κυνικός πολιτικός, επιθυμεί τη δύναμη, αλλά δεν είναι τούρκος εθνικιστής. Εάν οι πολιτικές συνθήκες ήταν διαφορετικές, θα βλέπαμε και διαφορετικές εξελίξεις. Πιστεύω πως είναι θέμα πολιτικών ισορροπιών.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Τουρκία έχει δημιουργήσει μια εκρηκτική κατάσταση με όλες τις γειτονικές της χώρες. Ο κ. Ερντογάν κινείται ταχύτητα προς ένα απολυταρχικό κράτος. Η Τουρκία απομονώνεται. Θεωρείτε πως μπορεί να γίνει ένα ριζοσπαστικό ισλαμικό κράτος; Τι θα πρέπει να περιμένουμε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η κατάσταση στην Τουρκία είναι ανησυχητική. Έχει εκλεχθεί το κόμμα HDP στο κοινοβούλιο, μια προοδευτική ομάδα που στηρίζεται από κούρδους πολιτικούς και έναν Αρμένιο, τον Γκάρο Παϊλάν, οι οποίοι, όμως, έχουν στοχοποιηθεί. Πρόσφατα ψηφίστηκε κι η άρση της ασυλίας τους. Το γεγονός είναι πολύ ανησυχητικό και συμφωνώ ότι είμαστε δύο βήματα από ένα απολυταρχικό κράτος. Νομίζω, όμως, ότι η Τουρκία δε θα ενδώσει, γιατί υπάρχουν και άλλες ομάδες, όπως οι υποστηρικτές του κοσμικού κράτους, οι Κούρδοι κ.ά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο κύριος Ερντογάν ελέγχει περίπου το 50% και προσπαθεί να κάνει πράγματα, αλλά θα βρει αντίσταση, καθώς και η οικονομική κατάσταση χειροτερεύει. Η κατάσταση είναι ρευστή. Δε μιλάμε όμως, για τη Ρωσία του Πούτιν, αλλά για μια δυναμική κοινωνία. Δεν μπορώ να φανταστώ πως οι δυνάμεις που υπάρχουν στην Τουρκία μπορούν να επιτρέψουν να μετατραπεί η χώρα σε ένα ριζοσπαστικό ισλαμικό κράτος.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς μπορεί να επηρεάσουν την περιοχή του Καυκάσου οι αμερικανικές εκλογές;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θεωρώ πως η Χίλαρι Κλίντον θα κερδίσει τις εκλογές. Δεν μπορώ να δω το σενάριο όπου ο Ντόναλτ Τραμπ κερδίζει. Η μόνη σχέση του Τραμπ με την περιοχή είναι οι επενδύσεις του στο Αζερμπαϊτζάν. Νομίζω πως η Κλίντον γνωρίζει την περιοχή καλύτερα, μιας και την έχει επισκεφθεί δύο φορές ως υπουργός Εξωτερικών (secretary of state), ενώ παρευρέθηκε και στην υπογραφή των πρωτοκόλλων Τουρκίας - Αρμενίας στη Ζυρίχη.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο Καύκασος δε θα είναι προτεραιότητα για αυτήν, αλλά εάν διακρίνει κάποιο περιθώριο θα το εκμεταλλευτεί . Αυτό είναι θετικό, αλλά σε όρους εξωτερικής πολιτικής προτεραιότητα θα έχουν η Συρία και η Ουκρανία. Σε οποιαδήποτε περίπτωση, θα ενδιαφερθεί περισσότερο για την περιοχή από τον πρόεδρο Ομπάμα.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τέλος, θα ήθελα να μου σχολιάσετε την αλλαγή από προεδρική σε κοινοβουλευτική δημοκρατία, καθώς και γενικότερα την αρμενική πολιτική σκηνή.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θεωρώ πως βραχυπρόθεσμα θα έχει πιθανόν αρνητικές συνέπειες, γιατί θα επιτρέψει στο ρεπουμπλικανικό κόμμα να κρατήσει την εξουσία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η Αρμενία χρειάζεται αλλαγή φρουράς. Αλλά δεν το βλέπω να γίνεται άμεσα. Υπάρχει μεγάλο κενό ανάμεσα στην κυβέρνηση και το λαό. Στην εξουσία είναι ουσιαστικά οι ίδιοι από το 1988, όταν το κόμμα του Καραμπάχ ανέλαβε με τον Κοτσαριάν την ηγεσία. Μακροπρόθεσμα είναι βέβαια πιο υγιές να υπάρχει κοινοβουλευτική δημοκρατία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νομίζω πως οι Αρμένιοι είναι ένας δημοκρατικός λαός που δεν του αρέσουν οι συγκεντρωτικοί ηγέτες, ένας λαός που επιθυμεί να υπάρχουν συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. Με το κοινοβουλευτικό σύστημα θα προκύψουν πιο ισχυρά κόμματα. Το πρόβλημα βεβαίως, που έχει η Αρμενία σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής είναι ότι δε μπορεί να ορίσει απόλυτα τη μοίρα της. Η Ρωσία και η Τουρκία ορίζουν την κατάσταση. Τη δεκαετία του ‘90 υπήρξαν ευκαιρίες, αλλά δεν τις εκμεταλλεύτηκαν. Παρόλα αυτά, μπορεί να έχει πρόοδο στη οικονομία της, αν αφήσουν την οικονομική δραστηριότητα να εξελιχθεί, γιατί η παρούσα κατάσταση δεν οδηγεί πουθενά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας.</span></p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;"><em><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">O Τόμας ντε Βάαλ θεωρείται από τους πιο διαπρεπείς ερευνητές σε ζητήματα όπως η Γενοκτονία των Αρμενίων, η σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), η Ρωσία και η Τσετσενία. Ως δημοσιογράφος εργάστηκε για τους Moscow Times, Times of London, Economist, το BBC και την ΜΚΟ Institute for War and Peace Reporting. Έχει γράψει τα βιβλία «Great Catastrophe: Armenians and Turks in the Shadow of Genocide», «Black Garden: Armenia and Azerbaijan Through Peace and War», και «Chechnya: Calamity in the Caucasus», που συνέγραψε με την Carlotta Gall και τιμήθηκε με το βραβείο James Cameron. Το Carnegie Europe ιδρύθηκε το 2007 και έχει αναγνωριστεί μεταξύ των πιο σημαντικών πηγών διεθνώς για θέματα, έρευνες και αναλύσεις πάνω σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και γεωστρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και </span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">των κρατών μελών της.</span></em></p>Νικόλας Ζηργάνος2016-08-11T10:06:43Z2016-08-11T10:06:43Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/740-2016-08-11-10-11-25Administratorit@parasites.gr<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τον περασμένο Απρίλιο και μετά από προτροπή της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος, ο δημοσιογράφος της «Εφημερίδας των Συντακτών» Νικόλας Ζηργάνος επισκέφθηκε το Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ). Σκοπός του ήταν να περιγράψει στους αναγνώστες της εφημερίδας τα πραγματικά γεγονότα και τα αποτελέσματα του «πολέμου των τεσσάρων ημερών» που ξεκίνησε αιφνιδιαστικά το Αζερμπαϊτζάν την 1η Απριλίου κατά του Ναγκόρνο Καραμπάχ, στοχεύοντας να καταλάβει αρμενικά εδάφη. Το περιοδικό συναντήθηκε με τον κ. Ζηργάνο, ο οποίος μας μετέφερε το κλίμα που επικρατεί αυτήν την περίοδο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, αλλά και τις εντυπώσεις του από την πρώτη του επίσκεψη σ’ αυτήν την περιοχή.</span></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στην Ταλίν Μαρντικιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Απρίλιος- Ιούνιος 2016, τεύχος 89<br /><br /><img src="https://armenika.gr/images/stories/zirganos-0.jpg" alt="zirganos 0" width="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br /><br /></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς πήρατε την απόφαση να επισκεφθείτε την περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν είχα πάει ποτέ στην Αρμενία και λυπάμαι γι’ αυτό, πάντα ήθελα να πάω. Για πολλά χρόνια κάλυπτα τα διεθνή για το κυριακάτικο της Ελευθεροτυπίας κι επειδή στην Αρμενία συνήθως πήγαιναν οι συνάδελφοι από το καθημερινό φύλλο, δε μου είχε δοθεί η δυνατότητα. Οπότε, όταν έπειτα από πρόσκληση της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος (Α.Ε.Ε.Ε.) ζητήθηκε να πάει κάποιος από την εφημερίδα στο Καραμπάχ, αμέσως είπα «πότε φεύγουμε;!». Με την ευκαιρία να ευχαριστήσω την Α.Ε.Ε.Ε. για την πρόσκληση, ήταν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ταξίδι, όχι μόνο για την ομορφιά της χώρας και των ανθρώπων, αλλά και επειδή ήταν σε μια πολύ σημαντική, πολιτικά, περίοδο. Μας δόθηκε η ευκαιρία να πάμε στο Ταλίς, στο Μαρντακέρτ, στο Αγντάμ και σε όλη τη μεθόριο, να μιλήσουμε με απλούς φαντάρους, αξιωματικούς, όπως επίσης και με τον κυβερνήτη του Μαρντακέρτ Βλαντίκ Χατσαντριάν, ο οποίος ήταν καταπληκτικός άνθρωπος. Συνομιλήσαμε, επίσης, με τον Υπουργό Εξωτερικών του Αρτσάχ, με την Υπουργό Πολιτισμού και τον Πρόεδρο της Βουλής. Γενικά πραγματοποιήσαμε πολύ ενδιαφέρουσες συναντήσεις και συνεντεύξεις. Ήταν μια πολύ καλή εμπειρία για μένα και θα ήθελα να την επαναλάβω αργότερα, σε ειρηνικούς καιρούς, κι όχι υπό την απειλή μιας αζερικής πολεμικής επιχείρησης.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από την επίσκεψή σας στις περιοχές που πληγήθησαν από τον 4ήμερο αυτόν πόλεμο κι ειδικότερα από το Ταλίς που υπέστη τις περισσότερες καταστροφές; Διαπιστώσατε ωμότητες;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν πήγαμε εκεί είχε περάσει ήδη ένας μήνας από το τέλος των εχθροπραξιών, οπότε δεν είδα τις ακρότητες που έγιναν με τα κομμένα κεφάλια και τα κομμένα αυτιά. Ωστόσο, υπάρχουν τα ντοκουμέντα και δε μπορεί κανένας να τα αμφισβητήσει. Αυτές είναι πράξεις που, κανονικά, κανένας τακτικός στρατός δεν κάνει, κι εάν δεν έγιναν από τον τακτικό στρατό, υπονοείται ότι κάποιοι μη στρατιώτες τις έκαναν, οπότε μιλάμε για καθαρή τρομοκρατία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ενώ είχε συνομολογηθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός, οι Αζέροι συνέχιζαν τις σποραδικές και μεμονωμένες επιθέσεις, κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, είτε με ελεύθερους σκοπευτές, είτε με όλμους. Αυτό που με εντυπωσίασε σ’ αυτόν τον πρόσφατο πόλεμο ήταν ότι στοχοποιήθηκαν σχολεία κατοικίες κι άμαχοι. Ενώ πρόκειται για σύγκρουση κλασικού τύπου χαρακωμάτων, όπου υπάρχουν στρατοί ο ένας απέναντι στον άλλο, δεν είναι το χαοτικό περιβάλλον που συναντά κανείς στο Ιράκ ή τη Συρία, όπου δεν υπάρχει μέτωπο στην πραγματικότητα και μπορεί κάποιος να δικαιολογήσει τις επιθέσεις του λέγοντας «δεν κατάλαβα, δεν ήξερα». Δεν στοχοποιήθηκαν τυχαία πόλεις, χωριά κι άμαχοι.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στο Ταλίς καταστράφηκαν το σχολείο, το πολιτιστικό κέντρο και πολλά σπίτια, τα οποία δεν είχαν κανένα στρατιωτικό ενδιαφέρον, ούτε ήταν μέσα ο στρατός για να πει κανείς ότι έπρεπε να είναι στόχος. Επίσης, δε θεωρώ τυχαία επίθεση το ότι βομβάρδισαν με βαριά όπλα μια πόλη στο Μαρντακέρτ. Νομίζω σκοπός τους ήταν να τρομοκρατήσουν τους κατοίκους και να τους αναγκάσουν να φύγουν, κάτι το οποίο δε συνέβη, κι αυτό δείχνει το φρόνημά τους και τη θέλησή τους να κρατήσουν τα σπίτια, τα χωράφια και τη γη τους. Αυτό ήταν διάχυτο και στους απλούς ανθρώπους και στους φαντάρους, οι οποίοι λέγανε «εμείς δεν πρόκειται να φύγουμε από εδώ, αυτή είναι η πατρίδα μας». Είναι κάτι που δεν το συναντάς συχνά σε άλλες συγκρούσεις αυτήν την εποχή και μου έκανε εντύπωση. Όπως εντύπωση μου έκανε και το ηθικό αυτών των ανθρώπων που έδειχναν αποφασισμένοι να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Η έννοια της πατρίδας σήμερα έχει αρχίσει και σχετικοποιείται στον υπόλοιπο κόσμο, αλλά εκεί είναι αρκετά έντονη και συγκεκριμένη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συναναστραφήκατε με αρκετό κόσμο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Μπορείτε να μας μεταφέρετε το κλίμα που επικρατεί στην καινούρια –πια- καθημερινότητά τους; Σε τι κατάσταση είναι η ψυχολογία τους μετά τα γεγονότα του Απριλίου;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εάν χαρακτήριζα με κάτι αυτήν την περιοχή, θα έλεγα ότι είναι το υψηλό ηθικό των ανθρώπων. Η καθημερινότητα, με εξαίρεση τις πρώτες μέρες του πολέμου, δε νομίζω ότι διαταράχθηκε ιδιαίτερα. Θα σας έλεγα μάλιστα ότι σοκαρίστηκα όταν ρωτώντας φαντάρους στην πρώτη γραμμή ή απλούς πολίτες των χωριών που είναι στη γραμμή αντιπαράθεσης «τι γίνεται;», μου απαντούσαν «νορμάλ»! Έχω καλύψει για πολλά χρόνια συγκρούσεις σε πολλά μέρη του κόσμου, κι ιδίως στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή, αλλά νομίζω ότι δεν έχω ξαναδεί τόσο υψηλό ηθικό κι αποφασιστικότητα. Αυτό αποδεικνύεται και από τη μεγάλη προθυμία των εθελοντών να καταταγούν, σε σημείο που δεν χρειαζόντουσαν άλλους! Έδιωχναν εθελοντές κι αυτοί έλεγαν «όχι, θέλω να βοηθήσω!». Ο οδηγός που με συνόδευε ήταν ένα νεαρό παιδί, φαντάρος. Ο αδελφός του ήταν σε φυλάκιο της πρώτης γραμμής στο Ταλίς και στο δρόμο πήραμε μαζί μας και τον πατέρα του, ο οποίος ήταν συνταξιούχος στρατιωτικός, εκπαιδευμένος στις ειδικές δυνάμεις, με μετεκπαίδευση και στην Ελλάδα, και πήγαινε και αυτός εθελοντικά στο βουνό να βοηθήσει. Δηλαδή ουσιαστικά ήταν τρεις άνδρες από μια οικογένεια, και οι τρεις στην πρώτη γραμμή. Ο πατέρας ήταν ήρωας του πολέμου με βαθμό Συνταγματάρχη και θα μπορούσε κάλλιστα -με τα ελληνικά δεδομένα- να πάρει ένα τηλέφωνο ώστε, τουλάχιστον, να μην είναι και τα δυό του παιδιά στην πρώτη γραμμή, κάτι που δεν έκανε! Επιπλέον, όταν προσφέραμε στα παιδιά τσιγάρα και καφέδες δεν τα δέχθηκαν και μας έλεγαν «εμείς τα έχουμε όλα, δε θέλουμε τίποτα!». Νομίζω αυτό είναι κάτι που δεν συναντάς συχνά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι άνθρωποι μου έλεγαν ότι θέλουν ειρήνη, αλλά αν το Αζερμπαϊτζάν συνεχίσει τις επιθετικές ενέργειες, είναι αποφασισμένοι να πολεμήσουν. Είδα ανθρώπους ανοιχτόκαρδους, αγνούς, με μεγάλη αγάπη για τους Έλληνες και πρόθυμους, παρά τις οικονομικές τους δυσκολίες, να σου ανοίξουν το σπίτι τους και να σε φιλέψουν από το υστέρημά τους με μεγάλη χαρά.<br /></span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι γνωστό ότι οι σχέσεις Ελλάδας-Αρμενίας είναι πολύ καλές. Ως εκ τούτου το Ναγκόρνο Καραμπάχ βλέπει στην Ελλάδα ένα σύμμαχο; Τι περιμένουν από την Ελλάδα;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νομίζω ότι περιμένουν περισσότερο ηθική υποστήριξη κι ανταλλαγές ανθρώπων σε όλα τα επίπεδα. Ξέρουν καλά τα δικά μας προβλήματα, τα κατανοούν και τα σέβονται. Αυτό, όμως, που θέλουν είναι να πηγαίνουν ή να έρχονται περισσότεροι επιστήμονες, δημοσιογράφοι, ερευνητές, να γίνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις, να υπάρχει γενικότερα μια συνεργασία ανάμεσα σε ανθρώπους και φορείς, η οποία είναι πολύ σημαντική γιατί χτίζει δεσμούς. Ήταν πολύ ενδιαφέρον αυτό που μου είπε ο Υπουργός Εξωτερικών αλλά και ο Πρόεδρος της Βουλής, υπονοώντας τις πρόσφατες σχέσεις Ελλάδας και Αζερμπαϊτζάν, που κι αυτές είναι κατανοητές (από κάπου πρέπει να παίρνουμε φυσικό αέριο), ότι «το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θα τελειώσουν, εμείς θα είμαστε εδώ». Κι αυτό είναι μια πραγματικότητα, έχουμε χιλιάδες χρόνια ιστορίας και κοινών δεσμών, πέρα από τη θρησκεία και τον πολιτισμό. Έχουμε την πολύ σημαντική αρμενική κοινότητα στην Ελλάδα, αλλά και κάποιους Ελληνοαρμένιους που ζουν στην Αρμενία ή στο Καραμπάχ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στην αποστολή αυτή με συνόδευε από την Α.Ε.Ε.Ε. ο Χατσίκ Χατσαντουριάν και είδα πολλά παιδιά που μας σταματούσαν στο δρόμο και με πολλή αγάπη αγκάλιαζαν τον Χατσίκ και μιλούσαν για τη Σύρο και για την Ελλάδα κι αυτό ήταν κάτι πολύ συγκινητικό. Ήταν παιδιά που είχαν έρθει στην Ελλάδα με το πρόγραμμα της Σύρου, το οποίο συνεχίζεται με επιτυχία εδώ και 20 χρόνια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συναντηθήκατε και με πολιτικούς στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Ποια είναι η επίσημη στάση της κυβέρνησης στο ζήτημα της ειρηνικής επίλυσης της διένεξης;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν πήγαμε δεν είχε υπογραφεί ακόμη η συμφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για να ξανανοίξει ο διάλογος για το ζήτημα του Καραμπάχ. Εγώ πήγα σε μια περίοδο που το ζητούμενο ήταν να σταματήσουν οι επιθέσεις. Οπότε οι συζητήσεις μας δεν αφορούσαν το τι θα γίνει με τις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, είναι φανερό ότι αυτές οι διαπραγματεύσεις, κατά τη γνώμη μου, δε θα οδηγήσουν πουθενά. Διότι η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν δε φαίνεται διατεθειμένη να κάνει κάποιες υποχωρήσεις, αντιθέτως, όλα αυτά τα χρόνια, αντί να προωθήσει το διάλογο για την εξεύρεση μιας πολιτικής λύσης, μάλλον προωθούσε τον επανεξοπλισμό της χώρας και την προσφυγή στα όπλα. Άρα δε νομίζω ότι το Αζερμπαϊτζάν ήταν προσανατολισμένο σε μια λογική διπλωματικής επίλυσης του ζητήματος.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι Ρώσοι δε θέλουν μια νέα ζώνη αστάθειας σε μια ευρύτερη περιοχή που βρίσκεται σε πολεμική αντιπαράθεση και ξεκινά από τη Λιβύη και καταλήγει στην Ουκρανία, γι’ αυτό και πίεσαν τις δύο κυβερνήσεις, και ειδικά του Αζερμπαϊτζάν, να ξανακάτσουν στο τραπέζι του διαλόγου, χωρίς, όμως, κατά τη γνώμη μου, να περιμένει κανείς ότι τουλάχιστον σ’ αυτήν την περίοδο ο διάλογος θα οδηγήσει κάπου.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε τι θεωρείτε ότι στόχευε η κυβέρνηση του Μπακού και τι κατάφερε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο στόχος ήταν σαφής, με ένα σύντομο και με μεγάλη ένταση πόλεμο να κατακτήσουν πολλά εδάφη, κι αυτός ο στόχος δεν επετεύχθη καθόλου. Το ότι πήραν ένα ύψωμα και δύο φυλάκια με βαρύτατο κόστος δε νομίζω ότι μπορεί να το θεωρήσει κανείς επιτυχία, το αντίθετο μάλλον. Θεωρώ ότι σαφέστατα απέτυχαν, ειδικά αν υπολογίσει κανείς ότι είχαν με το μέρος τους τον αιφνιδιασμό και είχαν και σημαντικά καλύτερο εξοπλισμό. Το πιο ενδιαφέρον είναι οι αιτίες αυτού του πολέμου, τις οποίες μπορούμε να υποθέσουμε, αλλά δε μπορούμε να τεκμηριώσουμε. Και στην Αρμενία και στο Καραμπάχ πολλοί μου είπαν ότι θεωρούν αιτία την αντιπαράθεση Πούτιν- Ερντογάν κι ότι ο Ερντογάν εξώθησε τον Αλίεφ να κάνει αυτόν τον πόλεμο. Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι αυτός ήταν ο βασικός λόγος. Θεωρώ ότι ο Αλίεφ είναι αυθύπαρκτος και, παρά τις εξαιρετικά στενές σχέσεις με την Τουρκία, δεν είναι όργανο των Τούρκων. Βεβαίως, οι καλές σχέσεις έπαιξαν ρόλο, αφού ο τουρκικός στρατός εξοπλίζει και εκπαιδεύει τους Αζέρους. Κατά τη γνώμη μου, ο βασικός λόγος ήταν ότι το Αζερμπαϊτζάν περνάει μια σοβαρή οικονομική κρίση, εδώ κι ενάμιση χρόνο τα έσοδα έχουν καταρρεύσει λόγω της πτώσης της τιμής του πετρελαίου. Επειδή έτυχε να είμαι στο Μπακού μερικούς μήνες πριν, παρατήρησα γερανούς να είναι σταματημένοι, τους ουρανοξύστες να είναι μισοτελειωμένοι και γενικά δεν προχωρούσε τίποτα. Το μανάτ είχε υποτιμηθεί 50% και υπήρχε προφανώς μια λαϊκή δυσαρέσκεια. Πιστεύω ότι ένας βασικός λόγος, αν όχι ο βασικότερος, που έγινε σ’ αυτήν την περίοδο η επίθεση, είχε να κάνει με τα εσωτερικά θέματα του Αζερμπαϊτζάν και πολύ λιγότερο με το ευρύτερο περιβάλλον.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ως δημοσιογράφος που ασχολούμαι με τα διεθνή, ομολογώ ότι με εξέπληξε περισσότερο όχι τόσο η συμπαράσταση του Ισραήλ στο Μπακού, δίνοντάς τους αρκετά προηγμένο τεχνολογικό εξοπλισμό, όσο η ρωσική στάση, οι οποίοι είχαν πουλήσει πρόσφατα ισχυρά και σύγχρονα όπλα στο Αζερμπαϊτζάν. Πιστεύω ότι η Αρμενία και το Καραμπάχ εξεπλάγησαν από την αζερική επίθεση, γιατί μάλλον κανείς δεν τους είχε ενημερώσει ότι θα γινόταν κάτι τέτοιο. Αυτό έχει να κάνει και με δικές τους αδυναμίες, κατά τη γνώμη ότι οι υπηρεσίες τους δε λειτούργησαν σωστά, αλλά φαίνεται ότι και οι Ρώσοι αυτήν τη φορά δε στάθηκαν στο πλευρό των Αρμενίων, όπως στεκόντουσαν στο παρελθόν. Κράτησαν κάποιες ίσες αποστάσεις. Είναι κατανοητό ότι οι μεγάλες χώρες έχουν ευρύτερα συμφέροντα. Τα όπλα πάντα αφήνουν μεγάλο κέρδος κι ειδικά σε μια περίοδο που η Ρωσία χρειάζεται έσοδα. Από τη μια δε βλέπουμε πρώτη φορά μια χώρα να πουλάει όπλα και στις δύο πλευρές, αλλά από την άλλη, αυτή η μικρή ρωσική «στροφή» είναι κάτι καινούριο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το βασικό συμπέρασμα που έβγαλε η Αρμενία, και μου το είπαν κιόλας, είναι ότι η Αρμενία και το Καραμπάχ πρέπει να ζητούν μεν τη στήριξη άλλων, αλλά βασικά πρέπει να στηρίζονται στον εαυτό τους. Κι αυτό είναι ένα μάθημα ευρύτερο, όχι μόνο για την Αρμενία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποια είναι η γνώμη σας για το μέλλον αυτής της περιοχής;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δε μπορώ να κάνω προβλέψεις για το μέλλον, άλλωστε όποιος το επιχειρεί σχεδόν πάντα διαψεύδεται. Το Καραμπάχ είναι ένα μεγάλο πολιτικό κομβικό ζήτημα στον Καύκασο, το οποίο ανάγεται στις αρχές του 20ού αιώνα, δηλαδή δεν είναι ένα ζήτημα που προέκυψε τώρα τελευταία. Και δεν είναι τυχαίο που έναν αιώνα παραμένει «de jure» άλυτο. Για να βρεθεί μια λύση χρειάζονται αμοιβαίοι συμβιβασμοί. Σας δίνω για παράδειγμα την Κύπρο και το Κασμίρ. Είναι τρία πολιτικά προβλήματα που είναι άλυτα τον τελευταίο αιώνα. Οι αμοιβαίοι συμβιβασμοί προϋποθέτουν αφενός να είναι δίκαιοι και αφετέρου να ανταποκρίνονται στην κοινωνία και στην πολιτική της περιόδου που επιχειρείται ο συμβιβασμός. Και το βασικότερο είναι οι δύο πλευρές να θέλουν να βρεθεί μια πολιτική λύση. Άρα δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι σύντομα θα λυθεί το ζήτημα de jure, γιατί δεν πιστεύω ότι όλοι οι προαναφερθέντες παράγοντες υπάρχουν αυτήν τη στιγμή.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τέλος, θα θέλαμε να μας πείτε τι σας έκανε περισσότερο εντύπωση από την επίσκεψή σας στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δυστυχώς, λόγω του ότι εργαζόμουν όλη μέρα δεν μπόρεσα να δω πολλά πράγματα. Οπότε εάν εξαιρέσουμε το πολιτικό, το οποίο με ενδιέφερε πάρα πολύ, το πιο εντυπωσιακό για μένα ήταν η φύση. Βοήθησε βέβαια και η εποχή, φαντάζομαι ότι τον χειμώνα θα είναι όλα λευκά και άβατα, αλλά τώρα ήταν «χαρά Θεού»! Αν κάποτε, κι ελπίζω σύντομα, επικρατήσει ειρήνη στην περιοχή, το Καραμπάχ θα μπορούσε άνετα να ζει από ποιοτικό τουρισμό και μόνο. Ήταν εκπληκτική η ποιότητα πρώτων υλών, είτε αυτή είναι κρέατα από τα μοσχάρια και τα πρόβατα, που είναι ελεύθερα, χωρίς να υπάρχουν ζιζανιοκτόνα και φυτοφάρμακα, είτε από τις φράουλες και τα βερίκοκα, που πρώτα τα μύριζες και μετά τα έβλεπες στα χωράφια. Πράγματα που τα έχουμε ξεχάσει εδώ! Φοβερή ποιότητα τροφής.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πάρα πολύ όμορφη φύση με λίμνες και βουνά, πραγματικά ένας μαγευτικός τόπος και νομίζω ότι αυτό επηρεάζει και τους ανθρώπους που κατοικούν εκεί. Δε μπορεί με τέτοια φύση οι άνθρωποι να είναι διαφορετικοί! Πρόκειται για έναν τεράστιο πλούτο, που αν αξιοποιηθεί σωστά και δεν καταστραφεί το περιβάλλον και η νοοτροπία, στο μέλλον το Καραμπάχ θα μπορεί να γίνει μια μικρή Ελβετία του Καυκάσου.<br /><br /></span></p><p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τον περασμένο Απρίλιο και μετά από προτροπή της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος, ο δημοσιογράφος της «Εφημερίδας των Συντακτών» Νικόλας Ζηργάνος επισκέφθηκε το Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ). Σκοπός του ήταν να περιγράψει στους αναγνώστες της εφημερίδας τα πραγματικά γεγονότα και τα αποτελέσματα του «πολέμου των τεσσάρων ημερών» που ξεκίνησε αιφνιδιαστικά το Αζερμπαϊτζάν την 1η Απριλίου κατά του Ναγκόρνο Καραμπάχ, στοχεύοντας να καταλάβει αρμενικά εδάφη. Το περιοδικό συναντήθηκε με τον κ. Ζηργάνο, ο οποίος μας μετέφερε το κλίμα που επικρατεί αυτήν την περίοδο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, αλλά και τις εντυπώσεις του από την πρώτη του επίσκεψη σ’ αυτήν την περιοχή.</span></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Στην Ταλίν Μαρντικιάν</span></strong><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 8pt;">Απρίλιος- Ιούνιος 2016, τεύχος 89<br /><br /><img src="https://armenika.gr/images/stories/zirganos-0.jpg" alt="zirganos 0" width="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /><br /><br /></span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πώς πήρατε την απόφαση να επισκεφθείτε την περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δεν είχα πάει ποτέ στην Αρμενία και λυπάμαι γι’ αυτό, πάντα ήθελα να πάω. Για πολλά χρόνια κάλυπτα τα διεθνή για το κυριακάτικο της Ελευθεροτυπίας κι επειδή στην Αρμενία συνήθως πήγαιναν οι συνάδελφοι από το καθημερινό φύλλο, δε μου είχε δοθεί η δυνατότητα. Οπότε, όταν έπειτα από πρόσκληση της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος (Α.Ε.Ε.Ε.) ζητήθηκε να πάει κάποιος από την εφημερίδα στο Καραμπάχ, αμέσως είπα «πότε φεύγουμε;!». Με την ευκαιρία να ευχαριστήσω την Α.Ε.Ε.Ε. για την πρόσκληση, ήταν ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον ταξίδι, όχι μόνο για την ομορφιά της χώρας και των ανθρώπων, αλλά και επειδή ήταν σε μια πολύ σημαντική, πολιτικά, περίοδο. Μας δόθηκε η ευκαιρία να πάμε στο Ταλίς, στο Μαρντακέρτ, στο Αγντάμ και σε όλη τη μεθόριο, να μιλήσουμε με απλούς φαντάρους, αξιωματικούς, όπως επίσης και με τον κυβερνήτη του Μαρντακέρτ Βλαντίκ Χατσαντριάν, ο οποίος ήταν καταπληκτικός άνθρωπος. Συνομιλήσαμε, επίσης, με τον Υπουργό Εξωτερικών του Αρτσάχ, με την Υπουργό Πολιτισμού και τον Πρόεδρο της Βουλής. Γενικά πραγματοποιήσαμε πολύ ενδιαφέρουσες συναντήσεις και συνεντεύξεις. Ήταν μια πολύ καλή εμπειρία για μένα και θα ήθελα να την επαναλάβω αργότερα, σε ειρηνικούς καιρούς, κι όχι υπό την απειλή μιας αζερικής πολεμικής επιχείρησης.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από την επίσκεψή σας στις περιοχές που πληγήθησαν από τον 4ήμερο αυτόν πόλεμο κι ειδικότερα από το Ταλίς που υπέστη τις περισσότερες καταστροφές; Διαπιστώσατε ωμότητες;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν πήγαμε εκεί είχε περάσει ήδη ένας μήνας από το τέλος των εχθροπραξιών, οπότε δεν είδα τις ακρότητες που έγιναν με τα κομμένα κεφάλια και τα κομμένα αυτιά. Ωστόσο, υπάρχουν τα ντοκουμέντα και δε μπορεί κανένας να τα αμφισβητήσει. Αυτές είναι πράξεις που, κανονικά, κανένας τακτικός στρατός δεν κάνει, κι εάν δεν έγιναν από τον τακτικό στρατό, υπονοείται ότι κάποιοι μη στρατιώτες τις έκαναν, οπότε μιλάμε για καθαρή τρομοκρατία.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ενώ είχε συνομολογηθεί συμφωνία για κατάπαυση του πυρός, οι Αζέροι συνέχιζαν τις σποραδικές και μεμονωμένες επιθέσεις, κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας, είτε με ελεύθερους σκοπευτές, είτε με όλμους. Αυτό που με εντυπωσίασε σ’ αυτόν τον πρόσφατο πόλεμο ήταν ότι στοχοποιήθηκαν σχολεία κατοικίες κι άμαχοι. Ενώ πρόκειται για σύγκρουση κλασικού τύπου χαρακωμάτων, όπου υπάρχουν στρατοί ο ένας απέναντι στον άλλο, δεν είναι το χαοτικό περιβάλλον που συναντά κανείς στο Ιράκ ή τη Συρία, όπου δεν υπάρχει μέτωπο στην πραγματικότητα και μπορεί κάποιος να δικαιολογήσει τις επιθέσεις του λέγοντας «δεν κατάλαβα, δεν ήξερα». Δεν στοχοποιήθηκαν τυχαία πόλεις, χωριά κι άμαχοι.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στο Ταλίς καταστράφηκαν το σχολείο, το πολιτιστικό κέντρο και πολλά σπίτια, τα οποία δεν είχαν κανένα στρατιωτικό ενδιαφέρον, ούτε ήταν μέσα ο στρατός για να πει κανείς ότι έπρεπε να είναι στόχος. Επίσης, δε θεωρώ τυχαία επίθεση το ότι βομβάρδισαν με βαριά όπλα μια πόλη στο Μαρντακέρτ. Νομίζω σκοπός τους ήταν να τρομοκρατήσουν τους κατοίκους και να τους αναγκάσουν να φύγουν, κάτι το οποίο δε συνέβη, κι αυτό δείχνει το φρόνημά τους και τη θέλησή τους να κρατήσουν τα σπίτια, τα χωράφια και τη γη τους. Αυτό ήταν διάχυτο και στους απλούς ανθρώπους και στους φαντάρους, οι οποίοι λέγανε «εμείς δεν πρόκειται να φύγουμε από εδώ, αυτή είναι η πατρίδα μας». Είναι κάτι που δεν το συναντάς συχνά σε άλλες συγκρούσεις αυτήν την εποχή και μου έκανε εντύπωση. Όπως εντύπωση μου έκανε και το ηθικό αυτών των ανθρώπων που έδειχναν αποφασισμένοι να υπερασπιστούν την πατρίδα τους. Η έννοια της πατρίδας σήμερα έχει αρχίσει και σχετικοποιείται στον υπόλοιπο κόσμο, αλλά εκεί είναι αρκετά έντονη και συγκεκριμένη.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συναναστραφήκατε με αρκετό κόσμο στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Μπορείτε να μας μεταφέρετε το κλίμα που επικρατεί στην καινούρια –πια- καθημερινότητά τους; Σε τι κατάσταση είναι η ψυχολογία τους μετά τα γεγονότα του Απριλίου;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εάν χαρακτήριζα με κάτι αυτήν την περιοχή, θα έλεγα ότι είναι το υψηλό ηθικό των ανθρώπων. Η καθημερινότητα, με εξαίρεση τις πρώτες μέρες του πολέμου, δε νομίζω ότι διαταράχθηκε ιδιαίτερα. Θα σας έλεγα μάλιστα ότι σοκαρίστηκα όταν ρωτώντας φαντάρους στην πρώτη γραμμή ή απλούς πολίτες των χωριών που είναι στη γραμμή αντιπαράθεσης «τι γίνεται;», μου απαντούσαν «νορμάλ»! Έχω καλύψει για πολλά χρόνια συγκρούσεις σε πολλά μέρη του κόσμου, κι ιδίως στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή, αλλά νομίζω ότι δεν έχω ξαναδεί τόσο υψηλό ηθικό κι αποφασιστικότητα. Αυτό αποδεικνύεται και από τη μεγάλη προθυμία των εθελοντών να καταταγούν, σε σημείο που δεν χρειαζόντουσαν άλλους! Έδιωχναν εθελοντές κι αυτοί έλεγαν «όχι, θέλω να βοηθήσω!». Ο οδηγός που με συνόδευε ήταν ένα νεαρό παιδί, φαντάρος. Ο αδελφός του ήταν σε φυλάκιο της πρώτης γραμμής στο Ταλίς και στο δρόμο πήραμε μαζί μας και τον πατέρα του, ο οποίος ήταν συνταξιούχος στρατιωτικός, εκπαιδευμένος στις ειδικές δυνάμεις, με μετεκπαίδευση και στην Ελλάδα, και πήγαινε και αυτός εθελοντικά στο βουνό να βοηθήσει. Δηλαδή ουσιαστικά ήταν τρεις άνδρες από μια οικογένεια, και οι τρεις στην πρώτη γραμμή. Ο πατέρας ήταν ήρωας του πολέμου με βαθμό Συνταγματάρχη και θα μπορούσε κάλλιστα -με τα ελληνικά δεδομένα- να πάρει ένα τηλέφωνο ώστε, τουλάχιστον, να μην είναι και τα δυό του παιδιά στην πρώτη γραμμή, κάτι που δεν έκανε! Επιπλέον, όταν προσφέραμε στα παιδιά τσιγάρα και καφέδες δεν τα δέχθηκαν και μας έλεγαν «εμείς τα έχουμε όλα, δε θέλουμε τίποτα!». Νομίζω αυτό είναι κάτι που δεν συναντάς συχνά.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Οι άνθρωποι μου έλεγαν ότι θέλουν ειρήνη, αλλά αν το Αζερμπαϊτζάν συνεχίσει τις επιθετικές ενέργειες, είναι αποφασισμένοι να πολεμήσουν. Είδα ανθρώπους ανοιχτόκαρδους, αγνούς, με μεγάλη αγάπη για τους Έλληνες και πρόθυμους, παρά τις οικονομικές τους δυσκολίες, να σου ανοίξουν το σπίτι τους και να σε φιλέψουν από το υστέρημά τους με μεγάλη χαρά.<br /></span><br /><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Είναι γνωστό ότι οι σχέσεις Ελλάδας-Αρμενίας είναι πολύ καλές. Ως εκ τούτου το Ναγκόρνο Καραμπάχ βλέπει στην Ελλάδα ένα σύμμαχο; Τι περιμένουν από την Ελλάδα;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Νομίζω ότι περιμένουν περισσότερο ηθική υποστήριξη κι ανταλλαγές ανθρώπων σε όλα τα επίπεδα. Ξέρουν καλά τα δικά μας προβλήματα, τα κατανοούν και τα σέβονται. Αυτό, όμως, που θέλουν είναι να πηγαίνουν ή να έρχονται περισσότεροι επιστήμονες, δημοσιογράφοι, ερευνητές, να γίνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις, να υπάρχει γενικότερα μια συνεργασία ανάμεσα σε ανθρώπους και φορείς, η οποία είναι πολύ σημαντική γιατί χτίζει δεσμούς. Ήταν πολύ ενδιαφέρον αυτό που μου είπε ο Υπουργός Εξωτερικών αλλά και ο Πρόεδρος της Βουλής, υπονοώντας τις πρόσφατες σχέσεις Ελλάδας και Αζερμπαϊτζάν, που κι αυτές είναι κατανοητές (από κάπου πρέπει να παίρνουμε φυσικό αέριο), ότι «το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θα τελειώσουν, εμείς θα είμαστε εδώ». Κι αυτό είναι μια πραγματικότητα, έχουμε χιλιάδες χρόνια ιστορίας και κοινών δεσμών, πέρα από τη θρησκεία και τον πολιτισμό. Έχουμε την πολύ σημαντική αρμενική κοινότητα στην Ελλάδα, αλλά και κάποιους Ελληνοαρμένιους που ζουν στην Αρμενία ή στο Καραμπάχ.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στην αποστολή αυτή με συνόδευε από την Α.Ε.Ε.Ε. ο Χατσίκ Χατσαντουριάν και είδα πολλά παιδιά που μας σταματούσαν στο δρόμο και με πολλή αγάπη αγκάλιαζαν τον Χατσίκ και μιλούσαν για τη Σύρο και για την Ελλάδα κι αυτό ήταν κάτι πολύ συγκινητικό. Ήταν παιδιά που είχαν έρθει στην Ελλάδα με το πρόγραμμα της Σύρου, το οποίο συνεχίζεται με επιτυχία εδώ και 20 χρόνια.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Συναντηθήκατε και με πολιτικούς στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Ποια είναι η επίσημη στάση της κυβέρνησης στο ζήτημα της ειρηνικής επίλυσης της διένεξης;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν πήγαμε δεν είχε υπογραφεί ακόμη η συμφωνία μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για να ξανανοίξει ο διάλογος για το ζήτημα του Καραμπάχ. Εγώ πήγα σε μια περίοδο που το ζητούμενο ήταν να σταματήσουν οι επιθέσεις. Οπότε οι συζητήσεις μας δεν αφορούσαν το τι θα γίνει με τις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, είναι φανερό ότι αυτές οι διαπραγματεύσεις, κατά τη γνώμη μου, δε θα οδηγήσουν πουθενά. Διότι η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν δε φαίνεται διατεθειμένη να κάνει κάποιες υποχωρήσεις, αντιθέτως, όλα αυτά τα χρόνια, αντί να προωθήσει το διάλογο για την εξεύρεση μιας πολιτικής λύσης, μάλλον προωθούσε τον επανεξοπλισμό της χώρας και την προσφυγή στα όπλα. Άρα δε νομίζω ότι το Αζερμπαϊτζάν ήταν προσανατολισμένο σε μια λογική διπλωματικής επίλυσης του ζητήματος.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι Ρώσοι δε θέλουν μια νέα ζώνη αστάθειας σε μια ευρύτερη περιοχή που βρίσκεται σε πολεμική αντιπαράθεση και ξεκινά από τη Λιβύη και καταλήγει στην Ουκρανία, γι’ αυτό και πίεσαν τις δύο κυβερνήσεις, και ειδικά του Αζερμπαϊτζάν, να ξανακάτσουν στο τραπέζι του διαλόγου, χωρίς, όμως, κατά τη γνώμη μου, να περιμένει κανείς ότι τουλάχιστον σ’ αυτήν την περίοδο ο διάλογος θα οδηγήσει κάπου.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σε τι θεωρείτε ότι στόχευε η κυβέρνηση του Μπακού και τι κατάφερε;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ο στόχος ήταν σαφής, με ένα σύντομο και με μεγάλη ένταση πόλεμο να κατακτήσουν πολλά εδάφη, κι αυτός ο στόχος δεν επετεύχθη καθόλου. Το ότι πήραν ένα ύψωμα και δύο φυλάκια με βαρύτατο κόστος δε νομίζω ότι μπορεί να το θεωρήσει κανείς επιτυχία, το αντίθετο μάλλον. Θεωρώ ότι σαφέστατα απέτυχαν, ειδικά αν υπολογίσει κανείς ότι είχαν με το μέρος τους τον αιφνιδιασμό και είχαν και σημαντικά καλύτερο εξοπλισμό. Το πιο ενδιαφέρον είναι οι αιτίες αυτού του πολέμου, τις οποίες μπορούμε να υποθέσουμε, αλλά δε μπορούμε να τεκμηριώσουμε. Και στην Αρμενία και στο Καραμπάχ πολλοί μου είπαν ότι θεωρούν αιτία την αντιπαράθεση Πούτιν- Ερντογάν κι ότι ο Ερντογάν εξώθησε τον Αλίεφ να κάνει αυτόν τον πόλεμο. Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι αυτός ήταν ο βασικός λόγος. Θεωρώ ότι ο Αλίεφ είναι αυθύπαρκτος και, παρά τις εξαιρετικά στενές σχέσεις με την Τουρκία, δεν είναι όργανο των Τούρκων. Βεβαίως, οι καλές σχέσεις έπαιξαν ρόλο, αφού ο τουρκικός στρατός εξοπλίζει και εκπαιδεύει τους Αζέρους. Κατά τη γνώμη μου, ο βασικός λόγος ήταν ότι το Αζερμπαϊτζάν περνάει μια σοβαρή οικονομική κρίση, εδώ κι ενάμιση χρόνο τα έσοδα έχουν καταρρεύσει λόγω της πτώσης της τιμής του πετρελαίου. Επειδή έτυχε να είμαι στο Μπακού μερικούς μήνες πριν, παρατήρησα γερανούς να είναι σταματημένοι, τους ουρανοξύστες να είναι μισοτελειωμένοι και γενικά δεν προχωρούσε τίποτα. Το μανάτ είχε υποτιμηθεί 50% και υπήρχε προφανώς μια λαϊκή δυσαρέσκεια. Πιστεύω ότι ένας βασικός λόγος, αν όχι ο βασικότερος, που έγινε σ’ αυτήν την περίοδο η επίθεση, είχε να κάνει με τα εσωτερικά θέματα του Αζερμπαϊτζάν και πολύ λιγότερο με το ευρύτερο περιβάλλον.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ως δημοσιογράφος που ασχολούμαι με τα διεθνή, ομολογώ ότι με εξέπληξε περισσότερο όχι τόσο η συμπαράσταση του Ισραήλ στο Μπακού, δίνοντάς τους αρκετά προηγμένο τεχνολογικό εξοπλισμό, όσο η ρωσική στάση, οι οποίοι είχαν πουλήσει πρόσφατα ισχυρά και σύγχρονα όπλα στο Αζερμπαϊτζάν. Πιστεύω ότι η Αρμενία και το Καραμπάχ εξεπλάγησαν από την αζερική επίθεση, γιατί μάλλον κανείς δεν τους είχε ενημερώσει ότι θα γινόταν κάτι τέτοιο. Αυτό έχει να κάνει και με δικές τους αδυναμίες, κατά τη γνώμη ότι οι υπηρεσίες τους δε λειτούργησαν σωστά, αλλά φαίνεται ότι και οι Ρώσοι αυτήν τη φορά δε στάθηκαν στο πλευρό των Αρμενίων, όπως στεκόντουσαν στο παρελθόν. Κράτησαν κάποιες ίσες αποστάσεις. Είναι κατανοητό ότι οι μεγάλες χώρες έχουν ευρύτερα συμφέροντα. Τα όπλα πάντα αφήνουν μεγάλο κέρδος κι ειδικά σε μια περίοδο που η Ρωσία χρειάζεται έσοδα. Από τη μια δε βλέπουμε πρώτη φορά μια χώρα να πουλάει όπλα και στις δύο πλευρές, αλλά από την άλλη, αυτή η μικρή ρωσική «στροφή» είναι κάτι καινούριο.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το βασικό συμπέρασμα που έβγαλε η Αρμενία, και μου το είπαν κιόλας, είναι ότι η Αρμενία και το Καραμπάχ πρέπει να ζητούν μεν τη στήριξη άλλων, αλλά βασικά πρέπει να στηρίζονται στον εαυτό τους. Κι αυτό είναι ένα μάθημα ευρύτερο, όχι μόνο για την Αρμενία.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Ποια είναι η γνώμη σας για το μέλλον αυτής της περιοχής;</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δε μπορώ να κάνω προβλέψεις για το μέλλον, άλλωστε όποιος το επιχειρεί σχεδόν πάντα διαψεύδεται. Το Καραμπάχ είναι ένα μεγάλο πολιτικό κομβικό ζήτημα στον Καύκασο, το οποίο ανάγεται στις αρχές του 20ού αιώνα, δηλαδή δεν είναι ένα ζήτημα που προέκυψε τώρα τελευταία. Και δεν είναι τυχαίο που έναν αιώνα παραμένει «de jure» άλυτο. Για να βρεθεί μια λύση χρειάζονται αμοιβαίοι συμβιβασμοί. Σας δίνω για παράδειγμα την Κύπρο και το Κασμίρ. Είναι τρία πολιτικά προβλήματα που είναι άλυτα τον τελευταίο αιώνα. Οι αμοιβαίοι συμβιβασμοί προϋποθέτουν αφενός να είναι δίκαιοι και αφετέρου να ανταποκρίνονται στην κοινωνία και στην πολιτική της περιόδου που επιχειρείται ο συμβιβασμός. Και το βασικότερο είναι οι δύο πλευρές να θέλουν να βρεθεί μια πολιτική λύση. Άρα δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι σύντομα θα λυθεί το ζήτημα de jure, γιατί δεν πιστεύω ότι όλοι οι προαναφερθέντες παράγοντες υπάρχουν αυτήν τη στιγμή.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Τέλος, θα θέλαμε να μας πείτε τι σας έκανε περισσότερο εντύπωση από την επίσκεψή σας στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.</span></strong><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Δυστυχώς, λόγω του ότι εργαζόμουν όλη μέρα δεν μπόρεσα να δω πολλά πράγματα. Οπότε εάν εξαιρέσουμε το πολιτικό, το οποίο με ενδιέφερε πάρα πολύ, το πιο εντυπωσιακό για μένα ήταν η φύση. Βοήθησε βέβαια και η εποχή, φαντάζομαι ότι τον χειμώνα θα είναι όλα λευκά και άβατα, αλλά τώρα ήταν «χαρά Θεού»! Αν κάποτε, κι ελπίζω σύντομα, επικρατήσει ειρήνη στην περιοχή, το Καραμπάχ θα μπορούσε άνετα να ζει από ποιοτικό τουρισμό και μόνο. Ήταν εκπληκτική η ποιότητα πρώτων υλών, είτε αυτή είναι κρέατα από τα μοσχάρια και τα πρόβατα, που είναι ελεύθερα, χωρίς να υπάρχουν ζιζανιοκτόνα και φυτοφάρμακα, είτε από τις φράουλες και τα βερίκοκα, που πρώτα τα μύριζες και μετά τα έβλεπες στα χωράφια. Πράγματα που τα έχουμε ξεχάσει εδώ! Φοβερή ποιότητα τροφής.</span><br /><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Πάρα πολύ όμορφη φύση με λίμνες και βουνά, πραγματικά ένας μαγευτικός τόπος και νομίζω ότι αυτό επηρεάζει και τους ανθρώπους που κατοικούν εκεί. Δε μπορεί με τέτοια φύση οι άνθρωποι να είναι διαφορετικοί! Πρόκειται για έναν τεράστιο πλούτο, που αν αξιοποιηθεί σωστά και δεν καταστραφεί το περιβάλλον και η νοοτροπία, στο μέλλον το Καραμπάχ θα μπορεί να γίνει μια μικρή Ελβετία του Καυκάσου.<br /><br /></span></p>Κασπάρ Καραμπετιάν2016-02-19T12:42:33Z2016-02-19T12:42:33Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/707-2016-02-19-12-48-17Administratorit@parasites.gr<p><img src="https://armenika.gr/images/stories/kaspar.jpg" alt="kaspar" height="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><span dir="RTL">Κασπάρ </span><span dir="RTL">Καραμπετιάν</span></span></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><strong><span style="font-family: Arial, sans-serif;">Πρόεδρος της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ευρώπης</span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Ταλίν Μαρντικιάν</span></span></em></strong></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><strong><span style="font-size: 8pt; line-height: 120%; font-family: Arial, sans-serif;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2015, τεύχος 87<br /><br /></span></strong></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Ποιες είναι οι δράσεις της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ευρώπης και ποια τα σχέδιά σας για την επόμενη χρονιά;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Οι εργασίες του γραφείου αφορούν σε ό,τι έχει σχέση με το λαό μας. Όπως είναι η Γενοκτονία και η αναγνώρισή της, οι αποζημιώσεις, το ζήτημα του Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), ο αρμενικός πληθυσμός που ζει στο Τσαβάχκ στη Νότια Γεωργία, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αρμενισμός στη διασπορά. Για παράδειγμα στη Συρία ή στο Ιράκ πριν μερικά χρόνια, τα θέματα των Αρμενίων της Ευρώπης και βεβαίως, η προσέγγιση της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ευρώπη και η προσπάθειά της να επιτύχει μεταρρυθμίσεις τέτοιες, που να ανταποκρίνονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτές είναι, σε γενικές γραμμές, οι δραστηριότητές μας. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Όσον αφορά στα σχέδια για την επόμενη χρονιά, συνήθως δεν ανακοινώνουμε αυτά που σκοπεύουμε να κάνουμε, για ευνόητους λόγους. Έχουμε ένα πρόγραμμα για το 2016 κι αυτό που μπορώ να πω, επειδή έχει ήδη ανακοινωθεί, είναι ότι από τις 22 έως τις 25 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιήσουμε, σε χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Έκθεση Φωτογραφίας του Σαμβέλ Γκαραμπετιάν με τίτλο «Γενοκτονία μετά την Γενοκτονία». </span><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Την ίδια περίοδο θα έχουμε και ένα ολοήμερο συνέδριο με θέμα την Γενοκτονία και τις αποζημιώσεις, στο οποίο θα συμμετάσχουν ιστορικοί και ειδικοί στο θέμα των αποζημιώσεων. </span><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Από εκεί και πέρα,και για τον Απρίλιο έχουμε προγραμματίσει κάποιες εκδηλώσεις.</span></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Σίγουρα θα υπάρξουν επισκέψεις ομάδων ευρωβουλευτών στην Αρμενία και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, όπως επίσης και επισκέψεις ομάδων βουλευτών και άλλων πολιτικών από χώρες στις οποίες έχουμε εθνικές επιτροπές. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Σχετικά με την υπόθεση του τούρκου πολιτικού Ντογού Περιντσέκ, τον Οκτώβριο βγήκε η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου∙ σύμφωνα με αυτή, η Ελβετία παραβίασε το δικαίωμα ελευθερίας λόγου του Περιντσέκ, επιβάλλοντάς του ποινή για άρνηση της Γενοκτονίας. Η αθώωση του Περιντσέκ θεωρείται ήττα για το Αρμενικό Ζήτημα; </span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Ούτε ήττα είναι, ούτε θρίαμβος, όπως είπαν κάποιοι κύκλοι στην Αρμενία. Κέρδισε ο Περιντσέκ και κέρδισε την υπόθεσή του κατά της Ελβετίας. Η υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο δεν είχε σχέση με την Γενοκτονία. Η Ελβετία δεν απευθύνθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο για να αποφανθεί εάν σωστά κρίθηκε ως Γενοκτονία και δικαίως τιμωρήθηκε ο Περιντσέκ∙ η Ελβετία έψαχνε να βρει που ήταν το λάθος της νομοθεσίας της. Και η απόφαση του Δικαστηρίου ήταν ακριβώς πάνω στο θέμα της νομοθεσίας της Ελβετίας, η οποία δεν είχε προβλέψει κάποιες επιπλέον ρήτρες που χρειάζονταν, για να υποστηρίξει ότι δεν πρόκειται για κατάχρηση του δικαιώματος της ελευθερίας του λόγου. Ήταν πολύ γενικός ο νόμος της Ελβετίας και, σύμφωνα και με το Πρωτοβάθμιο, αλλά και με το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, είχε κενά. Μέσα σε έξι μήνες, η Ελβετία πρέπει είτε να τροποποιήσει το νόμο, ώστε να μην έχει κενά και δημιουργούνται προβλήματα, είτε να τον καταργήσει. Αυτή η απόφαση βασίστηκε στο Άρθρο 10 του καταστατικού του Δικαστηρίου. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Υπάρχουν, όμως, δύο σημαντικά σημεία που είναι, θα λέγαμε, ευνοϊκά για εμάς. Καταρχάς, το Πρωτόδικο Δικαστήριο είχε πει ότι δεν είναι Γενοκτονία, γιατί δεν έχει ολική αναγνώριση. Πάνω σε αυτό, το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο είπε ότι δεν ήταν αρμοδιότητα του Πρωτόδικου να ασχοληθεί με αυτό το θέμα και να πάρει μια τέτοιου είδους απόφαση, οπότε αυτή ουσιαστικά θεωρείται ως μη υπάρχουσα. Και επ’ευκαιρίας, να πω ότι αξίζει να διαβάσει κανείς την πρόταση των δύο δικαστών από το Μαυροβούνιο και την Πορτογαλία, οι οποίοι μειοψήφισαν στο πρώτο δικαστήριο∙αυτοί έχουν κάνει ένα μνημειώδες έργο, στοιχειοθετώντας, και ιστορικά και νομικά, ότι ήταν Γενοκτονία. Εμείς τώρα προσπαθούμε να πάρουμε την άδεια να το εκδώσουμε κι έχουμε ήδη απευθυνθεί και στο Δικαστήριο, και στους ίδιους. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Το δεύτερο σημείο είναι ότι, βασιζόμενοι στο Άρθρο 8 του ίδιου Δικαστηρίου, λένε ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αμαυρώσει την αξιοπρέπεια και την ιστορική μνήμη του αρμενικού λαού. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να ανοίξει την πόρτα και σε άλλες χώρες, προκειμένου να πάρουν αποφάσεις, προσέχοντας, ωστόσο, να δημιουργήσουν έναν σωστό νόμο που να μην μπορεί να αμφισβητηθεί. Εμείς έχουμε την πεποίθηση ότι ο νόμος της Ελλάδας είναι πολύ αυστηρός και γι’αυτόν το λόγο δεν έρχονται εδώ να κάνουν τέτοιου είδους δηλώσεις. Είναι ένας νόμος πολύ ξεκάθαρος, που δεν χωράει γενικότητες∙ αναφέρει ότι όποιος σκοπίμως αρνηθεί την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, των Αρμενίων και της Μικράς Ασίας, διαπράττει αδίκημα, παρανομώντας εναντίον του ελληνικού κράτους. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Με την αθώωση του Περιντσέκ, ουσιαστικά η μόνη ηττημένη είναι η Τουρκία. Διότι ο Περιντσέκ κέρδισε ως άτομο το δικαίωμά του να μιλήσει ελεύθερα στην Ελβετία, αλλά το ζητούμενο για την Τουρκία δεν ήταν αυτή καθαυτή η αθώωση του Περιντσέκ, αλλά η έκδοση της απόφασης ότι δεν επρόκειτο για Γενοκτονία. Έτσι, η ετυμηγορία του Δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, που ακυρώνει την πρωτόδικη περί Γενοκτονίας, δεν τους ευνοεί καθόλου. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Στις πρόσφατες εκλογές της 1<sup>ης</sup> Νοεμβρίου 2015 στην Τουρκία συμμετείχατε, μαζί με την υπόλοιπη αποστολή της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ευρώπης, ως παρατηρητές της εκλογικής διαδικασίας. Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Είναι η τρίτη φορά που πήγαμε σε εκλογές της Τουρκίας ως παρατηρητές. Η πρώτη φορά ήταν τον Μάρτιο του 2014, που πήγαμε για τις δημοτικές εκλογές στην πόλη Βαν, όπου είδαμε σημεία και τέρατα. Μέχρι εκείνες τις εκλογές,τους περισσότερους δήμους τους είχε το AKP, το κόμμα του Ερντογάν. Ο στόχος και των δύο κομμάτων του AKP και του PDP (των Κούρδων), ήταν να κερδίσουν και τους 14 δήμους που υπήρχαν στο νομό του Βαν. Τελικά, οι Κούρδοι κέρδισαν τους 12 δήμους, και έναν από τους υπολοιπόμενους δύο τον έχασαν με μόλις 7 ψήφους διαφορά. Σε εκείνον το δήμο συγκεκριμένα, το είδαμε και με τα μάτια μας∙ φωτογραφίσαμε αστυφύλακα με έτοιμα σταυρωμένα ψηφοδέλτια του AKP, ο οποίος μάλιστα έβλεπε ότι τον φωτογραφίζουμε, αλλά δεν τον ενδιέφερε. Και με τέτοια ψηφοδέλτια κέρδισε το AKP τον δήμο.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Η δεύτερη φορά που πήγαμε σε εκλογές της Τουρκίας ως παρατηρητές ήταν οι εκλογές του περασμένου Ιουνίου. Τότε, ο Ερντογάν δεν περίμενε ότι θα περάσει το HDP, ένα προοδευτικό κόμμα στο οποίο συμμετέχουν εκτός από μειονότητες και προοδευτικοί Τούρκοι, που σημαίνει ότι δεν πρόκειται πλέον για ένα καθαρά κουρδικό κόμμα. Παρόλα αυτά, τουλάχιστον στην Κωνσταντινούπολη που ήμασταν εμείς, δεν αντιμετωπίσαμε ιδιαίτερα θέματα. Βέβαια, πριν από τις εκλογές είχαν γίνει αρκετά∙ είχε κυκλοφορήσει κιόλας ότι ήρθε ο Ντεμιρτάς (πρόεδρος του HDP) στην Ευρώπη και έκανε συνεννοήσεις με την Αρμενική Εθνική Επιτροπή Ευρώπης. Μάλιστα, ο Νταβούτογλου έδειχνε την ανακοίνωση που βγάλαμε εμείς υποστηρίζοντας το HDP και διακήρυσσε «Ορίστε, έχουμε και το ντοκουμέντο!».</span><span style="font-family: Arial, sans-serif;"> Κατά σύμπτωση, την ημέρα που βγάλαμε την ανακοίνωση, ο Ντεμιρτάς ήταν όντως στην Ευρώπη, αλλά εμείς ουδέποτε είχαμε κάποια συνάντηση ή συνεννόηση μαζί του∙ απλά είχαμε αποφασίσει να βγάλουμε την ανακοίνωση υποστήριξης του κόμματος. Η πρόσκλησή μας για τις εκλογές έγινε μετά, δηλαδή δεν είχε προηγηθεί καμία συζήτηση με το HDP. </span></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Ύστερα, ειπώθηκε από τους Τούρκους ότι αυτό είναι ένα καλυμμένο αρμενικό κόμμα, ότι είναι ουσιαστικά το αρμενικό κόμμα Τασνάκ. Έγιναν και πολλά περιστατικά, ιδιαίτερα στην περιοχή Εσενιούρτ της Κωνσταντινούπολης, όπου καίγανε σπίτια και μαγαζιά. Αλλά όλα αυτά έγιναν πριν τις εκλογές. Την ημέρα των εκλογών δε συναντήσαμε κάτι το σημαντικό. Ούτε μας δυσκόλεψαν το έργο, ούτε κανείς μας ανέκρινε. Αυτό που δηλώσαμε έπειτα εμείς στην αναφορά μας στα διάφορα όργανα, είναι τα γεγονότα που έγιναν πριν, και συγκεκριμένα αυτά που είχαμε δει και είχαμε ντοκουμέντα, όχι αυτά που απλά είχαμε ακούσει ότι έγιναν.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Στις τελευταίες εκλογές έγιναν πάλι πολλά. Πριν από τις εκλογές, είχαμε τις βομβιστικές επιθέσεις στην Άγκυρα και στο Σουρούτς. Παράλληλα, έκλειναν εκλογικά κέντρα σε περιοχές που πλειοψηφούν οι Κούρδοι, και για να ψηφίσει κάποιος έπρεπε να ταξιδέψει 70 χλμ. Την ημέρα των εκλογών, εμείς είχαμε χωριστεί σε 2 ομάδες. Στην ομάδα που συμμετείχα εγώ, είχαμε μικροεπεισόδια ανάμεσα σε εκπροσώπους του AKP, αλλά δεν είχαμε παρέμβαση της αστυνομίας. Λογοφέρανε εκπρόσωποι του HDP και του AKP για το αν θα μπούμε μέσα. Αλλά αυτό που έγινε θέμα στη δική μας περιοχή, στην 3<sup>η</sup> περιφέρεια της Κωνσταντινούπολης, όπου εκλέγεται και ο Αρμένιος Γκάρο Παϊλάν, ήταν ότι σε ένα σχολείο με πλειοψηφία Κούρδων έστειλαν τεθωρακισμένα, δήθεν για ασφάλεια, κι άρχισαν να διαλύουν τον κόσμο. Αυτό ήταν μια ψυχολογική πίεση στον κόσμο, για να μην πάει να ψηφίσει. Η άλλη ομάδα μας, όμως, που πήγε στο Εσενιούρτ, είχε προβλήματα με την αστυνομία. Σε δύο περιπτώσεις η αστυνομία τους σταμάτησε, πήρε τα διαβατήριά τους και τους έλεγε ότι είναι Αρμένιοι και δεν έχουν το δικαίωμα να βρίσκονται εκεί. Τους ασκήθηκε μεγάλη πίεση και δεν τους άφηναν να μπουν στα εκλογικά κέντρα. Όπου πήγαιναν, έκλειναν τις πόρτες και δεν άφηναν τον κόσμο να μπει μέσα όσο οι δικοί μας ήταν εκεί. Γενικά, υπήρχε μια πολύ στενή παρακολούθηση.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Η εκτίμησή μας είναι ότι τον Ιούνιο δεν έγιναν αυτά, διότι δεν περίμεναν ότι το HDP θα μπορούσε να πιάσει το 10%, δηλαδή περίπου 5.000.000 ψήφους. Όταν είδαν ότι τελικά, στις εκλογές του Ιουνίου,το HDP έπιασε 13,1%, έπρεπε πάσει θυσία να μην πέσει το AKP. Γιατί ο μόνος τρόπος να πάρει ο Ερντογάν 400 έδρες ήταν να μην περάσουν εκείνοι, δηλαδή οι 59 έδρες του HDP να πάνε στο κόμμα του Ερντογάν. Το AKP έχει 317 έδρες, αν έπαιρνε κι αυτές τις 59, θα έφτανε τις 376, ενώ σε μια ενδεχόμενη συνεργασία με το κόμμα MHP (το τουρκικό ακροδεξιό πολιτικό κόμμα), που έχει 40 έδρες, θα ξεπερνούσε τις 400. Παρόλα αυτά, το HDP έπιασε 10,7% και το σχέδιο του Ερντογάν απέτυχε.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Συνολικά, το AKP, στις εκλογές του Νοεμβρίου, έχασε περίπου 1.000.000 ψήφους, από τις οποίες οι 400.000 συνιστούσαν αποχή∙ άρα έπιασε τόπο η προεκλογική τρομοκρατία του AKP. 400.000 ψήφισαν τον Ερντογάν και 100.000 το CHP (ρεπουμπλικανικό κόμμα). Το σύνθημα του Ερντογάν ήταν «Ασφάλεια και Ειρήνη ή Αίμα και Πόλεμος». Κι έτσι, οι πιο συντηρητικοί Κούρδοι φοβήθηκαν και τον ψήφισαν. Σίγουρα και η δολοφονία του δικηγόρου Ταχίρ Ελτσί συνδέεται με αυτά τα γεγονότα. Οι μεγαλομανείς ιδέες του Νταβούντογλου, που έκαναν και τον Ερντογάν να πιστέψει ότι είναι Σουλτάνος, τους οδήγησαν στο να έχουν αυτήν τη στιγμή ανοιχτά μέτωπα παντού. Η Τουρκία δύσκολα θα ηρεμήσει και θα ξεφύγει από αυτόν τον κυκεώνα στον οποίο έχει μπει. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Πλησιάζοντας στο τέλος του 2015, μπορείτε να μας κάνετε έναν απολογισμό των δράσεων και των εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν πανευρωπαϊκά για την εκατονταετηρίδα της Γενοκτονίας των Αρμενίων; Θεωρείτε ότι οι φετινές δραστηριότητες θα δώσουν μια ώθηση για τα επόμενα χρόνια;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Λίγα χρόνια πριν, ο Πρόεδρος της Αρμενίας συγκρότησε την παναρμενική επιτροπή, η οποία, παρόλο που στις αρχές προχωρούσε πολύ αργά, σταδιακά πήρε μπρος. Έτσι, δημιουργήθηκε ένα καλό πρόγραμμα, το οποίο δεν επηρέασε τις τοπικές επιτροπές, αλλά βοήθησε στο να υπάρχει ένας κεντρικότερος σχεδιασμός. Σίγουρα, το μεγαλύτερο ατού της Τουρκίας για να εξολοθρεύσει τα σχέδιά μας ήταν η ιστορία με την Καλλίπολη. Το σχέδιό της, όμως, απέτυχε. Όχι μόνο δεν πήγε ο κόσμος που υπολόγιζε, αλλά δημιουργήθηκε αμέσως η εντύπωση ότι σκοπός της ήταν να δυσκολέψει την Αρμενία. Ουσιαστικά καλό μας έκανε, γιατί έγινε περισσότερη «διαφήμιση» στο θέμα της Γενοκτονίας.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Όσον αφορά εμάς, αυτά που έγιναν τουλάχιστον στην Ευρώπη, ήταν πάνω από τις προσδοκίες μας. Είχαμε, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αναφορές και αποφάσεις Κοινοβουλίων για την Γενοκτονία, όπως ήταν αυτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 15 Απριλίου. Είχαμε, επίσης, και την απόφαση της Αυστρίας, που ήταν σημαντική καθώς αναφέρεται και η ηθική της ευθύνη, αφού τότε η Αυστροουγγαρία ήταν σύμμαχος της Τουρκίας.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; font-size: 10pt;">Είχαμε την απόφαση του Λουξεμβούργου, τη δήλωση του Προέδρου Γκάουκ της Γερμανίας στην αρμενική εκκλησία, τις αποφάσεις Βελγίου, Ολλανδίας και άλλων κρατών. Και, φυσικά, δεν ξεχνάμε τη δήλωση του Πάπα. Είχαμε εκατοντάδες άρθρα σχετικά με την Γενοκτονία στον Τύπο, και γενικά, όλον το χρόνο, το θέμα της Γενοκτονίας ήταν στο προσκήνιο της Ευρώπης. Σημαντικό ήταν και το 2<sup>o</sup>Global Forum,που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο στο Ερεβάν και συγκέντρωσε την αφρόκρεμα των επιστημόνων που ασχολούνται με την Γενοκτονία. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Εάν υπολογίσουμε όλα αυτά, μπορούμε να θεωρήσουμε το 2015 μια αφετηρία για τα επόμενα χρόνια. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Όταν αναφερόμαστε στις αποζημιώσεις και όταν συζητάμε για άρση των συνεπειών της Γενοκτονίας, τι ακριβώς εννοούμε; </span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Πρέπει να κατανοήσουμε κάποια πράγματα. Η Τουρκία γιατί δεν παραδέχεται την Γενοκτονία; Εμείς γιατί δε δεχόμαστε τον όρο «Μετζ Γιεγέρν» (Μεγάλη Καταστροφή), που είπε ο Ομπάμα; Κι εμείς μέχρι το 1965 έτσι το αποκαλούσαμε. Αλλά το «Μετζ Γιεγέρν» είναι η περιγραφή του γεγονότος. Η γενοκτονία είναι ποινικό αδίκημα το οποίο δεν παραγράφεται, σε αντίθεση με το «Μετζ Γιεγέρν» που δεν έχει καμία συνέπεια για την Τουρκία. Οπότε, εάν η Τουρκία μιλήσει για Γενοκτονία των Αρμενίων, θα πρέπει αυτομάτως να υποστεί και τις συνέπειες. Συνέπειες και σε ατομικό, αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Ατομικά, δεν υπάρχει αρμενική οικογένεια που να μην έχασε κάτι τότε, είτε μιλάμε για ζωές είτε για περιουσίες, κι υπάρχουν διάφοροι τρόποι να διεκδικήσει κάποιος τα δικαιώματά του.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Σε εθνικό επίπεδο, καταρχάς, υπάρχουν θρησκευτικές και κοινοτικές περιουσίες, οι οποίες είτε καταστράφηκαν είτε αλλοτριώθηκαν, όπως για παράδειγμα το Βαρακαβάνκ στο Βαν, ένα από τα πιο ιστορικά μοναστήρια. Αυτό σήμερα το έχει Τούρκος ιδιώτης και η τοπική δημοτική ηγεσία ψάχνει τρόπους να το επαναφέρει στο Πατριαρχείο, για να μπορέσει να το αναστηλώσει. Κανείς δεν ξέρει πως, αλλά αυτό το μοναστήρι με κάποιον τρόπο κατέληξε στα χέρια ιδιώτη Τούρκου. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Ωστόσο, το σημαντικότερο επιχείρημά μας είναι ότι βιαίως σταμάτησε η δημογραφική εξέλιξη του αρμενικού λαού και βιαίως έχασαν τα εδάφη τους και εκπατρίστηκαν. Το μόνο νομικό έγγραφο που υπάρχει και βασιζόμαστε σ’αυτό είναι η Συνθήκη των Σεβρών. Και μπορούμε να στηριχθούμε σ’αυτό, αφού η Συνθήκη της Λωζάνης δεν αναφέρει ότι θεωρεί άκυρη τη Συνθήκη των Σεβρών. Επίσης, ισχύει για μας κι ο χάρτης του Ουίλσον με τα σύνορα της Αρμενίας.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Σχετικά με το ζήτημα του Αρτσάχ, ως που μπορούν οι Αρμένιοι να κάνουν υποχωρήσεις; </span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Στο θέμα αυτό είναι ξεκάθαρα τα πράγματα. Το Αζερμπαϊτζάν δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα να ζητάει αυτά που ζητάει. Το Ναγκόρνο Καραμπάχ δεν ήταν ποτέ μέρος του Αζερμπαϊτζάν∙ έγινε με πράξη του Ανωτάτου Σοβιέτ και του Στάλιν το 1923. Υπάρχει ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1999, πέντε χρόνια μετά την εκεχειρία, που λέει ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Ναγκόρνο Καραμπάχ ήταν το ίδιο νόμιμη, όσο και των άλλων κρατών της Σοβιετικής Ένωσης. Έχουν γίνει δύο δημοψηφίσματα, και στα δύο ο λαός του Ναγκόρνο Καραμπάχ έχει επιλέξει να παραμείνει ανεξάρτητο κράτος και να μην επιστρέψει στο Αζερμπαϊτζάν. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Οι συζητήσεις σήμερα είναι στα πλαίσια της ομάδας του Μινσκ, και το χειρίζονται οι τρεις προεδρεύουσες χώρες, η Γαλλία, η Ρωσία και οι Η.Π.Α.. Για την αρμενική πλευρά, αυτό είναι το μόνο αποδεκτό πλαίσιο. Από εκεί και πέρα, όσα λέει η Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Ευρώπης περισσότερο δυσκολεύουν την πρόοδο των συνομιλιών, παρά τη βοηθούν. Κι αυτό ακριβώς είπαν και οι τρεις προεδρεύουσες χώρες, καλώντας την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης να μην παίρνει τέτοιες πρωτοβουλίες.</span></p>
<p><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Εμείς λέμε ότι τα σημερινά σύνορα του Ναγκόρνο Καραμπάχ αποτελούν και τα σύνορα του κράτους. Είναι απαράβατος όρος για εμάς ότι δε θα υπάρξει καμία υποχώρηση και δε θα καταλήξουμε σε καμία απόφαση, εάν δεν γίνει σεβαστό το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του λαού του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Οι θέσεις μας είναι ξεκάθαρες.</span></p><p><img src="https://armenika.gr/images/stories/kaspar.jpg" alt="kaspar" height="400" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 14pt;"><strong><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><span dir="RTL">Κασπάρ </span><span dir="RTL">Καραμπετιάν</span></span></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><strong><span style="font-family: Arial, sans-serif;">Πρόεδρος της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ευρώπης</span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><em><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt; line-height: 115%; font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Ταλίν Μαρντικιάν</span></span></em></strong></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><strong><span style="font-size: 8pt; line-height: 120%; font-family: Arial, sans-serif;">Οκτώβριος- Δεκέμβριος 2015, τεύχος 87<br /><br /></span></strong></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Ποιες είναι οι δράσεις της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ευρώπης και ποια τα σχέδιά σας για την επόμενη χρονιά;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Οι εργασίες του γραφείου αφορούν σε ό,τι έχει σχέση με το λαό μας. Όπως είναι η Γενοκτονία και η αναγνώρισή της, οι αποζημιώσεις, το ζήτημα του Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ), ο αρμενικός πληθυσμός που ζει στο Τσαβάχκ στη Νότια Γεωργία, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αρμενισμός στη διασπορά. Για παράδειγμα στη Συρία ή στο Ιράκ πριν μερικά χρόνια, τα θέματα των Αρμενίων της Ευρώπης και βεβαίως, η προσέγγιση της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ευρώπη και η προσπάθειά της να επιτύχει μεταρρυθμίσεις τέτοιες, που να ανταποκρίνονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτές είναι, σε γενικές γραμμές, οι δραστηριότητές μας. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Όσον αφορά στα σχέδια για την επόμενη χρονιά, συνήθως δεν ανακοινώνουμε αυτά που σκοπεύουμε να κάνουμε, για ευνόητους λόγους. Έχουμε ένα πρόγραμμα για το 2016 κι αυτό που μπορώ να πω, επειδή έχει ήδη ανακοινωθεί, είναι ότι από τις 22 έως τις 25 Φεβρουαρίου θα πραγματοποιήσουμε, σε χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Έκθεση Φωτογραφίας του Σαμβέλ Γκαραμπετιάν με τίτλο «Γενοκτονία μετά την Γενοκτονία». </span><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Την ίδια περίοδο θα έχουμε και ένα ολοήμερο συνέδριο με θέμα την Γενοκτονία και τις αποζημιώσεις, στο οποίο θα συμμετάσχουν ιστορικοί και ειδικοί στο θέμα των αποζημιώσεων. </span><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Από εκεί και πέρα,και για τον Απρίλιο έχουμε προγραμματίσει κάποιες εκδηλώσεις.</span></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Σίγουρα θα υπάρξουν επισκέψεις ομάδων ευρωβουλευτών στην Αρμενία και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, όπως επίσης και επισκέψεις ομάδων βουλευτών και άλλων πολιτικών από χώρες στις οποίες έχουμε εθνικές επιτροπές. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Σχετικά με την υπόθεση του τούρκου πολιτικού Ντογού Περιντσέκ, τον Οκτώβριο βγήκε η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου∙ σύμφωνα με αυτή, η Ελβετία παραβίασε το δικαίωμα ελευθερίας λόγου του Περιντσέκ, επιβάλλοντάς του ποινή για άρνηση της Γενοκτονίας. Η αθώωση του Περιντσέκ θεωρείται ήττα για το Αρμενικό Ζήτημα; </span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Ούτε ήττα είναι, ούτε θρίαμβος, όπως είπαν κάποιοι κύκλοι στην Αρμενία. Κέρδισε ο Περιντσέκ και κέρδισε την υπόθεσή του κατά της Ελβετίας. Η υπόθεση στο Ανώτατο Δικαστήριο δεν είχε σχέση με την Γενοκτονία. Η Ελβετία δεν απευθύνθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο για να αποφανθεί εάν σωστά κρίθηκε ως Γενοκτονία και δικαίως τιμωρήθηκε ο Περιντσέκ∙ η Ελβετία έψαχνε να βρει που ήταν το λάθος της νομοθεσίας της. Και η απόφαση του Δικαστηρίου ήταν ακριβώς πάνω στο θέμα της νομοθεσίας της Ελβετίας, η οποία δεν είχε προβλέψει κάποιες επιπλέον ρήτρες που χρειάζονταν, για να υποστηρίξει ότι δεν πρόκειται για κατάχρηση του δικαιώματος της ελευθερίας του λόγου. Ήταν πολύ γενικός ο νόμος της Ελβετίας και, σύμφωνα και με το Πρωτοβάθμιο, αλλά και με το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, είχε κενά. Μέσα σε έξι μήνες, η Ελβετία πρέπει είτε να τροποποιήσει το νόμο, ώστε να μην έχει κενά και δημιουργούνται προβλήματα, είτε να τον καταργήσει. Αυτή η απόφαση βασίστηκε στο Άρθρο 10 του καταστατικού του Δικαστηρίου. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Υπάρχουν, όμως, δύο σημαντικά σημεία που είναι, θα λέγαμε, ευνοϊκά για εμάς. Καταρχάς, το Πρωτόδικο Δικαστήριο είχε πει ότι δεν είναι Γενοκτονία, γιατί δεν έχει ολική αναγνώριση. Πάνω σε αυτό, το Δευτεροβάθμιο Δικαστήριο είπε ότι δεν ήταν αρμοδιότητα του Πρωτόδικου να ασχοληθεί με αυτό το θέμα και να πάρει μια τέτοιου είδους απόφαση, οπότε αυτή ουσιαστικά θεωρείται ως μη υπάρχουσα. Και επ’ευκαιρίας, να πω ότι αξίζει να διαβάσει κανείς την πρόταση των δύο δικαστών από το Μαυροβούνιο και την Πορτογαλία, οι οποίοι μειοψήφισαν στο πρώτο δικαστήριο∙αυτοί έχουν κάνει ένα μνημειώδες έργο, στοιχειοθετώντας, και ιστορικά και νομικά, ότι ήταν Γενοκτονία. Εμείς τώρα προσπαθούμε να πάρουμε την άδεια να το εκδώσουμε κι έχουμε ήδη απευθυνθεί και στο Δικαστήριο, και στους ίδιους. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Το δεύτερο σημείο είναι ότι, βασιζόμενοι στο Άρθρο 8 του ίδιου Δικαστηρίου, λένε ότι κανείς δεν έχει το δικαίωμα να αμαυρώσει την αξιοπρέπεια και την ιστορική μνήμη του αρμενικού λαού. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να ανοίξει την πόρτα και σε άλλες χώρες, προκειμένου να πάρουν αποφάσεις, προσέχοντας, ωστόσο, να δημιουργήσουν έναν σωστό νόμο που να μην μπορεί να αμφισβητηθεί. Εμείς έχουμε την πεποίθηση ότι ο νόμος της Ελλάδας είναι πολύ αυστηρός και γι’αυτόν το λόγο δεν έρχονται εδώ να κάνουν τέτοιου είδους δηλώσεις. Είναι ένας νόμος πολύ ξεκάθαρος, που δεν χωράει γενικότητες∙ αναφέρει ότι όποιος σκοπίμως αρνηθεί την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, των Αρμενίων και της Μικράς Ασίας, διαπράττει αδίκημα, παρανομώντας εναντίον του ελληνικού κράτους. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Με την αθώωση του Περιντσέκ, ουσιαστικά η μόνη ηττημένη είναι η Τουρκία. Διότι ο Περιντσέκ κέρδισε ως άτομο το δικαίωμά του να μιλήσει ελεύθερα στην Ελβετία, αλλά το ζητούμενο για την Τουρκία δεν ήταν αυτή καθαυτή η αθώωση του Περιντσέκ, αλλά η έκδοση της απόφασης ότι δεν επρόκειτο για Γενοκτονία. Έτσι, η ετυμηγορία του Δευτεροβάθμιου Δικαστηρίου, που ακυρώνει την πρωτόδικη περί Γενοκτονίας, δεν τους ευνοεί καθόλου. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Στις πρόσφατες εκλογές της 1<sup>ης</sup> Νοεμβρίου 2015 στην Τουρκία συμμετείχατε, μαζί με την υπόλοιπη αποστολή της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ευρώπης, ως παρατηρητές της εκλογικής διαδικασίας. Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Είναι η τρίτη φορά που πήγαμε σε εκλογές της Τουρκίας ως παρατηρητές. Η πρώτη φορά ήταν τον Μάρτιο του 2014, που πήγαμε για τις δημοτικές εκλογές στην πόλη Βαν, όπου είδαμε σημεία και τέρατα. Μέχρι εκείνες τις εκλογές,τους περισσότερους δήμους τους είχε το AKP, το κόμμα του Ερντογάν. Ο στόχος και των δύο κομμάτων του AKP και του PDP (των Κούρδων), ήταν να κερδίσουν και τους 14 δήμους που υπήρχαν στο νομό του Βαν. Τελικά, οι Κούρδοι κέρδισαν τους 12 δήμους, και έναν από τους υπολοιπόμενους δύο τον έχασαν με μόλις 7 ψήφους διαφορά. Σε εκείνον το δήμο συγκεκριμένα, το είδαμε και με τα μάτια μας∙ φωτογραφίσαμε αστυφύλακα με έτοιμα σταυρωμένα ψηφοδέλτια του AKP, ο οποίος μάλιστα έβλεπε ότι τον φωτογραφίζουμε, αλλά δεν τον ενδιέφερε. Και με τέτοια ψηφοδέλτια κέρδισε το AKP τον δήμο.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Η δεύτερη φορά που πήγαμε σε εκλογές της Τουρκίας ως παρατηρητές ήταν οι εκλογές του περασμένου Ιουνίου. Τότε, ο Ερντογάν δεν περίμενε ότι θα περάσει το HDP, ένα προοδευτικό κόμμα στο οποίο συμμετέχουν εκτός από μειονότητες και προοδευτικοί Τούρκοι, που σημαίνει ότι δεν πρόκειται πλέον για ένα καθαρά κουρδικό κόμμα. Παρόλα αυτά, τουλάχιστον στην Κωνσταντινούπολη που ήμασταν εμείς, δεν αντιμετωπίσαμε ιδιαίτερα θέματα. Βέβαια, πριν από τις εκλογές είχαν γίνει αρκετά∙ είχε κυκλοφορήσει κιόλας ότι ήρθε ο Ντεμιρτάς (πρόεδρος του HDP) στην Ευρώπη και έκανε συνεννοήσεις με την Αρμενική Εθνική Επιτροπή Ευρώπης. Μάλιστα, ο Νταβούτογλου έδειχνε την ανακοίνωση που βγάλαμε εμείς υποστηρίζοντας το HDP και διακήρυσσε «Ορίστε, έχουμε και το ντοκουμέντο!».</span><span style="font-family: Arial, sans-serif;"> Κατά σύμπτωση, την ημέρα που βγάλαμε την ανακοίνωση, ο Ντεμιρτάς ήταν όντως στην Ευρώπη, αλλά εμείς ουδέποτε είχαμε κάποια συνάντηση ή συνεννόηση μαζί του∙ απλά είχαμε αποφασίσει να βγάλουμε την ανακοίνωση υποστήριξης του κόμματος. Η πρόσκλησή μας για τις εκλογές έγινε μετά, δηλαδή δεν είχε προηγηθεί καμία συζήτηση με το HDP. </span></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Ύστερα, ειπώθηκε από τους Τούρκους ότι αυτό είναι ένα καλυμμένο αρμενικό κόμμα, ότι είναι ουσιαστικά το αρμενικό κόμμα Τασνάκ. Έγιναν και πολλά περιστατικά, ιδιαίτερα στην περιοχή Εσενιούρτ της Κωνσταντινούπολης, όπου καίγανε σπίτια και μαγαζιά. Αλλά όλα αυτά έγιναν πριν τις εκλογές. Την ημέρα των εκλογών δε συναντήσαμε κάτι το σημαντικό. Ούτε μας δυσκόλεψαν το έργο, ούτε κανείς μας ανέκρινε. Αυτό που δηλώσαμε έπειτα εμείς στην αναφορά μας στα διάφορα όργανα, είναι τα γεγονότα που έγιναν πριν, και συγκεκριμένα αυτά που είχαμε δει και είχαμε ντοκουμέντα, όχι αυτά που απλά είχαμε ακούσει ότι έγιναν.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Στις τελευταίες εκλογές έγιναν πάλι πολλά. Πριν από τις εκλογές, είχαμε τις βομβιστικές επιθέσεις στην Άγκυρα και στο Σουρούτς. Παράλληλα, έκλειναν εκλογικά κέντρα σε περιοχές που πλειοψηφούν οι Κούρδοι, και για να ψηφίσει κάποιος έπρεπε να ταξιδέψει 70 χλμ. Την ημέρα των εκλογών, εμείς είχαμε χωριστεί σε 2 ομάδες. Στην ομάδα που συμμετείχα εγώ, είχαμε μικροεπεισόδια ανάμεσα σε εκπροσώπους του AKP, αλλά δεν είχαμε παρέμβαση της αστυνομίας. Λογοφέρανε εκπρόσωποι του HDP και του AKP για το αν θα μπούμε μέσα. Αλλά αυτό που έγινε θέμα στη δική μας περιοχή, στην 3<sup>η</sup> περιφέρεια της Κωνσταντινούπολης, όπου εκλέγεται και ο Αρμένιος Γκάρο Παϊλάν, ήταν ότι σε ένα σχολείο με πλειοψηφία Κούρδων έστειλαν τεθωρακισμένα, δήθεν για ασφάλεια, κι άρχισαν να διαλύουν τον κόσμο. Αυτό ήταν μια ψυχολογική πίεση στον κόσμο, για να μην πάει να ψηφίσει. Η άλλη ομάδα μας, όμως, που πήγε στο Εσενιούρτ, είχε προβλήματα με την αστυνομία. Σε δύο περιπτώσεις η αστυνομία τους σταμάτησε, πήρε τα διαβατήριά τους και τους έλεγε ότι είναι Αρμένιοι και δεν έχουν το δικαίωμα να βρίσκονται εκεί. Τους ασκήθηκε μεγάλη πίεση και δεν τους άφηναν να μπουν στα εκλογικά κέντρα. Όπου πήγαιναν, έκλειναν τις πόρτες και δεν άφηναν τον κόσμο να μπει μέσα όσο οι δικοί μας ήταν εκεί. Γενικά, υπήρχε μια πολύ στενή παρακολούθηση.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Η εκτίμησή μας είναι ότι τον Ιούνιο δεν έγιναν αυτά, διότι δεν περίμεναν ότι το HDP θα μπορούσε να πιάσει το 10%, δηλαδή περίπου 5.000.000 ψήφους. Όταν είδαν ότι τελικά, στις εκλογές του Ιουνίου,το HDP έπιασε 13,1%, έπρεπε πάσει θυσία να μην πέσει το AKP. Γιατί ο μόνος τρόπος να πάρει ο Ερντογάν 400 έδρες ήταν να μην περάσουν εκείνοι, δηλαδή οι 59 έδρες του HDP να πάνε στο κόμμα του Ερντογάν. Το AKP έχει 317 έδρες, αν έπαιρνε κι αυτές τις 59, θα έφτανε τις 376, ενώ σε μια ενδεχόμενη συνεργασία με το κόμμα MHP (το τουρκικό ακροδεξιό πολιτικό κόμμα), που έχει 40 έδρες, θα ξεπερνούσε τις 400. Παρόλα αυτά, το HDP έπιασε 10,7% και το σχέδιο του Ερντογάν απέτυχε.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Συνολικά, το AKP, στις εκλογές του Νοεμβρίου, έχασε περίπου 1.000.000 ψήφους, από τις οποίες οι 400.000 συνιστούσαν αποχή∙ άρα έπιασε τόπο η προεκλογική τρομοκρατία του AKP. 400.000 ψήφισαν τον Ερντογάν και 100.000 το CHP (ρεπουμπλικανικό κόμμα). Το σύνθημα του Ερντογάν ήταν «Ασφάλεια και Ειρήνη ή Αίμα και Πόλεμος». Κι έτσι, οι πιο συντηρητικοί Κούρδοι φοβήθηκαν και τον ψήφισαν. Σίγουρα και η δολοφονία του δικηγόρου Ταχίρ Ελτσί συνδέεται με αυτά τα γεγονότα. Οι μεγαλομανείς ιδέες του Νταβούντογλου, που έκαναν και τον Ερντογάν να πιστέψει ότι είναι Σουλτάνος, τους οδήγησαν στο να έχουν αυτήν τη στιγμή ανοιχτά μέτωπα παντού. Η Τουρκία δύσκολα θα ηρεμήσει και θα ξεφύγει από αυτόν τον κυκεώνα στον οποίο έχει μπει. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Πλησιάζοντας στο τέλος του 2015, μπορείτε να μας κάνετε έναν απολογισμό των δράσεων και των εκδηλώσεων που πραγματοποιήθηκαν πανευρωπαϊκά για την εκατονταετηρίδα της Γενοκτονίας των Αρμενίων; Θεωρείτε ότι οι φετινές δραστηριότητες θα δώσουν μια ώθηση για τα επόμενα χρόνια;</span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Λίγα χρόνια πριν, ο Πρόεδρος της Αρμενίας συγκρότησε την παναρμενική επιτροπή, η οποία, παρόλο που στις αρχές προχωρούσε πολύ αργά, σταδιακά πήρε μπρος. Έτσι, δημιουργήθηκε ένα καλό πρόγραμμα, το οποίο δεν επηρέασε τις τοπικές επιτροπές, αλλά βοήθησε στο να υπάρχει ένας κεντρικότερος σχεδιασμός. Σίγουρα, το μεγαλύτερο ατού της Τουρκίας για να εξολοθρεύσει τα σχέδιά μας ήταν η ιστορία με την Καλλίπολη. Το σχέδιό της, όμως, απέτυχε. Όχι μόνο δεν πήγε ο κόσμος που υπολόγιζε, αλλά δημιουργήθηκε αμέσως η εντύπωση ότι σκοπός της ήταν να δυσκολέψει την Αρμενία. Ουσιαστικά καλό μας έκανε, γιατί έγινε περισσότερη «διαφήμιση» στο θέμα της Γενοκτονίας.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Όσον αφορά εμάς, αυτά που έγιναν τουλάχιστον στην Ευρώπη, ήταν πάνω από τις προσδοκίες μας. Είχαμε, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, αναφορές και αποφάσεις Κοινοβουλίων για την Γενοκτονία, όπως ήταν αυτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 15 Απριλίου. Είχαμε, επίσης, και την απόφαση της Αυστρίας, που ήταν σημαντική καθώς αναφέρεται και η ηθική της ευθύνη, αφού τότε η Αυστροουγγαρία ήταν σύμμαχος της Τουρκίας.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; font-size: 10pt;">Είχαμε την απόφαση του Λουξεμβούργου, τη δήλωση του Προέδρου Γκάουκ της Γερμανίας στην αρμενική εκκλησία, τις αποφάσεις Βελγίου, Ολλανδίας και άλλων κρατών. Και, φυσικά, δεν ξεχνάμε τη δήλωση του Πάπα. Είχαμε εκατοντάδες άρθρα σχετικά με την Γενοκτονία στον Τύπο, και γενικά, όλον το χρόνο, το θέμα της Γενοκτονίας ήταν στο προσκήνιο της Ευρώπης. Σημαντικό ήταν και το 2<sup>o</sup>Global Forum,που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο στο Ερεβάν και συγκέντρωσε την αφρόκρεμα των επιστημόνων που ασχολούνται με την Γενοκτονία. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Εάν υπολογίσουμε όλα αυτά, μπορούμε να θεωρήσουμε το 2015 μια αφετηρία για τα επόμενα χρόνια. </span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Όταν αναφερόμαστε στις αποζημιώσεις και όταν συζητάμε για άρση των συνεπειών της Γενοκτονίας, τι ακριβώς εννοούμε; </span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Πρέπει να κατανοήσουμε κάποια πράγματα. Η Τουρκία γιατί δεν παραδέχεται την Γενοκτονία; Εμείς γιατί δε δεχόμαστε τον όρο «Μετζ Γιεγέρν» (Μεγάλη Καταστροφή), που είπε ο Ομπάμα; Κι εμείς μέχρι το 1965 έτσι το αποκαλούσαμε. Αλλά το «Μετζ Γιεγέρν» είναι η περιγραφή του γεγονότος. Η γενοκτονία είναι ποινικό αδίκημα το οποίο δεν παραγράφεται, σε αντίθεση με το «Μετζ Γιεγέρν» που δεν έχει καμία συνέπεια για την Τουρκία. Οπότε, εάν η Τουρκία μιλήσει για Γενοκτονία των Αρμενίων, θα πρέπει αυτομάτως να υποστεί και τις συνέπειες. Συνέπειες και σε ατομικό, αλλά και σε εθνικό επίπεδο. Ατομικά, δεν υπάρχει αρμενική οικογένεια που να μην έχασε κάτι τότε, είτε μιλάμε για ζωές είτε για περιουσίες, κι υπάρχουν διάφοροι τρόποι να διεκδικήσει κάποιος τα δικαιώματά του.</span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Σε εθνικό επίπεδο, καταρχάς, υπάρχουν θρησκευτικές και κοινοτικές περιουσίες, οι οποίες είτε καταστράφηκαν είτε αλλοτριώθηκαν, όπως για παράδειγμα το Βαρακαβάνκ στο Βαν, ένα από τα πιο ιστορικά μοναστήρια. Αυτό σήμερα το έχει Τούρκος ιδιώτης και η τοπική δημοτική ηγεσία ψάχνει τρόπους να το επαναφέρει στο Πατριαρχείο, για να μπορέσει να το αναστηλώσει. Κανείς δεν ξέρει πως, αλλά αυτό το μοναστήρι με κάποιον τρόπο κατέληξε στα χέρια ιδιώτη Τούρκου. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Ωστόσο, το σημαντικότερο επιχείρημά μας είναι ότι βιαίως σταμάτησε η δημογραφική εξέλιξη του αρμενικού λαού και βιαίως έχασαν τα εδάφη τους και εκπατρίστηκαν. Το μόνο νομικό έγγραφο που υπάρχει και βασιζόμαστε σ’αυτό είναι η Συνθήκη των Σεβρών. Και μπορούμε να στηριχθούμε σ’αυτό, αφού η Συνθήκη της Λωζάνης δεν αναφέρει ότι θεωρεί άκυρη τη Συνθήκη των Σεβρών. Επίσης, ισχύει για μας κι ο χάρτης του Ουίλσον με τα σύνορα της Αρμενίας.</span></p>
<p style="margin-top: 0cm; margin-right: 0cm; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-size: 10pt;"><strong><em><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt;">Σχετικά με το ζήτημα του Αρτσάχ, ως που μπορούν οι Αρμένιοι να κάνουν υποχωρήσεις; </span></em></strong></span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Στο θέμα αυτό είναι ξεκάθαρα τα πράγματα. Το Αζερμπαϊτζάν δεν έχει κανένα νομικό έρεισμα να ζητάει αυτά που ζητάει. Το Ναγκόρνο Καραμπάχ δεν ήταν ποτέ μέρος του Αζερμπαϊτζάν∙ έγινε με πράξη του Ανωτάτου Σοβιέτ και του Στάλιν το 1923. Υπάρχει ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1999, πέντε χρόνια μετά την εκεχειρία, που λέει ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Ναγκόρνο Καραμπάχ ήταν το ίδιο νόμιμη, όσο και των άλλων κρατών της Σοβιετικής Ένωσης. Έχουν γίνει δύο δημοψηφίσματα, και στα δύο ο λαός του Ναγκόρνο Καραμπάχ έχει επιλέξει να παραμείνει ανεξάρτητο κράτος και να μην επιστρέψει στο Αζερμπαϊτζάν. </span></p>
<p style="margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; line-height: 120%; vertical-align: middle;"><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Οι συζητήσεις σήμερα είναι στα πλαίσια της ομάδας του Μινσκ, και το χειρίζονται οι τρεις προεδρεύουσες χώρες, η Γαλλία, η Ρωσία και οι Η.Π.Α.. Για την αρμενική πλευρά, αυτό είναι το μόνο αποδεκτό πλαίσιο. Από εκεί και πέρα, όσα λέει η Κοινοβουλευτική Συνέλευση της Ευρώπης περισσότερο δυσκολεύουν την πρόοδο των συνομιλιών, παρά τη βοηθούν. Κι αυτό ακριβώς είπαν και οι τρεις προεδρεύουσες χώρες, καλώντας την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης να μην παίρνει τέτοιες πρωτοβουλίες.</span></p>
<p><span style="font-family: Arial, sans-serif; letter-spacing: 0.1pt; font-size: 10pt;">Εμείς λέμε ότι τα σημερινά σύνορα του Ναγκόρνο Καραμπάχ αποτελούν και τα σύνορα του κράτους. Είναι απαράβατος όρος για εμάς ότι δε θα υπάρξει καμία υποχώρηση και δε θα καταλήξουμε σε καμία απόφαση, εάν δεν γίνει σεβαστό το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης του λαού του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Οι θέσεις μας είναι ξεκάθαρες.</span></p>Γκαρό Παϊλάν2015-08-14T13:13:41Z2015-08-14T13:13:41Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/673-garo-pailanAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/garo-pailan.jpg" width="600" height="597" alt="garo-pailan" /></p>
<p style="text-align: center;"> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;" data-mce-mark="1"><strong>«Θα αγωνιστώ ενάντια στην πολιτική άρνησης της Γενοκτονίας</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;" data-mce-mark="1"><strong> και στην κατεύθυνση επίλυσης των αρμενικών θεμάτων»</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Μόλις πριν ένα μήνα στις 7 Ιουνίου 2015 έγιναν οι εκλογές στη γειτονική Τουρκία. Ήταν χαρακτηριστική η πτώση του ποσοστού των δυο μεγάλων κομμάτων AKP* και CHP**, ενώ το αριστερό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών - HDP διπλασίασε τα ποσοστά του και κατάφερε να μπει στη Bουλή, με εκπροσώπους από πολλές μειονότητες που ζουν στην Τουρκία, όπως Κούρδοι, Αρμένιοι, Γεζίντι, Χαλδαίοι, κ.λπ. Από τους πέντε αρμένιους υποψήφιους σε διάφορα τουρκικά κόμματα, οι τρεις κατάφεραν να μπουν στη Bουλή. Ένας από τους τρεις Aρμένιους, ο Γκαρό Παϊλάν είναι βουλευτής πλέον με το HDP, πολύ αγαπητός κι αναγνωρισμένος για τις δράσεις του στην αρμενική κοινότητα της Πόλης. Ο Γκαρό Παϊλάν ήταν και είναι πάντα παρών κι ενεργός στις εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία, ήταν φυσικά παρών και στα κινήματα της πλατείας Ταξίμ, στο Γκεζί και με κάθε ευκαιρία καταγγέλλει την καταπίεση και καταπάτηση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στην Τουρκία. Αμέσως μετά τα θετικά αποτελέσματα, ο Γκαρό Παϊλάν έδωσε συνέντευξη στο διαδικτυακό ειδησεογραφικό πρακτορείο Ermenihaber.am, την οποία και σας παραθέτουμε.</strong></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><strong><span style="font-size: 8pt;">Μετάφραση: Κουήν Μινασιάν</span></strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline; font-size: 8pt;"><strong><span style="text-decoration: underline;">Απρίλιος - Ιούνιος 2015, τεύχος 85</span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Στο παρελθόν δεν είχατε ασχοληθεί με την ενεργό πολιτική, είστε περισσότερο γνωστός από τα θέματα παιδείας κι εκπαίδευσης. Πώς προέκυψε το θέμα της υποψηφιότητάς σας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Είναι αλήθεια, πως στην Τουρκία αρκεί να πεις: "είμαι Αρμένης", οπότε αυτό και μόνο σε εμπλέκει στην πολιτική. Το να ενδιαφέρεσαι σ' αυτή τη χώρα για τους Αρμένιους, τις μειονότητες ή με τα θέματα της ταυτότητας (καταγωγής) είναι πολιτικό. Από πολύ νωρίς όλες μου οι δραστηριότητες είχαν κι έχουν να κάνουν με θέματα της αρμενικής κοινότητας της Πόλης. Συμμετέχω ενεργά στους αρμενικούς συλλόγους.</p>
<p style="text-align: justify;">Για ένα διάστημα ήμουν διευθυντής αρμενικού σχολείου. Όμως η δολοφονία του Χραντ Ντινκ ήταν που με πολιτικοποίησε. Την ημέρα της δολοφονίας του, συνειδητοποίησα ότι σε αυτή τη χώρα δεν έχει αξία το να κάνεις καριέρα ή να βγάζεις λεφτά. Ένοιωσα την ανάγκη να αγωνιστώ, για να αλλάξουν επιτέλους τα πράγματα.</p>
<p style="text-align: justify;">Αφοσιώθηκα στον αγώνα για την εύρεση των πραγματικών δολοφόνων του Χραντ Ντινκ, ενώ παράλληλα κάνουμε αγώνα για την ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι αρμένιοι μαθητές στην Τουρκία σήμερα. Από το 2011 μαζί με πολλούς άλλους πολιτικοποιημένους αριστερούς συναγωνιστές ιδρύσαμε το Δημοκρατικό Κογκρέσο των Λαών, που το 2013 μετεξελίχθηκε σε κόμμα, στο HDP.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Θα δεχόσασταν να είστε υποψήφιος και σε κάποιο από τα άλλα κόμματα;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Όχι, δεν θα δεχόμουν. Είναι πολύ σημαντικό το θέμα της ισότητας, με την ευρύτερη έννοιά της, σε όλες τις διαστάσεις της ζωής.</p>
<p style="text-align: justify;">Τα άλλα κόμματα, σε ό,τι αφορά τη δημοκρατία και τις δημοκρατικές διαδικασίες, βάζουν ... πολύ νερό στο κρασί τους, πολλά "όμως" κι "αλλά". Απλούστατα δεν πιστεύουν στην ισότητα και στα κόμματά τους επικρατεί μία και μόνο ταυτότητα: η τουρκική. Στο δικό μας κόμμα, στο HDP υπάρχει πραγματική ισότητα, δίχως τα "όμως" κι "αλλά" και μάλιστα ως Αρμένιος δεν είμαι καθόλου υποχρεωμένος να μπω ή να νιώσω στο περιθώριο.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Όπως ήδη γνωρίζετε εξελέγησαν δύο ακόμη αρμένιοι βουλευτές με τα άλλα δυο κόμματα, το AKP κι CHP αντίστοιχα. Ως βουλευτής του HDP θα έβλεπες κάποια συνεργασία με τους ομοεθνείς συναδέλφους σου σε ό,τι αφορά τους Αρμένιους;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Η Σελίνα (Σελίνα Οζουζούν Ντογάν – CHP) είναι παλιά καλή φίλη μου. Πιστεύω πως σε πολλά θέματα θα πορευτούμε μαζί. Με τον Μαρκάρ (Μαρκάρ Γεσαγιάν – AKP) κάποτε είμαστε ομοϊδεάτες και μάλιστα είχαμε συγγράψει καταγγελτικές επιστολές για τον Ερντογάν. Όμως τα τελευταία τρία χρόνια ο Μαρκάρ έχει αλλάξει στάση, αρθρογραφεί κολακεύοντας την κυβέρνηση.</p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά δεν συμμερίζομαι και δεν μπορώ να συμμετέχω σε κάτι τέτοιο. Αν καταφέρει να απαλλαγεί από τη δραστηριότητα του κόλακα, ναι, θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε. Αν όχι, τότε, ειλικρινά, η αρμενική καταγωγή του Μαρκάρ δεν έχει καμιά απολύτως σημασία. Κάποιοι άλλοι, μη Αρμένιοι, για παράδειγμα πολλοί βουλευτές από το κόμμα μου, σε ό,τι αφορά τα αρμενικά θέματα είναι πολύ πιο δραστήριοι και δείχνουν χίλιες φορές περισσότερο ενδιαφέρον απ' ότι ο Μαρκάρ.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Τι σημαίνει για εσάς να είστε αρμένιος βουλευτής στην τουρκική Βουλή (Εθνοσυνέλευση); Νιώθετε μεγάλη ευθύνη σε ό,τι αφορά τα αρμενικά ζητήματα;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Αναμφισβήτητα νιώθω έτσι. Έχουμε σειρά θεμάτων προς επίλυση: Η Τουρκία να αντιμετωπίσει με ειλικρίνεια το παρελθόν της -εκείνο που εδώ κι έναν αιώνα αρνείται. Οι δολοφονίες του Χραντ Ντινκ και του Σεβάκ Μπαλικτζί και οι δίκες των δολοφόνων τους, που είναι σε εξέλιξη.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Γενοκτονία. Το θέμα της καταστροφής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Το θέμα των αποζημιώσεων, που δεν έχει ανοίξει σοβαρά ως σήμερα. Σκέφτομαι, αν όλοι εμείς οι Αρμένιοι αγωνιστούμε ενωμένοι, θα είμαστε πιο αποτελεσματικοί. Το ιδρυτικό καταστατικό του κόμματός μας, λέει πως μαζί με όλες τις μειονότητες στην Τουρκία θα αγωνιστούμε για τα κοινά δίκαια. Παράλληλα ο προσωπικός μου αγώνας για το λαό μου συνεχίζεται, σε όποια θέματα κι αν τον αφορούν, είτε είναι για το πατριαρχείο μας, τα σχολεία μας ή τα ιδρύματά μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Τα τελευταία που αναφέρατε, αφορούν θέματα της αρμενικής κοινότητας στην Πόλη. Τι σκοπεύετε να κάνετε στην κατεύθυνση των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά και θα γίνουν βήματα και προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά ένα σημείο είναι πολύ ευαίσθητο για μένα.</p>
<p style="text-align: justify;">Όσο η κοινωνία και το κράτος της Τουρκίας δεν ωριμάζουν όσον αφορά το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας, δεν πιστεύω πως μπορεί να υπάρξει πρόοδος στις διμερείς σχέσεις Τουρκίας-Αρμενίας, παρά το ό,τι αυτό είναι ένα κομμάτι μόνον, αλλά όχι και το μοναδικό θέμα που αφορά τις σχέσεις των δυο κρατών. Δεν συμφωνώ με τις δηλώσεις του αρμενίου Προέδρου για παράδειγμα, που πρότεινε να ανοίξουν δίχως άλλες προϋποθέσεις τα σύνορα Αρμενίας-Τουρκίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Κατ' αρχάς πιστεύω πως εδώ πρέπει να συζητηθεί και να αναγνωριστεί το έγκλημα της γενοκτονίας, να τακτοποιηθεί το θέμα της ταυτότητας καταγωγής των Αρμενίων που ζουν στην τουρκική επικράτεια και οπωσδήποτε να πάψει η εχθρική διάθεση απέναντι στη γειτονική Αρμενία. Φυσικά σέβομαι όλες τις προσπάθειες και τους αγώνες που κάνει η Αρμενία και η αρμενική διασπορά σε όλον τον κόσμο.</p>
<p style="text-align: justify;">Καλώ λοιπόν όλους τους Αρμένιους, από όλα τα κόμματα, όπως και το Τασνακτσουτιούν: ελάτε να αγωνιστούμε εδώ, γιατί η γενοκτονία έγινε εδώ, μέσα σ' αυτή τη χώρα. Κάθε Αρμένιος που επισκέπτεται την Τουρκία βάζει ένα λιθαράκι προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Και μια τελευταία ερώτηση: ήταν για σας αναμενόμενη η "νίκη" (είσοδος στη Βουλή) του HDP;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Ναι, φυσικά! Η τουρκική κοινωνία βρίσκεται σε περίοδο μεγάλων ζυμώσεων και αλλαγών. Υπάρχει ένα ρητό, που λέει: Η πιο σκοτεινή φάση της νύχτας είναι η πλησιέστερη ώρα προς το ξημέρωμα, προς το νέο φως του ήλιου. Όντως, ήμασταν στην πιο σκοτεινή φάση και τώρα μπήκαμε στην ηλιόφωτη αυγή!</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>*AKP – το κόμμα των Ερντογάν - Νταβούτογλου που κυβερνά με απόλυτη πλειοψηφία στην Τουρκία πάνω από μια δεκαετία.</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>**CHP – Το άλλοτε ισχυρότατο κεμαλικό εθνικιστικό κόμμα, που τα τελευταία χρόνια είναι αντιπολίτευση.</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>Και τα δυο αυτά κόμματα έχουν εμπλακεί σε μεγάλα σκάνδαλα.</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/garo-pailan.jpg" width="600" height="597" alt="garo-pailan" /></p>
<p style="text-align: center;"> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;" data-mce-mark="1"><strong>«Θα αγωνιστώ ενάντια στην πολιτική άρνησης της Γενοκτονίας</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;" data-mce-mark="1"><strong> και στην κατεύθυνση επίλυσης των αρμενικών θεμάτων»</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Μόλις πριν ένα μήνα στις 7 Ιουνίου 2015 έγιναν οι εκλογές στη γειτονική Τουρκία. Ήταν χαρακτηριστική η πτώση του ποσοστού των δυο μεγάλων κομμάτων AKP* και CHP**, ενώ το αριστερό Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών - HDP διπλασίασε τα ποσοστά του και κατάφερε να μπει στη Bουλή, με εκπροσώπους από πολλές μειονότητες που ζουν στην Τουρκία, όπως Κούρδοι, Αρμένιοι, Γεζίντι, Χαλδαίοι, κ.λπ. Από τους πέντε αρμένιους υποψήφιους σε διάφορα τουρκικά κόμματα, οι τρεις κατάφεραν να μπουν στη Bουλή. Ένας από τους τρεις Aρμένιους, ο Γκαρό Παϊλάν είναι βουλευτής πλέον με το HDP, πολύ αγαπητός κι αναγνωρισμένος για τις δράσεις του στην αρμενική κοινότητα της Πόλης. Ο Γκαρό Παϊλάν ήταν και είναι πάντα παρών κι ενεργός στις εκδηλώσεις μνήμης για τη Γενοκτονία, ήταν φυσικά παρών και στα κινήματα της πλατείας Ταξίμ, στο Γκεζί και με κάθε ευκαιρία καταγγέλλει την καταπίεση και καταπάτηση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων στην Τουρκία. Αμέσως μετά τα θετικά αποτελέσματα, ο Γκαρό Παϊλάν έδωσε συνέντευξη στο διαδικτυακό ειδησεογραφικό πρακτορείο Ermenihaber.am, την οποία και σας παραθέτουμε.</strong></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><strong><span style="font-size: 8pt;">Μετάφραση: Κουήν Μινασιάν</span></strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline; font-size: 8pt;"><strong><span style="text-decoration: underline;">Απρίλιος - Ιούνιος 2015, τεύχος 85</span></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Στο παρελθόν δεν είχατε ασχοληθεί με την ενεργό πολιτική, είστε περισσότερο γνωστός από τα θέματα παιδείας κι εκπαίδευσης. Πώς προέκυψε το θέμα της υποψηφιότητάς σας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Είναι αλήθεια, πως στην Τουρκία αρκεί να πεις: "είμαι Αρμένης", οπότε αυτό και μόνο σε εμπλέκει στην πολιτική. Το να ενδιαφέρεσαι σ' αυτή τη χώρα για τους Αρμένιους, τις μειονότητες ή με τα θέματα της ταυτότητας (καταγωγής) είναι πολιτικό. Από πολύ νωρίς όλες μου οι δραστηριότητες είχαν κι έχουν να κάνουν με θέματα της αρμενικής κοινότητας της Πόλης. Συμμετέχω ενεργά στους αρμενικούς συλλόγους.</p>
<p style="text-align: justify;">Για ένα διάστημα ήμουν διευθυντής αρμενικού σχολείου. Όμως η δολοφονία του Χραντ Ντινκ ήταν που με πολιτικοποίησε. Την ημέρα της δολοφονίας του, συνειδητοποίησα ότι σε αυτή τη χώρα δεν έχει αξία το να κάνεις καριέρα ή να βγάζεις λεφτά. Ένοιωσα την ανάγκη να αγωνιστώ, για να αλλάξουν επιτέλους τα πράγματα.</p>
<p style="text-align: justify;">Αφοσιώθηκα στον αγώνα για την εύρεση των πραγματικών δολοφόνων του Χραντ Ντινκ, ενώ παράλληλα κάνουμε αγώνα για την ανάδειξη των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι αρμένιοι μαθητές στην Τουρκία σήμερα. Από το 2011 μαζί με πολλούς άλλους πολιτικοποιημένους αριστερούς συναγωνιστές ιδρύσαμε το Δημοκρατικό Κογκρέσο των Λαών, που το 2013 μετεξελίχθηκε σε κόμμα, στο HDP.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Θα δεχόσασταν να είστε υποψήφιος και σε κάποιο από τα άλλα κόμματα;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Όχι, δεν θα δεχόμουν. Είναι πολύ σημαντικό το θέμα της ισότητας, με την ευρύτερη έννοιά της, σε όλες τις διαστάσεις της ζωής.</p>
<p style="text-align: justify;">Τα άλλα κόμματα, σε ό,τι αφορά τη δημοκρατία και τις δημοκρατικές διαδικασίες, βάζουν ... πολύ νερό στο κρασί τους, πολλά "όμως" κι "αλλά". Απλούστατα δεν πιστεύουν στην ισότητα και στα κόμματά τους επικρατεί μία και μόνο ταυτότητα: η τουρκική. Στο δικό μας κόμμα, στο HDP υπάρχει πραγματική ισότητα, δίχως τα "όμως" κι "αλλά" και μάλιστα ως Αρμένιος δεν είμαι καθόλου υποχρεωμένος να μπω ή να νιώσω στο περιθώριο.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Όπως ήδη γνωρίζετε εξελέγησαν δύο ακόμη αρμένιοι βουλευτές με τα άλλα δυο κόμματα, το AKP κι CHP αντίστοιχα. Ως βουλευτής του HDP θα έβλεπες κάποια συνεργασία με τους ομοεθνείς συναδέλφους σου σε ό,τι αφορά τους Αρμένιους;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Η Σελίνα (Σελίνα Οζουζούν Ντογάν – CHP) είναι παλιά καλή φίλη μου. Πιστεύω πως σε πολλά θέματα θα πορευτούμε μαζί. Με τον Μαρκάρ (Μαρκάρ Γεσαγιάν – AKP) κάποτε είμαστε ομοϊδεάτες και μάλιστα είχαμε συγγράψει καταγγελτικές επιστολές για τον Ερντογάν. Όμως τα τελευταία τρία χρόνια ο Μαρκάρ έχει αλλάξει στάση, αρθρογραφεί κολακεύοντας την κυβέρνηση.</p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά δεν συμμερίζομαι και δεν μπορώ να συμμετέχω σε κάτι τέτοιο. Αν καταφέρει να απαλλαγεί από τη δραστηριότητα του κόλακα, ναι, θα μπορούσαμε να συνεργαστούμε. Αν όχι, τότε, ειλικρινά, η αρμενική καταγωγή του Μαρκάρ δεν έχει καμιά απολύτως σημασία. Κάποιοι άλλοι, μη Αρμένιοι, για παράδειγμα πολλοί βουλευτές από το κόμμα μου, σε ό,τι αφορά τα αρμενικά θέματα είναι πολύ πιο δραστήριοι και δείχνουν χίλιες φορές περισσότερο ενδιαφέρον απ' ότι ο Μαρκάρ.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Τι σημαίνει για εσάς να είστε αρμένιος βουλευτής στην τουρκική Βουλή (Εθνοσυνέλευση); Νιώθετε μεγάλη ευθύνη σε ό,τι αφορά τα αρμενικά ζητήματα;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Αναμφισβήτητα νιώθω έτσι. Έχουμε σειρά θεμάτων προς επίλυση: Η Τουρκία να αντιμετωπίσει με ειλικρίνεια το παρελθόν της -εκείνο που εδώ κι έναν αιώνα αρνείται. Οι δολοφονίες του Χραντ Ντινκ και του Σεβάκ Μπαλικτζί και οι δίκες των δολοφόνων τους, που είναι σε εξέλιξη.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Γενοκτονία. Το θέμα της καταστροφής της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Το θέμα των αποζημιώσεων, που δεν έχει ανοίξει σοβαρά ως σήμερα. Σκέφτομαι, αν όλοι εμείς οι Αρμένιοι αγωνιστούμε ενωμένοι, θα είμαστε πιο αποτελεσματικοί. Το ιδρυτικό καταστατικό του κόμματός μας, λέει πως μαζί με όλες τις μειονότητες στην Τουρκία θα αγωνιστούμε για τα κοινά δίκαια. Παράλληλα ο προσωπικός μου αγώνας για το λαό μου συνεχίζεται, σε όποια θέματα κι αν τον αφορούν, είτε είναι για το πατριαρχείο μας, τα σχολεία μας ή τα ιδρύματά μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Τα τελευταία που αναφέρατε, αφορούν θέματα της αρμενικής κοινότητας στην Πόλη. Τι σκοπεύετε να κάνετε στην κατεύθυνση των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά και θα γίνουν βήματα και προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά ένα σημείο είναι πολύ ευαίσθητο για μένα.</p>
<p style="text-align: justify;">Όσο η κοινωνία και το κράτος της Τουρκίας δεν ωριμάζουν όσον αφορά το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας, δεν πιστεύω πως μπορεί να υπάρξει πρόοδος στις διμερείς σχέσεις Τουρκίας-Αρμενίας, παρά το ό,τι αυτό είναι ένα κομμάτι μόνον, αλλά όχι και το μοναδικό θέμα που αφορά τις σχέσεις των δυο κρατών. Δεν συμφωνώ με τις δηλώσεις του αρμενίου Προέδρου για παράδειγμα, που πρότεινε να ανοίξουν δίχως άλλες προϋποθέσεις τα σύνορα Αρμενίας-Τουρκίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Κατ' αρχάς πιστεύω πως εδώ πρέπει να συζητηθεί και να αναγνωριστεί το έγκλημα της γενοκτονίας, να τακτοποιηθεί το θέμα της ταυτότητας καταγωγής των Αρμενίων που ζουν στην τουρκική επικράτεια και οπωσδήποτε να πάψει η εχθρική διάθεση απέναντι στη γειτονική Αρμενία. Φυσικά σέβομαι όλες τις προσπάθειες και τους αγώνες που κάνει η Αρμενία και η αρμενική διασπορά σε όλον τον κόσμο.</p>
<p style="text-align: justify;">Καλώ λοιπόν όλους τους Αρμένιους, από όλα τα κόμματα, όπως και το Τασνακτσουτιούν: ελάτε να αγωνιστούμε εδώ, γιατί η γενοκτονία έγινε εδώ, μέσα σ' αυτή τη χώρα. Κάθε Αρμένιος που επισκέπτεται την Τουρκία βάζει ένα λιθαράκι προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Και μια τελευταία ερώτηση: ήταν για σας αναμενόμενη η "νίκη" (είσοδος στη Βουλή) του HDP;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Ναι, φυσικά! Η τουρκική κοινωνία βρίσκεται σε περίοδο μεγάλων ζυμώσεων και αλλαγών. Υπάρχει ένα ρητό, που λέει: Η πιο σκοτεινή φάση της νύχτας είναι η πλησιέστερη ώρα προς το ξημέρωμα, προς το νέο φως του ήλιου. Όντως, ήμασταν στην πιο σκοτεινή φάση και τώρα μπήκαμε στην ηλιόφωτη αυγή!</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>*AKP – το κόμμα των Ερντογάν - Νταβούτογλου που κυβερνά με απόλυτη πλειοψηφία στην Τουρκία πάνω από μια δεκαετία.</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>**CHP – Το άλλοτε ισχυρότατο κεμαλικό εθνικιστικό κόμμα, που τα τελευταία χρόνια είναι αντιπολίτευση.</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>Και τα δυο αυτά κόμματα έχουν εμπλακεί σε μεγάλα σκάνδαλα.</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>Πήτερ Κουτουντζιάν2015-08-09T22:48:12Z2015-08-09T22:48:12Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/664-peter-kouttountzianAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img alt="serifis" src="https://armenika.gr/images/stories/serifis.jpg" height="640" width="427" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;"><strong>« Οραματίζομαι ένα Νέο Ζαρτόνκ»*</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;"><strong> </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14pt;"><strong></strong></span><strong>Ο Πήτερ Κουτουντζιάν γεννήθηκε στις Η.Π.Α. το 1961. Αρμενικής καταγωγής από την πλευρά του πατέρα του, σπούδασε δικηγόρος και έκτοτε ακολούθησε μια πλούσια σε αιρετά και μη αιρετά αξιώματα καριέρα, στη δημόσια διοίκηση των ΗΠΑ. Τιμήθηκε πολλές φορές για την αφοσίωση και τις εξαιρετικές του επιδόσεις στην υπηρέτηση των καθηκόντων του, με πιο σημαντική διάκριση το Μετάλλιο της Τιμής του Ellis Island που του απονεμήθηκε το 2011. Την ίδια επίσης χρονιά ανέλαβε τη θέση του Σερίφη στην κομητεία του Middlesex, με κύρια καθήκοντα το διοικητικό έργο του γραφείου του Σερίφη και κυρίως το σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων φροντίδας των κρατουμένων των φυλακών της κομητείας και την προετοιμασία επανένταξής τους στην κοινωνία μετά την αποφυλάκιση.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Πήτερ Κουτούντζιαν επισκέφθηκε αυτόν το Μάιο, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, επίσημα προσκεκλημένος από την Πανποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την 96η επέτειο της Γενοκτονίας των Ποντίων.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Με αφορμή αυτήν την επίσκεψη τα ΑΡΜΕΝΙΚΑ είχαν την ευκαιρία για μια συζήτηση μαζί του.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong> </strong></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>Στην Βερονίκ Κιουρεκτζιάν</strong></span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt;"><strong><strong style="font-size: 10.6666669845581px; text-align: center;">Απρίλιος - Ιούνιος 2015, τεύχος 85</strong></strong></span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt;"><strong> </strong></span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Κύριε Κουτουντζιάν, γνωρίζουμε ότι βρίσκεστε αυτές τις ημέρες στην Ελλάδα, προσκεκλημένος της Πανποντιακής Ομοσπονδίας, ως επίσημος ομιλητής στις εκδηλώσεις της 96ης επετείου της ποντιακής Γενοκτονίας. Μιλήστε μας γι' αυτήν την εμπειρία.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι είχα την ευκαιρία να μιλήσω για το θέμα της Γενοκτονίας σε εκδηλώσεις των Ποντίων τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη. Στην εκδήλωση της Θεσσαλονίκης μάλιστα, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαΐου, είχα την τιμή να απευθυνθώ σε ένα δυναμικό ακροατήριο 7.000 ατόμων και όπως μου είπαν οι Αρμένιοι φίλοι της κοινότητας της Θεσσαλονίκης που με συνόδευαν, η ατμόσφαιρα ήταν τόσο θερμή που ένοιωθαν και εκείνοι σαν να βρίσκονταν ανάμεσα σε Αρμένιους.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Μιλήστε μας για την οικογένειά σας, για το ρόλο του πατέρα σας που πρόσφατα απεβίωσε, στο να αποκτήσετε συνείδηση της αρμενικής σας καταγωγής.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Ο παππούς και η γιαγιά μου έφτασαν στις ΗΠΑ πρόσφυγες από το Μαράς, μετά τα γεγονότα της Γενοκτονίας. Ο πατέρας μου γεννήθηκε στις ΗΠΑ και ήταν το 4ο και μικρότερο παιδί της οικογένειας, με διαφορά 10 χρόνων από το αμέσως προηγούμενο. Ήταν το παιδί που είχε την τύχη να γεννηθεί σε νοσοκομείο. Παντρεύτηκε την μητέρα μου η οποία δεν ήταν Αρμένισσα αλλά Ιρλανδή και αν οφείλω στον πατέρα μου την αρμενική μου καταγωγή, στη μητέρα μου οφείλω την ενασχόλησή μου από μικρή ηλικία με την αρμενική γλώσσα και την αρμενική εκκλησία. Ήταν η μητέρα μου που με ενθάρρυνε από παιδί να παρακολουθώ τα μαθήματα αρμενικών και να συμμετέχω στις εκδηλώσεις της Αρμενικής Καθολικής Εκκλησίας. Η μητέρα μου όπως καταλαβαίνετε ως Ιρλανδή ήταν καθολική και βαθιά θρησκευόμενη, γι' αυτό και φρόντιζε να συμμετέχει πάντα στις εκκλησιαστικές εκδηλώσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Θα σας πω μια χαρακτηριστική ιστορία για τα παιδικά μου χρόνια. Κάθε Κυριακή πηγαίναμε οικογενειακώς στην Αρμενική Καθολική Εκκλησία της Μασαχουσέτης. Όταν φθάναμε στην πλατεία Harvard όπου βρίσκεται η εκκλησία, ο πατέρας μου καθόταν πάντα σε ένα μικροεστιατόριο της πλατείας για να διαβάσει την εφημερίδα του και να πιει τον καφέ του, ενώ εμείς, η μητέρα μου δηλαδή με τα παιδιά, συνεχίζαμε προς την εκκλησία και παρακολουθούσαμε τη θεία λειτουργία. Ήταν πολύ τυπική στα θρησκευτικά μας καθήκοντα, διότι έτσι είχε και η ίδια ανατραφεί. Βέβαια με το τέλος της θείας λειτουργίας, όταν πηγαίναμε για τον καθιερωμένο καφέ στην αίθουσα της εκκλησίας, τότε φυσικά ερχόταν μαζί μας και ο πατέρας μου....</p>
<p style="text-align: justify;">Ήταν λίγο αστείο αυτό, δηλαδή η Ιρλανδή μητέρα μου να πηγαίνει κάθε Κυριακή στην αρμενική εκκλησία και ο Αρμένιος πατέρας μου να κάθεται στο διπλανό καφέ μέχρι το τέλος της λειτουργίας, αλλά έτσι είχε και εκείνος μεγαλώσει. Πρέπει να πω φυσικά πως ήταν πάντα παρών στη θεία λειτουργία των μεγάλων γιορτών.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτή είναι λίγο πολύ η ιστορία της παιδικής και εφηβικής μου ηλικίας. Έμαθα πολλά από τον πατέρα μου, για την καταγωγή μου και την ιστορία της οικογένειας και μάλιστα όχι τόσο με λόγια όσο μέσα από τις εμπειρίες και τα συναισθήματα. Τα βιώματα της επιβίωσης των παππούδων μου είχαν περάσει στον πατέρα μου και στη συνέχεια από εκείνον σε εμένα και τώρα περνούν από εμένα στα παιδιά μου. Πιστεύω ότι οι τεράστιες δυσκολίες που γνώρισαν οι παππούδες μου για την επιβίωση τους, αλλά και όλοι οι Αρμένιοι πρόσφυγες, τους έκαναν δυνατούς απέναντι στις διαρκείς δοκιμασίες, υπομονετικούς και επίμονους και μάλιστα αυτά τα χαρακτηριστικά πέρασαν και στις επόμενες γενιές. Έχουμε καλλιεργήσει υποσυνείδητα τη νοοτροπία του επιζήσαντα μιας καταστροφής, γι΄ αυτό είμαστε ένας λαός δυνατός, προσαρμοστικός και επίμονος, είμαστε μαχητές!</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Θέλουμε να μας μιλήσετε για ένα δικό σας κατά κάποιο τρόπο δημιούργημα. Αναφερόμαστε στο Πάρκο Αρμενικής Κληρονομιάς που βρίσκεται στη Βοστώνη.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Ευχαρίστως, άλλωστε είναι και αυτό ένα ακόμη παράδειγμα του πως μέσω της επιμονής καταφέρνουμε να πετυχαίνουμε στόχους. Η αρχική ιδέα ήταν να κατασκευαστεί ένα απλό συμβολικό μνημείο για τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Ξεκινήσαμε να συζητάμε την ιδέα στην αρχή μια μικρή ομάδα ανθρώπων, αλλά στη συνέχεια η ομάδα μεγάλωσε και όπως συνήθως συμβαίνει, οι πολλές και διαφορετικές απόψεις για το τι θα γίνει έφεραν διαφωνίες, με αποτέλεσμα η ιδέα να μένει στάσιμη για περίπου δυο χρόνια. Τελικά χάρη στην επιμονή και το όραμα πολλών Αρμενίων φίλων, η ιδέα ωρίμασε και ξεπέρασε κάθε προσδοκία και πλέον έχουμε ένα πάρκο με ένα σύμπλεγμα μεγάλων κατασκευών στο χώρο πρασίνου Rose Fitzgerald Kennedy. Το κόστος κατασκευής του πάρκου ανήλθε σε 6 εκατομμύρια δολάρια και σήμερα με τη βοήθεια των υποστηρικτών του διαθέτει ένα ειδικό κονδύλι για τη συντήρησή του.</p>
<p style="text-align: justify;">Πρόκειται για μνημείο της Αρμενικής Γενοκτονίας, για να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων της και η μνήμη των θυμάτων κάθε Γενοκτονίας. Παράλληλα όμως στοχεύει να τιμά και όσους επέζησαν και μετανάστευσαν στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες με σκοπό να αγωνιστούν για να ξαναρχίσουν μια νέα ζωή. Αυτό διότι όπως συνηθίζω να λέω στις ομιλίες μου, η Γενοκτονία αφορά ένα μέρος από εμάς αλλά δεν φτάνει για να αναδείξει το ποιοι είμαστε. Είμαστε κάτι πολύ περισσότερο από θύματα μιας Γενοκτονίας. Είμαστε περήφανος και δυνατός λαός που κατάφερε πράγματα θαυμαστά τόσο στην ιστορική μας πατρίδα όσο και στη Διασπορά.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Πάρκο Αρμενικής Κληρονομιάς στο οποίο φέτος έγινε μια πολυπληθής εκδήλωση για την επέτειο των 100 χρόνων, υποδέχεται χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο και πιστεύω πως αποτελεί το σημαντικότερο κληροδότημα που θα αφήσω ως δημόσιος λειτουργός.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Παίρνοντας αφορμή από τα παραπάνω θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τις εκδηλώσεις που έγιναν φέτος στις ΗΠΑ για την επέτειο των 100 χρόνων από τη Γενοκτονία.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Η φετινή επέτειος της Γενοκτονίας στις ΗΠΑ τιμήθηκε με πολλές εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις, συναυλίες, διαλέξεις που κύριο χαρακτηριστικό τους είχαν την πολυπληθή συμμετοχή των Αρμενίων, πολλών θρησκευτικών ηγετών άλλων εθνικών κοινοτήτων, εκπροσώπων της πολιτικής ζωής των ΗΠΑ και πολλών προσωπικοτήτων, όπως για παράδειγμα ο Τούρκος ιστορικός και πανεπιστημιακός Τανέρ Ακτσάμ, ο οποίος εκφώνησε έναν πολύ δυνατό λόγο σε ένα ακροατήριο 15.000 ατόμων στην Times Square της Νέας Υόρκης.</p>
<p style="text-align: justify;">Εκτός από τη συγκέντρωση στην Νέα Υόρκη είχαμε μία τεράστια πορεία στο Glendale στην οποία συμμετείχαν 160.000 άτομα. Πορείες και εκδηλώσεις έγιναν και στη Βοστώνη, στη Μασαχουσέτη, στην Ουάσινγκτον, στο Road Island και σε πολλές ακόμη πόλεις. Εγώ προσωπικά συμμετείχα με ομιλίες σε αρκετές από αυτές και σε όλες τις εκδηλώσεις το κεντρικό ζήτημα που προβάλλαμε ήταν η απαίτηση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας από την Τουρκία. Και πρέπει να σας πω πως φέτος συνέβη κάτι ιδιαίτερο. Είχαμε όλοι μια έντονη ανησυχία και αμηχανία πριν τις εκδηλώσεις, λόγω της απογοήτευσης που νοιώθαμε για το γεγονός ότι, ούτε φέτος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ τόλμησε να χρησιμοποιήσει τον όρο Γενοκτονία. Τελικά όμως, το κύμα των αναγνωρίσεων διεθνώς και κυρίως από τον Πάπα, η πολυπληθής συμμετοχή του κόσμου και ο έντονος παλμός των συγκεντρώσεων μας ενθουσίασαν όλους. Εκτός από τη θλίψη για τα θύματα της Γενοκτονίας, το συναίσθημα που κυριάρχησε σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις ήταν η χαρά όλων για το ότι έπειτα από 100 χρόνια ήμασταν εκεί συγκεντρωμένοι τόσοι πολλοί με τον ίδιο σκοπό για να αποδείξουμε ότι επιζήσαμε και ότι συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε. Και σας λέω ότι σχετικά με την αναγνώριση της Γενοκτονίας από τις ΗΠΑ, ο αγώνας συνεχίζεται και δεν θα τελειώσει μέχρι αυτός ο στόχος να επιτευχθεί.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Γνωρίζουμε πως η Αρμενική Εθνική Επιτροπή στις ΗΠΑ είναι πολύ δραστήρια και οργανωμένη. Πιστεύετε πως η δουλειά που γίνεται στο θέμα των διεκδικήσεων των Αρμενίων είναι επαρκής ή πρέπει να αλλάξει κάτι για να αναμετρηθεί ισότιμα με το πολύ ισχυρό τουρκικό λόμπι στις ΗΠΑ, το οποίο δαπανά τεράστια ποσά για την προπαγάνδα και του οποίου όπως έγινε πρόσφατα γνωστό, επικεφαλής ανέλαβε ο πρώην διευθυντής της CIA, Porter Goss.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτή είναι μια κομβικής σημασίας πρόκληση για τους Αρμένιους. Οι Τούρκοι ρίχνουν διαρκώς λεφτά στην «αρένα». Και οι Αρμένιοι έχουν οικονομικούς πόρους αλλά δεν έχουν φτάσει στα επίπεδα των Τούρκων. Αναφορικά με την Αρμενική Εθνική Επιτροπή στις ΗΠΑ, είναι βέβαιο ότι έχει κάνει τεράστιο έργο, τόσο για την οργάνωση των δομών της όσο και στο θέμα των επαφών με τα πρόσωπα που βρίσκονται στα κέντρα αποφάσεων. Γι' αυτό εξάλλου σήμερα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα δυναμικό αρμενικό λόμπι με πολλούς υποστηρικτές μέσα στο Κογκρέσο. Ακόμα και αν δεν έχει επιτευχθεί ακόμη το επιθυμητό αποτέλεσμα ως προς την αναγνώριση της Γενοκτονίας, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών ισορροπιών, οι δύο αποφάσεις των Επιτροπών του Κογκρέσου είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Και είναι αποτέλεσμα της πολύ μεθοδικής δουλειάς που κάνει η Αρμενική Εθνική Επιτροπή των ΗΠΑ.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό που κατά τη γνώμη μου μπορεί να γίνει πιο εντατικά και οργανωμένα, είναι όπου υπάρχουν αρμενικές κοινότητες να δημιουργηθούν συνθήκες που θα κάνουν τους πολιτικούς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή τους, να νοιώθουν ότι έχουν την υποχρέωση να «λογοδοτήσουν» για τη στάση τους απέναντι στο ζήτημα της Γενοκτονίας. Δηλαδή, οι αρμενικές κοινότητες να αποκτήσουν μια υπόσταση που θα τις καθιστά μια υπολογίσιμη δύναμη για τους πολιτικούς. Ακόμη πιο σημαντικό για να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα είναι αυτό που εγώ αποκαλώ ένα «Νέο Ζαρτόνκ», δηλαδή να ενώσουμε εκ νέου τους δεσμούς μας και να αναγεννηθούμε όπως στο αντίστοιχο κίνημα του 19ου αιώνα. Οραματίζομαι ένα μέλλον στο οποίο όλο και περισσότεροι νέοι μας θα εμπλέκονται ενεργά στον δημόσιο βίο και την πολιτική και το οποίο θα πρέπει εμείς οι μεγαλύτεροι να ενθαρρύνουμε, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για να ενταχθούν οι νέοι στη Δημόσια Διοίκηση των ΗΠΑ και να αποκτήσουν αξιώματα που θα τους φέρουν στα κέντρα αποφάσεων όχι ως θεατές αλλά ως παίκτες.</p>
<p style="text-align: justify;">Το ξέρουμε όλοι πως έχουμε την τάση να προωθούμε τους νέους μας στο εμπόριο ή σε επαγγέλματα όπως του γιατρού, του μηχανικού και του δικηγόρου και δεν έχουμε σε μεγάλη εκτίμηση τα επαγγέλματα των δημοσίων λειτουργών.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό πιστεύω ότι πρέπει να αλλάξει και εκτός από το να στηρίζουμε κάποιους πολιτικούς με τους οποίους έχουμε αναπτύξει καλές σχέσεις, να αποκτήσουμε δικούς μας «παίκτες» σε πολιτικές θέσεις. Αυτό κατά την άποψη μου, θα φέρει πολύ σημαντικά αποτελέσματα, τουλάχιστον στις ΗΠΑ.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Μιλήστε μας για τη δουλειά σας. Σήμερα είστε Σερίφης. Τι ακριβώς κάνετε;.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω σπουδάσει νομικά και έχω κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Διοίκηση στo Harvard. Πριν τη σημερινή μου θέση, ήμουν για 14 χρόνια στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Πολιτείας και πριν από αυτό υπηρέτησα για 4 χρόνια ως Δημόσιος Κατήγορος στο γραφείο του Εισαγγελέα της κομητείας του Middlesex. Από το 2011 έχω αναλάβει τη θέση του Σερίφη του Middlesex. Η κομητεία του Middlesex είναι από τις μεγαλύτερες στις ΗΠΑ με 54 κωμοπόλεις και πληθυσμό 1.500.000 κατοίκων. Στην αρμοδιότητά μου ανήκουν τα κέντρα επιχειρήσεων και όλος ο στόλος των αυτοκινήτων τους, οι ομάδες αστυνομικών ειδικών αποστολών και τα εκπαιδευμένα σκυλιά τους. Βασική μου όμως ευθύνη είναι η διαχείριση και ο έλεγχος του κόστους για την φροντίδα περίπου 1.500 κρατουμένων, δηλαδή για το κόστος της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της ψυχολογικής υποστήριξης και της προετοιμασίας τους για επανένταξη στην κοινωνία ως παραγωγικοί πολίτες.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Θα θέλαμε να μάθουμε και για την ενασχόλησή σας με την πολιτική ως μέλος των Δημοκρατικών.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Το 2014 ήμουν ένας από τους υποψήφιους για την εκλογή εκπροσώπου του Δημοκρατικού κόμματος στο Κογκρέσο. Τελικά μετά τον 2ο γύρο έλαβα τη δεύτερη θέση. Στην υποψηφιότητα αυτή είχα την καλύτερη από κάθε προηγούμενη φορά, στήριξη της αρμενικής κοινότητας.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Όπως γνωρίζουμε έχετε επισκεφθεί την Αρμενία. Ποια είναι η γνώμη σας για τη νεαρή Δημοκρατία της Αρμενίας;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Η 1η φορά που επισκέφθηκα την Αρμενία ήταν πέρσι με αφορμή τη συμμετοχή μου στο μεγάλο συνέδριο της Διασποράς, και η 2η φορά ήταν φέτος. Νοιώθω καλά στην Αρμενία. Είναι μια πολύ όμορφη χώρα, μια χώρα ζωντανή, που τα πάει πολύ καλύτερα από ότι εμείς οι υπόλοιποι νομίζουμε. Και πιστεύω ότι αν της δοθούν οι κατάλληλες ευκαιρίες θα τα πάει ακόμη καλύτερα. Μου αρέσει να περπατώ στους δρόμους και στα πάρκα με τα πολλά σιντριβάνια του Ερεβάν, και παρά το γεγονός ότι δεν έχω συγγενείς εκεί, νοιώθω οικεία με όλους. Ήδη από την πρώτη μου επίσκεψη έχω κάνει καλούς φίλους που με συνόδευσαν στις συναντήσεις μου εκεί και ένοιωθα σαν να ήμουν στο σπίτι μου.</p>
<p style="text-align: justify;">Έχω επισκεφθεί και το Καραμπάχ και είμαι εντυπωσιασμένος από το λαό του. Από το πόσο δυνατοί είναι και από τον αγώνα που κάνουν για τη γη τους. Είδα ανθρώπους στην πρώτη γραμμή του μετώπου και συνειδητοποίησα πόσο σημαντικό είναι για αυτόν το λαό το θέμα της ασφάλειας, κάτι για το οποίο εμείς στη Διασπορά, που ασχολούμαστε περισσότερο με το θέμα της Γενοκτονίας, συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε. Η Αρμενία και το Καραμπάχ βρίσκονται διαρκώς σε απειλή.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της η Αρμενία, έβαλε στην ατζέντα της το θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Η Διασπορά ήδη εδώ και 50 χρόνια έχει σε εξέλιξη τον αγώνα για αυτό το ζήτημα. Πιστεύετε ότι Αρμενία και Διασπορά έχουν συνδυάσει τις προσπάθειές τους στο θέμα της Γενοκτονίας με τον σωστό τρόπο;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Συγκριτικά με άλλους λαούς έχουμε μια Διασπορά πολύ καλά οργανωμένη και με πολύ υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Γι' αυτό και έχει καταγράψει τεράστιες επιτυχίες στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας σε πολλά θεσμικά επίπεδα και σε παγκόσμια κλίμακα. Αυτές οι επιτυχίες μαρτυρούν τη δύναμη που έχει η αρμενική Διασπορά σε όλες τις χώρες που δραστηριοποιείται. Πιστεύω επίσης ότι έχει συνεισφέρει πολλά στην οικονομική υποστήριξη και την ανάπτυξη της Αρμενίας και φυσικά έτσι θα πρέπει να συνεχίσει. Όσον αφορά την Αρμενία, ξέρουμε πως στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας ενεργεί στα πλαίσια των διπλωματικών της επαφών και οφείλει πάντα να τηρεί τις ισορροπίες στο βαθμό που διαφυλάσσει την ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Ας γυρίσουμε στις ΗΠΑ. Είπατε ότι νοιώσατε απογοήτευση για το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα απέφυγε και φέτος την αναφορά του όρου «Γενοκτονία». Ήταν για όλους μας ότι είχε προηγηθεί και με τους Προέδρους Κλίντον και Μπους. Γιατί πιστεύετε πως συμβαίνει αυτό; Ποιοι είναι οι λόγοι που αποτρέπουν τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να πει τη λέξη που αποδίδει την αλήθεια του 1915;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Μου ζητάτε να σας εξηγήσω ενέργειες με τις οποίες εγώ διαφωνώ. Πιστεύω ότι σίγουρα σημαντικό ρόλο σε αυτό έχει παίξει και συνεχίζει να παίζει το οικονομικά πανίσχυρο τουρκικό λόμπι, αλλά σε μεγάλο βαθμό αυτό το αποδίδω στην άγνοια της ιστορίας. Δεν γνωρίζουν την ιστορία όπως θα έπρεπε να την γνωρίζουν. Η προπαγάνδα του τουρκικού λόμπι δεν τους επιτρέπει να κατανοήσουν την αλήθεια. Ένας άλλος λόγος που εγώ διακρίνω αλλά δεν τον συμμερίζομαι είναι, η ανησυχία ότι η αναφορά σε διάπραξη «Γενοκτονίας» μπορεί να προκαλέσει στρατιωτική αστάθεια στην περιοχή. Δεν θεωρώ βάσιμη την άποψη ότι η Τουρκία θα διακόψει τις διπλωματικές ή στρατιωτικές σχέσεις, αλλά ακόμα και αν το κάνει ως πρώτη αντίδραση, αυτό θα είναι ένα στιγμιαίο «κενό» στις σχέσεις και δεν θα έχει διάρκεια. Το έχουμε δει άλλωστε αυτό να συμβαίνει με τόσες χώρες. Διότι τελικά η Τουρκία χρειάζεται περισσότερο τον υπόλοιπο κόσμο από ότι ο κόσμος την Τουρκία. Και θα είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας, η οποία θέλει να επανενταχθεί στον σύγχρονο κόσμο και που βλέπει τις χώρες να αναγνωρίζουν η μία μετά τη άλλη τη Γενοκτονία, να βρεθεί μπροστά σε μια αναγνώριση από τις ΗΠΑ και να αναγκαστεί να εγκαταλείψει την πολιτική της άρνησης, αποδεχόμενη την αλήθεια. Ο κόσμος στον οποίο ζούμε άλλωστε, περιλαμβάνει και την Αρμενία και την Τουρκία και για να εξελιχθεί αυτός ο κόσμος πρέπει το ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας να λυθεί. Μέχρι να γίνει αυτό, η Τουρκία δεν έχει θέση στο δημοκρατικό κόσμο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Ποια είναι η άποψή σας για όσους μιλάνε ανοιχτά σήμερα μέσα στην Τουρκία για το ζήτημα της Γενοκτονίας και την ανάγκη αναγνώρισής της;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Γνωρίζω για αυτές τις φωνές στην Τουρκία και για μένα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη το ότι υπάρχουν πνευματικοί άνθρωποι, δημοσιογράφοι και ακτιβιστές που έχουν ανοίξει αυτή τη συζήτηση κάτω από ένα καθεστώς που δεν ανέχεται καν αναφορά στο θέμα. Είναι ελάχιστοι αυτοί που γνωρίζουν την ιστορία της Γενοκτονίας στην Τουρκία και τώρα με αυτές τις συζητήσεις ο κόσμος ακούει και μαθαίνει για πρώτη φορά την αλήθεια από ανθρώπους με επιστημονικό κύρος, όπως για παράδειγμα ο Τανέρ Ακτσάμ. Και αυτό έχει μεγάλη δύναμη.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Πείτε μας την άποψή σας για τη νέα γενιά των Αρμενίων. Πιστεύετε σε αυτήν;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Κρίνοντας από την εμπειρία μου στη Βοστώνη, θα σας πω ότι σήμερα είμαι πιο αισιόδοξος από τα προηγούμενα χρόνια για τα αποτελέσματα που η νέα γενιά μπορεί να φέρει στον αγώνα μας. Νοιώθω ότι σήμερα οι νέοι μας έχουν και το πάθος και τα τεχνολογικά μέσα για να φέρουν επιτυχίες. Έχουν τη διάθεση, έχουν το ταλέντο και με τη δική μας υποστήριξη θα γίνουν πιο συμμετοχικοί, πιο ενεργοί και θα αναλάβουν την ευθύνη για να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους. Το είδα φέτος να συμβαίνει στη Βοστώνη, στις εκδηλώσεις της 100ης επετείου.</p>
<p style="text-align: justify;">Θέλω όμως να πω και κάτι ακόμα που θεωρώ σημαντικό. Γνωρίζουμε όλοι ότι σε όλον τον κόσμο οι αρμενικές κοινότητες, προκειμένου να διαφυλάξουν την κουλτούρα τους, παραμένουν κλειστές. Σίγουρα είναι απαραίτητο να διατηρήσουμε τη γλώσσα και τις παραδόσεις μας, αλλά πρέπει να έχουμε επαφές και με την κοινωνία και τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν. Κάποιες φορές αυτό γίνεται πιο χρήσιμο για την επιρροή που μπορεί να έχουμε στους τρίτους. Για παράδειγμα ο λόγος που ο πολιτικός Τεντ Κέννεντυ έγινε ένθερμος υποστηρικτής των αιτημάτων μας ήταν το γεγονός ότι στο παρελθόν είχε συγκατοικήσει με έναν Αρμένιο. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα, όπου μια κοινωνική σχέση έγινε η αφορμή να προσεγγίσουμε και να αποκτήσουμε καλούς φίλους και υποστηρικτές.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Κρατήσαμε για το τέλος μια ερώτηση για όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στη Συρία και τη νέα Γενοκτονία που διαπράττει εκεί το Ισλαμικό Κράτος (ISIS). Ποια είναι η γνώμη σας για τον τρόπο αντίδρασης των ΗΠΑ και της Ευρώπης;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Συρία είναι η συνέχεια όσων συνέβησαν τον προηγούμενο αιώνα σε βάρος των Αρμενίων, των Ποντίων και των Ασσυρίων. Τότε επρόκειτο για Γενοκτονία κατά των χριστιανών, το ίδιο και σήμερα. Όταν άρχισαν οι πρώτες επιθέσεις κατά του Άσαντ, πολλοί ηγέτες στον κόσμο πίστεψαν πως ήταν θέμα ημερών να καταρρεύσει το καθεστώς του και να ανατραπεί. Γι' αυτό και ακολούθησαν άλλοτε πολιτική σιωπηρής ανοχής και άλλοτε πολιτική υποστήριξης των αντιφρονούντων, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι πολλοί ανάμεσά τους ήταν μέλη της Αλ Κάιντα και άλλων εξτρεμιστικών ομάδων. Όμως η ανατροπή του Άσαντ δεν ήρθε. Ο πολιτικός κόσμος δεν εκτίμησε σωστά το γεγονός ότι το καθεστώς Άσαντ στηριζόταν σε μειονότητες, μία από αυτές ήταν και οι Αρμένιοι, και πως η ανατροπή του θα είχε επιπτώσεις σε αυτές. Δεν είμαι ειδικός στην εξωτερική πολιτική αλλά τα αποτελέσματα σήμερα είναι τραγικά για τους Αρμένιους στο Χαλέπι, στο Κεσάμπ και σε άλλες περιοχές. Έχουμε λοιπόν μια νέα Γενοκτονία και καθημερινά ζω τον τρόμο στα μάτια των Αρμενίων που με αγωνία έρχονται στο γραφείο μου να ζητήσουν την μεσολάβησή μου για να έρθουν οι συγγενείς στους στις ΗΠΑ. Αλλά αυτό όπως γνωρίζετε δεν είναι καθόλου εύκολο. Όσον αφορά τη στάση των ΗΠΑ, δεν μπορώ να πω ότι είναι αυτή που περίμενα, και δεν νομίζω πως μπορεί κανείς να είναι ικανοποιημένος με όσα συμβαίνουν σε βάρος των χριστιανών εκεί. Σκληρές εικόνες απίστευτης βίας με την Τουρκία και το Ισραήλ να συνεχίζουν να στηρίζουν το ISIS.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Κλείνοντας τη συνέντευξη θέλουμε ένα μήνυμα για τους αναγνώστες μας.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Θέλω να σας πω ότι αυτό το 2ο ταξίδι μου στην Ελλάδα ήταν ευλογία για μένα. Είχα την ευκαιρία εκτός από την Αθήνα, να επισκεφθώ και τη Θεσσαλονίκη και να περιηγηθώ και σε άλλα μέρη της πανέμορφης αυτής χώρας. Γνώρισα νέους φίλους και πέρασα όμορφες στιγμές μαζί τους. Λυπάμαι που φεύγω και εύχομαι πραγματικά να μου δοθεί η ευκαιρία να ξανάρθω.</p>
<p style="text-align: justify;">Για τους αναγνώστες των Αρμενικών, εύχομαι να ζήσουμε τη χαρά να συναντηθούμε στην ελεύθερη πατρίδα μας την Αρμενία, όταν θα έχουμε πάρει πίσω τη γη που μας ανήκει μαζί με το δικό μας βουνό, το Αραράτ!</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Σας ευχαριστούμε!</em></strong></p><p style="text-align: center;"><img alt="serifis" src="https://armenika.gr/images/stories/serifis.jpg" height="640" width="427" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;"><strong>« Οραματίζομαι ένα Νέο Ζαρτόνκ»*</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;"><strong> </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 14pt;"><strong></strong></span><strong>Ο Πήτερ Κουτουντζιάν γεννήθηκε στις Η.Π.Α. το 1961. Αρμενικής καταγωγής από την πλευρά του πατέρα του, σπούδασε δικηγόρος και έκτοτε ακολούθησε μια πλούσια σε αιρετά και μη αιρετά αξιώματα καριέρα, στη δημόσια διοίκηση των ΗΠΑ. Τιμήθηκε πολλές φορές για την αφοσίωση και τις εξαιρετικές του επιδόσεις στην υπηρέτηση των καθηκόντων του, με πιο σημαντική διάκριση το Μετάλλιο της Τιμής του Ellis Island που του απονεμήθηκε το 2011. Την ίδια επίσης χρονιά ανέλαβε τη θέση του Σερίφη στην κομητεία του Middlesex, με κύρια καθήκοντα το διοικητικό έργο του γραφείου του Σερίφη και κυρίως το σχεδιασμό και την υλοποίηση των προγραμμάτων φροντίδας των κρατουμένων των φυλακών της κομητείας και την προετοιμασία επανένταξής τους στην κοινωνία μετά την αποφυλάκιση.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Πήτερ Κουτούντζιαν επισκέφθηκε αυτόν το Μάιο, την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, επίσημα προσκεκλημένος από την Πανποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την 96η επέτειο της Γενοκτονίας των Ποντίων.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Με αφορμή αυτήν την επίσκεψη τα ΑΡΜΕΝΙΚΑ είχαν την ευκαιρία για μια συζήτηση μαζί του.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong> </strong></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt;"><strong>Στην Βερονίκ Κιουρεκτζιάν</strong></span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt;"><strong><strong style="font-size: 10.6666669845581px; text-align: center;">Απρίλιος - Ιούνιος 2015, τεύχος 85</strong></strong></span></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-size: 8pt;"><strong> </strong></span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Κύριε Κουτουντζιάν, γνωρίζουμε ότι βρίσκεστε αυτές τις ημέρες στην Ελλάδα, προσκεκλημένος της Πανποντιακής Ομοσπονδίας, ως επίσημος ομιλητής στις εκδηλώσεις της 96ης επετείου της ποντιακής Γενοκτονίας. Μιλήστε μας γι' αυτήν την εμπειρία.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι είχα την ευκαιρία να μιλήσω για το θέμα της Γενοκτονίας σε εκδηλώσεις των Ποντίων τόσο στην Αθήνα όσο και στη Θεσσαλονίκη. Στην εκδήλωση της Θεσσαλονίκης μάλιστα, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαΐου, είχα την τιμή να απευθυνθώ σε ένα δυναμικό ακροατήριο 7.000 ατόμων και όπως μου είπαν οι Αρμένιοι φίλοι της κοινότητας της Θεσσαλονίκης που με συνόδευαν, η ατμόσφαιρα ήταν τόσο θερμή που ένοιωθαν και εκείνοι σαν να βρίσκονταν ανάμεσα σε Αρμένιους.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Μιλήστε μας για την οικογένειά σας, για το ρόλο του πατέρα σας που πρόσφατα απεβίωσε, στο να αποκτήσετε συνείδηση της αρμενικής σας καταγωγής.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Ο παππούς και η γιαγιά μου έφτασαν στις ΗΠΑ πρόσφυγες από το Μαράς, μετά τα γεγονότα της Γενοκτονίας. Ο πατέρας μου γεννήθηκε στις ΗΠΑ και ήταν το 4ο και μικρότερο παιδί της οικογένειας, με διαφορά 10 χρόνων από το αμέσως προηγούμενο. Ήταν το παιδί που είχε την τύχη να γεννηθεί σε νοσοκομείο. Παντρεύτηκε την μητέρα μου η οποία δεν ήταν Αρμένισσα αλλά Ιρλανδή και αν οφείλω στον πατέρα μου την αρμενική μου καταγωγή, στη μητέρα μου οφείλω την ενασχόλησή μου από μικρή ηλικία με την αρμενική γλώσσα και την αρμενική εκκλησία. Ήταν η μητέρα μου που με ενθάρρυνε από παιδί να παρακολουθώ τα μαθήματα αρμενικών και να συμμετέχω στις εκδηλώσεις της Αρμενικής Καθολικής Εκκλησίας. Η μητέρα μου όπως καταλαβαίνετε ως Ιρλανδή ήταν καθολική και βαθιά θρησκευόμενη, γι' αυτό και φρόντιζε να συμμετέχει πάντα στις εκκλησιαστικές εκδηλώσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Θα σας πω μια χαρακτηριστική ιστορία για τα παιδικά μου χρόνια. Κάθε Κυριακή πηγαίναμε οικογενειακώς στην Αρμενική Καθολική Εκκλησία της Μασαχουσέτης. Όταν φθάναμε στην πλατεία Harvard όπου βρίσκεται η εκκλησία, ο πατέρας μου καθόταν πάντα σε ένα μικροεστιατόριο της πλατείας για να διαβάσει την εφημερίδα του και να πιει τον καφέ του, ενώ εμείς, η μητέρα μου δηλαδή με τα παιδιά, συνεχίζαμε προς την εκκλησία και παρακολουθούσαμε τη θεία λειτουργία. Ήταν πολύ τυπική στα θρησκευτικά μας καθήκοντα, διότι έτσι είχε και η ίδια ανατραφεί. Βέβαια με το τέλος της θείας λειτουργίας, όταν πηγαίναμε για τον καθιερωμένο καφέ στην αίθουσα της εκκλησίας, τότε φυσικά ερχόταν μαζί μας και ο πατέρας μου....</p>
<p style="text-align: justify;">Ήταν λίγο αστείο αυτό, δηλαδή η Ιρλανδή μητέρα μου να πηγαίνει κάθε Κυριακή στην αρμενική εκκλησία και ο Αρμένιος πατέρας μου να κάθεται στο διπλανό καφέ μέχρι το τέλος της λειτουργίας, αλλά έτσι είχε και εκείνος μεγαλώσει. Πρέπει να πω φυσικά πως ήταν πάντα παρών στη θεία λειτουργία των μεγάλων γιορτών.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτή είναι λίγο πολύ η ιστορία της παιδικής και εφηβικής μου ηλικίας. Έμαθα πολλά από τον πατέρα μου, για την καταγωγή μου και την ιστορία της οικογένειας και μάλιστα όχι τόσο με λόγια όσο μέσα από τις εμπειρίες και τα συναισθήματα. Τα βιώματα της επιβίωσης των παππούδων μου είχαν περάσει στον πατέρα μου και στη συνέχεια από εκείνον σε εμένα και τώρα περνούν από εμένα στα παιδιά μου. Πιστεύω ότι οι τεράστιες δυσκολίες που γνώρισαν οι παππούδες μου για την επιβίωση τους, αλλά και όλοι οι Αρμένιοι πρόσφυγες, τους έκαναν δυνατούς απέναντι στις διαρκείς δοκιμασίες, υπομονετικούς και επίμονους και μάλιστα αυτά τα χαρακτηριστικά πέρασαν και στις επόμενες γενιές. Έχουμε καλλιεργήσει υποσυνείδητα τη νοοτροπία του επιζήσαντα μιας καταστροφής, γι΄ αυτό είμαστε ένας λαός δυνατός, προσαρμοστικός και επίμονος, είμαστε μαχητές!</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Θέλουμε να μας μιλήσετε για ένα δικό σας κατά κάποιο τρόπο δημιούργημα. Αναφερόμαστε στο Πάρκο Αρμενικής Κληρονομιάς που βρίσκεται στη Βοστώνη.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Ευχαρίστως, άλλωστε είναι και αυτό ένα ακόμη παράδειγμα του πως μέσω της επιμονής καταφέρνουμε να πετυχαίνουμε στόχους. Η αρχική ιδέα ήταν να κατασκευαστεί ένα απλό συμβολικό μνημείο για τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Ξεκινήσαμε να συζητάμε την ιδέα στην αρχή μια μικρή ομάδα ανθρώπων, αλλά στη συνέχεια η ομάδα μεγάλωσε και όπως συνήθως συμβαίνει, οι πολλές και διαφορετικές απόψεις για το τι θα γίνει έφεραν διαφωνίες, με αποτέλεσμα η ιδέα να μένει στάσιμη για περίπου δυο χρόνια. Τελικά χάρη στην επιμονή και το όραμα πολλών Αρμενίων φίλων, η ιδέα ωρίμασε και ξεπέρασε κάθε προσδοκία και πλέον έχουμε ένα πάρκο με ένα σύμπλεγμα μεγάλων κατασκευών στο χώρο πρασίνου Rose Fitzgerald Kennedy. Το κόστος κατασκευής του πάρκου ανήλθε σε 6 εκατομμύρια δολάρια και σήμερα με τη βοήθεια των υποστηρικτών του διαθέτει ένα ειδικό κονδύλι για τη συντήρησή του.</p>
<p style="text-align: justify;">Πρόκειται για μνημείο της Αρμενικής Γενοκτονίας, για να τιμηθεί η μνήμη των θυμάτων της και η μνήμη των θυμάτων κάθε Γενοκτονίας. Παράλληλα όμως στοχεύει να τιμά και όσους επέζησαν και μετανάστευσαν στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες με σκοπό να αγωνιστούν για να ξαναρχίσουν μια νέα ζωή. Αυτό διότι όπως συνηθίζω να λέω στις ομιλίες μου, η Γενοκτονία αφορά ένα μέρος από εμάς αλλά δεν φτάνει για να αναδείξει το ποιοι είμαστε. Είμαστε κάτι πολύ περισσότερο από θύματα μιας Γενοκτονίας. Είμαστε περήφανος και δυνατός λαός που κατάφερε πράγματα θαυμαστά τόσο στην ιστορική μας πατρίδα όσο και στη Διασπορά.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Πάρκο Αρμενικής Κληρονομιάς στο οποίο φέτος έγινε μια πολυπληθής εκδήλωση για την επέτειο των 100 χρόνων, υποδέχεται χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο και πιστεύω πως αποτελεί το σημαντικότερο κληροδότημα που θα αφήσω ως δημόσιος λειτουργός.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Παίρνοντας αφορμή από τα παραπάνω θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τις εκδηλώσεις που έγιναν φέτος στις ΗΠΑ για την επέτειο των 100 χρόνων από τη Γενοκτονία.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Η φετινή επέτειος της Γενοκτονίας στις ΗΠΑ τιμήθηκε με πολλές εκδηλώσεις, συγκεντρώσεις, συναυλίες, διαλέξεις που κύριο χαρακτηριστικό τους είχαν την πολυπληθή συμμετοχή των Αρμενίων, πολλών θρησκευτικών ηγετών άλλων εθνικών κοινοτήτων, εκπροσώπων της πολιτικής ζωής των ΗΠΑ και πολλών προσωπικοτήτων, όπως για παράδειγμα ο Τούρκος ιστορικός και πανεπιστημιακός Τανέρ Ακτσάμ, ο οποίος εκφώνησε έναν πολύ δυνατό λόγο σε ένα ακροατήριο 15.000 ατόμων στην Times Square της Νέας Υόρκης.</p>
<p style="text-align: justify;">Εκτός από τη συγκέντρωση στην Νέα Υόρκη είχαμε μία τεράστια πορεία στο Glendale στην οποία συμμετείχαν 160.000 άτομα. Πορείες και εκδηλώσεις έγιναν και στη Βοστώνη, στη Μασαχουσέτη, στην Ουάσινγκτον, στο Road Island και σε πολλές ακόμη πόλεις. Εγώ προσωπικά συμμετείχα με ομιλίες σε αρκετές από αυτές και σε όλες τις εκδηλώσεις το κεντρικό ζήτημα που προβάλλαμε ήταν η απαίτηση της αναγνώρισης της Γενοκτονίας από την Τουρκία. Και πρέπει να σας πω πως φέτος συνέβη κάτι ιδιαίτερο. Είχαμε όλοι μια έντονη ανησυχία και αμηχανία πριν τις εκδηλώσεις, λόγω της απογοήτευσης που νοιώθαμε για το γεγονός ότι, ούτε φέτος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ τόλμησε να χρησιμοποιήσει τον όρο Γενοκτονία. Τελικά όμως, το κύμα των αναγνωρίσεων διεθνώς και κυρίως από τον Πάπα, η πολυπληθής συμμετοχή του κόσμου και ο έντονος παλμός των συγκεντρώσεων μας ενθουσίασαν όλους. Εκτός από τη θλίψη για τα θύματα της Γενοκτονίας, το συναίσθημα που κυριάρχησε σε όλες αυτές τις εκδηλώσεις ήταν η χαρά όλων για το ότι έπειτα από 100 χρόνια ήμασταν εκεί συγκεντρωμένοι τόσοι πολλοί με τον ίδιο σκοπό για να αποδείξουμε ότι επιζήσαμε και ότι συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε. Και σας λέω ότι σχετικά με την αναγνώριση της Γενοκτονίας από τις ΗΠΑ, ο αγώνας συνεχίζεται και δεν θα τελειώσει μέχρι αυτός ο στόχος να επιτευχθεί.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Γνωρίζουμε πως η Αρμενική Εθνική Επιτροπή στις ΗΠΑ είναι πολύ δραστήρια και οργανωμένη. Πιστεύετε πως η δουλειά που γίνεται στο θέμα των διεκδικήσεων των Αρμενίων είναι επαρκής ή πρέπει να αλλάξει κάτι για να αναμετρηθεί ισότιμα με το πολύ ισχυρό τουρκικό λόμπι στις ΗΠΑ, το οποίο δαπανά τεράστια ποσά για την προπαγάνδα και του οποίου όπως έγινε πρόσφατα γνωστό, επικεφαλής ανέλαβε ο πρώην διευθυντής της CIA, Porter Goss.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτή είναι μια κομβικής σημασίας πρόκληση για τους Αρμένιους. Οι Τούρκοι ρίχνουν διαρκώς λεφτά στην «αρένα». Και οι Αρμένιοι έχουν οικονομικούς πόρους αλλά δεν έχουν φτάσει στα επίπεδα των Τούρκων. Αναφορικά με την Αρμενική Εθνική Επιτροπή στις ΗΠΑ, είναι βέβαιο ότι έχει κάνει τεράστιο έργο, τόσο για την οργάνωση των δομών της όσο και στο θέμα των επαφών με τα πρόσωπα που βρίσκονται στα κέντρα αποφάσεων. Γι' αυτό εξάλλου σήμερα έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα δυναμικό αρμενικό λόμπι με πολλούς υποστηρικτές μέσα στο Κογκρέσο. Ακόμα και αν δεν έχει επιτευχθεί ακόμη το επιθυμητό αποτέλεσμα ως προς την αναγνώριση της Γενοκτονίας, κυρίως λόγω των γεωπολιτικών ισορροπιών, οι δύο αποφάσεις των Επιτροπών του Κογκρέσου είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Και είναι αποτέλεσμα της πολύ μεθοδικής δουλειάς που κάνει η Αρμενική Εθνική Επιτροπή των ΗΠΑ.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό που κατά τη γνώμη μου μπορεί να γίνει πιο εντατικά και οργανωμένα, είναι όπου υπάρχουν αρμενικές κοινότητες να δημιουργηθούν συνθήκες που θα κάνουν τους πολιτικούς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή τους, να νοιώθουν ότι έχουν την υποχρέωση να «λογοδοτήσουν» για τη στάση τους απέναντι στο ζήτημα της Γενοκτονίας. Δηλαδή, οι αρμενικές κοινότητες να αποκτήσουν μια υπόσταση που θα τις καθιστά μια υπολογίσιμη δύναμη για τους πολιτικούς. Ακόμη πιο σημαντικό για να έχουμε καλύτερα αποτελέσματα είναι αυτό που εγώ αποκαλώ ένα «Νέο Ζαρτόνκ», δηλαδή να ενώσουμε εκ νέου τους δεσμούς μας και να αναγεννηθούμε όπως στο αντίστοιχο κίνημα του 19ου αιώνα. Οραματίζομαι ένα μέλλον στο οποίο όλο και περισσότεροι νέοι μας θα εμπλέκονται ενεργά στον δημόσιο βίο και την πολιτική και το οποίο θα πρέπει εμείς οι μεγαλύτεροι να ενθαρρύνουμε, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για να ενταχθούν οι νέοι στη Δημόσια Διοίκηση των ΗΠΑ και να αποκτήσουν αξιώματα που θα τους φέρουν στα κέντρα αποφάσεων όχι ως θεατές αλλά ως παίκτες.</p>
<p style="text-align: justify;">Το ξέρουμε όλοι πως έχουμε την τάση να προωθούμε τους νέους μας στο εμπόριο ή σε επαγγέλματα όπως του γιατρού, του μηχανικού και του δικηγόρου και δεν έχουμε σε μεγάλη εκτίμηση τα επαγγέλματα των δημοσίων λειτουργών.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό πιστεύω ότι πρέπει να αλλάξει και εκτός από το να στηρίζουμε κάποιους πολιτικούς με τους οποίους έχουμε αναπτύξει καλές σχέσεις, να αποκτήσουμε δικούς μας «παίκτες» σε πολιτικές θέσεις. Αυτό κατά την άποψη μου, θα φέρει πολύ σημαντικά αποτελέσματα, τουλάχιστον στις ΗΠΑ.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Μιλήστε μας για τη δουλειά σας. Σήμερα είστε Σερίφης. Τι ακριβώς κάνετε;.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω σπουδάσει νομικά και έχω κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στη Δημόσια Διοίκηση στo Harvard. Πριν τη σημερινή μου θέση, ήμουν για 14 χρόνια στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Πολιτείας και πριν από αυτό υπηρέτησα για 4 χρόνια ως Δημόσιος Κατήγορος στο γραφείο του Εισαγγελέα της κομητείας του Middlesex. Από το 2011 έχω αναλάβει τη θέση του Σερίφη του Middlesex. Η κομητεία του Middlesex είναι από τις μεγαλύτερες στις ΗΠΑ με 54 κωμοπόλεις και πληθυσμό 1.500.000 κατοίκων. Στην αρμοδιότητά μου ανήκουν τα κέντρα επιχειρήσεων και όλος ο στόλος των αυτοκινήτων τους, οι ομάδες αστυνομικών ειδικών αποστολών και τα εκπαιδευμένα σκυλιά τους. Βασική μου όμως ευθύνη είναι η διαχείριση και ο έλεγχος του κόστους για την φροντίδα περίπου 1.500 κρατουμένων, δηλαδή για το κόστος της εκπαίδευσης, της επαγγελματικής κατάρτισης, της ψυχολογικής υποστήριξης και της προετοιμασίας τους για επανένταξη στην κοινωνία ως παραγωγικοί πολίτες.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Θα θέλαμε να μάθουμε και για την ενασχόλησή σας με την πολιτική ως μέλος των Δημοκρατικών.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Το 2014 ήμουν ένας από τους υποψήφιους για την εκλογή εκπροσώπου του Δημοκρατικού κόμματος στο Κογκρέσο. Τελικά μετά τον 2ο γύρο έλαβα τη δεύτερη θέση. Στην υποψηφιότητα αυτή είχα την καλύτερη από κάθε προηγούμενη φορά, στήριξη της αρμενικής κοινότητας.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Όπως γνωρίζουμε έχετε επισκεφθεί την Αρμενία. Ποια είναι η γνώμη σας για τη νεαρή Δημοκρατία της Αρμενίας;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Η 1η φορά που επισκέφθηκα την Αρμενία ήταν πέρσι με αφορμή τη συμμετοχή μου στο μεγάλο συνέδριο της Διασποράς, και η 2η φορά ήταν φέτος. Νοιώθω καλά στην Αρμενία. Είναι μια πολύ όμορφη χώρα, μια χώρα ζωντανή, που τα πάει πολύ καλύτερα από ότι εμείς οι υπόλοιποι νομίζουμε. Και πιστεύω ότι αν της δοθούν οι κατάλληλες ευκαιρίες θα τα πάει ακόμη καλύτερα. Μου αρέσει να περπατώ στους δρόμους και στα πάρκα με τα πολλά σιντριβάνια του Ερεβάν, και παρά το γεγονός ότι δεν έχω συγγενείς εκεί, νοιώθω οικεία με όλους. Ήδη από την πρώτη μου επίσκεψη έχω κάνει καλούς φίλους που με συνόδευσαν στις συναντήσεις μου εκεί και ένοιωθα σαν να ήμουν στο σπίτι μου.</p>
<p style="text-align: justify;">Έχω επισκεφθεί και το Καραμπάχ και είμαι εντυπωσιασμένος από το λαό του. Από το πόσο δυνατοί είναι και από τον αγώνα που κάνουν για τη γη τους. Είδα ανθρώπους στην πρώτη γραμμή του μετώπου και συνειδητοποίησα πόσο σημαντικό είναι για αυτόν το λαό το θέμα της ασφάλειας, κάτι για το οποίο εμείς στη Διασπορά, που ασχολούμαστε περισσότερο με το θέμα της Γενοκτονίας, συχνά δεν αντιλαμβανόμαστε. Η Αρμενία και το Καραμπάχ βρίσκονται διαρκώς σε απειλή.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της η Αρμενία, έβαλε στην ατζέντα της το θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Η Διασπορά ήδη εδώ και 50 χρόνια έχει σε εξέλιξη τον αγώνα για αυτό το ζήτημα. Πιστεύετε ότι Αρμενία και Διασπορά έχουν συνδυάσει τις προσπάθειές τους στο θέμα της Γενοκτονίας με τον σωστό τρόπο;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Συγκριτικά με άλλους λαούς έχουμε μια Διασπορά πολύ καλά οργανωμένη και με πολύ υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Γι' αυτό και έχει καταγράψει τεράστιες επιτυχίες στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας σε πολλά θεσμικά επίπεδα και σε παγκόσμια κλίμακα. Αυτές οι επιτυχίες μαρτυρούν τη δύναμη που έχει η αρμενική Διασπορά σε όλες τις χώρες που δραστηριοποιείται. Πιστεύω επίσης ότι έχει συνεισφέρει πολλά στην οικονομική υποστήριξη και την ανάπτυξη της Αρμενίας και φυσικά έτσι θα πρέπει να συνεχίσει. Όσον αφορά την Αρμενία, ξέρουμε πως στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας ενεργεί στα πλαίσια των διπλωματικών της επαφών και οφείλει πάντα να τηρεί τις ισορροπίες στο βαθμό που διαφυλάσσει την ασφάλεια και την οικονομική σταθερότητα της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Ας γυρίσουμε στις ΗΠΑ. Είπατε ότι νοιώσατε απογοήτευση για το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Ομπάμα απέφυγε και φέτος την αναφορά του όρου «Γενοκτονία». Ήταν για όλους μας ότι είχε προηγηθεί και με τους Προέδρους Κλίντον και Μπους. Γιατί πιστεύετε πως συμβαίνει αυτό; Ποιοι είναι οι λόγοι που αποτρέπουν τον Πρόεδρο των ΗΠΑ να πει τη λέξη που αποδίδει την αλήθεια του 1915;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Μου ζητάτε να σας εξηγήσω ενέργειες με τις οποίες εγώ διαφωνώ. Πιστεύω ότι σίγουρα σημαντικό ρόλο σε αυτό έχει παίξει και συνεχίζει να παίζει το οικονομικά πανίσχυρο τουρκικό λόμπι, αλλά σε μεγάλο βαθμό αυτό το αποδίδω στην άγνοια της ιστορίας. Δεν γνωρίζουν την ιστορία όπως θα έπρεπε να την γνωρίζουν. Η προπαγάνδα του τουρκικού λόμπι δεν τους επιτρέπει να κατανοήσουν την αλήθεια. Ένας άλλος λόγος που εγώ διακρίνω αλλά δεν τον συμμερίζομαι είναι, η ανησυχία ότι η αναφορά σε διάπραξη «Γενοκτονίας» μπορεί να προκαλέσει στρατιωτική αστάθεια στην περιοχή. Δεν θεωρώ βάσιμη την άποψη ότι η Τουρκία θα διακόψει τις διπλωματικές ή στρατιωτικές σχέσεις, αλλά ακόμα και αν το κάνει ως πρώτη αντίδραση, αυτό θα είναι ένα στιγμιαίο «κενό» στις σχέσεις και δεν θα έχει διάρκεια. Το έχουμε δει άλλωστε αυτό να συμβαίνει με τόσες χώρες. Διότι τελικά η Τουρκία χρειάζεται περισσότερο τον υπόλοιπο κόσμο από ότι ο κόσμος την Τουρκία. Και θα είναι προς το συμφέρον της Τουρκίας, η οποία θέλει να επανενταχθεί στον σύγχρονο κόσμο και που βλέπει τις χώρες να αναγνωρίζουν η μία μετά τη άλλη τη Γενοκτονία, να βρεθεί μπροστά σε μια αναγνώριση από τις ΗΠΑ και να αναγκαστεί να εγκαταλείψει την πολιτική της άρνησης, αποδεχόμενη την αλήθεια. Ο κόσμος στον οποίο ζούμε άλλωστε, περιλαμβάνει και την Αρμενία και την Τουρκία και για να εξελιχθεί αυτός ο κόσμος πρέπει το ζήτημα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας να λυθεί. Μέχρι να γίνει αυτό, η Τουρκία δεν έχει θέση στο δημοκρατικό κόσμο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Ποια είναι η άποψή σας για όσους μιλάνε ανοιχτά σήμερα μέσα στην Τουρκία για το ζήτημα της Γενοκτονίας και την ανάγκη αναγνώρισής της;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Γνωρίζω για αυτές τις φωνές στην Τουρκία και για μένα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη το ότι υπάρχουν πνευματικοί άνθρωποι, δημοσιογράφοι και ακτιβιστές που έχουν ανοίξει αυτή τη συζήτηση κάτω από ένα καθεστώς που δεν ανέχεται καν αναφορά στο θέμα. Είναι ελάχιστοι αυτοί που γνωρίζουν την ιστορία της Γενοκτονίας στην Τουρκία και τώρα με αυτές τις συζητήσεις ο κόσμος ακούει και μαθαίνει για πρώτη φορά την αλήθεια από ανθρώπους με επιστημονικό κύρος, όπως για παράδειγμα ο Τανέρ Ακτσάμ. Και αυτό έχει μεγάλη δύναμη.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Πείτε μας την άποψή σας για τη νέα γενιά των Αρμενίων. Πιστεύετε σε αυτήν;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Κρίνοντας από την εμπειρία μου στη Βοστώνη, θα σας πω ότι σήμερα είμαι πιο αισιόδοξος από τα προηγούμενα χρόνια για τα αποτελέσματα που η νέα γενιά μπορεί να φέρει στον αγώνα μας. Νοιώθω ότι σήμερα οι νέοι μας έχουν και το πάθος και τα τεχνολογικά μέσα για να φέρουν επιτυχίες. Έχουν τη διάθεση, έχουν το ταλέντο και με τη δική μας υποστήριξη θα γίνουν πιο συμμετοχικοί, πιο ενεργοί και θα αναλάβουν την ευθύνη για να φέρουν σε πέρας την αποστολή τους. Το είδα φέτος να συμβαίνει στη Βοστώνη, στις εκδηλώσεις της 100ης επετείου.</p>
<p style="text-align: justify;">Θέλω όμως να πω και κάτι ακόμα που θεωρώ σημαντικό. Γνωρίζουμε όλοι ότι σε όλον τον κόσμο οι αρμενικές κοινότητες, προκειμένου να διαφυλάξουν την κουλτούρα τους, παραμένουν κλειστές. Σίγουρα είναι απαραίτητο να διατηρήσουμε τη γλώσσα και τις παραδόσεις μας, αλλά πρέπει να έχουμε επαφές και με την κοινωνία και τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν. Κάποιες φορές αυτό γίνεται πιο χρήσιμο για την επιρροή που μπορεί να έχουμε στους τρίτους. Για παράδειγμα ο λόγος που ο πολιτικός Τεντ Κέννεντυ έγινε ένθερμος υποστηρικτής των αιτημάτων μας ήταν το γεγονός ότι στο παρελθόν είχε συγκατοικήσει με έναν Αρμένιο. Υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα, όπου μια κοινωνική σχέση έγινε η αφορμή να προσεγγίσουμε και να αποκτήσουμε καλούς φίλους και υποστηρικτές.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Κρατήσαμε για το τέλος μια ερώτηση για όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στη Συρία και τη νέα Γενοκτονία που διαπράττει εκεί το Ισλαμικό Κράτος (ISIS). Ποια είναι η γνώμη σας για τον τρόπο αντίδρασης των ΗΠΑ και της Ευρώπης;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό που συμβαίνει σήμερα στην Συρία είναι η συνέχεια όσων συνέβησαν τον προηγούμενο αιώνα σε βάρος των Αρμενίων, των Ποντίων και των Ασσυρίων. Τότε επρόκειτο για Γενοκτονία κατά των χριστιανών, το ίδιο και σήμερα. Όταν άρχισαν οι πρώτες επιθέσεις κατά του Άσαντ, πολλοί ηγέτες στον κόσμο πίστεψαν πως ήταν θέμα ημερών να καταρρεύσει το καθεστώς του και να ανατραπεί. Γι' αυτό και ακολούθησαν άλλοτε πολιτική σιωπηρής ανοχής και άλλοτε πολιτική υποστήριξης των αντιφρονούντων, παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι πολλοί ανάμεσά τους ήταν μέλη της Αλ Κάιντα και άλλων εξτρεμιστικών ομάδων. Όμως η ανατροπή του Άσαντ δεν ήρθε. Ο πολιτικός κόσμος δεν εκτίμησε σωστά το γεγονός ότι το καθεστώς Άσαντ στηριζόταν σε μειονότητες, μία από αυτές ήταν και οι Αρμένιοι, και πως η ανατροπή του θα είχε επιπτώσεις σε αυτές. Δεν είμαι ειδικός στην εξωτερική πολιτική αλλά τα αποτελέσματα σήμερα είναι τραγικά για τους Αρμένιους στο Χαλέπι, στο Κεσάμπ και σε άλλες περιοχές. Έχουμε λοιπόν μια νέα Γενοκτονία και καθημερινά ζω τον τρόμο στα μάτια των Αρμενίων που με αγωνία έρχονται στο γραφείο μου να ζητήσουν την μεσολάβησή μου για να έρθουν οι συγγενείς στους στις ΗΠΑ. Αλλά αυτό όπως γνωρίζετε δεν είναι καθόλου εύκολο. Όσον αφορά τη στάση των ΗΠΑ, δεν μπορώ να πω ότι είναι αυτή που περίμενα, και δεν νομίζω πως μπορεί κανείς να είναι ικανοποιημένος με όσα συμβαίνουν σε βάρος των χριστιανών εκεί. Σκληρές εικόνες απίστευτης βίας με την Τουρκία και το Ισραήλ να συνεχίζουν να στηρίζουν το ISIS.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Κλείνοντας τη συνέντευξη θέλουμε ένα μήνυμα για τους αναγνώστες μας.</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Θέλω να σας πω ότι αυτό το 2ο ταξίδι μου στην Ελλάδα ήταν ευλογία για μένα. Είχα την ευκαιρία εκτός από την Αθήνα, να επισκεφθώ και τη Θεσσαλονίκη και να περιηγηθώ και σε άλλα μέρη της πανέμορφης αυτής χώρας. Γνώρισα νέους φίλους και πέρασα όμορφες στιγμές μαζί τους. Λυπάμαι που φεύγω και εύχομαι πραγματικά να μου δοθεί η ευκαιρία να ξανάρθω.</p>
<p style="text-align: justify;">Για τους αναγνώστες των Αρμενικών, εύχομαι να ζήσουμε τη χαρά να συναντηθούμε στην ελεύθερη πατρίδα μας την Αρμενία, όταν θα έχουμε πάρει πίσω τη γη που μας ανήκει μαζί με το δικό μας βουνό, το Αραράτ!</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Σας ευχαριστούμε!</em></strong></p>Ελένη Θεοχάρους2015-08-09T22:33:39Z2015-08-09T22:33:39Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/663-eleni-theoxarousAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img alt="eleni theoxarous" src="https://armenika.gr/images/stories/eleni_theoxarous.jpg" height="386" width="600" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong>«Το Αρτσάχ είναι η πατρίδα κάθε ελεύθερου ανθρώπου που λατρεύει την Ελευθερία και τη Δημοκρατία»</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong> </strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Είναι αδύνατον να περιγραφεί η πολυσχιδής επιστημονική, ανθρωπιστική, πολιτική και λογοτεχνική δράση της ευρωβουλευτού Κύπρου δόκτορος Ελένης Θεοχάρους. Με σπουδές ιατρικής και φιλολογίας και ειδίκευση στην παιδοχειρουργική, αφιέρωσε τη ζωή της στο παιδί, τον άνθρωπο, τα ανθρώπινα δικαιώματα.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ως μέλος των Γιατρών του Κόσμου και άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων, διοργάνωσε ή πήρε μέρος σε πάμπολλες αποστολές, άμεσης ιατρικής παρέμβασης σε εμπόλεμες ζώνες του πλανήτη, από τη Σρι Λάνκα μέχρι το Αφγανιστάν κι από το Κοσσυφοπέδιο μέχρι τη Ζιμπάμπουε! (25 χώρες!)</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Οργάνωσε και συμμετείχε σε 19 αποστολές στην Αρμενία και στο Αρτσάχ, τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου όσο και μετά. Μέσα σε συνθήκες πολέμου και με πρωτόγονα μέσα πραγματοποίησε εκατοντάδες επεμβάσεις σε θύματα του πολέμου –κυρίως παιδιά -αλλά και σε στρατιώτες, αμάχους και αιχμαλώτους.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Εργάστηκε στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο παιδιατρικό νοσοκομείο του Στεπανακέρτ, πολλές φορές κάτω από συνεχή κανονιοβολισμό.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Επεμβάσεις σε δεκάδες παιδιά πραγματοποίησε και στο Παιδιατρικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ερεβάν.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Μαχητική και στην πολιτική της δράση, ως βουλευτής και ευρωβουλευτής για δεύτερη θητεία, αγωνίζεται όχι μόνο για τα δίκαια της πατρίδας της, της Κύπρου, αλλά υπέρ όλων των αδικημένων. Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συλλογές. Είναι πρόεδρος της Ομάδας Φιλίας Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Αρμενίας.</strong></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline; font-size: 8pt;"><strong>Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline; font-size: 8pt;"><strong><strong style="font-size: 10.6666669845581px; text-align: center;">Απρίλιος - Ιούνιος 2015, τεύχος 85</strong></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Ο πόλεμος, η απελευθέρωση και ο αγώνας για την οριστική επίλυση του ζητήματος του Αρτσάχ είναι θέματα που σας απασχολούν και έχετε αγωνιστεί σκληρά για όλα αυτά.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Ποια ήταν η αφορμή και ποιο το γεγονός που σας έκανε να νιώσετε ότι αυτός ο αγώνας σας αφορά, ότι είναι και δικός σας προσωπικός αγώνας για την επικράτηση του δικαίου;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Ο πρώτος και κύριος λόγος είναι η αγάπη που μετέδωσε ο πατέρας μου από παιδί για την ελευθερία και την αυτοδιάθεση των λαών. Αυτές τις αρχές και αξίες του σύγχρονου κόσμου δεν τις έμαθα στη θεωρία, αλλά τις έζησα στην πράξη. Η οικογένειά μου όπως και ολόκληρος ο Κυπριακός Ελληνισμός πολέμησαν για αυτές. Δυστυχώς ο αγώνας μας έμεινε αδικαίωτος. Έτσι, ενώ πολεμήσαμε για την Ένωση της Κύπρου με τη Μητέρα Ελλάδα, τώρα προσπαθούμε να αποφύγουμε τον πλήρη εκτουρκισμό της ακραιφνώς Ελληνικής νήσου. Με το λαό του Αρτσάχ έζησα το Έπος της Απελευθέρωσης. Έζησα τη Μεγάλη Νίκη. Δεν θα ήθελα να μείνει αδικαίωτος ο αγώνας των Αρμενίων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Θα ήθελα να ζήσω και με τους Έλληνες της Κύπρου το «μεθύσι» της Νίκης, της Απελευθέρωσης.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Αρτσάχ είναι η μικρή μου πατρίδα, δέθηκα με ακατάλυτους δεσμούς με την ματωμένη γη του. Το Αρτσάχ είναι η πατρίδα κάθε ελεύθερου ανθρώπου που λατρεύει την Ελευθερία και τη Δημοκρατία. Λατρεύω την Ελευθερία και εντάσσομαι στον Αγώνα κάθε Λαού που παλεύει γι' αυτήν.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Θα θέλαμε να μας περιγράψετε τη δύσκολη εκείνη εποχή του πολέμου στο Αρτσάχ. Βάλτε μας στο κλίμα της εποχής μιλώντας μας για τις δράσεις σας εκεί και το ανθρωπιστικό έργο που επιτελέσατε.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Όταν έφθασα στην Στεπανακέρτ, όλα ήσαν κατεστραμμένα από τον πόλεμο. Τρέχαμε από το ένα νοσοκομείο στο άλλο, προσπαθώντας να χειρουργήσουμε κάτω από αντίξοες συνθήκες, πρωτόγονες και εξουθενωτικές. Χωρίς νερό, θέρμανση, ηλεκτρισμό, εφόδια και φαγητό. Τα καταφέραμε και οι δάφνες στεφάνωσαν τον ηρωικό λαό του Αρτσάχ. Νιώθω πολύ περήφανη. Δεν θα ξεχάσω την γενναιότητα, την περηφάνια και την ευγένεια των κατοίκων. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το άρωμα της αγριοφράουλας που την μάζευαν ακόμη και μέσα σε ναρκοπέδια για να μου την προσφέρουν. Γιατί έκανα το λάθος να πω πόσο με μεθούσε το μαγικό άρωμα της, τόσο μαγικό όσο και η μαγεία του αρμενικού πολιτισμού.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από τον τρόπο διεξαγωγής των πρόσφατων κοινοβουλευτικών εκλογών στο Αρτσάχ;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Άριστες. Διαπίστωσα για άλλη μια φορά ότι η δημοκρατία προχωρεί ομαλά στο Αρτσάχ και οι Αρμένιοι της περιοχής ξεδιπλώνουν τις αρετές τους. Οργάνωσαν και διεξήγαγαν εκλογές με παραδειγματικό τρόπο. Αδιάβλητο. Πρέπει να σας πω ότι η εμπειρία μου δεν είναι μόνο από το Στεπανακέρτ, αλλά συνολικά από το Αρτσάχ. Ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα χωριά διαπίστωσα την ηρεμία και την πραότητα, την πολιτική ωριμότητα με την οποία οι Αρμένιοι πήγαν στις κάλπες.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Παρευρεθήκατε στις εκδηλώσεις μνήμης των θυμάτων της γενοκτονίας στις 24 Απριλίου στην Αρμενία. Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από τις πολιτικές εκδηλώσεις και από την τελετή Αγιοποίησης των θυμάτων του 1915;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Συγκλονιστικές! Τι άλλο; Τιμή στους νεκρούς, οι οποίοι καθαγιάστηκαν και πέρασαν στην αθανασία. Στάλθηκε σαφώς το μήνυμα ότι η Τουρκία δεν έχει θέση στην πολιτισμένη ανθρωπότητα εάν δεν αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων, των Ποντίων και των άλλων λαών που κατοικούσαν στη Μικρά Ασία. Αν δεν ζητήσει συγγνώμη. Οι σπασμωδικές αντιδράσεις της τουρκικής Κυβέρνησης φανερώνουν την ενόχλησή της και το κόστος που υπέστη. Ο αγώνας όμως συνεχίζεται ως την τελική δικαίωση. Το θέμα δεν είναι μόνο πολιτικό, είναι και πολιτισμικό και κυρίως ηθικό.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε πως οι επαφές σε πολιτικό επίπεδο Κύπρου-Αρμενίας έχουν εντατικοποιηθεί. Σε ποιους τομείς υπάρχουν προοπτικές συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Σε όλους του τομείς. Από την εκπαίδευση, τα Πανεπιστήμια, την Ιατρική και την εξόρυξη μετάλλων, έως τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Δεν αναφέρομαι στην πολιτική στήριξη και αλληλεγγύη μεταξύ Ελλάδας Κύπρου και Αρμενίας, που την θεωρώ δεδομένη και σημαντική. Η στήριξη την οποία μπορούμε να παρέχουμε και το πράττουμε στην Αρμενία εντός της ΕΕ, είναι αδελφικό καθήκον. Για μένα είναι καθήκον και προς μια χώρα που αγαπώ όσο και την πατρίδα μου. Ας μην εκληφθεί ως υπερβολή, αλλά σας λέω ότι θα μπορούσα και να πεθάνω για το Αρτσάχ.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Αρμενία και ο πολιτισμός της είναι σημαντικοί παράγοντες για την Ευρώπη. Τώρα ως προς τους λοιπούς τομείς, είναι θέματα που αφορούν τις πολιτικές ανάπτυξης και συνεργασίας και θεωρώ ότι για να προχωρήσουν θα πρέπει να δημιουργηθούν διμερείς επιτροπές για να δούμε πώς προχωρούμε και πώς εμβαθύνουμε.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Στην ομάδα φιλίας Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου-Αρμενίας συμμετέχουν σχεδόν όλοι οι Έλληνες ευρωβουλευτές. Ποιο είναι το πλαίσιο συνεργασίας και δράσης σήμερα και ποια τα μελλοντικά σχέδια της ομάδας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Η Ομάδα φιλίας Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου-Αρμενίας δρα σε όλα τα επίπεδα. Από το διπλωματικό ως το πολιτιστικό και το ανθρωπιστικό. Προωθεί τα κοινά συμφέροντα ΕΕ και Αρμενίας και δημιουργεί κλίμα καλής συνεργασίας. Γίνεται συνεχής ενημέρωση για την κατάσταση της Αρμενίας. Είναι φυσικό να συμμετέχουν όλοι οι Έλληνες Ευρωβουλευτές και να αγωνίζονται σθεναρά για την Αρμενία.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στο αξίωμα του Προέδρου του ψευδοκράτους νομίζετε ότι μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές για την επίλυση του Κυπριακού Ζητήματος;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί, παρόλο που τον εκτιμώ ιδιαίτερα ως άνθρωπο, είναι κατά τη γνώμη μου ένα ακόμη τέχνασμα των Αγγλοαμερικανών, του ΟΗΕ και της Τουρκίας στα πλαίσια του σκηνοθετημένου σεναρίου κρίσης και τρομοκράτησης του Κυπριακού Ελληνισμού.</p>
<p style="text-align: justify;">Στόχος είναι να πείσουν τον λαό να αποδεχθεί, όντας εξουθενωμένος και από την οικονομική κρίση το άθλιο σχέδιο Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, (που στην πραγματικότητα σημαίνει διακρατική συνομοσπονδία), τη διάλυση της Κυπριακής Ομοσπονδίας και την οικονομική, στρατιωτική και πληθυσμιακή επικυριαρχία της Τουρκίας σε όλο το νησί. Η «λύση» αυτή, σε λιγότερο από μια γενεά θα οδηγήσει το νησί στον πλήρη εκτουρκισμό. Όλα αυτά περιτυλιγμένα σ'ένα λαμπερό χαρτί με τα αστεράκια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς θα αντισταθούμε.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Στην ομιλία σας στην κεντρική εκδήλωση στην Αθήνα αναφερθήκατε στη σχολή Μελκονιάν. Είναι εφικτή πιστεύετε η επαναλειτουργία της σχολής; Έχετε υπόψη σας να γίνονται κάποιες ενέργειες;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Αν μπορούσα να διαχειριστώ την εκτελεστική εξουσία θα ήταν εφικτή ακόμη και αύριο.</p><p style="text-align: center;"><img alt="eleni theoxarous" src="https://armenika.gr/images/stories/eleni_theoxarous.jpg" height="386" width="600" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 12pt;"><strong>«Το Αρτσάχ είναι η πατρίδα κάθε ελεύθερου ανθρώπου που λατρεύει την Ελευθερία και τη Δημοκρατία»</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><strong> </strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Είναι αδύνατον να περιγραφεί η πολυσχιδής επιστημονική, ανθρωπιστική, πολιτική και λογοτεχνική δράση της ευρωβουλευτού Κύπρου δόκτορος Ελένης Θεοχάρους. Με σπουδές ιατρικής και φιλολογίας και ειδίκευση στην παιδοχειρουργική, αφιέρωσε τη ζωή της στο παιδί, τον άνθρωπο, τα ανθρώπινα δικαιώματα.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ως μέλος των Γιατρών του Κόσμου και άλλων ανθρωπιστικών οργανώσεων, διοργάνωσε ή πήρε μέρος σε πάμπολλες αποστολές, άμεσης ιατρικής παρέμβασης σε εμπόλεμες ζώνες του πλανήτη, από τη Σρι Λάνκα μέχρι το Αφγανιστάν κι από το Κοσσυφοπέδιο μέχρι τη Ζιμπάμπουε! (25 χώρες!)</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Οργάνωσε και συμμετείχε σε 19 αποστολές στην Αρμενία και στο Αρτσάχ, τόσο κατά τη διάρκεια του πολέμου όσο και μετά. Μέσα σε συνθήκες πολέμου και με πρωτόγονα μέσα πραγματοποίησε εκατοντάδες επεμβάσεις σε θύματα του πολέμου –κυρίως παιδιά -αλλά και σε στρατιώτες, αμάχους και αιχμαλώτους.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Εργάστηκε στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο παιδιατρικό νοσοκομείο του Στεπανακέρτ, πολλές φορές κάτω από συνεχή κανονιοβολισμό.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Επεμβάσεις σε δεκάδες παιδιά πραγματοποίησε και στο Παιδιατρικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ερεβάν.</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Μαχητική και στην πολιτική της δράση, ως βουλευτής και ευρωβουλευτής για δεύτερη θητεία, αγωνίζεται όχι μόνο για τα δίκαια της πατρίδας της, της Κύπρου, αλλά υπέρ όλων των αδικημένων. Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συλλογές. Είναι πρόεδρος της Ομάδας Φιλίας Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου – Αρμενίας.</strong></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline; font-size: 8pt;"><strong>Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline; font-size: 8pt;"><strong><strong style="font-size: 10.6666669845581px; text-align: center;">Απρίλιος - Ιούνιος 2015, τεύχος 85</strong></strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Ο πόλεμος, η απελευθέρωση και ο αγώνας για την οριστική επίλυση του ζητήματος του Αρτσάχ είναι θέματα που σας απασχολούν και έχετε αγωνιστεί σκληρά για όλα αυτά.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Ποια ήταν η αφορμή και ποιο το γεγονός που σας έκανε να νιώσετε ότι αυτός ο αγώνας σας αφορά, ότι είναι και δικός σας προσωπικός αγώνας για την επικράτηση του δικαίου;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Ο πρώτος και κύριος λόγος είναι η αγάπη που μετέδωσε ο πατέρας μου από παιδί για την ελευθερία και την αυτοδιάθεση των λαών. Αυτές τις αρχές και αξίες του σύγχρονου κόσμου δεν τις έμαθα στη θεωρία, αλλά τις έζησα στην πράξη. Η οικογένειά μου όπως και ολόκληρος ο Κυπριακός Ελληνισμός πολέμησαν για αυτές. Δυστυχώς ο αγώνας μας έμεινε αδικαίωτος. Έτσι, ενώ πολεμήσαμε για την Ένωση της Κύπρου με τη Μητέρα Ελλάδα, τώρα προσπαθούμε να αποφύγουμε τον πλήρη εκτουρκισμό της ακραιφνώς Ελληνικής νήσου. Με το λαό του Αρτσάχ έζησα το Έπος της Απελευθέρωσης. Έζησα τη Μεγάλη Νίκη. Δεν θα ήθελα να μείνει αδικαίωτος ο αγώνας των Αρμενίων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Θα ήθελα να ζήσω και με τους Έλληνες της Κύπρου το «μεθύσι» της Νίκης, της Απελευθέρωσης.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Αρτσάχ είναι η μικρή μου πατρίδα, δέθηκα με ακατάλυτους δεσμούς με την ματωμένη γη του. Το Αρτσάχ είναι η πατρίδα κάθε ελεύθερου ανθρώπου που λατρεύει την Ελευθερία και τη Δημοκρατία. Λατρεύω την Ελευθερία και εντάσσομαι στον Αγώνα κάθε Λαού που παλεύει γι' αυτήν.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Θα θέλαμε να μας περιγράψετε τη δύσκολη εκείνη εποχή του πολέμου στο Αρτσάχ. Βάλτε μας στο κλίμα της εποχής μιλώντας μας για τις δράσεις σας εκεί και το ανθρωπιστικό έργο που επιτελέσατε.</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Όταν έφθασα στην Στεπανακέρτ, όλα ήσαν κατεστραμμένα από τον πόλεμο. Τρέχαμε από το ένα νοσοκομείο στο άλλο, προσπαθώντας να χειρουργήσουμε κάτω από αντίξοες συνθήκες, πρωτόγονες και εξουθενωτικές. Χωρίς νερό, θέρμανση, ηλεκτρισμό, εφόδια και φαγητό. Τα καταφέραμε και οι δάφνες στεφάνωσαν τον ηρωικό λαό του Αρτσάχ. Νιώθω πολύ περήφανη. Δεν θα ξεχάσω την γενναιότητα, την περηφάνια και την ευγένεια των κατοίκων. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το άρωμα της αγριοφράουλας που την μάζευαν ακόμη και μέσα σε ναρκοπέδια για να μου την προσφέρουν. Γιατί έκανα το λάθος να πω πόσο με μεθούσε το μαγικό άρωμα της, τόσο μαγικό όσο και η μαγεία του αρμενικού πολιτισμού.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από τον τρόπο διεξαγωγής των πρόσφατων κοινοβουλευτικών εκλογών στο Αρτσάχ;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Άριστες. Διαπίστωσα για άλλη μια φορά ότι η δημοκρατία προχωρεί ομαλά στο Αρτσάχ και οι Αρμένιοι της περιοχής ξεδιπλώνουν τις αρετές τους. Οργάνωσαν και διεξήγαγαν εκλογές με παραδειγματικό τρόπο. Αδιάβλητο. Πρέπει να σας πω ότι η εμπειρία μου δεν είναι μόνο από το Στεπανακέρτ, αλλά συνολικά από το Αρτσάχ. Ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα χωριά διαπίστωσα την ηρεμία και την πραότητα, την πολιτική ωριμότητα με την οποία οι Αρμένιοι πήγαν στις κάλπες.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Παρευρεθήκατε στις εκδηλώσεις μνήμης των θυμάτων της γενοκτονίας στις 24 Απριλίου στην Αρμενία. Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας από τις πολιτικές εκδηλώσεις και από την τελετή Αγιοποίησης των θυμάτων του 1915;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Συγκλονιστικές! Τι άλλο; Τιμή στους νεκρούς, οι οποίοι καθαγιάστηκαν και πέρασαν στην αθανασία. Στάλθηκε σαφώς το μήνυμα ότι η Τουρκία δεν έχει θέση στην πολιτισμένη ανθρωπότητα εάν δεν αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων, των Ποντίων και των άλλων λαών που κατοικούσαν στη Μικρά Ασία. Αν δεν ζητήσει συγγνώμη. Οι σπασμωδικές αντιδράσεις της τουρκικής Κυβέρνησης φανερώνουν την ενόχλησή της και το κόστος που υπέστη. Ο αγώνας όμως συνεχίζεται ως την τελική δικαίωση. Το θέμα δεν είναι μόνο πολιτικό, είναι και πολιτισμικό και κυρίως ηθικό.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Το τελευταίο διάστημα παρατηρούμε πως οι επαφές σε πολιτικό επίπεδο Κύπρου-Αρμενίας έχουν εντατικοποιηθεί. Σε ποιους τομείς υπάρχουν προοπτικές συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Σε όλους του τομείς. Από την εκπαίδευση, τα Πανεπιστήμια, την Ιατρική και την εξόρυξη μετάλλων, έως τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Δεν αναφέρομαι στην πολιτική στήριξη και αλληλεγγύη μεταξύ Ελλάδας Κύπρου και Αρμενίας, που την θεωρώ δεδομένη και σημαντική. Η στήριξη την οποία μπορούμε να παρέχουμε και το πράττουμε στην Αρμενία εντός της ΕΕ, είναι αδελφικό καθήκον. Για μένα είναι καθήκον και προς μια χώρα που αγαπώ όσο και την πατρίδα μου. Ας μην εκληφθεί ως υπερβολή, αλλά σας λέω ότι θα μπορούσα και να πεθάνω για το Αρτσάχ.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Αρμενία και ο πολιτισμός της είναι σημαντικοί παράγοντες για την Ευρώπη. Τώρα ως προς τους λοιπούς τομείς, είναι θέματα που αφορούν τις πολιτικές ανάπτυξης και συνεργασίας και θεωρώ ότι για να προχωρήσουν θα πρέπει να δημιουργηθούν διμερείς επιτροπές για να δούμε πώς προχωρούμε και πώς εμβαθύνουμε.</p>
<p style="text-align: justify;"><em><strong>Στην ομάδα φιλίας Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου-Αρμενίας συμμετέχουν σχεδόν όλοι οι Έλληνες ευρωβουλευτές. Ποιο είναι το πλαίσιο συνεργασίας και δράσης σήμερα και ποια τα μελλοντικά σχέδια της ομάδας;</strong></em></p>
<p style="text-align: justify;">Η Ομάδα φιλίας Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου-Αρμενίας δρα σε όλα τα επίπεδα. Από το διπλωματικό ως το πολιτιστικό και το ανθρωπιστικό. Προωθεί τα κοινά συμφέροντα ΕΕ και Αρμενίας και δημιουργεί κλίμα καλής συνεργασίας. Γίνεται συνεχής ενημέρωση για την κατάσταση της Αρμενίας. Είναι φυσικό να συμμετέχουν όλοι οι Έλληνες Ευρωβουλευτές και να αγωνίζονται σθεναρά για την Αρμενία.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί στο αξίωμα του Προέδρου του ψευδοκράτους νομίζετε ότι μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές για την επίλυση του Κυπριακού Ζητήματος;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Η εκλογή του Μουσταφά Ακιντζί, παρόλο που τον εκτιμώ ιδιαίτερα ως άνθρωπο, είναι κατά τη γνώμη μου ένα ακόμη τέχνασμα των Αγγλοαμερικανών, του ΟΗΕ και της Τουρκίας στα πλαίσια του σκηνοθετημένου σεναρίου κρίσης και τρομοκράτησης του Κυπριακού Ελληνισμού.</p>
<p style="text-align: justify;">Στόχος είναι να πείσουν τον λαό να αποδεχθεί, όντας εξουθενωμένος και από την οικονομική κρίση το άθλιο σχέδιο Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, (που στην πραγματικότητα σημαίνει διακρατική συνομοσπονδία), τη διάλυση της Κυπριακής Ομοσπονδίας και την οικονομική, στρατιωτική και πληθυσμιακή επικυριαρχία της Τουρκίας σε όλο το νησί. Η «λύση» αυτή, σε λιγότερο από μια γενεά θα οδηγήσει το νησί στον πλήρη εκτουρκισμό. Όλα αυτά περιτυλιγμένα σ'ένα λαμπερό χαρτί με τα αστεράκια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εμείς θα αντισταθούμε.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong><em>Στην ομιλία σας στην κεντρική εκδήλωση στην Αθήνα αναφερθήκατε στη σχολή Μελκονιάν. Είναι εφικτή πιστεύετε η επαναλειτουργία της σχολής; Έχετε υπόψη σας να γίνονται κάποιες ενέργειες;</em></strong></p>
<p style="text-align: justify;">Αν μπορούσα να διαχειριστώ την εκτελεστική εξουσία θα ήταν εφικτή ακόμη και αύριο.</p>Γκιρό Μανογιάν2015-01-29T00:35:42Z2015-01-29T00:35:42Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/627-giro-manoyanAdministratorit@parasites.gr<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/giro2.jpg" width="472" height="472" alt="giro2" /></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 10pt;"><strong>Διευθυντής του γραφείου της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής στην Αρμενία</strong></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;" data-mce-mark="1"><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;" data-mce-mark="1" lang="EL">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></b><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;" data-mce-mark="1" lang="EL"><o:p></o:p></span></p>
<p style="text-align: center;"><b><span data-mce-mark="1"><span style="text-decoration: underline;" data-mce-mark="1"><span style="font-size: 9pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" data-mce-mark="1"><span data-mce-mark="1">O</span><span style="font-size: 9pt; line-height: 107%;" data-mce-mark="1" lang="EL">κτωβριος – Δεκέμβριος 2014 τεύχος 83</span></span></span></span></b></p>
<p style="text-align: center;"><b><span style="font-size: 14pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">"Η επέτειος της εκατονταετηρίδας θα είναι το ξεκίνημα μιας νέας δυναμικής όσον αφορά τις διεκδικήσεις μας"</span></b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Η ημερομηνία της εκατονταετηρίδας της Γενοκτονίας των Αρμενίων σε σχέση με το αρμενικό ζήτημα είναι καταλυτική. Σε ποια θέματα μπορούμε να πούμε ότι βάζουμε τελεία και για ποια θεωρείται αφετηρία;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Επειδή κανένα από τα ζητήματα δεν έχει επιλυθεί, έστω εν μέρει, δεν μπορούμε να πούμε ότι βάζουμε τελεία σε κανένα. Η επέτειος της εκατονταετηρίδας θα μπορέσει, και το ελπίζουμε, να είναι το ξεκίνημα μιας νέας δυναμικής όσον αφορά τις διεκδικήσεις μας. Προς αυτήν την κατεύθυνση εμείς, ως Αρμενική Εθνική Επιτροπή, εδώ και μερικά χρόνια έχουμε πάρει την πρωτοβουλία να συστήσουμε μια επιτροπή ειδικών και επιστημόνων, για τη μελέτη και την επιστημονική τεκμηρίωση των διεκδικήσεών μας, όσον αφορά στην πολιτική, ηθική και πρακτική πλευρά του ζητήματος. Μια εργασία που πρόσφατα ολοκληρώθηκε και το πόρισμά της εκδόθηκε σε πολλές γλώσσες, η οποία ελπίζω σύντομα να μεταφραστεί και στα Ελληνικά. Το θέμα των διεκδικήσεών μας από την Τουρκία, τα τελευταία χρόνια, προσελκύει το ενδιαφέρον πολλών και διαφορετικών πολιτικών και μη δυνάμεων, κάτι το οποίο δημιουργεί ανησυχία. Η άποψή μας, την οποία έχουμε διατυπώσει ποικιλοτρόπως, είναι ότι αυτή η ημερομηνία ορόσημο για τον αρμενικό λαό, θα καταστεί ένα γεγονός που θα συσπειρώσει όλες τις αρμενικές δυνάμεις για μια συνολική και δυναμική διεργασία προς επίλυση των εθνικών μας ζητημάτων. Θα πρέπει να δώσουμε τη σωστή διάσταση των εννοιών και των λέξεων. Τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε διεκδικήσεις, αποζημιώσεις και όταν συζητάμε για την άρση των συνεπειών της γενοκτονίας. Επίσης, πρέπει να διευκρινίσουμε και πάνω σ’ αυτό να έχουμε εθνική συνεννόηση, τι ακριβώς διεκδικούμε από την Τουρκία ώστε να εργαστούμε προς μια κατεύθυνση. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το ζήτημα των διεκδικήσεων θα πρέπει να τύχει της ίδιας παναρμενικής συνεννόησης, όπως αυτό της αναγνώρισης της γενοκτονίας. Θεωρούμε λοιπόν ότι το ζητούμενο είναι η επέτειος αυτή να είναι το ξεκίνημα μιας νέας πιο δυναμικής και οργανωμένης δράσης που θα έχει μια ευρύτατη στήριξη. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Ήδη έχει αρχίσει η διεκδίκηση μέσω των διεθνών δικαστηρίων, με την εξαγγελία του Καθολικού Πατριάρχη Αράμ Α΄ ότι θα προσφύγει στα δικαστήρια, για την επιστροφή των περιουσιών του Καθολικοσάτου στο Σις, τα οποία έχουν καταπατηθεί από το τουρκικό κράτος. Κάποιες ενέργειες, όπως η προαναφερθείσα, τι εξέλιξη νομίζετε ότι μπορεί να έχουν; Όταν θέτουμε το θέμα των διεκδικήσεων και αποζημιώσεων τι ακριβώς εννοούμε;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εμείς προσδιορίζουμε το θέμα σε τρία επίπεδα. Καταρχήν το ζήτημα των εδαφικών διεκδικήσεων, όπου το εντάσσουμε μέσα στο γενικότερο πλαίσιο του ιστορικού δικαιώματος του λαού μας. Δεύτερον, οι εθνικοκοινοτικές και θρησκευτικές περιουσίες, όπου μέσα σε αυτό εντάσσεται και η πρωτοβουλία του Καθολικοσάτου του Σις, που σήμερα εδρεύει στο Αντιλιάς του Λιβάνου. Βέβαια, θα πρέπει να ξέρετε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια αφορά μόνο το κτηριακό συγκρότημα που ανήκε στο Καθολικοσάτο και όχι στη συνολική περιουσία που ήταν τεράστια. Τρίτον, οι ατομικές και προσωπικές αποζημιώσεις ιδιωτικών περιουσιών, όπου σε αυτόν τον τομέα εδώ και κάποια χρόνια, με πρωτοβουλίες νομικών και δικηγόρων έχουν ξεκινήσει δικαστικοί αγώνες. Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όσον αφορά τη διαδικασία και την οριοθέτηση, ειδικότερα των ιδιωτικών αποζημιώσεων, ώστε να μη δημιουργείται σύγχυση μεταξύ αυτών και της συνολικής εθνικής, ιστορικής, πολιτικής και ηθικής αποκατάστασης του λαού μας. Μια τέτοια περίπου κατάσταση ζήσαμε, όταν μια μεγάλη ομάδα ιδιωτών κατέφυγε νομικά, διεκδικώντας αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρίες της εποχής, που βέβαια δεν είχαν καμία σχέση με την πράξη της γενοκτονίας και κατά κάποιον τρόπο «δικαιώθηκαν». Εμείς έχουμε κάποιες ενστάσεις για αυτές τις πρωτοβουλίες, για παράδειγμα, πώς μπορείς να υπολογίσεις οικονομικά κάτι που συνέβη 100 χρόνια πριν; Δεν δικαιώθηκαν όλοι οι δικαιούχοι και είχαμε νέες δικαστικές διαμάχες μεταξύ των δικηγόρων. Είναι μια εικόνα που δεν αρμόζει στο γενικότερο πλαίσιο της έννοιας της γενοκτονίας ενός λαού. Είναι λάθος να θεωρούμε ότι οι διεκδικήσεις μας σε οποιοδήποτε επίπεδο θα επιλυθούν πρωτίστως δια της νομικής οδού. Οι πολιτικές διεργασίες, η αναγνώριση της γενοκτονίας από τη διεθνή κοινότητα, οι πιέσεις για εκδημοκρατισμό της Τουρκίας και γενικότερα, ο αγώνας μας σε πολλά επίπεδα, θα είναι τα μέσα για τη συνολική επίλυση του Αρμενικού Ζητήματος. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Είμαστε πολύ κοντά στην έναρξη των εκδηλώσεων για την εκατονταετηρίδα. Ποιες είναι οι ενέργειες που έχει κάνει ή σκοπεύει να κάνει η Τουρκία για να αντιπαρατεθεί και να δημιουργήσει αρνητικό κλίμα;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η σημερινή κυβέρνηση της Τουρκίας από το 2008, όταν με πρωτοβουλία του Προέδρου της Αρμενίας δημιουργήθηκε ένα θετικό κλίμα, που ονομάστηκε «διπλωματία του ποδοσφαίρου», έχει κάνει αρκετά βήματα για να δημιουργήσει γέφυρες επικοινωνίας με την Αρμενία. Στην τουρκική πολιτική ηγεσία, όσον αφορά το Αρμενικό ζήτημα, υπάρχουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Η μια είναι η κατεστημένη αντίληψη δεκαετιών, ότι «οι Αρμένιοι ψεύδονται, αυτοί μας έσφαξαν, να εκδώσουμε βιβλία, να κάνουμε ταινίες για να προπαγανδίσουμε το δίκαιό μας». Προς αυτήν την κατεύθυνση σήμερα υπάρχει έντονη δραστηριότητα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η άλλη αντίληψη είναι αυτή που αποδέχεται ότι πραγματικά έγιναν εγκλήματα κατά του αρμενικού λαού κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ότι πρέπει η Τουρκία να κάνει κάποιες κινήσεις καλής θέλησης, να ζητήσει συγγνώμη από τον αρμενικό λαό για αυτές τις ενέργειες και παράλληλα να δοθούν προνόμια και το δικαίωμα στους Αρμενίους που έχουν τίτλους ιδιοκτησίας να διεκδικήσουν τα ακίνητά τους και να τους χορηγηθεί η τουρκική υπηκοότητα. Αυτό είναι το μέγιστο που θα μπορούσε να κάνει η Τουρκία σήμερα. Προς αυτήν την κατεύθυνση λοιπόν κινείται η ηγεσία της Τουρκίας και αυτό το είδαμε με τις δηλώσεις «συλλυπητηρίων» του Ερντογάν στις 23 Απριλίου, που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια προσπάθεια να δημιουργήσει τη ψευδαίσθηση στην κοινή γνώμη, ότι η Τουρκία θέλει να συμφιλιωθεί με το παρελθόν της. Όλο αυτό είναι ένα καλοστημμένο επικοινωνιακό τέχνασμα, για να ανατραπεί η σχέση θύτη-θύματος και να δημιουργηθεί η εικόνα των «αδιάλλακτων» Αρμενίων. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μελλοντικά θα πρέπει να είμαστε σε ετοιμότητα για οποιαδήποτε αρνητική προς εμάς ενέργεια εκ μέρους της Τουρκίας. Για παράδειγμα, τα πρωτόκολλα που υπέγραψαν οι δύο χώρες πριν μερικά χρόνια και δεν έχουν ακόμη την έγκριση των κοινοβουλίων τους. Η Τουρκία ενδέχεται να επιλέξει και να προωθήσει κάποιες από τις συμφωνίες και ειδικότερα αυτές που αναφέρονται σε γενικότητες, χωρίς κανένα χρονικό περιορισμό και πρακτική εφαρμογή, για να δείξει ότι η ίδια είναι έτοιμη να κάνει βήματα προς τη συμφιλίωση. Γενικότερα, οι πρακτικές προσέγγισης της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια, έχουν διαμορφωθεί με επιλεκτικές επαφές και βαριές κατηγορίες προς τη διασπορά, θεωρώντας την υπεύθυνη για τις χρόνιες αντιπαραθέσεις μεταξύ των δύο λαών, οι οποίες διαψευσθήκαν όταν σύσσωμος ο λαός της Αρμενίας εναντιώθηκε στα πρωτόκολλα Αρμενίας- Τουρκίας. Η Τουρκία έχει δηλώσει επανειλημμένα και νομίζω ότι το εννοεί, ότι δεν θα κάνει κανένα βήμα για την εξομάλυνση των σχέσεων όσο δεν επιλύεται το θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, εννοώντας φυσικά μια λύση προς όφελος του Αζερμπαϊτζάν. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Ποια θα πρέπει να είναι η στάση της κυβέρνησης της Αρμενίας σε σχέση με τα πρωτόκολλα λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Σαρκισιάν από το βήμα του ΟΗΕ;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η θέση μας πάντα ήταν ότι τα πρωτόκολλα εκτός από πολιτική συμφωνία έχουν και τεράστια νομική υπόσταση και ισχύ. Θα πρέπει λοιπόν τώρα να τα «δολοφονήσουμε» νομικά. Και εξηγούμαι: Δυο τρόποι υπάρχουν για να γίνει αυτό. Η Βουλή της Αρμενίας να αποδεχθεί καταρχήν τα πρωτόκολλα στο σύνολό τους και ταυτόχρονα να δώσει ερμηνεία σε κάθε άρθρο, η οποία δεν θα υπονομεύει τα εθνικά μας συμφέροντα. Ο δεύτερος και πιο ρεαλιστικός τρόπος είναι να παραιτηθούμε από τα πρωτόκολλα ως χώρα, αφού η Τουρκία με τις ενέργειές της, μας έχει δώσει αυτήν την ευκαιρία πολλές φορές. Εμείς έχουμε το δικαίωμα να ισχυριστούμε ότι η Τουρκία δεν πίστευε στα πρωτόκολλα, ακόμα και τη στιγμή που τα υπέγραφε. Ήταν ένα ακόμη διπλωματικό και πολιτικό τέχνασμα, για να ρίξει στάχτη στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Προτείνουμε μετά την άρση των πρωτοκόλλων, η Αρμενία να απαιτήσει μια διακρατική συμφωνία τριών σημείων, που θα αποτελέσει ισχυρή και διπλωματική πρωτοβουλία προς όφελος της χώρας μας. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το πρώτο άρθρο θα λέει ότι οι δύο κυβερνήσεις αποφάσισαν την έναρξη διπλωματικών σχέσεων, το δεύτερο ότι ανοίγουν τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών, για εμπορικές και άλλες δραστηριότητες και το τρίτο το σπουδαιότερο, ότι τυχόν διαφορές μεταξύ των δύο χωρών θα πρέπει να επιλυθούν με ειρηνικό τρόπο και μέσα στα πλαίσια των διεθνών πολιτικών και νομικών οργανισμών. Όταν η Τουρκία θα αποφασίσει να δημιουργήσει σχέσεις άνευ προϋποθέσεων με την Αρμενία, το πλαίσιο αυτό που προτείνουμε εμείς είναι τόσο απλό και κατανοητό, που θα διευκολύνει την άμεση υλοποίηση της συμφωνίας. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Περνώντας στο θέμα του Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ), πως ερμηνεύετε την ολοένα και αυξανόμενη επιθετικότητα των Αζέρων, με αποκορύφωμα πρόσφατα την κατάρριψη του αρμενικού ελικοπτέρου και ποια θα πρέπει να είναι η απάντηση της Αρμενίας;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στις αρχές του 2008 ορίστηκε ένα πλαίσιο άρθρων και αρχών για τις διαπραγματεύσεις στο θέμα του Αρτσάχ. Ένα από τα άρθρα που ανησυχεί ιδιαίτερα τους Αζέρους, είναι αυτό που δηλώνει ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί μέσα στις αρχές της ισότητας και της αυτοδιάθεσης των λαών. Το Αζερμπαϊτζάν θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξει αυτοδιάθεση του λαού στο Αρτσάχ, αλλά πάντα μέσα στα σύνορα του Αζερμπαϊτζάν, όπως αυτά ήταν επί Σοβιετικής Ένωσης. Αυτό είναι μη αποδεκτό, όχι μόνο από τους Αρμενίους, αλλά και από τη συμπροεδρία της ομάδας του Μινσκ. Έτσι λοιπόν προσπαθεί με στρατιωτικά, διπλωματικά και οικονομικά μέσα να μεταφέρει το ζήτημα σε διαφορετικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης, χωρίς βέβαια μέχρι σήμερα να έχει κάποια απτά αποτελέσματα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η τακτική που ακολουθεί το Αζερμπαϊτζάν, ιδιαίτερα τις παραμονές διαπραγματεύσεων, είναι να προκαλεί τεχνητή ένταση για να πιέσει την αρμενική πλευρά, αλλά και να παρουσιάσει το θέμα σε άλλη διάσταση, από αυτή που είναι στην πραγματικότητα. Η δική μας απάντηση σε όλα αυτά είναι ότι, καταρχήν θα πρέπει να δοθεί η στρατιωτική απάντηση που αρμόζει στην περίσταση, κάτι το οποίο κατά ένα μέρος έγινε και το σημαντικότερο, να εργαστούμε προς την κατεύθυνση της διεθνής αναγνώρισης του Αρτσάχ. Εάν εμείς καταφέρουμε να δημιουργήσουμε σχέσεις πολιτικές και οικονομικές με ορισμένες χώρες του κόσμου, στο επίπεδο που είναι οι σημερινές σχέσεις της Αρμενίας με το Αρτσάχ, αυτό θα είναι μια ισχυρή πίεση για να κατανοήσει το Αζερμπαϊτζάν ότι ο χρόνος κυλάει ενάντια στα συμφέροντα του και θα πρέπει να αλλάξει την ανυποχώρητη και επιθετική πολιτική που έχει σήμερα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η αζερική ηγεσία έχει συνειδητοποιήησει πια, ότι ποτέ δεν θα έχει την κυ-ριαρχία πάνω στο Αρτσάχ και ψάχνει να βρει έναν τρόπο για να αποδεσμευθεί με το μικρότερο δυνατό πλήγμα στην αξιοπρέπειά της. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν διαθέτει δισεκατομμύρια για να κάνει την προπαγάνδα της, προβάλλοντας μια πλασματική εικόνα της χώρας. Διαθέτει μεγάλα κεφάλαια για να δημιουργήσει ομάδες «φίλων» πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών. Εμείς που δεν έχουμε αυτήν τη δυνατότητα, με ποια όπλα μπορούμε να πολεμήσουμε;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σίγουρα για κάποιες ενέργειες του Αζερμπαϊτζάν δεν έχουμε τη δυνατότητα να δώσουμε απάντηση. Ειδικότερα σε θέματα οικονομικών συμφερόντων, τα οποία μεταφράζονται σε πολιτικές επιλογές από τις κυβερνήσεις κάποιων χωρών. Εμείς καταφέραμε να έχουμε πρόσβαση στις κυβερνήσεις διαφόρων χωρών και να εξισορροπούμε τη στάση των κυβερνήσεων αυτών, για να μην έχουν μεροληπτική πολιτική υπέρ του Αζερμπαϊτζάν. Μάλιστα, υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα τα τελευταία χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση. Η οικονομική σχέση που έχουν κάποιες χώρες με το Αζερμπαϊτζάν, ειδικότερα στον ενεργειακό τομέα, δεν σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών αποδέχονται την επιθετική πολιτική των Αζέρων προς τους γείτονές τους και την αυταρχική διακυβέρνηση μέσα στη χώρα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν ξεκίνησε ο αγώνας στο Αρτσάχ, υπήρξε μια θετική στάση πολλών χωρών, ειδικότερα στην Ευρώπη, που έβλεπαν το θέμα ως αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας που συνέβη μέσα στα πλαίσια της Σοβιετικής κυριαρχίας. Δηλαδή είχαν αντίληψη της πραγματικής διάστασης του ζητήματος. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Το πολιτικό προσωπικό των χωρών δεν γνωρίζει το θέμα και προς αυτήν την κατεύθυνση έχουμε να κάνουμε πολλή δουλειά. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span><b><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">Το τελευταίο διάστημα διαπιστώνεται ότι υπάρχει μια κινητικότητα από την Αρμενική Εθνική Επιτροπή, ειδικότερα μέσα στην Ευρώπη, όπου έχουν ιδρυθεί νέες επιτροπές σε πολλές πόλεις. </span></b><b><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;">Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας για το άμεσο μέλλον;</span></b></span><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;"><o:p></o:p></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><span style="line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">Βασική προτεραιότητα δίνουμε σε όλα τα θέματα που άπτονται του ζητήματος της Γενοκτονίας, δηλαδή αναγνώριση, ποινικοποίηση της άρνησης, ηθική και υλική αποκατάσταση. Επίσης το ζήτημα του Αρτσάχ είναι και αυτό ένα από τα βασικά θέματα που δουλεύουμε, ειδικότερα στην Ευρώπη, όπου γίνονται οι διακρατικές διαπραγματεύσεις για την διευθέτηση του ζητήματος. Δεν πρέπει να εφησυχάσουμε επειδή πριν μερικά χρόνια πάρθηκαν κάποιες αποφάσεις, οι οποίες ήταν προς την κατεύθυνση της δίκαιας επίλυσης του ζητήματος.</span></span><b><span style="font-size: 14pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><span style="font-size: 9pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><br /> </span></span></b><span style="font-size: 10pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><span style="line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">Πρέπει να είμαστε σε διαρκή εγρήγορση. Άλλα θέματα τα οποία μας απασχολούν είναι τα προβλήματα και τα δικαιώματα της αρμενικής μειονότητας του Τσαβάχκ στη Γεωργία, οι αρμενικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής, που βρίσκονται σε κίνδυνο και ζητήματα των αρμενικών κοινοτήτων στην Ευρώπη, όπως η διατήρηση του πολιτισμού και της γλώσσας μέσα από την εκπαίδευση, καθώς και άλλα οργανωτικά θέματα.</span></span></p><p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/giro2.jpg" width="472" height="472" alt="giro2" /></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 10pt;"><strong>Διευθυντής του γραφείου της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής στην Αρμενία</strong></span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;" data-mce-mark="1"><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;" data-mce-mark="1" lang="EL">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></span></b><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;" data-mce-mark="1" lang="EL"><o:p></o:p></span></p>
<p style="text-align: center;"><b><span data-mce-mark="1"><span style="text-decoration: underline;" data-mce-mark="1"><span style="font-size: 9pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" data-mce-mark="1"><span data-mce-mark="1">O</span><span style="font-size: 9pt; line-height: 107%;" data-mce-mark="1" lang="EL">κτωβριος – Δεκέμβριος 2014 τεύχος 83</span></span></span></span></b></p>
<p style="text-align: center;"><b><span style="font-size: 14pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">"Η επέτειος της εκατονταετηρίδας θα είναι το ξεκίνημα μιας νέας δυναμικής όσον αφορά τις διεκδικήσεις μας"</span></b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Η ημερομηνία της εκατονταετηρίδας της Γενοκτονίας των Αρμενίων σε σχέση με το αρμενικό ζήτημα είναι καταλυτική. Σε ποια θέματα μπορούμε να πούμε ότι βάζουμε τελεία και για ποια θεωρείται αφετηρία;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Επειδή κανένα από τα ζητήματα δεν έχει επιλυθεί, έστω εν μέρει, δεν μπορούμε να πούμε ότι βάζουμε τελεία σε κανένα. Η επέτειος της εκατονταετηρίδας θα μπορέσει, και το ελπίζουμε, να είναι το ξεκίνημα μιας νέας δυναμικής όσον αφορά τις διεκδικήσεις μας. Προς αυτήν την κατεύθυνση εμείς, ως Αρμενική Εθνική Επιτροπή, εδώ και μερικά χρόνια έχουμε πάρει την πρωτοβουλία να συστήσουμε μια επιτροπή ειδικών και επιστημόνων, για τη μελέτη και την επιστημονική τεκμηρίωση των διεκδικήσεών μας, όσον αφορά στην πολιτική, ηθική και πρακτική πλευρά του ζητήματος. Μια εργασία που πρόσφατα ολοκληρώθηκε και το πόρισμά της εκδόθηκε σε πολλές γλώσσες, η οποία ελπίζω σύντομα να μεταφραστεί και στα Ελληνικά. Το θέμα των διεκδικήσεών μας από την Τουρκία, τα τελευταία χρόνια, προσελκύει το ενδιαφέρον πολλών και διαφορετικών πολιτικών και μη δυνάμεων, κάτι το οποίο δημιουργεί ανησυχία. Η άποψή μας, την οποία έχουμε διατυπώσει ποικιλοτρόπως, είναι ότι αυτή η ημερομηνία ορόσημο για τον αρμενικό λαό, θα καταστεί ένα γεγονός που θα συσπειρώσει όλες τις αρμενικές δυνάμεις για μια συνολική και δυναμική διεργασία προς επίλυση των εθνικών μας ζητημάτων. Θα πρέπει να δώσουμε τη σωστή διάσταση των εννοιών και των λέξεων. Τι ακριβώς εννοούμε όταν λέμε διεκδικήσεις, αποζημιώσεις και όταν συζητάμε για την άρση των συνεπειών της γενοκτονίας. Επίσης, πρέπει να διευκρινίσουμε και πάνω σ’ αυτό να έχουμε εθνική συνεννόηση, τι ακριβώς διεκδικούμε από την Τουρκία ώστε να εργαστούμε προς μια κατεύθυνση. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το ζήτημα των διεκδικήσεων θα πρέπει να τύχει της ίδιας παναρμενικής συνεννόησης, όπως αυτό της αναγνώρισης της γενοκτονίας. Θεωρούμε λοιπόν ότι το ζητούμενο είναι η επέτειος αυτή να είναι το ξεκίνημα μιας νέας πιο δυναμικής και οργανωμένης δράσης που θα έχει μια ευρύτατη στήριξη. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Ήδη έχει αρχίσει η διεκδίκηση μέσω των διεθνών δικαστηρίων, με την εξαγγελία του Καθολικού Πατριάρχη Αράμ Α΄ ότι θα προσφύγει στα δικαστήρια, για την επιστροφή των περιουσιών του Καθολικοσάτου στο Σις, τα οποία έχουν καταπατηθεί από το τουρκικό κράτος. Κάποιες ενέργειες, όπως η προαναφερθείσα, τι εξέλιξη νομίζετε ότι μπορεί να έχουν; Όταν θέτουμε το θέμα των διεκδικήσεων και αποζημιώσεων τι ακριβώς εννοούμε;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Εμείς προσδιορίζουμε το θέμα σε τρία επίπεδα. Καταρχήν το ζήτημα των εδαφικών διεκδικήσεων, όπου το εντάσσουμε μέσα στο γενικότερο πλαίσιο του ιστορικού δικαιώματος του λαού μας. Δεύτερον, οι εθνικοκοινοτικές και θρησκευτικές περιουσίες, όπου μέσα σε αυτό εντάσσεται και η πρωτοβουλία του Καθολικοσάτου του Σις, που σήμερα εδρεύει στο Αντιλιάς του Λιβάνου. Βέβαια, θα πρέπει να ξέρετε ότι η συγκεκριμένη ενέργεια αφορά μόνο το κτηριακό συγκρότημα που ανήκε στο Καθολικοσάτο και όχι στη συνολική περιουσία που ήταν τεράστια. Τρίτον, οι ατομικές και προσωπικές αποζημιώσεις ιδιωτικών περιουσιών, όπου σε αυτόν τον τομέα εδώ και κάποια χρόνια, με πρωτοβουλίες νομικών και δικηγόρων έχουν ξεκινήσει δικαστικοί αγώνες. Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί όσον αφορά τη διαδικασία και την οριοθέτηση, ειδικότερα των ιδιωτικών αποζημιώσεων, ώστε να μη δημιουργείται σύγχυση μεταξύ αυτών και της συνολικής εθνικής, ιστορικής, πολιτικής και ηθικής αποκατάστασης του λαού μας. Μια τέτοια περίπου κατάσταση ζήσαμε, όταν μια μεγάλη ομάδα ιδιωτών κατέφυγε νομικά, διεκδικώντας αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρίες της εποχής, που βέβαια δεν είχαν καμία σχέση με την πράξη της γενοκτονίας και κατά κάποιον τρόπο «δικαιώθηκαν». Εμείς έχουμε κάποιες ενστάσεις για αυτές τις πρωτοβουλίες, για παράδειγμα, πώς μπορείς να υπολογίσεις οικονομικά κάτι που συνέβη 100 χρόνια πριν; Δεν δικαιώθηκαν όλοι οι δικαιούχοι και είχαμε νέες δικαστικές διαμάχες μεταξύ των δικηγόρων. Είναι μια εικόνα που δεν αρμόζει στο γενικότερο πλαίσιο της έννοιας της γενοκτονίας ενός λαού. Είναι λάθος να θεωρούμε ότι οι διεκδικήσεις μας σε οποιοδήποτε επίπεδο θα επιλυθούν πρωτίστως δια της νομικής οδού. Οι πολιτικές διεργασίες, η αναγνώριση της γενοκτονίας από τη διεθνή κοινότητα, οι πιέσεις για εκδημοκρατισμό της Τουρκίας και γενικότερα, ο αγώνας μας σε πολλά επίπεδα, θα είναι τα μέσα για τη συνολική επίλυση του Αρμενικού Ζητήματος. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Είμαστε πολύ κοντά στην έναρξη των εκδηλώσεων για την εκατονταετηρίδα. Ποιες είναι οι ενέργειες που έχει κάνει ή σκοπεύει να κάνει η Τουρκία για να αντιπαρατεθεί και να δημιουργήσει αρνητικό κλίμα;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι η σημερινή κυβέρνηση της Τουρκίας από το 2008, όταν με πρωτοβουλία του Προέδρου της Αρμενίας δημιουργήθηκε ένα θετικό κλίμα, που ονομάστηκε «διπλωματία του ποδοσφαίρου», έχει κάνει αρκετά βήματα για να δημιουργήσει γέφυρες επικοινωνίας με την Αρμενία. Στην τουρκική πολιτική ηγεσία, όσον αφορά το Αρμενικό ζήτημα, υπάρχουν δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Η μια είναι η κατεστημένη αντίληψη δεκαετιών, ότι «οι Αρμένιοι ψεύδονται, αυτοί μας έσφαξαν, να εκδώσουμε βιβλία, να κάνουμε ταινίες για να προπαγανδίσουμε το δίκαιό μας». Προς αυτήν την κατεύθυνση σήμερα υπάρχει έντονη δραστηριότητα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η άλλη αντίληψη είναι αυτή που αποδέχεται ότι πραγματικά έγιναν εγκλήματα κατά του αρμενικού λαού κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ότι πρέπει η Τουρκία να κάνει κάποιες κινήσεις καλής θέλησης, να ζητήσει συγγνώμη από τον αρμενικό λαό για αυτές τις ενέργειες και παράλληλα να δοθούν προνόμια και το δικαίωμα στους Αρμενίους που έχουν τίτλους ιδιοκτησίας να διεκδικήσουν τα ακίνητά τους και να τους χορηγηθεί η τουρκική υπηκοότητα. Αυτό είναι το μέγιστο που θα μπορούσε να κάνει η Τουρκία σήμερα. Προς αυτήν την κατεύθυνση λοιπόν κινείται η ηγεσία της Τουρκίας και αυτό το είδαμε με τις δηλώσεις «συλλυπητηρίων» του Ερντογάν στις 23 Απριλίου, που δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια προσπάθεια να δημιουργήσει τη ψευδαίσθηση στην κοινή γνώμη, ότι η Τουρκία θέλει να συμφιλιωθεί με το παρελθόν της. Όλο αυτό είναι ένα καλοστημμένο επικοινωνιακό τέχνασμα, για να ανατραπεί η σχέση θύτη-θύματος και να δημιουργηθεί η εικόνα των «αδιάλλακτων» Αρμενίων. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Μελλοντικά θα πρέπει να είμαστε σε ετοιμότητα για οποιαδήποτε αρνητική προς εμάς ενέργεια εκ μέρους της Τουρκίας. Για παράδειγμα, τα πρωτόκολλα που υπέγραψαν οι δύο χώρες πριν μερικά χρόνια και δεν έχουν ακόμη την έγκριση των κοινοβουλίων τους. Η Τουρκία ενδέχεται να επιλέξει και να προωθήσει κάποιες από τις συμφωνίες και ειδικότερα αυτές που αναφέρονται σε γενικότητες, χωρίς κανένα χρονικό περιορισμό και πρακτική εφαρμογή, για να δείξει ότι η ίδια είναι έτοιμη να κάνει βήματα προς τη συμφιλίωση. Γενικότερα, οι πρακτικές προσέγγισης της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια, έχουν διαμορφωθεί με επιλεκτικές επαφές και βαριές κατηγορίες προς τη διασπορά, θεωρώντας την υπεύθυνη για τις χρόνιες αντιπαραθέσεις μεταξύ των δύο λαών, οι οποίες διαψευσθήκαν όταν σύσσωμος ο λαός της Αρμενίας εναντιώθηκε στα πρωτόκολλα Αρμενίας- Τουρκίας. Η Τουρκία έχει δηλώσει επανειλημμένα και νομίζω ότι το εννοεί, ότι δεν θα κάνει κανένα βήμα για την εξομάλυνση των σχέσεων όσο δεν επιλύεται το θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, εννοώντας φυσικά μια λύση προς όφελος του Αζερμπαϊτζάν. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Ποια θα πρέπει να είναι η στάση της κυβέρνησης της Αρμενίας σε σχέση με τα πρωτόκολλα λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου Σαρκισιάν από το βήμα του ΟΗΕ;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η θέση μας πάντα ήταν ότι τα πρωτόκολλα εκτός από πολιτική συμφωνία έχουν και τεράστια νομική υπόσταση και ισχύ. Θα πρέπει λοιπόν τώρα να τα «δολοφονήσουμε» νομικά. Και εξηγούμαι: Δυο τρόποι υπάρχουν για να γίνει αυτό. Η Βουλή της Αρμενίας να αποδεχθεί καταρχήν τα πρωτόκολλα στο σύνολό τους και ταυτόχρονα να δώσει ερμηνεία σε κάθε άρθρο, η οποία δεν θα υπονομεύει τα εθνικά μας συμφέροντα. Ο δεύτερος και πιο ρεαλιστικός τρόπος είναι να παραιτηθούμε από τα πρωτόκολλα ως χώρα, αφού η Τουρκία με τις ενέργειές της, μας έχει δώσει αυτήν την ευκαιρία πολλές φορές. Εμείς έχουμε το δικαίωμα να ισχυριστούμε ότι η Τουρκία δεν πίστευε στα πρωτόκολλα, ακόμα και τη στιγμή που τα υπέγραφε. Ήταν ένα ακόμη διπλωματικό και πολιτικό τέχνασμα, για να ρίξει στάχτη στα μάτια της διεθνούς κοινότητας. Προτείνουμε μετά την άρση των πρωτοκόλλων, η Αρμενία να απαιτήσει μια διακρατική συμφωνία τριών σημείων, που θα αποτελέσει ισχυρή και διπλωματική πρωτοβουλία προς όφελος της χώρας μας. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Το πρώτο άρθρο θα λέει ότι οι δύο κυβερνήσεις αποφάσισαν την έναρξη διπλωματικών σχέσεων, το δεύτερο ότι ανοίγουν τα σύνορα μεταξύ των δύο χωρών, για εμπορικές και άλλες δραστηριότητες και το τρίτο το σπουδαιότερο, ότι τυχόν διαφορές μεταξύ των δύο χωρών θα πρέπει να επιλυθούν με ειρηνικό τρόπο και μέσα στα πλαίσια των διεθνών πολιτικών και νομικών οργανισμών. Όταν η Τουρκία θα αποφασίσει να δημιουργήσει σχέσεις άνευ προϋποθέσεων με την Αρμενία, το πλαίσιο αυτό που προτείνουμε εμείς είναι τόσο απλό και κατανοητό, που θα διευκολύνει την άμεση υλοποίηση της συμφωνίας. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Περνώντας στο θέμα του Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ), πως ερμηνεύετε την ολοένα και αυξανόμενη επιθετικότητα των Αζέρων, με αποκορύφωμα πρόσφατα την κατάρριψη του αρμενικού ελικοπτέρου και ποια θα πρέπει να είναι η απάντηση της Αρμενίας;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Στις αρχές του 2008 ορίστηκε ένα πλαίσιο άρθρων και αρχών για τις διαπραγματεύσεις στο θέμα του Αρτσάχ. Ένα από τα άρθρα που ανησυχεί ιδιαίτερα τους Αζέρους, είναι αυτό που δηλώνει ότι το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί μέσα στις αρχές της ισότητας και της αυτοδιάθεσης των λαών. Το Αζερμπαϊτζάν θεωρεί ότι μπορεί να υπάρξει αυτοδιάθεση του λαού στο Αρτσάχ, αλλά πάντα μέσα στα σύνορα του Αζερμπαϊτζάν, όπως αυτά ήταν επί Σοβιετικής Ένωσης. Αυτό είναι μη αποδεκτό, όχι μόνο από τους Αρμενίους, αλλά και από τη συμπροεδρία της ομάδας του Μινσκ. Έτσι λοιπόν προσπαθεί με στρατιωτικά, διπλωματικά και οικονομικά μέσα να μεταφέρει το ζήτημα σε διαφορετικό πλαίσιο διαπραγμάτευσης, χωρίς βέβαια μέχρι σήμερα να έχει κάποια απτά αποτελέσματα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η τακτική που ακολουθεί το Αζερμπαϊτζάν, ιδιαίτερα τις παραμονές διαπραγματεύσεων, είναι να προκαλεί τεχνητή ένταση για να πιέσει την αρμενική πλευρά, αλλά και να παρουσιάσει το θέμα σε άλλη διάσταση, από αυτή που είναι στην πραγματικότητα. Η δική μας απάντηση σε όλα αυτά είναι ότι, καταρχήν θα πρέπει να δοθεί η στρατιωτική απάντηση που αρμόζει στην περίσταση, κάτι το οποίο κατά ένα μέρος έγινε και το σημαντικότερο, να εργαστούμε προς την κατεύθυνση της διεθνής αναγνώρισης του Αρτσάχ. Εάν εμείς καταφέρουμε να δημιουργήσουμε σχέσεις πολιτικές και οικονομικές με ορισμένες χώρες του κόσμου, στο επίπεδο που είναι οι σημερινές σχέσεις της Αρμενίας με το Αρτσάχ, αυτό θα είναι μια ισχυρή πίεση για να κατανοήσει το Αζερμπαϊτζάν ότι ο χρόνος κυλάει ενάντια στα συμφέροντα του και θα πρέπει να αλλάξει την ανυποχώρητη και επιθετική πολιτική που έχει σήμερα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Η αζερική ηγεσία έχει συνειδητοποιήησει πια, ότι ποτέ δεν θα έχει την κυ-ριαρχία πάνω στο Αρτσάχ και ψάχνει να βρει έναν τρόπο για να αποδεσμευθεί με το μικρότερο δυνατό πλήγμα στην αξιοπρέπειά της. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;"><b>Η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν διαθέτει δισεκατομμύρια για να κάνει την προπαγάνδα της, προβάλλοντας μια πλασματική εικόνα της χώρας. Διαθέτει μεγάλα κεφάλαια για να δημιουργήσει ομάδες «φίλων» πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών. Εμείς που δεν έχουμε αυτήν τη δυνατότητα, με ποια όπλα μπορούμε να πολεμήσουμε;</b> </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Σίγουρα για κάποιες ενέργειες του Αζερμπαϊτζάν δεν έχουμε τη δυνατότητα να δώσουμε απάντηση. Ειδικότερα σε θέματα οικονομικών συμφερόντων, τα οποία μεταφράζονται σε πολιτικές επιλογές από τις κυβερνήσεις κάποιων χωρών. Εμείς καταφέραμε να έχουμε πρόσβαση στις κυβερνήσεις διαφόρων χωρών και να εξισορροπούμε τη στάση των κυβερνήσεων αυτών, για να μην έχουν μεροληπτική πολιτική υπέρ του Αζερμπαϊτζάν. Μάλιστα, υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα τα τελευταία χρόνια προς αυτή την κατεύθυνση. Η οικονομική σχέση που έχουν κάποιες χώρες με το Αζερμπαϊτζάν, ειδικότερα στον ενεργειακό τομέα, δεν σημαίνει ότι οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών αποδέχονται την επιθετική πολιτική των Αζέρων προς τους γείτονές τους και την αυταρχική διακυβέρνηση μέσα στη χώρα. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: 10pt;">Όταν ξεκίνησε ο αγώνας στο Αρτσάχ, υπήρξε μια θετική στάση πολλών χωρών, ειδικότερα στην Ευρώπη, που έβλεπαν το θέμα ως αποκατάσταση μιας ιστορικής αδικίας που συνέβη μέσα στα πλαίσια της Σοβιετικής κυριαρχίας. Δηλαδή είχαν αντίληψη της πραγματικής διάστασης του ζητήματος. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Το πολιτικό προσωπικό των χωρών δεν γνωρίζει το θέμα και προς αυτήν την κατεύθυνση έχουμε να κάνουμε πολλή δουλειά. </span></p>
<p style="margin: 0cm 0cm 0.0001pt; text-align: justify;"><span><b><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">Το τελευταίο διάστημα διαπιστώνεται ότι υπάρχει μια κινητικότητα από την Αρμενική Εθνική Επιτροπή, ειδικότερα μέσα στην Ευρώπη, όπου έχουν ιδρυθεί νέες επιτροπές σε πολλές πόλεις. </span></b><b><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;">Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας για το άμεσο μέλλον;</span></b></span><span style="font-size: 9pt; font-family: Arial, sans-serif;"><o:p></o:p></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><span style="line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">Βασική προτεραιότητα δίνουμε σε όλα τα θέματα που άπτονται του ζητήματος της Γενοκτονίας, δηλαδή αναγνώριση, ποινικοποίηση της άρνησης, ηθική και υλική αποκατάσταση. Επίσης το ζήτημα του Αρτσάχ είναι και αυτό ένα από τα βασικά θέματα που δουλεύουμε, ειδικότερα στην Ευρώπη, όπου γίνονται οι διακρατικές διαπραγματεύσεις για την διευθέτηση του ζητήματος. Δεν πρέπει να εφησυχάσουμε επειδή πριν μερικά χρόνια πάρθηκαν κάποιες αποφάσεις, οι οποίες ήταν προς την κατεύθυνση της δίκαιας επίλυσης του ζητήματος.</span></span><b><span style="font-size: 14pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><span style="font-size: 9pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><br /> </span></span></b><span style="font-size: 10pt; line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL"><span style="line-height: 107%; font-family: Arial, sans-serif;" lang="EL">Πρέπει να είμαστε σε διαρκή εγρήγορση. Άλλα θέματα τα οποία μας απασχολούν είναι τα προβλήματα και τα δικαιώματα της αρμενικής μειονότητας του Τσαβάχκ στη Γεωργία, οι αρμενικές κοινότητες της Μέσης Ανατολής, που βρίσκονται σε κίνδυνο και ζητήματα των αρμενικών κοινοτήτων στην Ευρώπη, όπως η διατήρηση του πολιτισμού και της γλώσσας μέσα από την εκπαίδευση, καθώς και άλλα οργανωτικά θέματα.</span></span></p>Σεϊράν Οχανιάν: Υπουργός Άμυνας της Αρμενίας2014-11-07T01:05:00Z2014-11-07T01:05:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/615-seyran-ohanian-upourgos-amunas-tis-armeniasAdministratorit@parasites.gr<p><img src="https://armenika.gr/images/stories/seiran-ohanian.jpg" alt="" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" width="484" height="484" /></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</strong></span><br /><span style="text-decoration: underline;"><strong>Περιοδικό «Aρμενικά» Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2014. Τεύχος 82</strong></span></p>
<p align="center" style="text-align: center;"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18pt;">«Ο Αρμενικός Στρατός έχει την ικανότητα να κρατήσει ψηλά την τιμή της πατρίδας μας»</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι επιθέσεις των Αζέρων στα στρατιωτικά φυλάκια της Αρμενίας και του Αρτσάχ (Καραμπάχ) φέτος το καλοκαίρι πήραν διαστάσεις μικρής πολεμικής σύρραξης. Ποιο είναι κατά την άποψή σας το μήνυμα που θέλησε να δώσει η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία και τη διεθνή κοινότητα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να τονίσω ότι χάρη στις δικές μας παρεμβάσεις, από την πλευρά του Υπουργείου Αμύνης, η παρούσα κατάσταση στα σύνορα είναι σχετικά ήρεμη, οι επιθέσεις από την πλευρά των Αζέρων έχουν περιοριστεί και δεν έχουν καταγραφεί προσπάθειες επιχειρήσεων δολιοφθοράς και κατασκοπίας. Εμείς κάνουμε τα πάντα, ώστε οι κάτοικοι του Αρτσάχ και της Δημοκρατίας της Αρμενίας να νοιώθουν ασφάλεια και να μη δημιουργούνται επεισόδια στα σύνορα.<br />Με λύπη διαπιστώνουμε ότι ο διακαής πόθος της γειτονικής χώρας να εντείνει επιτηδευμένα τα τεκταινόμενα στα σύνορα αποσβήνεται μόνον κατόπιν επιχειρήσεων από την αρμενική πλευρά. Εφ’ όσον το Αζερμπαϊτζάν δεν αναγνωρίζει την αναποτελεσματικότητα αυτής της ύπουλης τακτικής του, πρέπει εμείς διαρκώς να προνοούμε τόσο για την προστασία μας, όσο και να αντιδρούμε, προσαρμοζόμενοι στις περιστάσεις.<br />Σε ό,τι αφορά τη δράση του Αζερμπαϊτζάν στα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου, αυτή μπορεί να ερμηνευτεί με δύο τρόπους. Πρώτον, επιθυμεί να μετατρέψει το ζήτημα του Αρτσάχ σε μείζον θέμα, κυρίως την παραμονή της συνάντησης των ηγετών των δύο χωρών, ιδίως με τη συμπροεδρία της Ομάδας του Μινσκ (OSCE Minsk Group) και να συντηρήσει το πολεμικό κλίμα, με σκοπό να ασκήσει πιέσεις στην αρμενική πλευρά στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.</p>
<p style="text-align: justify;">Δεύτερον, επωφελούμενο της προσοχής της παγκόσμιας κοινότητας στα γεγονότα της Ουκρανίας, το Αζερμπαϊτζάν επιθυμεί να δώσει λύση στην αντιπαράθεση με εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Όλοι μας διαπιστώσαμε την παταγώδη αποτυχία των επίλεκτων ειδικών δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν, που κάποιες από αυτές έχουν εκπαιδευτεί στην Τουρκία, σε όλες σχεδόν της στρατιωτικές επιχειρήσεις του Αυγούστου με δεκάδες νεκρούς και τραυματίες. Ποια είναι τα βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του τόσο αξιόπιστου και αποτελεσματικού στρατού που έχει σήμερα η Αρμενία και το Αρτσάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Αρμενικός Στρατός, ο οποίος έχει συσταθεί με τεράστιες θυσίες, νίκησε, την κρίσιμη αυτή εποχή, στο μέτωπο του Αρτσάχ και ολοκλήρωσε τη λαμπρή του αποστολή, έχοντας στο πλευρό του ειλικρινή παλλαϊκή υποστήριξη. Ο στρατός αυτός είναι η μεγαλύτερη δομή της νεολαίας της Αρμενίας και του Αρτσάχ. Τοποθετημένοι στα σημεία κλειδιά των συνόρων της Αρμενίας και του Αρτσάχ, οι στρατιώτες αυτοί, ηλικίας 18-20 χρόνων και οι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων μας, στέκουν βέβαιοι, νέοι, έξυπνοι, αυθόρμητοι και ισορροπημένοι. Διαθέτουν υψηλό φρόνημα και άρτια εκπαίδευση. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της δεινότητας των διοικητών να οργανώνουν σωστά και επάξια την εκπαίδευση των στρατιωτών και από τη μεριά των τελευταίων να μην υποχωρούν μπροστά στις δυσκολίες και να φέρουν σε πέρας το καθήκον τους, πράγμα που δηλώνει την επιθυμία αλλά και την ικανότητα να κρατήσουν ψηλά την τιμή της πατρίδας.<br />Πέραν αυτού, δεν έχουμε την πρόθεση να σπαταλήσουμε μάταια τα χρόνια αυτά της ειρήνης και συνεχώς πραγματοποιούμε βελτιωτικές αλλαγές στο αμυντικό μας σύστημα που θα έχουν ως αποτέλεσμα τη διαρκή εξάσκηση της πολεμικής ετοιμότητας των ενόπλων δυνάμεων της χώρας μας. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το Αζερμπαϊτζάν έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο οπλοστάσιο με μεγάλο όγκο και ποιότητα στρατιωτικού υλικού σύγχρονης τεχνολογίας. Ποια είναι η αντίδραση από την πλευρά μας γνωρίζοντας τις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες της χώρας μας έναντι του αντιπάλου;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, αυτό το ζήτημα τίθεται συνεχώς. Το Αζερμπαϊτζάν εξοπλίζεται με μεγάλης ποσότητας πολεμικο-τεχνικό υλικό. Ωστόσο, δε νομίζω ότι υπάρχει λόγος να ανησυχούμε. Ο αντίπαλος κατέχει άρτιο πολεμικό εξοπλισμό αλλά και εμείς το ίδιο. Αυτός περισσότερο, εμείς λιγότερο, αλλά με έξυπνο τρόπο. Δεν πρέπει να συγκρίνουμε το Αζερμπαϊτζάν με εμάς και σας διαβεβαιώνω ότι έχουμε διαφορετικό πρόγραμμα και στρατηγική.<br />Δεν μπαίνουμε σε αγώνα δρόμου με τον αντίπαλο. Σε πιθανή πολεμική αντιπαράθεση με τον εχθρό αντιτάσσουμε την ευφυή άμυνα και την επίτευξη μεγάλων στόχων με μικρές δυνάμεις. Μια άμυνα που θα περιλαμβάνει διάσπαρτες και αποκεντρωμένες ενέργειες, μέσω των οποίων θα εφαρμόσουμε την τακτική μας. Επιτρέψτε μου, προς το παρόν, να περιοριστώ σε αυτά. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με την πολεμοχαρή ρητορική που διακρίνει τον τελευταίο διάστημα τον Πρόεδρο Αλίεφ συμπεραίνουμε ότι η έναρξη ενός πολέμου ευρείας κλίμακας είναι πολύ πιθανή. Ποια συμφέροντα θα εξυπηρετούσε μια τέτοια εξέλιξη γνωρίζοντας ότι και οι δύο χώρες σήμερα είναι εξοπλισμένες με τεράστιας ισχύος και καταστροφικής δυνατότητας οπλισμό;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να αρχίσω λέγοντας ότι εμείς ασκούμε πολιτική συμμαχιών και συνεργασιών που περιορίζουν σημαντικά το ενδεχόμενο να ξεσπάσει πόλεμος. Οι διαδικασίες διευθέτησης της αντιπαράθεσης στο Αρτσάχ εξελίσσονται ανεξάρτητα από τις κινήσεις του Αζερμπαϊτζάν, από την ικανοποίηση ή την δυσαρέσκειά του, από τις δηλώσεις του και από τον πολεμικό εξοπλισμό που έχει στην κατοχή του. Σε ό,τι αφορά αυτούς που επιδιώκουν κάποιο όφελος από πιθανό πόλεμο, υπό τις παρούσες συνθήκες, θεωρώ πως η πιθανότητα άμεσου ενδιαφέροντος από ξένες δυνάμεις και διεθνείς οργανισμούς, είναι χαμηλό.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Πώς ερμηνεύετε την απόφαση της συμμάχου μας Ρωσίας να διαθέσει προς πώληση στο Αζερμπαϊτζάν στρατιωτικό εξοπλισμό μεγάλης στρατηγικής σημασίας σε μια περίοδο μάλιστα που στο Αρτσάχ και στα βόρεια σύνορα της Αρμενίας η επιθετικότητα των Αζέρων βρίσκεται στο αποκορύφωμά της μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός το 1994;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η πολιτική της Ρωσίας στη στρατιωτική συνεργασία και στους εξοπλισμούς είναι σαφώς αναβαθμισμένη με την Αρμενία σε σχέση με την αντίστοιχη επιλογή της Ρωσίας για την πώληση όπλων στο Αζερμπαϊτζάν. Επιπλέον, οι πωλήσεις αυτές πραγματοποιούνται κάτω από την κατάλληλη επίβλεψη. Σε ό,τι αφορά τον εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων της Αρμενία, δε μένουμε πίσω από τις εξελίξεις και τον εκσυγχρονισμό της περιοχής. Αν μετά από το Μάη του 1994, είμαστε ικανοί, χωρίς την παρέμβαση τρίτης δύναμης, να κρατήσουμε την ισορροπία στην περιοχή, χάρη στην ποιότητα και το μαχητικό πνεύμα των στρατευμάτων μας, αυτό σημαίνει ότι ο Αρμενικός Στρατός είναι πολύ ανταγωνιστικός, πράγμα που πρέπει όλοι να υπολογίζουν.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Γνωρίζουμε την πολύχρονη συνεργασία των δύο χωρών Ελλάδας και Αρμενίας στον τομέα της εκπαίδευσης. Υπάρχουν σχέδια για κάποια στρατιωτική συνεργασία σε άλλους τομείς μελλοντικά;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όπως γνωρίζετε, η Ελλάδα αποτελεί για μας έναν πολύ σημαντικό σύμμαχο. Ιδίως στο πεδίο της στρατηγικής, διατηρούμε συνεργασία που συνεχώς βελτιώνεται και εμβαθύνεται. Είναι γνωστό ότι, σχεδόν κάθε χρόνο, πραγματοποιούνται επισκέψεις μεταξύ των Υπουργών Αμύνης και των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών. Οι επαφές αυτές αποδεικνύουν από μόνες τους την επάρκεια και την πληρότητα της συνεργασίας που είναι βασισμένη στην αμοιβαία εκτίμηση. Στον τομέα της άμυνας, η διμερής συνεργασία μεταξύ των χωρών μας είναι πολυεπίπεδη, αρχίζοντας από τη στρατιωτική εκπαίδευση και τις σπουδές έως και τη συνεργασία στην παραγωγή στρατιωτικού υλικού.<br />Εκτός αυτού, η συνεργασία μας επεκτείνεται και στους κύκλους του ΝΑΤΟ, ειδικότερα στην αποστολή των ειρηνευτικών δυνάμεων στο Κόσσοβο, οι Αρμένιοι υπηρετούντες παλαιότερα είχαν ενταχθεί στη Ελληνική δύναμη της περιοχής. Σήμερα συνεχίζουν να καταρτίζονται στο κέντρο που βρίσκεται στα περίχωρα του Κιλκίς, το οποίο έχει πιστοποιηθεί ως εκπαιδευτικό κέντρο του ΝΑΤΟ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς αξιολογείτε την εκπαίδευση, την ικανότητα και την εξέλιξη μέσα στο στράτευμα των Αρμενίων αποφοίτων των ελληνικών Στρατιωτικών Σχολών που σήμερα αποτελούν έναν αρκετά μεγάλο αριθμό μέσα στο αρμενικό στράτευμα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οπωσδήποτε, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη φιλοξενία των Αρμενίων σπουδαστών στις Στρατιωτικές Σχολές της Ελλάδας και, ιδιαίτερα, στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ).<br />Πρέπει να τονιστεί ότι κάποτε η Ελλάδα ήταν ο πρώτος εταίρος που μας πρόσφερε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε τις γνώσεις της λεγόμενης «Δυτικής Στρατιωτικής Σχολής», και με την ευκαιρία αυτή θέλω να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για μια ακόμη φορά στην ηγεσία της φίλης χώρας. Οι Αρμένιοι απόφοιτοι των ελληνικών αυτών σχολών υπηρετούν αυτήν τη στιγμή την πατρίδα μας στον τομέα διαφύλαξης της ειρήνης, στα συνεργαζόμενα με το ΝΑΤΟ στρατιωτικά μας τμήματα, στην Ειρηνευτική Ταξιαρχία, στο Ειρηνευτικό Τάγμα Μηχανικού και στο Κινητό Νοσοκομείο Εκστρατείας, όπου η γνώση γλωσσών, όχι μόνον ελληνικών αλλά και αγγλικών, όπως και καλή γνώση των κανονισμών του ΝΑΤΟ αποτελούν αξιόλογα προσόντα. Επιπλέον, το Ειρηνευτικό Τάγμα, από το οποίο προήλθε η Ειρηνευτική Ταξιαρχία, σχηματίστηκε από την ίδια την ομάδα των σπουδασμένων στην Ελλάδα αξιωματικών μας, οι οποίοι συνεχίζουν και τώρα να κατέχουν σημαντικές θέσεις στην Ειρηνευτική Ταξιαρχία.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Θα θέλατε να στείλετε ένα μήνυμα στους Αρμενίους της Ελλάδας που με αγωνία παρακολουθούν τις εξελίξεις στα σύνορα της πατρίδας μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρούμε πολύ σημαντική την υποστήριξη της αρμενικής διασποράς, που πάντα έχει σταθεί στο πλευρό της Αρμενίας, πάντα παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στην πατρίδα και ανησυχεί για την ασφάλεια της. Επιθυμώ να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στην ελληνοαρμενική κοινότητα, για τη βοήθειά της, το απρόσκοπτο ενδιαφέρον της και τη συμπονετική στάση της απέναντι στην Αρμενία.<br />Είμαστε πεπεισμένοι ότι οι συμπατριώτες μας, που ζουν στην Ελλάδα, βαδίζουν στο πλευρό της Δημοκρατίας της Αρμενίας και με το έργο τους ενισχύουν ακόμα περισσότερο τις ήδη φιλικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Αρμενίας.</p><p><img src="https://armenika.gr/images/stories/seiran-ohanian.jpg" alt="" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" width="484" height="484" /></p>
<p style="text-align: center;"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</strong></span><br /><span style="text-decoration: underline;"><strong>Περιοδικό «Aρμενικά» Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2014. Τεύχος 82</strong></span></p>
<p align="center" style="text-align: center;"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 18pt;">«Ο Αρμενικός Στρατός έχει την ικανότητα να κρατήσει ψηλά την τιμή της πατρίδας μας»</span></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι επιθέσεις των Αζέρων στα στρατιωτικά φυλάκια της Αρμενίας και του Αρτσάχ (Καραμπάχ) φέτος το καλοκαίρι πήραν διαστάσεις μικρής πολεμικής σύρραξης. Ποιο είναι κατά την άποψή σας το μήνυμα που θέλησε να δώσει η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν στην Αρμενία και τη διεθνή κοινότητα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να τονίσω ότι χάρη στις δικές μας παρεμβάσεις, από την πλευρά του Υπουργείου Αμύνης, η παρούσα κατάσταση στα σύνορα είναι σχετικά ήρεμη, οι επιθέσεις από την πλευρά των Αζέρων έχουν περιοριστεί και δεν έχουν καταγραφεί προσπάθειες επιχειρήσεων δολιοφθοράς και κατασκοπίας. Εμείς κάνουμε τα πάντα, ώστε οι κάτοικοι του Αρτσάχ και της Δημοκρατίας της Αρμενίας να νοιώθουν ασφάλεια και να μη δημιουργούνται επεισόδια στα σύνορα.<br />Με λύπη διαπιστώνουμε ότι ο διακαής πόθος της γειτονικής χώρας να εντείνει επιτηδευμένα τα τεκταινόμενα στα σύνορα αποσβήνεται μόνον κατόπιν επιχειρήσεων από την αρμενική πλευρά. Εφ’ όσον το Αζερμπαϊτζάν δεν αναγνωρίζει την αναποτελεσματικότητα αυτής της ύπουλης τακτικής του, πρέπει εμείς διαρκώς να προνοούμε τόσο για την προστασία μας, όσο και να αντιδρούμε, προσαρμοζόμενοι στις περιστάσεις.<br />Σε ό,τι αφορά τη δράση του Αζερμπαϊτζάν στα τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου, αυτή μπορεί να ερμηνευτεί με δύο τρόπους. Πρώτον, επιθυμεί να μετατρέψει το ζήτημα του Αρτσάχ σε μείζον θέμα, κυρίως την παραμονή της συνάντησης των ηγετών των δύο χωρών, ιδίως με τη συμπροεδρία της Ομάδας του Μινσκ (OSCE Minsk Group) και να συντηρήσει το πολεμικό κλίμα, με σκοπό να ασκήσει πιέσεις στην αρμενική πλευρά στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.</p>
<p style="text-align: justify;">Δεύτερον, επωφελούμενο της προσοχής της παγκόσμιας κοινότητας στα γεγονότα της Ουκρανίας, το Αζερμπαϊτζάν επιθυμεί να δώσει λύση στην αντιπαράθεση με εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Όλοι μας διαπιστώσαμε την παταγώδη αποτυχία των επίλεκτων ειδικών δυνάμεων του Αζερμπαϊτζάν, που κάποιες από αυτές έχουν εκπαιδευτεί στην Τουρκία, σε όλες σχεδόν της στρατιωτικές επιχειρήσεις του Αυγούστου με δεκάδες νεκρούς και τραυματίες. Ποια είναι τα βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του τόσο αξιόπιστου και αποτελεσματικού στρατού που έχει σήμερα η Αρμενία και το Αρτσάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Αρμενικός Στρατός, ο οποίος έχει συσταθεί με τεράστιες θυσίες, νίκησε, την κρίσιμη αυτή εποχή, στο μέτωπο του Αρτσάχ και ολοκλήρωσε τη λαμπρή του αποστολή, έχοντας στο πλευρό του ειλικρινή παλλαϊκή υποστήριξη. Ο στρατός αυτός είναι η μεγαλύτερη δομή της νεολαίας της Αρμενίας και του Αρτσάχ. Τοποθετημένοι στα σημεία κλειδιά των συνόρων της Αρμενίας και του Αρτσάχ, οι στρατιώτες αυτοί, ηλικίας 18-20 χρόνων και οι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων μας, στέκουν βέβαιοι, νέοι, έξυπνοι, αυθόρμητοι και ισορροπημένοι. Διαθέτουν υψηλό φρόνημα και άρτια εκπαίδευση. Αυτό είναι το αποτέλεσμα της δεινότητας των διοικητών να οργανώνουν σωστά και επάξια την εκπαίδευση των στρατιωτών και από τη μεριά των τελευταίων να μην υποχωρούν μπροστά στις δυσκολίες και να φέρουν σε πέρας το καθήκον τους, πράγμα που δηλώνει την επιθυμία αλλά και την ικανότητα να κρατήσουν ψηλά την τιμή της πατρίδας.<br />Πέραν αυτού, δεν έχουμε την πρόθεση να σπαταλήσουμε μάταια τα χρόνια αυτά της ειρήνης και συνεχώς πραγματοποιούμε βελτιωτικές αλλαγές στο αμυντικό μας σύστημα που θα έχουν ως αποτέλεσμα τη διαρκή εξάσκηση της πολεμικής ετοιμότητας των ενόπλων δυνάμεων της χώρας μας. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το Αζερμπαϊτζάν έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο οπλοστάσιο με μεγάλο όγκο και ποιότητα στρατιωτικού υλικού σύγχρονης τεχνολογίας. Ποια είναι η αντίδραση από την πλευρά μας γνωρίζοντας τις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητες της χώρας μας έναντι του αντιπάλου;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, αυτό το ζήτημα τίθεται συνεχώς. Το Αζερμπαϊτζάν εξοπλίζεται με μεγάλης ποσότητας πολεμικο-τεχνικό υλικό. Ωστόσο, δε νομίζω ότι υπάρχει λόγος να ανησυχούμε. Ο αντίπαλος κατέχει άρτιο πολεμικό εξοπλισμό αλλά και εμείς το ίδιο. Αυτός περισσότερο, εμείς λιγότερο, αλλά με έξυπνο τρόπο. Δεν πρέπει να συγκρίνουμε το Αζερμπαϊτζάν με εμάς και σας διαβεβαιώνω ότι έχουμε διαφορετικό πρόγραμμα και στρατηγική.<br />Δεν μπαίνουμε σε αγώνα δρόμου με τον αντίπαλο. Σε πιθανή πολεμική αντιπαράθεση με τον εχθρό αντιτάσσουμε την ευφυή άμυνα και την επίτευξη μεγάλων στόχων με μικρές δυνάμεις. Μια άμυνα που θα περιλαμβάνει διάσπαρτες και αποκεντρωμένες ενέργειες, μέσω των οποίων θα εφαρμόσουμε την τακτική μας. Επιτρέψτε μου, προς το παρόν, να περιοριστώ σε αυτά. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με την πολεμοχαρή ρητορική που διακρίνει τον τελευταίο διάστημα τον Πρόεδρο Αλίεφ συμπεραίνουμε ότι η έναρξη ενός πολέμου ευρείας κλίμακας είναι πολύ πιθανή. Ποια συμφέροντα θα εξυπηρετούσε μια τέτοια εξέλιξη γνωρίζοντας ότι και οι δύο χώρες σήμερα είναι εξοπλισμένες με τεράστιας ισχύος και καταστροφικής δυνατότητας οπλισμό;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να αρχίσω λέγοντας ότι εμείς ασκούμε πολιτική συμμαχιών και συνεργασιών που περιορίζουν σημαντικά το ενδεχόμενο να ξεσπάσει πόλεμος. Οι διαδικασίες διευθέτησης της αντιπαράθεσης στο Αρτσάχ εξελίσσονται ανεξάρτητα από τις κινήσεις του Αζερμπαϊτζάν, από την ικανοποίηση ή την δυσαρέσκειά του, από τις δηλώσεις του και από τον πολεμικό εξοπλισμό που έχει στην κατοχή του. Σε ό,τι αφορά αυτούς που επιδιώκουν κάποιο όφελος από πιθανό πόλεμο, υπό τις παρούσες συνθήκες, θεωρώ πως η πιθανότητα άμεσου ενδιαφέροντος από ξένες δυνάμεις και διεθνείς οργανισμούς, είναι χαμηλό.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Πώς ερμηνεύετε την απόφαση της συμμάχου μας Ρωσίας να διαθέσει προς πώληση στο Αζερμπαϊτζάν στρατιωτικό εξοπλισμό μεγάλης στρατηγικής σημασίας σε μια περίοδο μάλιστα που στο Αρτσάχ και στα βόρεια σύνορα της Αρμενίας η επιθετικότητα των Αζέρων βρίσκεται στο αποκορύφωμά της μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός το 1994;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η πολιτική της Ρωσίας στη στρατιωτική συνεργασία και στους εξοπλισμούς είναι σαφώς αναβαθμισμένη με την Αρμενία σε σχέση με την αντίστοιχη επιλογή της Ρωσίας για την πώληση όπλων στο Αζερμπαϊτζάν. Επιπλέον, οι πωλήσεις αυτές πραγματοποιούνται κάτω από την κατάλληλη επίβλεψη. Σε ό,τι αφορά τον εξοπλισμό των ενόπλων δυνάμεων της Αρμενία, δε μένουμε πίσω από τις εξελίξεις και τον εκσυγχρονισμό της περιοχής. Αν μετά από το Μάη του 1994, είμαστε ικανοί, χωρίς την παρέμβαση τρίτης δύναμης, να κρατήσουμε την ισορροπία στην περιοχή, χάρη στην ποιότητα και το μαχητικό πνεύμα των στρατευμάτων μας, αυτό σημαίνει ότι ο Αρμενικός Στρατός είναι πολύ ανταγωνιστικός, πράγμα που πρέπει όλοι να υπολογίζουν.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Γνωρίζουμε την πολύχρονη συνεργασία των δύο χωρών Ελλάδας και Αρμενίας στον τομέα της εκπαίδευσης. Υπάρχουν σχέδια για κάποια στρατιωτική συνεργασία σε άλλους τομείς μελλοντικά;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όπως γνωρίζετε, η Ελλάδα αποτελεί για μας έναν πολύ σημαντικό σύμμαχο. Ιδίως στο πεδίο της στρατηγικής, διατηρούμε συνεργασία που συνεχώς βελτιώνεται και εμβαθύνεται. Είναι γνωστό ότι, σχεδόν κάθε χρόνο, πραγματοποιούνται επισκέψεις μεταξύ των Υπουργών Αμύνης και των αρχηγών των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών. Οι επαφές αυτές αποδεικνύουν από μόνες τους την επάρκεια και την πληρότητα της συνεργασίας που είναι βασισμένη στην αμοιβαία εκτίμηση. Στον τομέα της άμυνας, η διμερής συνεργασία μεταξύ των χωρών μας είναι πολυεπίπεδη, αρχίζοντας από τη στρατιωτική εκπαίδευση και τις σπουδές έως και τη συνεργασία στην παραγωγή στρατιωτικού υλικού.<br />Εκτός αυτού, η συνεργασία μας επεκτείνεται και στους κύκλους του ΝΑΤΟ, ειδικότερα στην αποστολή των ειρηνευτικών δυνάμεων στο Κόσσοβο, οι Αρμένιοι υπηρετούντες παλαιότερα είχαν ενταχθεί στη Ελληνική δύναμη της περιοχής. Σήμερα συνεχίζουν να καταρτίζονται στο κέντρο που βρίσκεται στα περίχωρα του Κιλκίς, το οποίο έχει πιστοποιηθεί ως εκπαιδευτικό κέντρο του ΝΑΤΟ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς αξιολογείτε την εκπαίδευση, την ικανότητα και την εξέλιξη μέσα στο στράτευμα των Αρμενίων αποφοίτων των ελληνικών Στρατιωτικών Σχολών που σήμερα αποτελούν έναν αρκετά μεγάλο αριθμό μέσα στο αρμενικό στράτευμα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οπωσδήποτε, δεν πρέπει να ξεχνάμε τη φιλοξενία των Αρμενίων σπουδαστών στις Στρατιωτικές Σχολές της Ελλάδας και, ιδιαίτερα, στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων (ΣΣΕ).<br />Πρέπει να τονιστεί ότι κάποτε η Ελλάδα ήταν ο πρώτος εταίρος που μας πρόσφερε τη δυνατότητα να αποκτήσουμε τις γνώσεις της λεγόμενης «Δυτικής Στρατιωτικής Σχολής», και με την ευκαιρία αυτή θέλω να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου για μια ακόμη φορά στην ηγεσία της φίλης χώρας. Οι Αρμένιοι απόφοιτοι των ελληνικών αυτών σχολών υπηρετούν αυτήν τη στιγμή την πατρίδα μας στον τομέα διαφύλαξης της ειρήνης, στα συνεργαζόμενα με το ΝΑΤΟ στρατιωτικά μας τμήματα, στην Ειρηνευτική Ταξιαρχία, στο Ειρηνευτικό Τάγμα Μηχανικού και στο Κινητό Νοσοκομείο Εκστρατείας, όπου η γνώση γλωσσών, όχι μόνον ελληνικών αλλά και αγγλικών, όπως και καλή γνώση των κανονισμών του ΝΑΤΟ αποτελούν αξιόλογα προσόντα. Επιπλέον, το Ειρηνευτικό Τάγμα, από το οποίο προήλθε η Ειρηνευτική Ταξιαρχία, σχηματίστηκε από την ίδια την ομάδα των σπουδασμένων στην Ελλάδα αξιωματικών μας, οι οποίοι συνεχίζουν και τώρα να κατέχουν σημαντικές θέσεις στην Ειρηνευτική Ταξιαρχία.</p>
<p style="text-align: justify;"><b style="font-size: 9pt;">Θα θέλατε να στείλετε ένα μήνυμα στους Αρμενίους της Ελλάδας που με αγωνία παρακολουθούν τις εξελίξεις στα σύνορα της πατρίδας μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρούμε πολύ σημαντική την υποστήριξη της αρμενικής διασποράς, που πάντα έχει σταθεί στο πλευρό της Αρμενίας, πάντα παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στην πατρίδα και ανησυχεί για την ασφάλεια της. Επιθυμώ να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στην ελληνοαρμενική κοινότητα, για τη βοήθειά της, το απρόσκοπτο ενδιαφέρον της και τη συμπονετική στάση της απέναντι στην Αρμενία.<br />Είμαστε πεπεισμένοι ότι οι συμπατριώτες μας, που ζουν στην Ελλάδα, βαδίζουν στο πλευρό της Δημοκρατίας της Αρμενίας και με το έργο τους ενισχύουν ακόμα περισσότερο τις ήδη φιλικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Αρμενίας.</p>Σαρκίς Σεροπιάν2014-11-07T01:04:50Z2014-11-07T01:04:50Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/603-sarkis-seropianAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" alt="" src="https://armenika.gr/images/stories/sarkis-seropian-2.jpg" width="482" height="482" /></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;" data-mce-mark="1"><strong>Ο στυλοβάτης της Αγκός</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 8pt;"><strong> </strong></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="text-decoration: underline;"><b>Στην Κουήν Μινασιάν</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="text-decoration: underline;"><b>Περιοδικό «Aρμενικά» Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2014. Τεύχος 82</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b> Ο Σαρκίς Σεροπιάν είναι ένας αυτοδίδακτος ερευνητής και παθιασμένος αγωνιστής. Mαζί με τον Χραντ Ντινκ, ήταν από τους συνιδρυτές της εφημερίδας Αγκός της Πόλης, στην οποία εργάζεται μέχρι σήμερα. Από τα νιάτα του οργώνει σπιθαμή προς σπιθαμή τις ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας και γνωρίζει αρκετά για την ιστορία της Μικράς Ασίας. Τις εμπειρίες του τις μοιράζεται απλόχερα με τους αναγνώστες της Αγκός, με άρθρα κυρίως στις αρμενικές της σελίδες. O πολύτιμος γραπτός του λόγος είναι εξίσου μεστός και γλυκός με τις προφορικές αφηγήσεις του, διότι γράφει και αφηγείται ορμώμενος από τα βιώματά του.<br />Στις αρχές της δεκαετίας του ’50, κατά την υποχρεωτική στρατιωτική του θητεία ο Σαρκίς Σεροπιάν υπηρέτησε στις απομακρυσμένες ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας. Έτσι από πολύ νέος βρέθηκε στην ιστορική γη των προγόνων του, ήρθε σε επαφή με τον τόπο και τους ανθρώπους της, έγινε μάρτυρας ζωντανών προφορικών αφηγήσεων, ειδικότερα με εκείνους που ζούσαν από παλιά εκεί. Συνδέθηκε μαζί τους με στενούς δεσμούς φιλίας, που διατηρεί ως σήμερα, ακόμη και με τους απογόνους τους. Άνθρωπος με κότσια,<br />ο Σαρκίς «Αγπαρίκ» είναι ένας πολύ απλός και προσιτός «τιτάνας». Έχω την τύχη τα τελευταία τρία χρόνια να συνταξιδεύω μαζί του στα οδοιπορικά που οργανώνει ο σύλλογος Αρμενίων Αρχιτεκτόνων της Πόλης - ΧάιΤζαρ, να περπατώ μαζί του στα ίχνη των χαμένων πολιτισμών και να τον ακούω να αποκαλύπτει με τις γλαφυρές αφηγήσεις του το παρελθόν τους. Οι κουβέντες του αγγίζουν κατευθείαν την καρδιά και το νου... </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 18pt;"><b>«...ναι, κάποτε ήταν των Αρμένηδων αυτά...»</b></span><span style="font-size: 8pt;"><b> <br /></b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b></b> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σαρκίς Αγπαρίκ, έχεις διηγηθεί τόσες και τόσες ιστορίες, μα δεν έχεις πει και πολλά για σένα. Θα ήθελες να μας διηγηθείς μια ιστορία 79 χρόνων, τη δική σου ιστορία;</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Γεννήθηκα το 1935 στην Πόλη. Ο πατέρας μου καταγόταν από οικογένεια που δεν έζησε εξορίες και σφαγές. Ο δικός του πατέρας είχε φύγει νεαρός από το χωριό Ζαρά της Σεβάστειας, κάπου στα τέλη του 19ου αιώνα, για να βρει τη μοίρα του στην Πόλη και είχε εγκατασταθεί στην περιοχή Παλάτι. Η μητέρα του ήταν από παλιά πολίτικη οικογένεια.<br />Η μητέρα μου ήταν από οικογένεια που έζησε τις σφαγές και στο δρόμο για την εξορία έχασε πολλούς δικούς της. Ο πατέρας της ήταν στρατιωτικός ιατρός. Λόγω της δουλειάς του ταξίδευε συνεχώς, όπου τον μετέθεταν. Έτσι, κάθε ένα από τα 4 παιδιά του είχε γεννηθεί σε διαφορετική επαρχία και είναι άγνωστο σε πια πόλη γεννήθηκε η μητέρα μου. Ο πατέρας της ήταν ένα από τα τραγικά θύματα της γενοκτονίας του 1915.<br />Ήμουν δύο χρονών όταν ο πατέρας μου αρρώστησε βαριά και πέθανε, αφήνοντας τη μητέρα μου χήρα και εμένα μοναχοπαίδι της. Μεγάλωσα με τους γονείς του πατέρα μου και τη μητέρα μου στην περιοχή Κουρτουλούς, δηλαδή τα Ταταύλα, όπου τότε ζούσαν κυρίως Ρωμιοί.<br />Παντού άκουγες Ελληνικά, θυμάμαι ακόμη αρκετές φράσεις. Πήγα στο αρμενικό δημοτικό της γειτονιάς, στο «Αρτί Γκρταράν», το οποίο δεν υπάρχει πλέον και είχα δασκάλα τη δεσποινίς Αραξή Μομτζιάν. Όταν πέθανε ο παππούς μου, ήμουν 15 ετών. Άφησα το σχολείο τότε για να δουλέψω. Με την γιαγιά και τη μητέρα μου μετακομίσαμε σε ένα μικρό δώμα στο Πέρα (Μπέιογλου). Σπίτι με δύο δωμάτια αποκτήσαμε πολύ αργότερα, μα με τα λίγα ζούσαμε ευτυχισμένα. Τότε στο Πέρα ήταν αλλιώς, εκεί σύχναζε η αφρόκρεμα της Πόλης και οι νύχτες είχαν μια ιδιαίτερή λάμψη, μη κοιτάς το χάος που έχει σήμερα. Περάσαμε και εποχές με πολλές αγωνίες και διωγμούς. Θυμάμαι το ’43, την εποχή του Βαρλίκ Βερκισί, του φόρου κληρονομιάς, όλοι οι μειονοτικοί ενήλικοι άντρες έλειπαν στην εξορία. Αυτός ήταν και ο λόγος που έντεκα χρονών έγινα νονός, να προσεύχομαι «havatk - huis - ser» (πίστη-ελπίδα-αγάπη) για το νεογέννητο βαφτιστήρι μου. Μετά τα Σεπτεμβριανά μετακομίσαμε στο Μπακιρκιούγ. Μας βόλευε κιόλας περισσότερο, επειδή η γυναίκα μου, η Μανισάκ ήταν δασκάλα στο σχολείο Νταντιάν, πολύ κοντά μας. Στο μεταξύ είχα γίνει καλός ψυκτικός δουλεύοντας από πιτσιρίκι κοντά σε έμπειρους μάστορες, είχα ανοίξει δικό μου μαγαζί και το είχα πάρει πια απόφαση ότι θα μείνω στην Τουρκία. Ναι, προτού πάω φαντάρος είχα προσπαθήσει να φύγω στην τότε Σοβιετική Αρμενία, όπου ζούσε ο αδερφός της μητέρας μου, αλλά η αίτησή μου απορρίφθηκε. Τότε είπα, εδώ θα μείνω. Ο γάμος, τα παιδιά και η δουλειά πήγαιναν παράλληλα με τα της κοινότητας.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς ξεκίνησε η κοινοτική σου δραστηριότητα; Τι σε ώθησε στην ενεργό δράση με τα κοινά;</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Όταν πήγα φαντάρος, με έκαναν ασυρματιστή. Με έστειλαν στις ανατολικές επαρχίες, κάτι που κατά βάθος το ήθελα: Σεμπάστια, Κόνια, Ερζρούμ, Άγκυρα, Ερζιντζάν... Τότε δεν γνώριζα και πολλά, όμως κάποια τοπωνύμια στους τοπικούς χάρτες, όπως το Πρκνίκ, το Τσερμούκ, το Γκαμούρτς, το Ισχάν και το Ντερίκ, μου τράβηξαν την προσοχή. Στις μικρές άδειες που μας έδιναν ζητούσα από τους ντόπιους να με πάνε σε αυτά τα χωριά και όταν έφτανα εκεί, οι υποψίες μου επαληθεύονταν. Στα νεκροταφεία τα ονόματα των νεκρών ήταν χαραγμένα στα Αρμενικά. Οι βρύσες που είχαν στερέψει είχαν αρμενικές επιγραφές. Τα κτήρια είχαν ιδιότυπη αρχιτεκτονική. Πρόλαβα και είδα όρθιες μέσα στο μοναχικό τους μεγαλείο τις εκκλησιές μας, εκείνες που λίγο αργότερα, μέσα στη δεκαετία του ’50, με απόφαση του στρατού τις γκρέμισαν με κανονιές. Οι ντόπιοι, δίχως να υποψιαστούν την καταγωγή μου -ήμουν βλέπεις με τη στολή- μου ανοίγονταν: «...ναι, κάποτε ήταν των Αρμένηδων αυτά...» και μου ανέφεραν λεπτομέρειες. Όταν επέστρεφα άνοιγα τα παλιά βιβλία, έψαχνα το παρελθόν των περιοχών που είχα δει, ρωτούσα τους γηραιότερους για οποιοδήποτε στοιχείο ή μαρτυρία. Έτσι έγινε η αρχή και έμαθα πολλά χάρη στη θητεία μου. Συνέχισα κι αφότου παντρεύτηκα, να ταξιδεύω στα Ανατολικά με τη σύζυγό μου και ένα άλλο ζευγάρι, αργότερα και με τα παιδιά μας. Είδαμε απίστευτα μέρη και γνωρίσαμε απίθανους ανθρώπους, συνδεθήκαμε μαζί τους. Ήταν ξεχασμένοι Αρμένιοι, εξαθλιωμένοι, ζούσαν υπό τραγίκες συνθήκες.<br />Τότε ήταν που ιδρύθηκε η Επιτροπή Προσφύγων «Καγταγκανάτς Αντσναχούμπ» με την ευχή μάλιστα του Πατριάρχη Σνορχ. Άρχισα να συμμετέχω και εγώ. Φυγαδεύαμε κρυφά αυτές τις οικογένειες από τα Ανατολικά προς την Κωνσταντινούπολη. Είχαμε αναλάβει την μέριμνά τους. Πού θα φιλοξενηθούν, πώς θα τραφούν μέχρι να τακτοποιηθούν, πού θα βρουν δουλειά και πώς θα μορφωθούν τα παιδιά τους. Μπορεί να περνούσαν μήνες ή και χρόνια γι’ αυτή την υπόθεση. Για παράδειγμα, από το Σινοπιγέ του Μαρντίν, κοντά στα σύνορα με τη Συρία, μεταφέραμε τους Αρμένιους κατοίκους του χωριού κρυφά στην Πόλη. Ήταν πραγματικά μια επιχείρηση διάσωσης. Ο Χραντ, νεαρός ιδεαλιστής τότε, έμενε μαζί τους για να τους φροντίζει: «Δώστε μου ένα κρεβάτι σε μια γωνιά, να έχω να κοιμάμαι μόνο», είχε πει.<br />Στο μεταξύ η δουλειά στο μαγαζί είχε στρώσει και όποτε είχα ελεύθερο χρόνο αρθρογραφούσα στον υπάρχοντα αρμενικό τύπο της Πόλης, ορμώμενος κυρίως από τα οδοιπορικά μου. Τότε ξανάσμιξαν οι δρόμοι μας με τον Χραντ. Αυτή τη φορά, η ιδέα του ήταν να ιδρύσουμε μια νέα δίγλωσση εφημερίδα. Συμφωνήσαμε αμέσως και προχωρήσαμε με μεγάλο ενθουσιασμό. Η απήχηση της Αγκός έφτασε πολύ πέρα από τα στενά κοινοτικά μας πλαίσια, έγινε πλατφόρμα έκφρασης ιδεών και αγκαλιάστηκε θερμά από τον προοδευτικό κόσμο αυτής της χώρας. Δυστυχώς έγινε και στόχος «σκοτεινών» δυνάμεων. Από την πρώτη ιδρυτική εκείνη ομάδα μόνον εγώ έχω μείνει πια στην εφημερίδα μας. Ένας-ένας έχουν φύγει όλοι. «Είσαι και μικρότερός μου, εσύ θα μείνεις τελευταίος», του είχα πει κάποια φορά αστειευόμενος. Λίγο αργότερα διαψεύστηκα πικρά. Ο Χραντ κειτόταν δολοφονημένος μπροστά στο πεζοδρόμιό μας. Κόπηκε πρόωρα, πολύ πρόωρα το νήμα της ζωής του...<br />Όλη αυτή η εμπειρία, τα ταξίδια στα βάθη της Ανατολής, οι επαφές μου με τους ανθρώπους της, με έκαναν γνωστό, με αποτέλεσμα πολλοί να μου ζητούν να τους ξεναγώ στα οδοιπορικά τους. Κάποιοι μάλιστα μου προτείνουν να το κάνω επί πληρωμή. Φυσικά δέχομαι με χαρά να συνταξιδεύω και να μοιράζομαι όσα ξέρω, αρνούμαι όμως την πληρωμή. Αυτό είναι μεράκι, δεν θα το έκανα ποτέ για λεφτά. Καθηγητές πανεπιστημίων, λαογράφοι, ιστορικοί, κοινωνιολόγοι, ακόμη και αρχιτέκτονες μου ζητούν να τους συνοδεύω στις έρευνές τους, τους βοηθώ όσο μπορώ, άσχετα αν είναι Τούρκοι, Κούρδοι ή Αρμένιοι. Μερικοί έχουν γράψει συγγράμματα, τόμους ολόκληρους βασισμένοι σε όλα αυτά. Επίσης, συμμετέχω μετά χαράς στα «οδοιπορικά στα ίχνη των πολιτισμών» όπως τα λέμε, που οργανώνει εδώ και έξι χρόνια ο σύλλογος αρμενίων αρχιτεκτόνων ΧάιΤζαρ. Βλέπεις λοιπόν, η εφημερίδα μας είναι ένας φάρος για εκείνους που ψάχνουν τις θαμμένες αλήθειες αυτής της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b></b> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ζεις στην Κωνσταντινούπολη, μα η καρδιά κι ο νους σου είναι στην Ανατολή. Πώς το εξηγείς;</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Ας την λένε όπως νομίζουν, Τουρκία, Βυζάντιο, Περσία, Δυτική ή Ιστορική Αρμενία, για μένα αυτή είναι η πατρίδα μου. Όταν πατάω τη γη του Βαν νιώθω δυνατότερος, στη Σεβάστεια είμαι ευτυχισμένος, με μια χούφτα νερό από τον Ευφράτη νιώθω ανακούφιση. Κι ας σε συνθλίβουν οι κάθετες ακτίνες του ήλιου, η ζέστη και ο καυτός αέρας. Και ας σε κοιτούν καμιά φορά εχθρικά και με αντιπάθεια οι σύγχρονοί της κάτοικοι. Ίσως ακούγεται ρομαντικό, μα το να περπατώ ξυπόλυτος πάνω στις παλιές πέτρες ή στις όχθες των αρχαίων ποταμών, με φέρνει πιο κοντά στους προγόνους μου. Είμαι ένας ονειροπόλος, που εκεί στις όχθες της λίμνης Βαν, φαντάζομαι τον Κατς Βαρτάν με τους άντρες του να κατηφορίζουν στις πεδιάδες. Ή στέκομαι σε ένα αρχαίο μονοπάτι μέσα στο δάσος και ξέρω πως από εκεί πέρασε ο Αρντασές.</p>
<p style="text-align: justify;">Ήταν η εσωτερική μου ανάγκη λοιπόν, που εκεί στις όχθες του Ευφράτη, στον δρόμο από το Χαρπέρτ προς Μους, γονάτισα κάτω από μια γέφυρα και ήπια τα λασπωμένα και θολά νερά του. «Μην το πίνεις, θα αρρωστήσεις, είναι βρώμικο», μου φώναζαν. Ήταν, αλλά πώς να το κάνουμε, είχα πάρει όρκο να πιω μια χούφτα στο πρώτο αντάμωμα με το ποτάμι. Πού να τους εξηγώ, πως από εκείνη τη γέφυρα είχε πέσει η θεία μου, για να σωθεί από τη βία και την κακοποίηση. Η μητέρα μου τεσσάρων χρονών και τα αδελφάκια της, είχαν φωνάξει: «Κοίτα τι όμορφα κολυμπάει η θεία»... Με αυτή την εντύπωση είχαν περάσει τη γέφυρα, στο δρόμο για την εξορία. Με αυτή την εντύπωση έμειναν μέχρι πολύ αργότερα, όταν συνειδητοποίησαν τι πραγματικά είχε συμβεί το 1915. Ευφράτης, Τίγρης, Μουνζούρ, Αχουριάν, από όλα τα ποτάμια ήπια. Σε όλα άφησε θύματα ο λαός μου. Όσο για τις σχέσεις που δημιούργησα σε αυτούς τους τόπους; Μη με παρεξηγείς, μα σαν τους παλιούς ναυτικούς, που είχαν αγαπημένες σε κάθε λιμάνι, μόνο έτσι μπορώ να παρομοιάσω αυτό που νιώθω σε κάθε τόπο που επιστρέφω. Οι φίλοι μου θα είναι εκεί και όπως είδες οι εγκάρδιοι δεσμοί μας περνούν από γενιά σε γενιά...<br />Μα τα γεγονότα έτρεχαν. Επισκεπτόμουν ένα μέρος και την επόμενη φορά έβλεπα βομβαρδισμένους τους ναούς. Ήθελα να ρωτήσω κάτι ακόμη έναν γέροντα και την επόμενη φορά στεκόμουν μπροστά στο μνήμα του. Καθόμουν στη σκιά ενός δέντρου σε μια όχθη και στην επόμενη επίσκεψή μου το μέρος είχε χαθεί στα νερά του φράγματος. Τα πολιτικά γεγονότα, οι δικτατορίες και οι κυβερνήσεις συντάραζαν συθέμελα τη χώρα αυτή. Ενεργοποιήθηκα εδιαφέρθηκα, δεν ήθελα να θαφτούν όλα στη λήθη. Γεννήθηκα 20 μόλις χρόνια μετά τη γενοκτονία. Οι ενήλικες που με περιέβαλαν, συγγενείς, γείτονες, φίλοι, ήταν άνθρωποι που είχαν ζήσει τα γεγονότα. Ο πόνος της απώλειας της πατρίδας και των αγαπημένων από την μια, ο καθημερινός κάματος για τον επιούσιο από τη άλλη. Έτσι έζησαν. Αντί για Σταχτοπούτες και Κοκκινοσκουφίτσες οι δικοί μας μάς διηγούνταν τα βιώματά τους, αλλά τα έλεγαν λες και ήταν παραμύθια. Τα ονόματα των χωριών και των πόλεων, των ποταμών και των βουνών εκείνων των παραμυθιών ήταν αυτά που είδα αργότερα, κατά τη στρατιωτική μου θητεία. Ακόμη και τα σπίτια που κάποια τα βρήκα πολύ αργότερα, ήταν ακριβώς όπως μου τα είχαν περιγράψει στις διηγήσεις τους. Και τα πρόσωπα ήταν πραγματικά, οι δικοί μας άνθρωποι. Αυτοί που αν ζούσαν, θα ήταν ο παππούς μου οι θείοι και θείες μου. Ζω 79 χρόνια σ’ αυτή τη χώρα, έχω ακούσει εκατοντάδες μαρτυρίες θυμάτων και θυτών, έχω διαβάσει χιλιάδες άλλων. Όλοι τους έλεγαν την αλήθεια. Το ξέρω καλά, διότι διασταύρωσα όλα τα στοιχεία. Και ρωτώ τους αρνητές της γενοκτονίας: Είναι δυνατόν να είδαν όλοι το ίδιο όνειρο, τον ίδιο εφιάλτη; Εδώ και στη διασπορά, ως τις τέσσερις άκρες της γης; Ένα όνειρο που ξεκινούσε όμορφα, γεμάτο αστεία, γλέντια, γάμους, πανηγύρια και τραγούδια, πολλά τραγούδια που με νανούριζαν τις νύχτες του χειμώνα. Μα όλα αυτά έγιναν πριν τον εφιάλτη: τον αποκεφαλισμό του πατέρα, το σφάξιμο της πεθεράς, τον βιασμό της αδερφής, το πνίξιμο της θείας. Και εγώ επιμένω να διηγούμαι αυτές τις ιστορίες. Διότι είναι τα βιώματά μου, είναι οι αλήθειες μου.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μετά από όλα αυτά: «Τι δουλειά είχες να μείνεις στην Τουρκία, στην χώρα του εχθρού;», θα το έχεις ακούσει κι αυτό, φαντάζομαι. Πώς άντεξες, Σαρκίς αγπαρίκ; Ή μήπως τελικά είσαι ένας τιτάνας φρουρός και φύλακας του πολιτισμού μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b></b> </p>
<p style="text-align: justify;"><b></b></p>
<p style="text-align: justify;">Όταν το 1915 οι μισοί δολοφονήθηκαν και οι άλλοι μισοί εξαναγκάστηκαν σε εξορία, εμείς οι λίγοι που μείναμε εδώ, όσοι δεν φύγαμε στους μετέπειτα διωγμούς και δεν αδιαφορήσαμε για τα κοινά, δώσαμε και δίνουμε αγώνα, για να κρατήσουμε ότι μπορεί να σωθεί. Τώρα φαντάζει εύκολο, αλλά τότε ήταν τρομερά δυσμενείς οι συνθήκες. Και εγώ θέλησα να φύγω, στο είπα νωρίτερα. Θα πήγαινα στον θείο μου τον Μπαγντασάρ Αβεντισιάν στην Αρμενία. Τελικά συναντηθήκαμε πολύ αργότερα. Αυτά που μου είχε διηγηθεί η μητέρα μου για τη γενοκτονία, αυτολεξεί μου τα διηγήθηκε και ο θείος μου. Ο «ουστά Μπαγντίκ», όπως τον ήξεραν όλοι, είχε έρθει από τα 16 του μόνος στην Πόλη, να βρει τη μοίρα του. Το 1922 είχε φύγει με ένα ελληνικό πλοίο για τη Θεσσαλονίκη, όπου έζησε 26 χρόνια. Έπειτα, το 1947 εγκαταστάθηκε στο Κατζικορτζαράν του Ερεβάν, όπου είχαν έρθει χιλιάδες Αρμένιοι της διασποράς, επί το πλείστον από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Το 1965, όταν για πρώτη φορά θα τελούταν με επισημότητα η 50η επέτειος της γενοκτονίας, γνωρίζεις ότι το μεγάλο μνημείο του Τζιτζερναγκαπέρτ δεν ήταν έτοιμο. Δεν το πρόλαβαν. Πρόλαβε όμως ο θείος μου μαζί με τους κατοίκους του Κατζικορτζαράν να φτιάξουν μια βρύση στην είσοδο της συνοικίας τους, με επιγραφή αφιερωμένη στα θύματα του 1915. Έχει και αυτό την ιστορία του και αξίζει μια παρένθεση. Στη Σοβιετική Ένωση τότε, χρειάζονταν ειδική άδεια από τα Κεντρικά και κάθε σχέδιο που τους πήγαιναν, απορριπτόταν. Όταν με μια επιτροπή κατοίκων πήγαν και ρώτησαν πιο είναι το πρόβλημα, τους αποκριθήκαν, πως η επιγραφή πάνω στη βρύση ήταν εμπόδιο στις σχέσεις της χώρας με τη γείτονα Τουρκία. Παρουσίασαν ευθύς ένα νέο σχέδιο, δίχως επιγραφή και φυσικά πήραν αμέσως την έγκριση. Η βρύση ετοιμάστηκε και στις 23 Απρίλη του 1965 τη νύχτα έφεραν κρυφά τους μαστόρους και τελευταία στιγμή έφτιαξαν και την επιγραφή. Την επομένη, στα εγκαίνια, μπροστά στους επισήμους και τις κάμερες, μαζί με τη βρύση αποκαλύφθηκε και η επιγραφή. Ήταν αργά πλέον για να το πάρουν πίσω. Στο βιβλίο ντοκουμέντων του Αρίς Ναλτζί για το 1965 υπάρχει η φωτογραφία αυτής της βρύσης. Είναι το πρώτο μνημείο στην Αρμενία. Και μάλιστα φτιάχτηκε με τα έξοδα των ίδιων των κατοίκων, γρόσι-γρόσι μάζεψαν το ποσό. Πώς μπορούν κάποιοι να πιστεύουν ότι θα κουκουλωθεί μια συμφορά τέτοιας έκτασης; Πώς;<br />Εκείνοι οι οποίοι δεν είδαν τον λαό τους να ξεριζώνεται, δεν τα καταλαβαίνουν αυτά τα λόγια, τα παρεξηγούν. Στους υπολοίπους απαντώ να μην ανησυχούν, το Αραράτ είναι στη θέση του, χιονοσκεπές κι αγέρωχο. Τόσες επιδρομές, τόσοι πόλεμοι, τόσοι δυνάστες, πέρασαν κι έφυγαν. Και ναι, εγώ μένω στην Τουρκία. Να έφευγα; Να μεγάλωνα τα παιδιά μου κάπου στη διασπορά; Στη Γαλλία, την Ελλάδα, ή την Αμερική; Ποιος ο λόγος; Όχι. Εδώ γεννήθηκα, εδώ είναι η πατρίδα μου. Όπως είχε πει κι ο Χραντ: «...ναι, την αγαπάμε αυτή τη γη, αλλά δεν την αγαπάμε για να την πάρουμε μαζί μας, την αγαπάμε για να μας σκεπάσει το χώμα της, όταν κοιμηθούμε για πάντα...». Εγώ δεν βιάζομαι να κατέβω στον Άδη. Είμαι εδώ και ναι, σεργιανίζω ξυπόλυτος στα αρχαία μονοπάτια, πίνω νερό από τις πηγές μας, χορεύω στα δικά μας βήματα και τραγουδώ με τη μητρική μας λαλιά γύρω από τις βρύσες μας. Εγώ μένω εδώ και έχω και επιμονή, έχω γινάτι!</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" alt="" src="https://armenika.gr/images/stories/sarkis-seropian-2.jpg" width="482" height="482" /></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 14pt;" data-mce-mark="1"><strong>Ο στυλοβάτης της Αγκός</strong></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 8pt;"><strong> </strong></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="text-decoration: underline;"><b>Στην Κουήν Μινασιάν</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="text-decoration: underline;"><b>Περιοδικό «Aρμενικά» Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2014. Τεύχος 82</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b> Ο Σαρκίς Σεροπιάν είναι ένας αυτοδίδακτος ερευνητής και παθιασμένος αγωνιστής. Mαζί με τον Χραντ Ντινκ, ήταν από τους συνιδρυτές της εφημερίδας Αγκός της Πόλης, στην οποία εργάζεται μέχρι σήμερα. Από τα νιάτα του οργώνει σπιθαμή προς σπιθαμή τις ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας και γνωρίζει αρκετά για την ιστορία της Μικράς Ασίας. Τις εμπειρίες του τις μοιράζεται απλόχερα με τους αναγνώστες της Αγκός, με άρθρα κυρίως στις αρμενικές της σελίδες. O πολύτιμος γραπτός του λόγος είναι εξίσου μεστός και γλυκός με τις προφορικές αφηγήσεις του, διότι γράφει και αφηγείται ορμώμενος από τα βιώματά του.<br />Στις αρχές της δεκαετίας του ’50, κατά την υποχρεωτική στρατιωτική του θητεία ο Σαρκίς Σεροπιάν υπηρέτησε στις απομακρυσμένες ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας. Έτσι από πολύ νέος βρέθηκε στην ιστορική γη των προγόνων του, ήρθε σε επαφή με τον τόπο και τους ανθρώπους της, έγινε μάρτυρας ζωντανών προφορικών αφηγήσεων, ειδικότερα με εκείνους που ζούσαν από παλιά εκεί. Συνδέθηκε μαζί τους με στενούς δεσμούς φιλίας, που διατηρεί ως σήμερα, ακόμη και με τους απογόνους τους. Άνθρωπος με κότσια,<br />ο Σαρκίς «Αγπαρίκ» είναι ένας πολύ απλός και προσιτός «τιτάνας». Έχω την τύχη τα τελευταία τρία χρόνια να συνταξιδεύω μαζί του στα οδοιπορικά που οργανώνει ο σύλλογος Αρμενίων Αρχιτεκτόνων της Πόλης - ΧάιΤζαρ, να περπατώ μαζί του στα ίχνη των χαμένων πολιτισμών και να τον ακούω να αποκαλύπτει με τις γλαφυρές αφηγήσεις του το παρελθόν τους. Οι κουβέντες του αγγίζουν κατευθείαν την καρδιά και το νου... </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 18pt;"><b>«...ναι, κάποτε ήταν των Αρμένηδων αυτά...»</b></span><span style="font-size: 8pt;"><b> <br /></b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b></b> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σαρκίς Αγπαρίκ, έχεις διηγηθεί τόσες και τόσες ιστορίες, μα δεν έχεις πει και πολλά για σένα. Θα ήθελες να μας διηγηθείς μια ιστορία 79 χρόνων, τη δική σου ιστορία;</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Γεννήθηκα το 1935 στην Πόλη. Ο πατέρας μου καταγόταν από οικογένεια που δεν έζησε εξορίες και σφαγές. Ο δικός του πατέρας είχε φύγει νεαρός από το χωριό Ζαρά της Σεβάστειας, κάπου στα τέλη του 19ου αιώνα, για να βρει τη μοίρα του στην Πόλη και είχε εγκατασταθεί στην περιοχή Παλάτι. Η μητέρα του ήταν από παλιά πολίτικη οικογένεια.<br />Η μητέρα μου ήταν από οικογένεια που έζησε τις σφαγές και στο δρόμο για την εξορία έχασε πολλούς δικούς της. Ο πατέρας της ήταν στρατιωτικός ιατρός. Λόγω της δουλειάς του ταξίδευε συνεχώς, όπου τον μετέθεταν. Έτσι, κάθε ένα από τα 4 παιδιά του είχε γεννηθεί σε διαφορετική επαρχία και είναι άγνωστο σε πια πόλη γεννήθηκε η μητέρα μου. Ο πατέρας της ήταν ένα από τα τραγικά θύματα της γενοκτονίας του 1915.<br />Ήμουν δύο χρονών όταν ο πατέρας μου αρρώστησε βαριά και πέθανε, αφήνοντας τη μητέρα μου χήρα και εμένα μοναχοπαίδι της. Μεγάλωσα με τους γονείς του πατέρα μου και τη μητέρα μου στην περιοχή Κουρτουλούς, δηλαδή τα Ταταύλα, όπου τότε ζούσαν κυρίως Ρωμιοί.<br />Παντού άκουγες Ελληνικά, θυμάμαι ακόμη αρκετές φράσεις. Πήγα στο αρμενικό δημοτικό της γειτονιάς, στο «Αρτί Γκρταράν», το οποίο δεν υπάρχει πλέον και είχα δασκάλα τη δεσποινίς Αραξή Μομτζιάν. Όταν πέθανε ο παππούς μου, ήμουν 15 ετών. Άφησα το σχολείο τότε για να δουλέψω. Με την γιαγιά και τη μητέρα μου μετακομίσαμε σε ένα μικρό δώμα στο Πέρα (Μπέιογλου). Σπίτι με δύο δωμάτια αποκτήσαμε πολύ αργότερα, μα με τα λίγα ζούσαμε ευτυχισμένα. Τότε στο Πέρα ήταν αλλιώς, εκεί σύχναζε η αφρόκρεμα της Πόλης και οι νύχτες είχαν μια ιδιαίτερή λάμψη, μη κοιτάς το χάος που έχει σήμερα. Περάσαμε και εποχές με πολλές αγωνίες και διωγμούς. Θυμάμαι το ’43, την εποχή του Βαρλίκ Βερκισί, του φόρου κληρονομιάς, όλοι οι μειονοτικοί ενήλικοι άντρες έλειπαν στην εξορία. Αυτός ήταν και ο λόγος που έντεκα χρονών έγινα νονός, να προσεύχομαι «havatk - huis - ser» (πίστη-ελπίδα-αγάπη) για το νεογέννητο βαφτιστήρι μου. Μετά τα Σεπτεμβριανά μετακομίσαμε στο Μπακιρκιούγ. Μας βόλευε κιόλας περισσότερο, επειδή η γυναίκα μου, η Μανισάκ ήταν δασκάλα στο σχολείο Νταντιάν, πολύ κοντά μας. Στο μεταξύ είχα γίνει καλός ψυκτικός δουλεύοντας από πιτσιρίκι κοντά σε έμπειρους μάστορες, είχα ανοίξει δικό μου μαγαζί και το είχα πάρει πια απόφαση ότι θα μείνω στην Τουρκία. Ναι, προτού πάω φαντάρος είχα προσπαθήσει να φύγω στην τότε Σοβιετική Αρμενία, όπου ζούσε ο αδερφός της μητέρας μου, αλλά η αίτησή μου απορρίφθηκε. Τότε είπα, εδώ θα μείνω. Ο γάμος, τα παιδιά και η δουλειά πήγαιναν παράλληλα με τα της κοινότητας.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς ξεκίνησε η κοινοτική σου δραστηριότητα; Τι σε ώθησε στην ενεργό δράση με τα κοινά;</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Όταν πήγα φαντάρος, με έκαναν ασυρματιστή. Με έστειλαν στις ανατολικές επαρχίες, κάτι που κατά βάθος το ήθελα: Σεμπάστια, Κόνια, Ερζρούμ, Άγκυρα, Ερζιντζάν... Τότε δεν γνώριζα και πολλά, όμως κάποια τοπωνύμια στους τοπικούς χάρτες, όπως το Πρκνίκ, το Τσερμούκ, το Γκαμούρτς, το Ισχάν και το Ντερίκ, μου τράβηξαν την προσοχή. Στις μικρές άδειες που μας έδιναν ζητούσα από τους ντόπιους να με πάνε σε αυτά τα χωριά και όταν έφτανα εκεί, οι υποψίες μου επαληθεύονταν. Στα νεκροταφεία τα ονόματα των νεκρών ήταν χαραγμένα στα Αρμενικά. Οι βρύσες που είχαν στερέψει είχαν αρμενικές επιγραφές. Τα κτήρια είχαν ιδιότυπη αρχιτεκτονική. Πρόλαβα και είδα όρθιες μέσα στο μοναχικό τους μεγαλείο τις εκκλησιές μας, εκείνες που λίγο αργότερα, μέσα στη δεκαετία του ’50, με απόφαση του στρατού τις γκρέμισαν με κανονιές. Οι ντόπιοι, δίχως να υποψιαστούν την καταγωγή μου -ήμουν βλέπεις με τη στολή- μου ανοίγονταν: «...ναι, κάποτε ήταν των Αρμένηδων αυτά...» και μου ανέφεραν λεπτομέρειες. Όταν επέστρεφα άνοιγα τα παλιά βιβλία, έψαχνα το παρελθόν των περιοχών που είχα δει, ρωτούσα τους γηραιότερους για οποιοδήποτε στοιχείο ή μαρτυρία. Έτσι έγινε η αρχή και έμαθα πολλά χάρη στη θητεία μου. Συνέχισα κι αφότου παντρεύτηκα, να ταξιδεύω στα Ανατολικά με τη σύζυγό μου και ένα άλλο ζευγάρι, αργότερα και με τα παιδιά μας. Είδαμε απίστευτα μέρη και γνωρίσαμε απίθανους ανθρώπους, συνδεθήκαμε μαζί τους. Ήταν ξεχασμένοι Αρμένιοι, εξαθλιωμένοι, ζούσαν υπό τραγίκες συνθήκες.<br />Τότε ήταν που ιδρύθηκε η Επιτροπή Προσφύγων «Καγταγκανάτς Αντσναχούμπ» με την ευχή μάλιστα του Πατριάρχη Σνορχ. Άρχισα να συμμετέχω και εγώ. Φυγαδεύαμε κρυφά αυτές τις οικογένειες από τα Ανατολικά προς την Κωνσταντινούπολη. Είχαμε αναλάβει την μέριμνά τους. Πού θα φιλοξενηθούν, πώς θα τραφούν μέχρι να τακτοποιηθούν, πού θα βρουν δουλειά και πώς θα μορφωθούν τα παιδιά τους. Μπορεί να περνούσαν μήνες ή και χρόνια γι’ αυτή την υπόθεση. Για παράδειγμα, από το Σινοπιγέ του Μαρντίν, κοντά στα σύνορα με τη Συρία, μεταφέραμε τους Αρμένιους κατοίκους του χωριού κρυφά στην Πόλη. Ήταν πραγματικά μια επιχείρηση διάσωσης. Ο Χραντ, νεαρός ιδεαλιστής τότε, έμενε μαζί τους για να τους φροντίζει: «Δώστε μου ένα κρεβάτι σε μια γωνιά, να έχω να κοιμάμαι μόνο», είχε πει.<br />Στο μεταξύ η δουλειά στο μαγαζί είχε στρώσει και όποτε είχα ελεύθερο χρόνο αρθρογραφούσα στον υπάρχοντα αρμενικό τύπο της Πόλης, ορμώμενος κυρίως από τα οδοιπορικά μου. Τότε ξανάσμιξαν οι δρόμοι μας με τον Χραντ. Αυτή τη φορά, η ιδέα του ήταν να ιδρύσουμε μια νέα δίγλωσση εφημερίδα. Συμφωνήσαμε αμέσως και προχωρήσαμε με μεγάλο ενθουσιασμό. Η απήχηση της Αγκός έφτασε πολύ πέρα από τα στενά κοινοτικά μας πλαίσια, έγινε πλατφόρμα έκφρασης ιδεών και αγκαλιάστηκε θερμά από τον προοδευτικό κόσμο αυτής της χώρας. Δυστυχώς έγινε και στόχος «σκοτεινών» δυνάμεων. Από την πρώτη ιδρυτική εκείνη ομάδα μόνον εγώ έχω μείνει πια στην εφημερίδα μας. Ένας-ένας έχουν φύγει όλοι. «Είσαι και μικρότερός μου, εσύ θα μείνεις τελευταίος», του είχα πει κάποια φορά αστειευόμενος. Λίγο αργότερα διαψεύστηκα πικρά. Ο Χραντ κειτόταν δολοφονημένος μπροστά στο πεζοδρόμιό μας. Κόπηκε πρόωρα, πολύ πρόωρα το νήμα της ζωής του...<br />Όλη αυτή η εμπειρία, τα ταξίδια στα βάθη της Ανατολής, οι επαφές μου με τους ανθρώπους της, με έκαναν γνωστό, με αποτέλεσμα πολλοί να μου ζητούν να τους ξεναγώ στα οδοιπορικά τους. Κάποιοι μάλιστα μου προτείνουν να το κάνω επί πληρωμή. Φυσικά δέχομαι με χαρά να συνταξιδεύω και να μοιράζομαι όσα ξέρω, αρνούμαι όμως την πληρωμή. Αυτό είναι μεράκι, δεν θα το έκανα ποτέ για λεφτά. Καθηγητές πανεπιστημίων, λαογράφοι, ιστορικοί, κοινωνιολόγοι, ακόμη και αρχιτέκτονες μου ζητούν να τους συνοδεύω στις έρευνές τους, τους βοηθώ όσο μπορώ, άσχετα αν είναι Τούρκοι, Κούρδοι ή Αρμένιοι. Μερικοί έχουν γράψει συγγράμματα, τόμους ολόκληρους βασισμένοι σε όλα αυτά. Επίσης, συμμετέχω μετά χαράς στα «οδοιπορικά στα ίχνη των πολιτισμών» όπως τα λέμε, που οργανώνει εδώ και έξι χρόνια ο σύλλογος αρμενίων αρχιτεκτόνων ΧάιΤζαρ. Βλέπεις λοιπόν, η εφημερίδα μας είναι ένας φάρος για εκείνους που ψάχνουν τις θαμμένες αλήθειες αυτής της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b></b> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ζεις στην Κωνσταντινούπολη, μα η καρδιά κι ο νους σου είναι στην Ανατολή. Πώς το εξηγείς;</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Ας την λένε όπως νομίζουν, Τουρκία, Βυζάντιο, Περσία, Δυτική ή Ιστορική Αρμενία, για μένα αυτή είναι η πατρίδα μου. Όταν πατάω τη γη του Βαν νιώθω δυνατότερος, στη Σεβάστεια είμαι ευτυχισμένος, με μια χούφτα νερό από τον Ευφράτη νιώθω ανακούφιση. Κι ας σε συνθλίβουν οι κάθετες ακτίνες του ήλιου, η ζέστη και ο καυτός αέρας. Και ας σε κοιτούν καμιά φορά εχθρικά και με αντιπάθεια οι σύγχρονοί της κάτοικοι. Ίσως ακούγεται ρομαντικό, μα το να περπατώ ξυπόλυτος πάνω στις παλιές πέτρες ή στις όχθες των αρχαίων ποταμών, με φέρνει πιο κοντά στους προγόνους μου. Είμαι ένας ονειροπόλος, που εκεί στις όχθες της λίμνης Βαν, φαντάζομαι τον Κατς Βαρτάν με τους άντρες του να κατηφορίζουν στις πεδιάδες. Ή στέκομαι σε ένα αρχαίο μονοπάτι μέσα στο δάσος και ξέρω πως από εκεί πέρασε ο Αρντασές.</p>
<p style="text-align: justify;">Ήταν η εσωτερική μου ανάγκη λοιπόν, που εκεί στις όχθες του Ευφράτη, στον δρόμο από το Χαρπέρτ προς Μους, γονάτισα κάτω από μια γέφυρα και ήπια τα λασπωμένα και θολά νερά του. «Μην το πίνεις, θα αρρωστήσεις, είναι βρώμικο», μου φώναζαν. Ήταν, αλλά πώς να το κάνουμε, είχα πάρει όρκο να πιω μια χούφτα στο πρώτο αντάμωμα με το ποτάμι. Πού να τους εξηγώ, πως από εκείνη τη γέφυρα είχε πέσει η θεία μου, για να σωθεί από τη βία και την κακοποίηση. Η μητέρα μου τεσσάρων χρονών και τα αδελφάκια της, είχαν φωνάξει: «Κοίτα τι όμορφα κολυμπάει η θεία»... Με αυτή την εντύπωση είχαν περάσει τη γέφυρα, στο δρόμο για την εξορία. Με αυτή την εντύπωση έμειναν μέχρι πολύ αργότερα, όταν συνειδητοποίησαν τι πραγματικά είχε συμβεί το 1915. Ευφράτης, Τίγρης, Μουνζούρ, Αχουριάν, από όλα τα ποτάμια ήπια. Σε όλα άφησε θύματα ο λαός μου. Όσο για τις σχέσεις που δημιούργησα σε αυτούς τους τόπους; Μη με παρεξηγείς, μα σαν τους παλιούς ναυτικούς, που είχαν αγαπημένες σε κάθε λιμάνι, μόνο έτσι μπορώ να παρομοιάσω αυτό που νιώθω σε κάθε τόπο που επιστρέφω. Οι φίλοι μου θα είναι εκεί και όπως είδες οι εγκάρδιοι δεσμοί μας περνούν από γενιά σε γενιά...<br />Μα τα γεγονότα έτρεχαν. Επισκεπτόμουν ένα μέρος και την επόμενη φορά έβλεπα βομβαρδισμένους τους ναούς. Ήθελα να ρωτήσω κάτι ακόμη έναν γέροντα και την επόμενη φορά στεκόμουν μπροστά στο μνήμα του. Καθόμουν στη σκιά ενός δέντρου σε μια όχθη και στην επόμενη επίσκεψή μου το μέρος είχε χαθεί στα νερά του φράγματος. Τα πολιτικά γεγονότα, οι δικτατορίες και οι κυβερνήσεις συντάραζαν συθέμελα τη χώρα αυτή. Ενεργοποιήθηκα εδιαφέρθηκα, δεν ήθελα να θαφτούν όλα στη λήθη. Γεννήθηκα 20 μόλις χρόνια μετά τη γενοκτονία. Οι ενήλικες που με περιέβαλαν, συγγενείς, γείτονες, φίλοι, ήταν άνθρωποι που είχαν ζήσει τα γεγονότα. Ο πόνος της απώλειας της πατρίδας και των αγαπημένων από την μια, ο καθημερινός κάματος για τον επιούσιο από τη άλλη. Έτσι έζησαν. Αντί για Σταχτοπούτες και Κοκκινοσκουφίτσες οι δικοί μας μάς διηγούνταν τα βιώματά τους, αλλά τα έλεγαν λες και ήταν παραμύθια. Τα ονόματα των χωριών και των πόλεων, των ποταμών και των βουνών εκείνων των παραμυθιών ήταν αυτά που είδα αργότερα, κατά τη στρατιωτική μου θητεία. Ακόμη και τα σπίτια που κάποια τα βρήκα πολύ αργότερα, ήταν ακριβώς όπως μου τα είχαν περιγράψει στις διηγήσεις τους. Και τα πρόσωπα ήταν πραγματικά, οι δικοί μας άνθρωποι. Αυτοί που αν ζούσαν, θα ήταν ο παππούς μου οι θείοι και θείες μου. Ζω 79 χρόνια σ’ αυτή τη χώρα, έχω ακούσει εκατοντάδες μαρτυρίες θυμάτων και θυτών, έχω διαβάσει χιλιάδες άλλων. Όλοι τους έλεγαν την αλήθεια. Το ξέρω καλά, διότι διασταύρωσα όλα τα στοιχεία. Και ρωτώ τους αρνητές της γενοκτονίας: Είναι δυνατόν να είδαν όλοι το ίδιο όνειρο, τον ίδιο εφιάλτη; Εδώ και στη διασπορά, ως τις τέσσερις άκρες της γης; Ένα όνειρο που ξεκινούσε όμορφα, γεμάτο αστεία, γλέντια, γάμους, πανηγύρια και τραγούδια, πολλά τραγούδια που με νανούριζαν τις νύχτες του χειμώνα. Μα όλα αυτά έγιναν πριν τον εφιάλτη: τον αποκεφαλισμό του πατέρα, το σφάξιμο της πεθεράς, τον βιασμό της αδερφής, το πνίξιμο της θείας. Και εγώ επιμένω να διηγούμαι αυτές τις ιστορίες. Διότι είναι τα βιώματά μου, είναι οι αλήθειες μου.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μετά από όλα αυτά: «Τι δουλειά είχες να μείνεις στην Τουρκία, στην χώρα του εχθρού;», θα το έχεις ακούσει κι αυτό, φαντάζομαι. Πώς άντεξες, Σαρκίς αγπαρίκ; Ή μήπως τελικά είσαι ένας τιτάνας φρουρός και φύλακας του πολιτισμού μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b></b> </p>
<p style="text-align: justify;"><b></b></p>
<p style="text-align: justify;">Όταν το 1915 οι μισοί δολοφονήθηκαν και οι άλλοι μισοί εξαναγκάστηκαν σε εξορία, εμείς οι λίγοι που μείναμε εδώ, όσοι δεν φύγαμε στους μετέπειτα διωγμούς και δεν αδιαφορήσαμε για τα κοινά, δώσαμε και δίνουμε αγώνα, για να κρατήσουμε ότι μπορεί να σωθεί. Τώρα φαντάζει εύκολο, αλλά τότε ήταν τρομερά δυσμενείς οι συνθήκες. Και εγώ θέλησα να φύγω, στο είπα νωρίτερα. Θα πήγαινα στον θείο μου τον Μπαγντασάρ Αβεντισιάν στην Αρμενία. Τελικά συναντηθήκαμε πολύ αργότερα. Αυτά που μου είχε διηγηθεί η μητέρα μου για τη γενοκτονία, αυτολεξεί μου τα διηγήθηκε και ο θείος μου. Ο «ουστά Μπαγντίκ», όπως τον ήξεραν όλοι, είχε έρθει από τα 16 του μόνος στην Πόλη, να βρει τη μοίρα του. Το 1922 είχε φύγει με ένα ελληνικό πλοίο για τη Θεσσαλονίκη, όπου έζησε 26 χρόνια. Έπειτα, το 1947 εγκαταστάθηκε στο Κατζικορτζαράν του Ερεβάν, όπου είχαν έρθει χιλιάδες Αρμένιοι της διασποράς, επί το πλείστον από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια. Το 1965, όταν για πρώτη φορά θα τελούταν με επισημότητα η 50η επέτειος της γενοκτονίας, γνωρίζεις ότι το μεγάλο μνημείο του Τζιτζερναγκαπέρτ δεν ήταν έτοιμο. Δεν το πρόλαβαν. Πρόλαβε όμως ο θείος μου μαζί με τους κατοίκους του Κατζικορτζαράν να φτιάξουν μια βρύση στην είσοδο της συνοικίας τους, με επιγραφή αφιερωμένη στα θύματα του 1915. Έχει και αυτό την ιστορία του και αξίζει μια παρένθεση. Στη Σοβιετική Ένωση τότε, χρειάζονταν ειδική άδεια από τα Κεντρικά και κάθε σχέδιο που τους πήγαιναν, απορριπτόταν. Όταν με μια επιτροπή κατοίκων πήγαν και ρώτησαν πιο είναι το πρόβλημα, τους αποκριθήκαν, πως η επιγραφή πάνω στη βρύση ήταν εμπόδιο στις σχέσεις της χώρας με τη γείτονα Τουρκία. Παρουσίασαν ευθύς ένα νέο σχέδιο, δίχως επιγραφή και φυσικά πήραν αμέσως την έγκριση. Η βρύση ετοιμάστηκε και στις 23 Απρίλη του 1965 τη νύχτα έφεραν κρυφά τους μαστόρους και τελευταία στιγμή έφτιαξαν και την επιγραφή. Την επομένη, στα εγκαίνια, μπροστά στους επισήμους και τις κάμερες, μαζί με τη βρύση αποκαλύφθηκε και η επιγραφή. Ήταν αργά πλέον για να το πάρουν πίσω. Στο βιβλίο ντοκουμέντων του Αρίς Ναλτζί για το 1965 υπάρχει η φωτογραφία αυτής της βρύσης. Είναι το πρώτο μνημείο στην Αρμενία. Και μάλιστα φτιάχτηκε με τα έξοδα των ίδιων των κατοίκων, γρόσι-γρόσι μάζεψαν το ποσό. Πώς μπορούν κάποιοι να πιστεύουν ότι θα κουκουλωθεί μια συμφορά τέτοιας έκτασης; Πώς;<br />Εκείνοι οι οποίοι δεν είδαν τον λαό τους να ξεριζώνεται, δεν τα καταλαβαίνουν αυτά τα λόγια, τα παρεξηγούν. Στους υπολοίπους απαντώ να μην ανησυχούν, το Αραράτ είναι στη θέση του, χιονοσκεπές κι αγέρωχο. Τόσες επιδρομές, τόσοι πόλεμοι, τόσοι δυνάστες, πέρασαν κι έφυγαν. Και ναι, εγώ μένω στην Τουρκία. Να έφευγα; Να μεγάλωνα τα παιδιά μου κάπου στη διασπορά; Στη Γαλλία, την Ελλάδα, ή την Αμερική; Ποιος ο λόγος; Όχι. Εδώ γεννήθηκα, εδώ είναι η πατρίδα μου. Όπως είχε πει κι ο Χραντ: «...ναι, την αγαπάμε αυτή τη γη, αλλά δεν την αγαπάμε για να την πάρουμε μαζί μας, την αγαπάμε για να μας σκεπάσει το χώμα της, όταν κοιμηθούμε για πάντα...». Εγώ δεν βιάζομαι να κατέβω στον Άδη. Είμαι εδώ και ναι, σεργιανίζω ξυπόλυτος στα αρχαία μονοπάτια, πίνω νερό από τις πηγές μας, χορεύω στα δικά μας βήματα και τραγουδώ με τη μητρική μας λαλιά γύρω από τις βρύσες μας. Εγώ μένω εδώ και έχω και επιμονή, έχω γινάτι!</p>Βαρτάν Βοσκανιάν2014-08-31T23:49:43Z2014-08-31T23:49:43Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/600-vartan-voskanianAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/vartan-voskanian.jpg" alt="" height="430" width="430" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">«Aρμενικά» Απρίλιος - Ιούνιος 2014. Τεύχος 81</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"> </p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Ο αρμενικός λαός έχει κάνει όλες</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>τις υποχωρήσεις απέναντι στην Τουρκία</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>και το Αζερμπαϊτζάν, δεν έχουμε</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>άλλα περιθώρια”</b></span></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b>Ο Βαρτάν Βοσκανιάν (PhD) γεννήθηκε στο Ερεβάν στις 9 Ιανουαρίου του 1972. Σπούδασε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν στο Τμήμα Ανατολικών Σπουδών με ειδικότητα στην Ιρανολογία. Συνέχισε τις σπουδές του στη Ρωσική Ακαδημία Επιστημών της Αγίας Πετρούπολης και έκανε το διδακτορικό του στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Έχει εργαστεί ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Ανατολικών Μελετών για την Εθνική Ακαδημία Επιστημών της Αρμενίας και υπήρξε Λέκτορας στο Τμήμα Ανατολικών Σπουδών του Κρατικού Πανεπιστημίου του Ερεβάν στο οποίο εργάζεται μέχρι και σήμερα ως Επίκουρος Καθηγητής. Έχει δημοσιεύσει πάνω από 40 επιστημονικά άρθρα και μελέτες. Είναι ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου Ανατολικών και Καυκασιανών Μελετών στο Ερεβάν και συμμετέχει σε πολλές επιστημονικές επιτροπές. Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας «Αραμάζτ» (Αρμενική Εφημερίδα Ανατολικών Μελετών) και αρθρογραφεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Ομιλεί την Αγγλική, την Ρωσική, την Περσική, την Κουρδική, την Αζερική και τη Γερμανική γλώσσα.</b><b><span></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><span></span>Κύριε Βοσκανιάν μπορείτε να μας δώσετε τη σύνθεση και τη γεωγραφική κατανομή των μειονοτήτων που υπάρχουν στο Αζερμπαϊτζάν;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν είναι ένα τεχνητό κράτος που περιλαμβάνει διάφορες εθνότητες. Στην περιοχή υπάρχουν αυτόχθονες λαοί που κατοικούν στα εδάφη αυτά εδώ και πολλούς αιώνες. Θα σας τους αναφέρω με την αριθμητική τους δύναμη. Στο Βορρά κατοικούν οι λαοί που ομιλούν καυκάσιες γλώσσες. Καταρχάς είναι οι Λέζγιοι, ακολουθούν οι Άβαροι, κατόπιν μια ένωση μικρών εθνοτήτων που τους ονομάζουμε «λαοί του Σαχτάγ» (Shahdagh) -το όνομα τους προέρχεται από το βουνό που κατοικούν- και τέλος οι Ούτι (Udi) ο λαός στο Βορρά, που έχει ασπαστεί τον χριστιανισμό από την εποχή που στην περιοχή κυριαρχούσαν οι Αγβάνοι (Αλβανοί του Καυκάσου). Στους Ούτι αναφέρεται ο Ηρόδοτος, ο Στράβων, ο Πτολεμαίος και ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος. Συμμετείχαν στο πλευρό των Περσών στη μάχη του Μαραθώνα. Όσο και αν σας φαίνεται περίεργο, μέχρι την ένωση της περιοχής με τη Ρωσική αυτοκρατορία ήταν θρησκευτικά προσκείμενοι στην Αρμενική Αποστολική Εκκλησία. Και μέχρι σήμερα ένα κομμάτι του λαού αυτού, ειδικότερα αυτοί που κατοικούν στο χωριό Νιζ (Nizh/Nij) έχουν αρμενικά ονόματα και επώνυμα.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Αλλά τελευταία, ειδικότερα μετά τον πόλεμο του Αρτσάχ, με την αντιαρμενική υστερία που έχει δημιουργηθεί στο Αζερμπαϊτζάν, πολλοί Ούτι άλλαξαν τα ονόματά τους για να διασφαλιστούν από τυχόν προβλήματα. Δυστυχώς η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν εκμεταλλεύεται την ύπαρξη αυτού του λαού, στην πολιτική της προπαγάνδα εναντίον της Αρμενίας.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Μια ακόμη ομάδα που παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον είναι οι Αϊρούμ που δύσκολα πλέον διακρίνονται μέσα στον πληθυσμό αλλά πολλές φορές αυτοπροσδιορίζονται ως ξεχωριστός λαός. Είναι προφανές ότι γενεολογικά ταυτίζονται με τους «Χαι-Χορώμ» (Αρμενο-Ρωμιοί).<br />Είναι οι Αρμένιοι που ασπάστηκαν την 4η Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας και αργότερα εξισλαμίστηκαν βίαια. Αυτή την επιστημονική άποψη υποστήριξαν στο παρελθόν και Αζέροι εθνολόγοι όπως ο Α. Αλεκμπέροβ το 1928. Mαρτυριές αναφέρουν ότι έως τα τέλη του 16ου αιώνα στα χωριά των Αϊρούμ υπήρχαν ερειπωμένες εκκλησίες με αρμενικές επιγραφές. <span style="font-family: 'Sylfaen','serif';">Σ</span>το σημερινό Αζερμπαϊτζάν κατοικούν και μη αυτόχθονες λαοί όπως Εβραίοι, Ρώσοι, Ρώσοι-Μολοκανοί, Κούρδοι, Πολωνοί, Τσιγγάνοι-Καρατσί.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι λαοί αυτοί ή ένα μέρος αυτών έχουν επίγνωση αυτής της ιστορικής πορείας τους; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να γνωρίζουμε ότι στο Αζερμπαϊτζάν υπάρχει κρίση ιστορικής ταυτότητας στους πληθυσμούς που ανήκουν στις μειονότητες, ενώ το καθεστώς εκμεταλλευόμενο το γεγονός αυτό, προπαγανδίζει ιστορικές ανακρίβειες που πολλές φορές αγγίζουν τα όρια της γελοιότητας.<br />Στο παρελθόν, ως επίσημη κρατική θέση, το Αζερμπαϊτζάν διακήρυσσε ότι ο λαός της χώρας, οι Αζέροι, είναι απόγονοι και κληρονόμοι του πολιτισμού των Μήδων.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Σήμερα έχει αλλάξει η επίσημη άποψη και ισχυρίζεται ότι είναι οι φυσικοί κληρονόμοι των Αλβανών του Καυκάσου. Φυσικά αυτό είναι ένα τεράστιο ψέμα, αφού το 11ο και 12ο αιώνα τα τουρκόφωνα μουσουλμανικά φύλα που εισέβαλλαν στο Αγβάνκ ήρθαν σε σύγκρουση με τους αυτόχθονες λαούς, οι οποίοι κατά κύριο λόγο ήταν χριστιανοί.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Είναι σαν να ισχυριζόμαστε ότι οι Τούρκοι είναι κληρονόμοι του ελληνικού πολιτισμού, επειδή σήμερα η περιοχή είναι γεμάτη από αρχαία ελληνικά μνημεία.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Κατά τη διάρκεια της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και μέχρι πρότινος, στο Αζερμπαϊτζάν ήταν εντελώς άγνωστη η ιστορική ύπαρξη του κράτους του Αγβάνκ που τελευταία είναι στην επικαιρότητα και χρησιμοποιείται στα πλαίσια της αντι-αρμενικής προπαγάνδας.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Τα αρμενικά χριστιανικά και πολιτιστικά μνημεία που δεν έχουν καταστρέψει μέχρι σήμερα οι Αζέροι, όπως τα χιλιάδες μεσαιωνικά χατσκάρ του Τσουγά ισοπεδώθηκαν πρόσφατα, τα βαφτίζουν χριστιανικά μνημεία του Αγβάνκ για να εξαλείψουν κάθε ιστορική αναφορά στους Αρμένιους. Παράλληλα, όσες εκκλησίες έχουν διασωθεί παραχωρούνται στους χριστιανούς Ούτι, λέγοντας ότι το κράτος είναι υπερασπιστής του χριστιανικού πολιτισμού στη χώρα. Ενώ σύμφωνα με πληροφορίες στο Ναχιτσεβάν έχει καταστραφεί οτιδήποτε ήταν αρμενικό.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι πληθυσμό έχουν αυτές οι μειονότητες;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι απογραφές στο Αζερμπαϊτζάν, αναλόγως τη χρονική στιγμή που διεξήχθησαν, καθώς και τις πολιτικές σκοπιμότητες της εποχής, παρουσιάζουν διακυμάνσεις. Σύμφωνα λοιπόν με αυτές και κάποιες άλλες πηγές οι Λέζγιοι ανέρχονται σε 500.000-700.000. Ακόμη οι Λεζγιογενείς εθνικές ομάδες των Τσαχούρ, Ρουτούλ, Ταμπασαράν, Αγούλ, Αρτσί, και οι Ούτι. Οι Ούτι είναι οι μόνοι χριστιανοί και αριθμούν 7000-8000. Οι Άβαροι είναι 300.000-400.000 και οι λαοί Σαχτάγ 25.000-30.000 (είναι οι εθνικές ομάδες των Κριζ, Τζεκ, Χαπούτ, Χιναλούγ, Αλίκ, Μπουντούχ). Σε εσωτερική απογραφή του πληθυσμού το 1999 ήταν 14.900 ενώ το 2009 σε επίσημη απογραφή καταγράφηκαν 9.900, άλλη μια απόδειξη της πάγιας πολιτικής του Αζερμπαϊτζάν να διαστρεβλώνει σκοπίμως τους αριθμούς. Επίσης κοντά στα σύνορα με τη Γεωργία, στην περιοχή Καχ, κατοικούν οι Ινγκιλόοι οι οποίοι είναι εξισλαμισμένοι Γεωργιανοί που όμως διατηρούν τη γλώσσα τους και υπολογίζονται στις 20.000.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Στο κεντρικό τμήμα και το Νότο της χώρας υπάρχουν δύο πολυπληθείς αυτόχθονες ιρανικές μειονότητες. Η μία είναι οι μουσουλμάνοι Τατ ή αλλιώς Πέρσες του Καυκάσου, με πληθυσμό που κυμαίνεται από 500.000 έως 800.000 άτομα. Η ιστορία αυτού του λαού παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, αφού για περισσότερο από μια χιλιετία είχαν δικό τους βασίλειο, με τις δυναστείες τους και έναν αξιόλογο πολιτισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι στη δημιουργία του τεχνητού κράτους που ονομάζεται «Αζερμπαϊτζάν», τον 18ο αιώνα, παραδόξως συνέβαλαν σημαντικές προσωπικότητες από αυτή τη μειονότητα, που είχαν περισσότερη εμπειρία σε θέματα οργάνωσης και δομών, με πρωτοπόρο τον περσικής καταγωγής Μαμέτ Εμίν Ρασουλζάντε που διετέλεσε και πρόεδρος της βουλής το 1918-20.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Η δεύτερη μειονότητα περσικής καταγωγής είναι ο λαός των Ταλίς (Talysh) ο οποίος σύμφωνα με ελληνικές και αρμενικές πηγές κατάγενται από τους Κατίσιους (Katish-q) ή Καδούσιoυς. Πρώτη φορά τους συναντάμε ιστορικά στο βασίλειο της Μηδείας, πρόκειται δηλαδή για έναν πανάρχαιο λαό που αριθμεί περίπου 1.000.000 άτομα. Στους Καδούσιoυς αναφέρεται ο Στράβων, ο Ξενοφών στο έργο του «Κύρου Παιδεία», ο Πτολεμαίος, ο Πλίνιος Πρεσβύτερος στη «Φυσική Ιστορία» και τον 6ο αιώνα ο Στέφανος Βυζάντιος στο έργο του «Εθνικά». Στο βασιλιά των Καδουσίων με το όνομα Αρταγέρσης αναφέρεται ο Πλούταρχος. <b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Οι Ταλίς έχουν σαφώς τις περισσότερες εθνικές, και πολιτικές διεκδικήσεις και στόχους, ενώ είναι οι πιο δραστήριοι και διεκδικητικοί απέναντι στο Αζερμπαϊτζάν.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Έχουν την εμπειρία δύο αποτυχημένων προσπαθειών να επανιδρύσουν τη χώρα τους. Την πρώτη φορά το 1918-1920, κατά τη διάλυση της τσαρικής Ρωσίας και τη δεύτερη το 1993, όταν ανακήρυξαν τη Δημοκρατία του Ταλίς Μουγάν (Talysh Mughan Republic) με απώτερο σκοπό την απόσχιση από το Αζερμπαϊτζάν. Φυσικά το κίνημα αυτό κατεστάλη από τις δυνάμεις ασφαλείας και το στρατό. Την ίδια περίοδο, ενώ εμείς καταφέραμε να απελευθερώσουμε το Αρτσάχ, με τη στήριξη της διασποράς και της Αρμενίας, δυστυχώς, ο λαός αυτός απέτυχε, κατά την προσωπική μου άποψη λόγω έλλειψης οποιασδήποτε ανάλογης εξωτερικής βοήθειας. Ούτε καν οι ίδιοι οι Ιρανοί στήριξαν αυτή την προσπάθεια. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιες είναι οι σχέσεις της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν μ’ αυτές τις μειονότητες; Υπάρχει πλαίσιο συνεργασίας και στήριξης του πολιτισμού και της γλώσσας των λαών αυτών;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Μπορούμε να συνοψίσουμε την πολιτική του Αζερμπαϊτζάν με δύο λέξεις, «έθνος-κράτος», για να κατανοήσουμε τον τρόπο που συμπεριφέρεται. Οι εκπρόσωποι της τουρκόφωνης πλειοψηφίας του πληθυσμού της χώρας καταδυναστεύουν και καταπιέζουν τις μειονότητες σε όλους τους τομείς, στη γλώσσα, στον πολιτισμό ακόμη και σε θέματα κοινωνικής στήριξης και καθημερινής διαβίωσης.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Στο Αζερμπαϊτζάν σήμερα οι λέξεις Λέζγιος, Ταλίς και Αρμένιος είναι υποτιμητικοί χαρακτηρισμοί ως και ύβρεις. Οι μειονότητες μη τουρκικής καταγωγής αποτελούν σήμερα το 30% έως 40% από τα 9.000.000 πληθυσμού που ισχυρίζεται η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν ότι υπάρχει.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η πολιτική του Αζερμπαϊτζάν ως προς τις μειονότητες είναι παρόμοια με αυτή της Τουρκίας κατά τις προηγούμενες δεκαετίες;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι Κούρδοι σήμερα στην Τουρκία απολαμβάνουν κάποια δικαιώματα ως προς τη χρήση της γλώσσας και τη διατήρηση του πολιτισμού τους, ενώ κάτι τέτοιο δεν υφίσταται στο Αζερμπαϊτζάν για κανένα λαό. Για παράδειγμα, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία της μοναδικής εφημερίδας των Ταλίς «Η φωνή του Ταλίς» (“Tolishi Sado”), που εκδιδόταν στο Μπακού της οποίας ο εκδότης συνελήφθη με την επίσημη κατηγορία της κατασκοπίας υπέρ του Ιράν και δολοφονήθηκε στη φυλακή. Ο δεύτερος εκδότης που ανέλαβε την εφημερίδα βρίσκεται σήμερα και αυτός στη φυλακή. Οι πραγματικοί λόγοι που αναφέρθηκαν στο δικαστήριο, ήταν η χρήση της γλώσσας των Ταλίς στην εφημερίδα και άρθρα για τα δικαιώματα του λαού αυτού. Ουσιαστικά έχει απαγορευθεί η εκμάθηση και η χρήση σε βιβλία και εφημερίδες της μητρικής γλώσσας των Ταλίς. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι Λέζγιοι, οι οποίοι έχουν και αρμενικές ρίζες, έχουν γνώση της καταγωγής τους αυτής; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι όλοι οι λαοί που κατοικούσαν στην περιοχή της Αλβανίας του Καυκάσου, επηρεάστηκαν από τον αρμενικό πολιτισμό και τη θρησκεία, ενώ η ιστορία τους διαμορφώθηκε παράλληλα και σε αλληλεπίδραση με την ιστορία της Αρμενίας, ξεκινώντας από την ελληνιστική περίοδο.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Αν θυμάστε από την ιστορία, κατά τους αρμενο-περσικούς πολέμους, ο αρμενικός στρατός είχε την πολύτιμη βοήθεια των λαών της Αλβανίας του Καυκάσου. Σε πολλές περιπτώσεις μέρος αυτών των λαών «αρμενοποιήθηκε», σε θέματα γλώσσας, πολιτισμού και παραδόσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι Αρμένιοι καθορίσαμε την πολιτιστική ταυτότητα αυτής της περιοχής;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η διάδοση του χριστιανισμού στην Αλβανία του Καυκάσου οφείλεται στους Αρμένιους.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ο Γρηγόριος, ο οποίος διέδωσε τον χριστιανισμό στο Αγβάνκ, ήταν ο εγγονός του Αγίου Γρηγορίου του Φωτιστή της Μεγάλης Αρμενίας.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ο Αγ. Μεσρόπ Μαστότς ο οποίος επινόησε το αρμενικό αλφάβητο το 405 μ.Χ., επινόησε και το αλφάβητο των Αγβανών. Δηλαδή, πάντα είχαμε μια πολιτιστική αποστολή προς όλους αυτούς τους λαούς, μια επιρροή που διαρκεί έως και σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα ποιες είναι οι σχέσεις μας με αυτούς τους λαούς;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι Αρμένιοι σήμερα δεν θα πρέπει να σταματήσουν τη συμπαράσταση και την αρωγή προς τους καταπιεσμένους αυτούς λαούς, παρά το ότι δεν κατοικούν κοντά στα σύνορα με την Αρμενία. Στη χώρα μας, με τα θέματα αυτά ασχολούνται επιστήμονες, μελετητές, ιστορικοί, αλλά και άνθρωποι απλοί, οι οποίοι προσεγγίζουν το ζήτημα αυτό περισσότερο συναισθηματικά. Πιστεύω ότι με προσεκτικό σχεδιασμό της πολιτικής μας και ορθή μεθοδολογία, μπορούμε να βοηθήσουμε έως ένα βαθμό τους λαούς αυτούς, ακόμα και στην εκπλήρωση κάποιων εθνικών τους στόχων. Ένα σημαντικό βήμα από μέρους μας ήταν η ίδρυση του ραδιοφωνικού σταθμού «Η φωνή του Ταλιστάν» (Tolishstoni Sado-Voice of Talyshtan) το οποίο εκπέμπει από το Σουσί. Πρέπει να σας πω ότι το τελευταίο διάστημα οι εκδηλώσεις συμπάθειας των Ταλίς προς εμάς έχουν αυξηθεί θεαματικά. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω, ότι μέσα στο Αζερμπαϊτζάν ζουν πάρα πολλοί σύμμαχοι της Αρμενίας. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το τελευταίο διάστημα το Αζερμπαϊτζάν δαπανά αμύθητα ποσά για να επηρεάσει την κοινή γνώμη, σχετικά με τη «γενοκτονία» που διέπραξαν οι Αρμένιοι κατά των Αζέρων, για τη φιλοχριστιανική του πολιτική -την οποία την είδαμε πολύ έντονα στην Ελλάδα και γενικότερα υπάρχει μια τάση ανατροπής της αλήθειας επί πληρωμή. Όλες αυτές οι ενέργειες επιτυγχάνουν το στόχο τους;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Σε μια χώρα, η οποία έχει καταστρέψει ολοκληρωτικά τον πολιτισμό στην επικράτειά της, δεν θα πρέπει να δίνεται το δικαίωμα να χρησιμοποιεί το όνομα του πολιτισμού, της ιστορίας και της θρησκείας για την πολιτική της προπαγάνδα. Μια χώρα η οποία ισχυρίζεται ότι ο λαός της κατάγεται από χριστιανικούς λαούς, ενώ συγχρόνως καταστρέφει συστηματικά όλα τα χριστιανικά μνημεία που διαφεύγουν της προβολής και της προσοχής.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Εδώ έχουμε και ένα παράδοξο, η πρώτη κυρία της χώρας είναι πρέσβειρα της Ουνέσκο και προσφέρει τεράστια ποσά σε διάφορα μουσεία του κόσμου, ενώ εκδίδει πολυτελή βιβλία με κείμενα κατά παραγγελία από πανεπιστημιακούς, που τους πληρώνει αδρά για να παραχαράξουν την ιστορία.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ευτυχώς για μας, όλα αυτά τα τεράστια ποσά που διατίθενται για προπαγανδιστικούς λόγους, έχουν ελάχιστη ανταποδοτικότητα για τα συμφέροντα του Αζερμπαϊτζάν. Κι αυτό διότι, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, ειδικότερα στις αναπτυγμένες χώρες της Δύσης, κάτι το οποίο είναι βασισμένο αποκλειστικά στο ψέμα, στη διαστρέβλωση των γεγονότων και της ιστορίας. Με λίγα λόγια η πολιτική του «χαβιαριού» έχει αποτύχει.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι η πολιτική του Αζερμπαϊτζάν έχει πολλές ομοιότητες με την πολιτική της Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ναι, με τη διαφορά ότι η σημερινή πολιτική του Αζερμπαϊτζάν είναι ίδια με την πολιτική της Τουρκίας τη δεκαετία του ’50. Τουλάχιστον στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων υψηλού μορφωτικού επιπέδου, που έχει αντιληφθεί και αντιδρά στη διαστρέβλωση της ιστορίας. Κάτι το οποίο δεν συμβαίνει στο Αζερμπαϊτζάν. Θα σας δώσω ένα τρανταχτό παράδειγμα που θα σας εντυπωσιάσει.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ο ισχυρισμός ότι τα τουρκικά φύλα ήταν στην περιοχή από την εποχή του Ξενοφώντα, μόνο γέλιο μπορεί να προκαλέσει σε οποιονδήποτε γνωρίζει έστω και ελάχιστα την ιστορία.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Στο θέμα του Αρτσάχ ο χρόνος κυλάει υπέρ ή εναντίον των αρμενικών συμφερόντων; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Η διαιώνιση του προβλήματος του Αρτσάχ μπορεί να λειτουργήσει είτε θετικά, είτε αρνητικά. Και αυτό εξαρτάται από εμάς, δηλαδή πώς αξιοποιούμε τον χρόνο και ποιες ενέργειες κάνουμε. Θα πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση και να μην ξεχνάμε ότι η τελική λύση που έχουμε στο μυαλό μας όλοι οι Αρμένιοι, είναι η επανένωση με την Πατρίδα.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Το Αρτσάχ θα πρέπει να είναι ο 11ος νομός της Αρμενίας. Μέχρι τότε πρέπει να αξιοποιήσουμε θετικά τον χρόνο. Η επανεγκατάσταση του πληθυσμού στις απελευθερωμένες ακριτικές περιοχές, είναι μια σημαντική δουλειά που έχουμε να κάνουμε.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Τα προγράμματα ενίσχυσης του Αρτσάχ όσον αφορά στις υποδομές και την οικονομία θα πρέπει να γίνονται με έναν κεντρικό σχεδιασμό, για να έχουν τη μέγιστη απόδοση και όχι αποσπασματικά και με προσωπικές πρωτοβουλίες, όπως σε πολλές περιπτώσεις συμβαίνει σήμερα.<br />Ο αρμενικός λαός έχει κάνει όλες τις υποχωρήσεις απέναντι στην Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν και η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε άλλα περιθώρια, ενώ μια διαφορετική πολιτική θα σημάνει την υπονόμευση της φυσικής μας ύπαρξης.</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/vartan-voskanian.jpg" alt="" height="430" width="430" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">«Aρμενικά» Απρίλιος - Ιούνιος 2014. Τεύχος 81</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"> </p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Ο αρμενικός λαός έχει κάνει όλες</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>τις υποχωρήσεις απέναντι στην Τουρκία</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>και το Αζερμπαϊτζάν, δεν έχουμε</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>άλλα περιθώρια”</b></span></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b>Ο Βαρτάν Βοσκανιάν (PhD) γεννήθηκε στο Ερεβάν στις 9 Ιανουαρίου του 1972. Σπούδασε στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν στο Τμήμα Ανατολικών Σπουδών με ειδικότητα στην Ιρανολογία. Συνέχισε τις σπουδές του στη Ρωσική Ακαδημία Επιστημών της Αγίας Πετρούπολης και έκανε το διδακτορικό του στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Έχει εργαστεί ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Ανατολικών Μελετών για την Εθνική Ακαδημία Επιστημών της Αρμενίας και υπήρξε Λέκτορας στο Τμήμα Ανατολικών Σπουδών του Κρατικού Πανεπιστημίου του Ερεβάν στο οποίο εργάζεται μέχρι και σήμερα ως Επίκουρος Καθηγητής. Έχει δημοσιεύσει πάνω από 40 επιστημονικά άρθρα και μελέτες. Είναι ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου Ανατολικών και Καυκασιανών Μελετών στο Ερεβάν και συμμετέχει σε πολλές επιστημονικές επιτροπές. Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής της εφημερίδας «Αραμάζτ» (Αρμενική Εφημερίδα Ανατολικών Μελετών) και αρθρογραφεί σε πολλά περιοδικά και εφημερίδες. Ομιλεί την Αγγλική, την Ρωσική, την Περσική, την Κουρδική, την Αζερική και τη Γερμανική γλώσσα.</b><b><span></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><span></span>Κύριε Βοσκανιάν μπορείτε να μας δώσετε τη σύνθεση και τη γεωγραφική κατανομή των μειονοτήτων που υπάρχουν στο Αζερμπαϊτζάν;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η δημοκρατία του Αζερμπαϊτζάν είναι ένα τεχνητό κράτος που περιλαμβάνει διάφορες εθνότητες. Στην περιοχή υπάρχουν αυτόχθονες λαοί που κατοικούν στα εδάφη αυτά εδώ και πολλούς αιώνες. Θα σας τους αναφέρω με την αριθμητική τους δύναμη. Στο Βορρά κατοικούν οι λαοί που ομιλούν καυκάσιες γλώσσες. Καταρχάς είναι οι Λέζγιοι, ακολουθούν οι Άβαροι, κατόπιν μια ένωση μικρών εθνοτήτων που τους ονομάζουμε «λαοί του Σαχτάγ» (Shahdagh) -το όνομα τους προέρχεται από το βουνό που κατοικούν- και τέλος οι Ούτι (Udi) ο λαός στο Βορρά, που έχει ασπαστεί τον χριστιανισμό από την εποχή που στην περιοχή κυριαρχούσαν οι Αγβάνοι (Αλβανοί του Καυκάσου). Στους Ούτι αναφέρεται ο Ηρόδοτος, ο Στράβων, ο Πτολεμαίος και ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος. Συμμετείχαν στο πλευρό των Περσών στη μάχη του Μαραθώνα. Όσο και αν σας φαίνεται περίεργο, μέχρι την ένωση της περιοχής με τη Ρωσική αυτοκρατορία ήταν θρησκευτικά προσκείμενοι στην Αρμενική Αποστολική Εκκλησία. Και μέχρι σήμερα ένα κομμάτι του λαού αυτού, ειδικότερα αυτοί που κατοικούν στο χωριό Νιζ (Nizh/Nij) έχουν αρμενικά ονόματα και επώνυμα.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Αλλά τελευταία, ειδικότερα μετά τον πόλεμο του Αρτσάχ, με την αντιαρμενική υστερία που έχει δημιουργηθεί στο Αζερμπαϊτζάν, πολλοί Ούτι άλλαξαν τα ονόματά τους για να διασφαλιστούν από τυχόν προβλήματα. Δυστυχώς η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν εκμεταλλεύεται την ύπαρξη αυτού του λαού, στην πολιτική της προπαγάνδα εναντίον της Αρμενίας.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Μια ακόμη ομάδα που παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον είναι οι Αϊρούμ που δύσκολα πλέον διακρίνονται μέσα στον πληθυσμό αλλά πολλές φορές αυτοπροσδιορίζονται ως ξεχωριστός λαός. Είναι προφανές ότι γενεολογικά ταυτίζονται με τους «Χαι-Χορώμ» (Αρμενο-Ρωμιοί).<br />Είναι οι Αρμένιοι που ασπάστηκαν την 4η Οικουμενική Σύνοδο της Χαλκηδόνας και αργότερα εξισλαμίστηκαν βίαια. Αυτή την επιστημονική άποψη υποστήριξαν στο παρελθόν και Αζέροι εθνολόγοι όπως ο Α. Αλεκμπέροβ το 1928. Mαρτυριές αναφέρουν ότι έως τα τέλη του 16ου αιώνα στα χωριά των Αϊρούμ υπήρχαν ερειπωμένες εκκλησίες με αρμενικές επιγραφές. <span style="font-family: 'Sylfaen','serif';">Σ</span>το σημερινό Αζερμπαϊτζάν κατοικούν και μη αυτόχθονες λαοί όπως Εβραίοι, Ρώσοι, Ρώσοι-Μολοκανοί, Κούρδοι, Πολωνοί, Τσιγγάνοι-Καρατσί.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι λαοί αυτοί ή ένα μέρος αυτών έχουν επίγνωση αυτής της ιστορικής πορείας τους; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να γνωρίζουμε ότι στο Αζερμπαϊτζάν υπάρχει κρίση ιστορικής ταυτότητας στους πληθυσμούς που ανήκουν στις μειονότητες, ενώ το καθεστώς εκμεταλλευόμενο το γεγονός αυτό, προπαγανδίζει ιστορικές ανακρίβειες που πολλές φορές αγγίζουν τα όρια της γελοιότητας.<br />Στο παρελθόν, ως επίσημη κρατική θέση, το Αζερμπαϊτζάν διακήρυσσε ότι ο λαός της χώρας, οι Αζέροι, είναι απόγονοι και κληρονόμοι του πολιτισμού των Μήδων.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Σήμερα έχει αλλάξει η επίσημη άποψη και ισχυρίζεται ότι είναι οι φυσικοί κληρονόμοι των Αλβανών του Καυκάσου. Φυσικά αυτό είναι ένα τεράστιο ψέμα, αφού το 11ο και 12ο αιώνα τα τουρκόφωνα μουσουλμανικά φύλα που εισέβαλλαν στο Αγβάνκ ήρθαν σε σύγκρουση με τους αυτόχθονες λαούς, οι οποίοι κατά κύριο λόγο ήταν χριστιανοί.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Είναι σαν να ισχυριζόμαστε ότι οι Τούρκοι είναι κληρονόμοι του ελληνικού πολιτισμού, επειδή σήμερα η περιοχή είναι γεμάτη από αρχαία ελληνικά μνημεία.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Κατά τη διάρκεια της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και μέχρι πρότινος, στο Αζερμπαϊτζάν ήταν εντελώς άγνωστη η ιστορική ύπαρξη του κράτους του Αγβάνκ που τελευταία είναι στην επικαιρότητα και χρησιμοποιείται στα πλαίσια της αντι-αρμενικής προπαγάνδας.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Τα αρμενικά χριστιανικά και πολιτιστικά μνημεία που δεν έχουν καταστρέψει μέχρι σήμερα οι Αζέροι, όπως τα χιλιάδες μεσαιωνικά χατσκάρ του Τσουγά ισοπεδώθηκαν πρόσφατα, τα βαφτίζουν χριστιανικά μνημεία του Αγβάνκ για να εξαλείψουν κάθε ιστορική αναφορά στους Αρμένιους. Παράλληλα, όσες εκκλησίες έχουν διασωθεί παραχωρούνται στους χριστιανούς Ούτι, λέγοντας ότι το κράτος είναι υπερασπιστής του χριστιανικού πολιτισμού στη χώρα. Ενώ σύμφωνα με πληροφορίες στο Ναχιτσεβάν έχει καταστραφεί οτιδήποτε ήταν αρμενικό.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι πληθυσμό έχουν αυτές οι μειονότητες;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι απογραφές στο Αζερμπαϊτζάν, αναλόγως τη χρονική στιγμή που διεξήχθησαν, καθώς και τις πολιτικές σκοπιμότητες της εποχής, παρουσιάζουν διακυμάνσεις. Σύμφωνα λοιπόν με αυτές και κάποιες άλλες πηγές οι Λέζγιοι ανέρχονται σε 500.000-700.000. Ακόμη οι Λεζγιογενείς εθνικές ομάδες των Τσαχούρ, Ρουτούλ, Ταμπασαράν, Αγούλ, Αρτσί, και οι Ούτι. Οι Ούτι είναι οι μόνοι χριστιανοί και αριθμούν 7000-8000. Οι Άβαροι είναι 300.000-400.000 και οι λαοί Σαχτάγ 25.000-30.000 (είναι οι εθνικές ομάδες των Κριζ, Τζεκ, Χαπούτ, Χιναλούγ, Αλίκ, Μπουντούχ). Σε εσωτερική απογραφή του πληθυσμού το 1999 ήταν 14.900 ενώ το 2009 σε επίσημη απογραφή καταγράφηκαν 9.900, άλλη μια απόδειξη της πάγιας πολιτικής του Αζερμπαϊτζάν να διαστρεβλώνει σκοπίμως τους αριθμούς. Επίσης κοντά στα σύνορα με τη Γεωργία, στην περιοχή Καχ, κατοικούν οι Ινγκιλόοι οι οποίοι είναι εξισλαμισμένοι Γεωργιανοί που όμως διατηρούν τη γλώσσα τους και υπολογίζονται στις 20.000.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Στο κεντρικό τμήμα και το Νότο της χώρας υπάρχουν δύο πολυπληθείς αυτόχθονες ιρανικές μειονότητες. Η μία είναι οι μουσουλμάνοι Τατ ή αλλιώς Πέρσες του Καυκάσου, με πληθυσμό που κυμαίνεται από 500.000 έως 800.000 άτομα. Η ιστορία αυτού του λαού παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον, αφού για περισσότερο από μια χιλιετία είχαν δικό τους βασίλειο, με τις δυναστείες τους και έναν αξιόλογο πολιτισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι στη δημιουργία του τεχνητού κράτους που ονομάζεται «Αζερμπαϊτζάν», τον 18ο αιώνα, παραδόξως συνέβαλαν σημαντικές προσωπικότητες από αυτή τη μειονότητα, που είχαν περισσότερη εμπειρία σε θέματα οργάνωσης και δομών, με πρωτοπόρο τον περσικής καταγωγής Μαμέτ Εμίν Ρασουλζάντε που διετέλεσε και πρόεδρος της βουλής το 1918-20.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Η δεύτερη μειονότητα περσικής καταγωγής είναι ο λαός των Ταλίς (Talysh) ο οποίος σύμφωνα με ελληνικές και αρμενικές πηγές κατάγενται από τους Κατίσιους (Katish-q) ή Καδούσιoυς. Πρώτη φορά τους συναντάμε ιστορικά στο βασίλειο της Μηδείας, πρόκειται δηλαδή για έναν πανάρχαιο λαό που αριθμεί περίπου 1.000.000 άτομα. Στους Καδούσιoυς αναφέρεται ο Στράβων, ο Ξενοφών στο έργο του «Κύρου Παιδεία», ο Πτολεμαίος, ο Πλίνιος Πρεσβύτερος στη «Φυσική Ιστορία» και τον 6ο αιώνα ο Στέφανος Βυζάντιος στο έργο του «Εθνικά». Στο βασιλιά των Καδουσίων με το όνομα Αρταγέρσης αναφέρεται ο Πλούταρχος. <b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Οι Ταλίς έχουν σαφώς τις περισσότερες εθνικές, και πολιτικές διεκδικήσεις και στόχους, ενώ είναι οι πιο δραστήριοι και διεκδικητικοί απέναντι στο Αζερμπαϊτζάν.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Έχουν την εμπειρία δύο αποτυχημένων προσπαθειών να επανιδρύσουν τη χώρα τους. Την πρώτη φορά το 1918-1920, κατά τη διάλυση της τσαρικής Ρωσίας και τη δεύτερη το 1993, όταν ανακήρυξαν τη Δημοκρατία του Ταλίς Μουγάν (Talysh Mughan Republic) με απώτερο σκοπό την απόσχιση από το Αζερμπαϊτζάν. Φυσικά το κίνημα αυτό κατεστάλη από τις δυνάμεις ασφαλείας και το στρατό. Την ίδια περίοδο, ενώ εμείς καταφέραμε να απελευθερώσουμε το Αρτσάχ, με τη στήριξη της διασποράς και της Αρμενίας, δυστυχώς, ο λαός αυτός απέτυχε, κατά την προσωπική μου άποψη λόγω έλλειψης οποιασδήποτε ανάλογης εξωτερικής βοήθειας. Ούτε καν οι ίδιοι οι Ιρανοί στήριξαν αυτή την προσπάθεια. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιες είναι οι σχέσεις της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν μ’ αυτές τις μειονότητες; Υπάρχει πλαίσιο συνεργασίας και στήριξης του πολιτισμού και της γλώσσας των λαών αυτών;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Μπορούμε να συνοψίσουμε την πολιτική του Αζερμπαϊτζάν με δύο λέξεις, «έθνος-κράτος», για να κατανοήσουμε τον τρόπο που συμπεριφέρεται. Οι εκπρόσωποι της τουρκόφωνης πλειοψηφίας του πληθυσμού της χώρας καταδυναστεύουν και καταπιέζουν τις μειονότητες σε όλους τους τομείς, στη γλώσσα, στον πολιτισμό ακόμη και σε θέματα κοινωνικής στήριξης και καθημερινής διαβίωσης.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Στο Αζερμπαϊτζάν σήμερα οι λέξεις Λέζγιος, Ταλίς και Αρμένιος είναι υποτιμητικοί χαρακτηρισμοί ως και ύβρεις. Οι μειονότητες μη τουρκικής καταγωγής αποτελούν σήμερα το 30% έως 40% από τα 9.000.000 πληθυσμού που ισχυρίζεται η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν ότι υπάρχει.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η πολιτική του Αζερμπαϊτζάν ως προς τις μειονότητες είναι παρόμοια με αυτή της Τουρκίας κατά τις προηγούμενες δεκαετίες;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι Κούρδοι σήμερα στην Τουρκία απολαμβάνουν κάποια δικαιώματα ως προς τη χρήση της γλώσσας και τη διατήρηση του πολιτισμού τους, ενώ κάτι τέτοιο δεν υφίσταται στο Αζερμπαϊτζάν για κανένα λαό. Για παράδειγμα, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία της μοναδικής εφημερίδας των Ταλίς «Η φωνή του Ταλίς» (“Tolishi Sado”), που εκδιδόταν στο Μπακού της οποίας ο εκδότης συνελήφθη με την επίσημη κατηγορία της κατασκοπίας υπέρ του Ιράν και δολοφονήθηκε στη φυλακή. Ο δεύτερος εκδότης που ανέλαβε την εφημερίδα βρίσκεται σήμερα και αυτός στη φυλακή. Οι πραγματικοί λόγοι που αναφέρθηκαν στο δικαστήριο, ήταν η χρήση της γλώσσας των Ταλίς στην εφημερίδα και άρθρα για τα δικαιώματα του λαού αυτού. Ουσιαστικά έχει απαγορευθεί η εκμάθηση και η χρήση σε βιβλία και εφημερίδες της μητρικής γλώσσας των Ταλίς. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι Λέζγιοι, οι οποίοι έχουν και αρμενικές ρίζες, έχουν γνώση της καταγωγής τους αυτής; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι όλοι οι λαοί που κατοικούσαν στην περιοχή της Αλβανίας του Καυκάσου, επηρεάστηκαν από τον αρμενικό πολιτισμό και τη θρησκεία, ενώ η ιστορία τους διαμορφώθηκε παράλληλα και σε αλληλεπίδραση με την ιστορία της Αρμενίας, ξεκινώντας από την ελληνιστική περίοδο.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Αν θυμάστε από την ιστορία, κατά τους αρμενο-περσικούς πολέμους, ο αρμενικός στρατός είχε την πολύτιμη βοήθεια των λαών της Αλβανίας του Καυκάσου. Σε πολλές περιπτώσεις μέρος αυτών των λαών «αρμενοποιήθηκε», σε θέματα γλώσσας, πολιτισμού και παραδόσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι Αρμένιοι καθορίσαμε την πολιτιστική ταυτότητα αυτής της περιοχής;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η διάδοση του χριστιανισμού στην Αλβανία του Καυκάσου οφείλεται στους Αρμένιους.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ο Γρηγόριος, ο οποίος διέδωσε τον χριστιανισμό στο Αγβάνκ, ήταν ο εγγονός του Αγίου Γρηγορίου του Φωτιστή της Μεγάλης Αρμενίας.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ο Αγ. Μεσρόπ Μαστότς ο οποίος επινόησε το αρμενικό αλφάβητο το 405 μ.Χ., επινόησε και το αλφάβητο των Αγβανών. Δηλαδή, πάντα είχαμε μια πολιτιστική αποστολή προς όλους αυτούς τους λαούς, μια επιρροή που διαρκεί έως και σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα ποιες είναι οι σχέσεις μας με αυτούς τους λαούς;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι Αρμένιοι σήμερα δεν θα πρέπει να σταματήσουν τη συμπαράσταση και την αρωγή προς τους καταπιεσμένους αυτούς λαούς, παρά το ότι δεν κατοικούν κοντά στα σύνορα με την Αρμενία. Στη χώρα μας, με τα θέματα αυτά ασχολούνται επιστήμονες, μελετητές, ιστορικοί, αλλά και άνθρωποι απλοί, οι οποίοι προσεγγίζουν το ζήτημα αυτό περισσότερο συναισθηματικά. Πιστεύω ότι με προσεκτικό σχεδιασμό της πολιτικής μας και ορθή μεθοδολογία, μπορούμε να βοηθήσουμε έως ένα βαθμό τους λαούς αυτούς, ακόμα και στην εκπλήρωση κάποιων εθνικών τους στόχων. Ένα σημαντικό βήμα από μέρους μας ήταν η ίδρυση του ραδιοφωνικού σταθμού «Η φωνή του Ταλιστάν» (Tolishstoni Sado-Voice of Talyshtan) το οποίο εκπέμπει από το Σουσί. Πρέπει να σας πω ότι το τελευταίο διάστημα οι εκδηλώσεις συμπάθειας των Ταλίς προς εμάς έχουν αυξηθεί θεαματικά. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω, ότι μέσα στο Αζερμπαϊτζάν ζουν πάρα πολλοί σύμμαχοι της Αρμενίας. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το τελευταίο διάστημα το Αζερμπαϊτζάν δαπανά αμύθητα ποσά για να επηρεάσει την κοινή γνώμη, σχετικά με τη «γενοκτονία» που διέπραξαν οι Αρμένιοι κατά των Αζέρων, για τη φιλοχριστιανική του πολιτική -την οποία την είδαμε πολύ έντονα στην Ελλάδα και γενικότερα υπάρχει μια τάση ανατροπής της αλήθειας επί πληρωμή. Όλες αυτές οι ενέργειες επιτυγχάνουν το στόχο τους;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Σε μια χώρα, η οποία έχει καταστρέψει ολοκληρωτικά τον πολιτισμό στην επικράτειά της, δεν θα πρέπει να δίνεται το δικαίωμα να χρησιμοποιεί το όνομα του πολιτισμού, της ιστορίας και της θρησκείας για την πολιτική της προπαγάνδα. Μια χώρα η οποία ισχυρίζεται ότι ο λαός της κατάγεται από χριστιανικούς λαούς, ενώ συγχρόνως καταστρέφει συστηματικά όλα τα χριστιανικά μνημεία που διαφεύγουν της προβολής και της προσοχής.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Εδώ έχουμε και ένα παράδοξο, η πρώτη κυρία της χώρας είναι πρέσβειρα της Ουνέσκο και προσφέρει τεράστια ποσά σε διάφορα μουσεία του κόσμου, ενώ εκδίδει πολυτελή βιβλία με κείμενα κατά παραγγελία από πανεπιστημιακούς, που τους πληρώνει αδρά για να παραχαράξουν την ιστορία.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ευτυχώς για μας, όλα αυτά τα τεράστια ποσά που διατίθενται για προπαγανδιστικούς λόγους, έχουν ελάχιστη ανταποδοτικότητα για τα συμφέροντα του Αζερμπαϊτζάν. Κι αυτό διότι, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, ειδικότερα στις αναπτυγμένες χώρες της Δύσης, κάτι το οποίο είναι βασισμένο αποκλειστικά στο ψέμα, στη διαστρέβλωση των γεγονότων και της ιστορίας. Με λίγα λόγια η πολιτική του «χαβιαριού» έχει αποτύχει.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μπορούμε λοιπόν να πούμε ότι η πολιτική του Αζερμπαϊτζάν έχει πολλές ομοιότητες με την πολιτική της Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ναι, με τη διαφορά ότι η σημερινή πολιτική του Αζερμπαϊτζάν είναι ίδια με την πολιτική της Τουρκίας τη δεκαετία του ’50. Τουλάχιστον στην Τουρκία τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων υψηλού μορφωτικού επιπέδου, που έχει αντιληφθεί και αντιδρά στη διαστρέβλωση της ιστορίας. Κάτι το οποίο δεν συμβαίνει στο Αζερμπαϊτζάν. Θα σας δώσω ένα τρανταχτό παράδειγμα που θα σας εντυπωσιάσει.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Ο ισχυρισμός ότι τα τουρκικά φύλα ήταν στην περιοχή από την εποχή του Ξενοφώντα, μόνο γέλιο μπορεί να προκαλέσει σε οποιονδήποτε γνωρίζει έστω και ελάχιστα την ιστορία.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Στο θέμα του Αρτσάχ ο χρόνος κυλάει υπέρ ή εναντίον των αρμενικών συμφερόντων; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Η διαιώνιση του προβλήματος του Αρτσάχ μπορεί να λειτουργήσει είτε θετικά, είτε αρνητικά. Και αυτό εξαρτάται από εμάς, δηλαδή πώς αξιοποιούμε τον χρόνο και ποιες ενέργειες κάνουμε. Θα πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση και να μην ξεχνάμε ότι η τελική λύση που έχουμε στο μυαλό μας όλοι οι Αρμένιοι, είναι η επανένωση με την Πατρίδα.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Το Αρτσάχ θα πρέπει να είναι ο 11ος νομός της Αρμενίας. Μέχρι τότε πρέπει να αξιοποιήσουμε θετικά τον χρόνο. Η επανεγκατάσταση του πληθυσμού στις απελευθερωμένες ακριτικές περιοχές, είναι μια σημαντική δουλειά που έχουμε να κάνουμε.<b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b>Τα προγράμματα ενίσχυσης του Αρτσάχ όσον αφορά στις υποδομές και την οικονομία θα πρέπει να γίνονται με έναν κεντρικό σχεδιασμό, για να έχουν τη μέγιστη απόδοση και όχι αποσπασματικά και με προσωπικές πρωτοβουλίες, όπως σε πολλές περιπτώσεις συμβαίνει σήμερα.<br />Ο αρμενικός λαός έχει κάνει όλες τις υποχωρήσεις απέναντι στην Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν και η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε άλλα περιθώρια, ενώ μια διαφορετική πολιτική θα σημάνει την υπονόμευση της φυσικής μας ύπαρξης.</p>Ναρινέ Αγαμπαλιάν2014-05-19T22:40:08Z2014-05-19T22:40:08Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/585-narine-agampalianAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/agampalian.jpg" alt="" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Σαρκίς Αγαμπατιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Ιανουάριος - Μάρτιος 2014 Τεύχος 80</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 16pt;">Υπουργός Πολιτισμού και Νεολαίας της Δημοκρατίας</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 16pt;">του ορεινού Καραμπάχ (Αρτσάχ)</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 16pt;"> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η Ναρινέ Αγαμπαλιάν γεννήθηκε στο Στεπανακέρτ το 1967. Σπούδασε φιλολογία στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Αρτσάχ. Από το 1988 μέχρι το 1995 εργάστηκε ως παρουσιάστρια ειδήσεων και στη συνέχεια μέχρι το 2005 στη διεύθυνση σύνταξης του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού του Αρτσάχ. Από το 2004 μέχρι το 2009 ήταν ανταποκρίτρια της αρμενικής τηλεόρασης. Το 2001 ανακηρύχθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο του Αρτσάχ ως η καλύτερη δημοσιογράφος της χρονιάς. Το 2009 διορίστηκε Υπουργός Πολιτισμού και Νεολαίας. Ο σύζυγός της Εντμόν Παρσεχιάν θυσιάστηκε στον πόλεμο για την ανεξαρτησία του Αρτσάχ.</b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">“Οι νέοι σήμερα έχουν να επιτελέσουν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">μια μεγάλη αποστολή, τη δημιουργία</span></b><b><span style="font-size: 20pt;"></span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">ενός ισχυρού Αρτσάχ”</span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με ποιο τρόπο ο νεοσύστατος σύλλογος Ελληνο-αρμενικής Φιλίας θα μπορούσε να συμβάλλει ενεργά στη σύσφιξη στενότερων σχέσεων ανάμεσα στους δύο λαούς και ιδιαίτερα με το Αρτσάχ ;<br /></b>Δίνουμε μεγάλη σημασία στη συνεργασία με αυτούς τους συλλόγους, διότι το εγχείρημα έχει δείξει ότι αυτή η σύμπραξη είναι πιο αποτελεσματική ιδιαίτερα όσον αφορά την αναγνώριση του Αρτσάχ. Διότι αν πολλές χώρες αδυνατούν σήμερα να συνάψουν σχέσεις με ένα μη αναγνωρισμένο κράτος, τότε οι σύλλογοι αυτοί μπορούν να βοηθήσουν στο θέμα της ενημέρωσης έχοντας μεγαλύτερη ελευθερία δράσης καθώς ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει με το ζήτημα του Καραμπάχ. Νομίζουν ότι ο πόλεμος στην περιοχή μας συνεχίζεται και δεν γνωρίζουν ότι η δημοκρατική πορεία στη χώρα μας είναι μια πραγματικότητα. Σήμερα το Αρτσάχ είναι μια ανεξάρτητη χώρα με κρατικές δομές, δημόσιες υπηρεσίες, κοινοβούλιο, σχολεία, ιδρύματα κ.λπ. Από το Αρτσάχ ξεκίνησε η χριστιανική θρησκεία και μετά διαδόθηκε σ’ ολόκληρη την Αρμενία, που υπήρξε το πρώτο χριστιανικό κράτος στον κόσμο. Μέσω αυτών των συλλόγων, ο κόσμος μπορεί να μας γνωρίσει καλύτερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι πολεμικές ανακοινώσεις του Αζερμπαϊτζάν και τα συνοριακά επεισόδια το τελευταίο διάστημα, πώς επιδρούν στην ψυχική κατάσταση και στην καθημερινότητα των κατοίκων της χώρας ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Αρμένιος του Αρτσάχ έχει συνηθίσει σ’ αυτόν τον τρόπο ζωής. Για μας δεν είναι κάτι το καινούργιο. Στα 20 χρόνια που έχει επιβληθεί προσωρινή εκεχειρία υπήρξαν σχεδόν καθημερινά αψιμαχίες και συνοριακά επεισόδια. Συνήθως γίνονται παραμονές πολιτικών γεγονότων, διότι στην πραγματικότητα υπάρχουν κάποιοι λόγοι και συμφέροντα καθώς και λόγοι εσωτερικής πολιτικής από την πλευρά των Αζέρων. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούν το πρόβλημα του Καραμπάχ στην επικαιρότητα θέλοντας να δείξουν στον κόσμο τους ότι δεν το έχουν ξεχάσει και δεν έχουν παραιτηθεί από την επανάκτησή του. Γνωρίζουν ότι έχουν χάσει τον πόλεμο και προσπαθούν με άλλα μέσα να απαντήσουν. Ωστόσο γνωρίζουν πολύ καλά ότι αν επιχειρήσουν οτιδήποτε, η απάντηση που θα λάβουν θα είναι δέκα φορές μεγαλύτερη. Εμείς έχουμε δηλώσει επανειλημμένως πάνω σ’ αυτό το ζήτημα ότι οι στρατιώτες μας έχουν εντολή να μην έρχονται σε αντιπαράθεση με τον εχθρό, αλλά ότι σε κάθε πυροβολισμό θα απαντούν στο δεκαπλάσιο. Οι Αζέροι γνωρίζουν πολύ καλά ότι το Καραμπάχ είναι μια χαμένη υπόθεση γι’ αυτούς. Παρόλα αυτά συνεχίζουν την ίδια τακτική και μάλιστα πολλές φορές αποκρύπτουν τις απώλειές τους. Για παράδειγμα στο πρόσφατο επεισόδιο τον περασμένο Ιανουάριο, προσπάθησαν να προωθηθούν και συνάντησαν ισχυρή αντίσταση με αποτέλεσμα να υποστούν μεγάλες απώλειες. Εκείνες τις μέρες οι εφημερίδες στο Αζερμπαϊτζάν έγραψαν τελείως διαφορετικά πράγματα, ότι δηλαδή ένας στρατιώτης τους πέθανε από κάποια ασθένεια ή από άλλη αιτία. Δεν ανέφεραν ότι οι στρατιώτες τους σκοτώθηκαν επειδή επιτέθηκαν χωρίς λόγο εναντίον της αρμενικής πλευράς. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι τα επιτεύγματα στον τομέα του πολιτισμού τα τελευταία χρόνια στο Αρτσάχ ; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Δίνουμε μεγάλη σημασία στον πολιτισμό διότι για μάς είναι καθοριστικός παράγων της εθνικής μας ταυτότητας και μέσω αυτού αυτοπροσδιοριζόμαστε ενώπιον της διεθνούς κοινότητας. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουμε χαράξει την πολιτική μας πάνω σε δύο κατευθυντήριες γραμμές: η πρώτη είναι ν’ ανυψώσουμε και να διατηρήσουμε την πολιτιστική μας παράδοση και η δεύτερη ν’ αναπτύξουμε συνεργασία και πολιτιστικές ανταλλαγές με άλλες χώρες. Έτσι το Αρτσάχ χωρίς να είναι αναγνωρισμένο κράτος, θα μπορεί να συμμετέχει σε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις στο εξωτερικό και αντίστοιχα να διοργανώνει παρόμοιες στο έδαφός του προσκαλώντας όποιες χώρες το επιθυμούν. Διοργανώνουμε διεθνές φεστιβάλ κλασικής μουσικής και κάθε φορά συμμετέχουν πολλές χώρες με τους καλύτερους μουσικούς και διεθνές συμπόσιο γλυπτικής. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα εξέλιξη στον μουσειακό τομέα. Από το 2013 λειτουργεί μουσείο εικαστικών τεχνών και ένα καινούργιο μουσείο ταπήτων με μόνιμες συλλογές στο Σουσί. Το μουσείο εικαστικών τεχνών δημιουργήθηκε από το μηδέν. Σήμερα διαθέτει 400 περίπου πίνακες απ’ όλο τον κόσμο, πίνακες τους οποίους προσέφεραν διάφοροι δωρητές και συλλέκτες, με 100 έως 150 επισκέπτες την ημέρα, που είναι σημαντικός αριθμός για την πόλη του Σουσί. Όσον αφορά το μουσείο ταπήτων, να θυμίσω ότι παλαιότερα το Αρτσάχ ήταν ένα από τα κέντρα ταπητουργίας, αλλά η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης είχε αφαιρέσει όλους τους παλαιούς τάπητες από το μουσείο και τους είχε αντικαταστήσει με καινούργιους που δεν είχαν καμιά αξία. Ειδικότερα τάπητες πριν από τον 20ό αιώνα, που ο καθένας είχε τη δική του ιστορία και το δικό του «κρυπτογραφημένο» μήνυμα. Το Αζερμπαϊτζάν από την πλευρά του δεν χάνει ευκαιρία στις διάφορες εκθέσεις που διοργανώνει στο εξωτερικό να διαφημίζει τους τάπητες ως αζερική τέχνη. Πρόσφατα οργανώσαμε διεθνή έκθεση στο Ερεβάν όπου ήταν παρών και ένας πολύ γνωστός Γερμανός ειδικός. Η διδακτορική διατριβή του είχε ως θέμα «ο χριστιανικός τάπητας της Ανατολής» και αποδείκνυε ότι η ταπητουργία είναι αρμενική τέχνη και έχει διαδοθεί από την Αρμενία και ότι ένα από τα κέντρα της ήταν το Αρτσάχ. Έτσι λοιπόν σήμερα προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε αυτήν την τέχνη, αυτήν την παράδοση και να γνωρίσουμε στον έξω κόσμο την πολιτιστική μας κληρονομιά. Αξίζει να αναφέρω ότι τα τελευταία χρόνια προσωπικότητες παγκοσμίου φήμης έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για το Αρτσάχ, όπως η μεγάλη Ισπανίδα σοπράνο Μονσερά Καμπαγιέ που ήρθε και τραγούδησε στο Γκαντσασάρ έργα του Κομιτάς. Η επίσκεψή της σε επτά εκκλησίες και μοναστήρια στην Αρμενία και στο Αρτσάχ αποτυπώθηκε σ’ ένα καλαίσθητο λεύκωμα που παρουσιάσαμε σε εκδήλωση στο Παρίσι στις 12 Δεκεμβρίου 2013. Να λοιπόν ένας τρόπος για να κάνει αισθητή την παρουσία του το Αρτσάχ στη διεθνή κοινότητα. Το Αζερμπαϊτζάν από την πλευρά του διέπραξε άλλη μια γκάφα, προσθέτοντας ένα ακόμη όνομα, την Καμπαγιέ, στη μαύρη λίστα των ανεπιθύμητων προσώπων. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι εργασίες για την αναπαλαίωση και αποκατάσταση των ζημιών στην πόλη Σουσί;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Να σας αναφέρω ένα παράδειγμα. Από τον Οκτώβριο του 2012 το υπουργείο Πολιτισμού και Νεολαίας στεγάζεται στο Σουσί, σ’ ένα κτίριο 100 χρονών που ήταν παλιά παρθεναγωγείο. Το κτίριο αυτό με το όνομα «Σχολείο Θηλέων Μαριαμιάτς» είχε χτιστεί με χρήματα των αδελφών Γουγκασιάν, που είχαν μια εταιρία εξόρυξης και παραγωγής πετρελαίου στην Κασπία, στη μνήμη της πρόωρα χαμένης αδελφής τους Μαριάμ Γουγκασιάν. Μετά από 100 χρόνια ο πρόεδρός μας Πάκο Σαχακιάν απευθύνθηκε σ’ έναν άλλο δωρητή από τη Ρωσία, τον Κονσταντίν Μανουκιάν, για να βοηθήσει στην ανακαίνιση του κτιρίου. Και η ιστορία αυτή επαναλήφθηκε μετά από τόσα χρόνια με χρήματα που διατέθηκαν για ένα παρόμοιο σκοπό. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς εκτιμάτε τη συμβολή του Παναρμενικού Ταμείου «Χαγιαστάν» στην ανάπτυξη του Αρτσάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όλα αυτά τα χρόνια η βοήθεια του Παναρμενικού Ταμείου και των Αρμενίων της διασποράς είναι αναμφίβολα τεράστια. Έχουν κατασκευαστεί μεγάλης στρατηγικής σημασίας έργα όπως δρόμοι, σχολεία, ιατρικά κέντρα, δηλαδή όλα αυτά που είναι απαραίτητα για την καθημεριμενή ζωή των κατοίκων μιας χώρας. Οι προσπάθειες του Αζερμπαϊτζάν για την απομόνωση του Αρτσάχ είναι αποτυχημένες, διότι η διασπορά και η Αρμενία στέκονται πάντα στο πλευρό μας. Τελευταία εγκαινιάσαμε στο Στεπανακέρτ ένα νοσοκομείο από τα καλύτερα που διαθέτουμε στην Αρμενία και ίσως σ’ ολόκληρη την περιοχή με χρήματα που εξασφάλισε το Παναρμενικό Ταμείο από έναν Αρμένιο της Ρωσίας, τον Σαμβέλ Γκαραμπετιάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Φανταστείτε πόσα τέτοια προγράμματα έχουν πραγματοποιηθεί και από άτομα και από κοινότητες της διασποράς. Το πρόγραμμα για την κατασκευή του οδικού άξονα Κελμπατσάρ-Βαρτενίς που εξήγγειλε το Παναρμενικό Ταμείο το 2013 είναι υψίστης στρατηγικής σημασίας καθώς θα συνδέει τις βόρειες επαρχίες του Καραμπάχ με την Αρμενία αλλά θα συμβάλει και στην αύξηση του πληθυσμού αυτών περιοχών. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιες είναι οι ανάγκες και οι προτεραιότητες για την ανάπτυξη των παραμεθόριων χωριών και κωμοπόλεων του Αρτσάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Είναι πολύ σημαντικό να βρίσκονται σε καλή κατάσταση τα παραμεθόρια χωριά μας και ο κόσμος να είναι δεμένος με τη γη του. Στην αντίθετη περίπτωση δεν έχει νόημα να έχουμε στρατιώτες στην πρώτη γραμμή πυρός για να φυλάσσουν τα σύνορα. Ο στρατιώτης πρέπει να αφουγκράζεται την ανάσα του κόσμου. Γι’ αυτό τον λόγο υπάρχουν διάφορα κρατικά σχέδια σε εξέλιξη για την επίλυση αυτού προβλήματος. Όσο κι αν προσπαθούμε να βάλουμε προτεραιότητες και να διαθέσουμε χρήματα με τη βοήθεια του Παναρμενικού Ταμείου και άλλων οργανώσεων, πάντα υπάρχει ανάγκη για καινούργια προγράμματα. Και θα ήθελα τα αδέλφια μας στη διασπορά να έχουν πάντα υπ’ όψη τους ότι είναι πολύ σημαντικό να στηρίζουμε αυτούς τους ανθρώπους που ζουν στις παραμεθόριες περιοχές. Η ψυχή αυτών των ανθρώπων είναι που μας βοηθάει να ξεπερνάμε τα εμπόδια και αυτή η ψυχή είναι που πρέπει να διατηρήσουμε όρθια και δυνατή.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η φιλοξενία που προσφέρεται κάθε χρόνο στους νεαρούς Αρμένιους του Αρτσάχ από το Δήμο Σύρου πώς επιδρά στην ψυχική τους κατάσταση; Το πρόγραμμα φιλοξενίας θα συνεχιστεί;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο αντίκτυπος ήταν πολύ θετικός, διότι τα παιδιά που μεγάλωσαν σε συνθήκες πολέμου είχαν πιεστεί ψυχολογικά, και μάλιστα πολλά απ’ αυτά είχαν χάσει τον πατέρα τους, είχαν υποστεί έντονο ψυχολογικό κλονισμό, δίχως να υπολογίσουμε τις πολυάριθμες στερήσεις που έζησαν. Η μεγαλύτερη απώλεια ήταν η απώλεια του πατέρα τους και αναμφίβολα αυτό το πρόγραμμα φιλοξενίας δεν μπορεί να την αναπληρώσει. Ωστόσο, η απελπισία από την άσχημη ψυχολογική κατάσταση, έδωσε τη θέση της στην ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Θυμάμαι πριν μερικά χρόνια που τα είχα συνοδεύσει στην Ελλάδα πόσο είχαν εκπλαγεί έχοντας έρθει από ένα μέρος όπου δεν υπήρχαν αμύγδαλα, δεν υπήρχε νερό, και μάλιστα πόσιμο νερό την περίοδο των βομβαρδισμών καθώς περιμένοντας στην ουρά με τις ώρες για λίγο νερό έσκαγαν οι βόμβες, οπότε ήταν υποχρεωμένα να τρέξουν για να σωθούν. Τέτοιες καταστάσεις είχαν ζήσει. Ασφαλώς χρόνο με τον χρόνο η εικόνα άλλαζε. Οι κάτοικοι της Σύρου το παρατήρησαν αυτό, δηλαδή τα παιδιά που είχαν έρθει τα πρώτα χρόνια και αυτά που έρχονται τα τελευταία χρόνια είναι τελείως διαφορετικά. Αλλά χάρις σ’ αυτό το πρόγραμμα μια φωτεινή ελπίδα γεννήθηκε μέσα τους για ένα καλύτερο μέλλον και γι’ αυτό ο λαός μας κι εγώ είμαστε ευγνώμονες στους Έλληνες φίλους μας και σε όλους αυτούς που μας αγκάλιασαν με τόση θέρμη στις δεκαπέντε μέρες παραμονής μας στην Ελλάδα. Στο κτίριο που διέμεναν κυμάτιζε η σημαία του Καραμπάχ. Όλοι οι κάτοικοι του νησιού και οι καταστηματάρχες τους πρόσφεραν αναμνηστικά δώρα και οργάνωναν τα γεύματά τους. Είναι το μόνο πρόγραμμα που συνεχίζεται εδώ και τόσα χρόνια. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Κατά την παραμονή σας στη χώρα μας είχατε κάποιες συναντήσεις με εκπροσώπους της ελληνικής πολιτείας. Πώς εκτιμάτε τα αποτελέσματα αυτών των συναντήσεων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Στη διάρκεια της επίσκεψής μου είχαμε μια σειρά συναντήσεων με την κοινοβουλευτική ομάδα φιλίας Αρμενίας-Ελλάδας με επικεφαλής τον πρώην πρόεδρο της Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη. Είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα και ουσιαστική συζήτηση. Έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τελευταίες εξελίξεις και τη διαπραγματευτική διαδικασία γύρω από το θέμα της αναγνώρισης του Αρτσάχ. Νομίζω ότι έγινε μια δημιουργική συζήτηση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιο μήνυμα στέλνετε στην ελληνοαρμενική κοινότητα και ιδιαίτερα στους νέους;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω επισκεφθεί πολλές παροικίες της διασποράς και πάντα όταν απευθύνομαι στους νέους λέω ότι έχουν να επιτελέσουν μια μεγάλη αποστολή. Πριν από 26 χρόνια, οι γονείς μας, μάς εμψύχωσαν και με τη βοήθειά τους καταφέραμε να υπερνικήσουμε τις δυσκολίες και να κερδίσουμε τον πόλεμο. Σήμερα είναι η σειρά των νέων να συνεχίσουν αυτό το έργο, αποστολή τους θα είναι η δημιουργία ενός ισχυρού Αρτσάχ. Σπούδασαν στα πανεπιστήμια διάφορες ειδικότητες για να είναι κάποια στιγμή χρήσιμοι στην πατρίδα. Διότι εκείνη την περίοδο στο Αρτσάχ που ήταν απομονωμένο υπήρχε η δυνατότητα να σπουδάσουν εκεί. Πάντα έχουμε ανάγκη για ειδικευμένους επιστήμονες. Έχουν λοιπόν τη δυνατότητα να μεταδώσουν τις γνώσεις τους ή με κάποιον άλλο τρόπο τις εμπειρίες τους στο Αρτσάχ. Παράλληλα η παραμονή τους εκεί θα είναι και ένα κίνητρο όσον αφορά τη διατήρηση της αρμενικής εθνικής συνείδησης και μια παρότρυνση ώστε η γενιά αυτή να μεταδώσει στην επόμενη τα εθνικά ιδεώδη. Και θα ήθελα όλοι οι νέοι, ο κάθε νέος Αρμένιος να καταλάβει ότι μπορεί να γίνει χρήσιμος στην πατρίδα του και να έχει μέσα του την επιθυμία να επισκεφθεί οπωσδήποτε το Αρτσάχ, διότι μετά όλα μπορεί ν’ αλλάξουν...</p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b> </b></p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/agampalian.jpg" alt="" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Σαρκίς Αγαμπατιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Ιανουάριος - Μάρτιος 2014 Τεύχος 80</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 16pt;">Υπουργός Πολιτισμού και Νεολαίας της Δημοκρατίας</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 16pt;">του ορεινού Καραμπάχ (Αρτσάχ)</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 16pt;"> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η Ναρινέ Αγαμπαλιάν γεννήθηκε στο Στεπανακέρτ το 1967. Σπούδασε φιλολογία στο Κρατικό Πανεπιστήμιο του Αρτσάχ. Από το 1988 μέχρι το 1995 εργάστηκε ως παρουσιάστρια ειδήσεων και στη συνέχεια μέχρι το 2005 στη διεύθυνση σύνταξης του κρατικού τηλεοπτικού σταθμού του Αρτσάχ. Από το 2004 μέχρι το 2009 ήταν ανταποκρίτρια της αρμενικής τηλεόρασης. Το 2001 ανακηρύχθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο του Αρτσάχ ως η καλύτερη δημοσιογράφος της χρονιάς. Το 2009 διορίστηκε Υπουργός Πολιτισμού και Νεολαίας. Ο σύζυγός της Εντμόν Παρσεχιάν θυσιάστηκε στον πόλεμο για την ανεξαρτησία του Αρτσάχ.</b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">“Οι νέοι σήμερα έχουν να επιτελέσουν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">μια μεγάλη αποστολή, τη δημιουργία</span></b><b><span style="font-size: 20pt;"></span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">ενός ισχυρού Αρτσάχ”</span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με ποιο τρόπο ο νεοσύστατος σύλλογος Ελληνο-αρμενικής Φιλίας θα μπορούσε να συμβάλλει ενεργά στη σύσφιξη στενότερων σχέσεων ανάμεσα στους δύο λαούς και ιδιαίτερα με το Αρτσάχ ;<br /></b>Δίνουμε μεγάλη σημασία στη συνεργασία με αυτούς τους συλλόγους, διότι το εγχείρημα έχει δείξει ότι αυτή η σύμπραξη είναι πιο αποτελεσματική ιδιαίτερα όσον αφορά την αναγνώριση του Αρτσάχ. Διότι αν πολλές χώρες αδυνατούν σήμερα να συνάψουν σχέσεις με ένα μη αναγνωρισμένο κράτος, τότε οι σύλλογοι αυτοί μπορούν να βοηθήσουν στο θέμα της ενημέρωσης έχοντας μεγαλύτερη ελευθερία δράσης καθώς ο περισσότερος κόσμος δεν γνωρίζει τι ακριβώς συμβαίνει με το ζήτημα του Καραμπάχ. Νομίζουν ότι ο πόλεμος στην περιοχή μας συνεχίζεται και δεν γνωρίζουν ότι η δημοκρατική πορεία στη χώρα μας είναι μια πραγματικότητα. Σήμερα το Αρτσάχ είναι μια ανεξάρτητη χώρα με κρατικές δομές, δημόσιες υπηρεσίες, κοινοβούλιο, σχολεία, ιδρύματα κ.λπ. Από το Αρτσάχ ξεκίνησε η χριστιανική θρησκεία και μετά διαδόθηκε σ’ ολόκληρη την Αρμενία, που υπήρξε το πρώτο χριστιανικό κράτος στον κόσμο. Μέσω αυτών των συλλόγων, ο κόσμος μπορεί να μας γνωρίσει καλύτερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι πολεμικές ανακοινώσεις του Αζερμπαϊτζάν και τα συνοριακά επεισόδια το τελευταίο διάστημα, πώς επιδρούν στην ψυχική κατάσταση και στην καθημερινότητα των κατοίκων της χώρας ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Αρμένιος του Αρτσάχ έχει συνηθίσει σ’ αυτόν τον τρόπο ζωής. Για μας δεν είναι κάτι το καινούργιο. Στα 20 χρόνια που έχει επιβληθεί προσωρινή εκεχειρία υπήρξαν σχεδόν καθημερινά αψιμαχίες και συνοριακά επεισόδια. Συνήθως γίνονται παραμονές πολιτικών γεγονότων, διότι στην πραγματικότητα υπάρχουν κάποιοι λόγοι και συμφέροντα καθώς και λόγοι εσωτερικής πολιτικής από την πλευρά των Αζέρων. Με αυτόν τον τρόπο διατηρούν το πρόβλημα του Καραμπάχ στην επικαιρότητα θέλοντας να δείξουν στον κόσμο τους ότι δεν το έχουν ξεχάσει και δεν έχουν παραιτηθεί από την επανάκτησή του. Γνωρίζουν ότι έχουν χάσει τον πόλεμο και προσπαθούν με άλλα μέσα να απαντήσουν. Ωστόσο γνωρίζουν πολύ καλά ότι αν επιχειρήσουν οτιδήποτε, η απάντηση που θα λάβουν θα είναι δέκα φορές μεγαλύτερη. Εμείς έχουμε δηλώσει επανειλημμένως πάνω σ’ αυτό το ζήτημα ότι οι στρατιώτες μας έχουν εντολή να μην έρχονται σε αντιπαράθεση με τον εχθρό, αλλά ότι σε κάθε πυροβολισμό θα απαντούν στο δεκαπλάσιο. Οι Αζέροι γνωρίζουν πολύ καλά ότι το Καραμπάχ είναι μια χαμένη υπόθεση γι’ αυτούς. Παρόλα αυτά συνεχίζουν την ίδια τακτική και μάλιστα πολλές φορές αποκρύπτουν τις απώλειές τους. Για παράδειγμα στο πρόσφατο επεισόδιο τον περασμένο Ιανουάριο, προσπάθησαν να προωθηθούν και συνάντησαν ισχυρή αντίσταση με αποτέλεσμα να υποστούν μεγάλες απώλειες. Εκείνες τις μέρες οι εφημερίδες στο Αζερμπαϊτζάν έγραψαν τελείως διαφορετικά πράγματα, ότι δηλαδή ένας στρατιώτης τους πέθανε από κάποια ασθένεια ή από άλλη αιτία. Δεν ανέφεραν ότι οι στρατιώτες τους σκοτώθηκαν επειδή επιτέθηκαν χωρίς λόγο εναντίον της αρμενικής πλευράς. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι τα επιτεύγματα στον τομέα του πολιτισμού τα τελευταία χρόνια στο Αρτσάχ ; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Δίνουμε μεγάλη σημασία στον πολιτισμό διότι για μάς είναι καθοριστικός παράγων της εθνικής μας ταυτότητας και μέσω αυτού αυτοπροσδιοριζόμαστε ενώπιον της διεθνούς κοινότητας. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουμε χαράξει την πολιτική μας πάνω σε δύο κατευθυντήριες γραμμές: η πρώτη είναι ν’ ανυψώσουμε και να διατηρήσουμε την πολιτιστική μας παράδοση και η δεύτερη ν’ αναπτύξουμε συνεργασία και πολιτιστικές ανταλλαγές με άλλες χώρες. Έτσι το Αρτσάχ χωρίς να είναι αναγνωρισμένο κράτος, θα μπορεί να συμμετέχει σε διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις στο εξωτερικό και αντίστοιχα να διοργανώνει παρόμοιες στο έδαφός του προσκαλώντας όποιες χώρες το επιθυμούν. Διοργανώνουμε διεθνές φεστιβάλ κλασικής μουσικής και κάθε φορά συμμετέχουν πολλές χώρες με τους καλύτερους μουσικούς και διεθνές συμπόσιο γλυπτικής. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα εξέλιξη στον μουσειακό τομέα. Από το 2013 λειτουργεί μουσείο εικαστικών τεχνών και ένα καινούργιο μουσείο ταπήτων με μόνιμες συλλογές στο Σουσί. Το μουσείο εικαστικών τεχνών δημιουργήθηκε από το μηδέν. Σήμερα διαθέτει 400 περίπου πίνακες απ’ όλο τον κόσμο, πίνακες τους οποίους προσέφεραν διάφοροι δωρητές και συλλέκτες, με 100 έως 150 επισκέπτες την ημέρα, που είναι σημαντικός αριθμός για την πόλη του Σουσί. Όσον αφορά το μουσείο ταπήτων, να θυμίσω ότι παλαιότερα το Αρτσάχ ήταν ένα από τα κέντρα ταπητουργίας, αλλά η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν στα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης είχε αφαιρέσει όλους τους παλαιούς τάπητες από το μουσείο και τους είχε αντικαταστήσει με καινούργιους που δεν είχαν καμιά αξία. Ειδικότερα τάπητες πριν από τον 20ό αιώνα, που ο καθένας είχε τη δική του ιστορία και το δικό του «κρυπτογραφημένο» μήνυμα. Το Αζερμπαϊτζάν από την πλευρά του δεν χάνει ευκαιρία στις διάφορες εκθέσεις που διοργανώνει στο εξωτερικό να διαφημίζει τους τάπητες ως αζερική τέχνη. Πρόσφατα οργανώσαμε διεθνή έκθεση στο Ερεβάν όπου ήταν παρών και ένας πολύ γνωστός Γερμανός ειδικός. Η διδακτορική διατριβή του είχε ως θέμα «ο χριστιανικός τάπητας της Ανατολής» και αποδείκνυε ότι η ταπητουργία είναι αρμενική τέχνη και έχει διαδοθεί από την Αρμενία και ότι ένα από τα κέντρα της ήταν το Αρτσάχ. Έτσι λοιπόν σήμερα προσπαθούμε να αποκαταστήσουμε αυτήν την τέχνη, αυτήν την παράδοση και να γνωρίσουμε στον έξω κόσμο την πολιτιστική μας κληρονομιά. Αξίζει να αναφέρω ότι τα τελευταία χρόνια προσωπικότητες παγκοσμίου φήμης έχουν δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για το Αρτσάχ, όπως η μεγάλη Ισπανίδα σοπράνο Μονσερά Καμπαγιέ που ήρθε και τραγούδησε στο Γκαντσασάρ έργα του Κομιτάς. Η επίσκεψή της σε επτά εκκλησίες και μοναστήρια στην Αρμενία και στο Αρτσάχ αποτυπώθηκε σ’ ένα καλαίσθητο λεύκωμα που παρουσιάσαμε σε εκδήλωση στο Παρίσι στις 12 Δεκεμβρίου 2013. Να λοιπόν ένας τρόπος για να κάνει αισθητή την παρουσία του το Αρτσάχ στη διεθνή κοινότητα. Το Αζερμπαϊτζάν από την πλευρά του διέπραξε άλλη μια γκάφα, προσθέτοντας ένα ακόμη όνομα, την Καμπαγιέ, στη μαύρη λίστα των ανεπιθύμητων προσώπων. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι εργασίες για την αναπαλαίωση και αποκατάσταση των ζημιών στην πόλη Σουσί;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Να σας αναφέρω ένα παράδειγμα. Από τον Οκτώβριο του 2012 το υπουργείο Πολιτισμού και Νεολαίας στεγάζεται στο Σουσί, σ’ ένα κτίριο 100 χρονών που ήταν παλιά παρθεναγωγείο. Το κτίριο αυτό με το όνομα «Σχολείο Θηλέων Μαριαμιάτς» είχε χτιστεί με χρήματα των αδελφών Γουγκασιάν, που είχαν μια εταιρία εξόρυξης και παραγωγής πετρελαίου στην Κασπία, στη μνήμη της πρόωρα χαμένης αδελφής τους Μαριάμ Γουγκασιάν. Μετά από 100 χρόνια ο πρόεδρός μας Πάκο Σαχακιάν απευθύνθηκε σ’ έναν άλλο δωρητή από τη Ρωσία, τον Κονσταντίν Μανουκιάν, για να βοηθήσει στην ανακαίνιση του κτιρίου. Και η ιστορία αυτή επαναλήφθηκε μετά από τόσα χρόνια με χρήματα που διατέθηκαν για ένα παρόμοιο σκοπό. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς εκτιμάτε τη συμβολή του Παναρμενικού Ταμείου «Χαγιαστάν» στην ανάπτυξη του Αρτσάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όλα αυτά τα χρόνια η βοήθεια του Παναρμενικού Ταμείου και των Αρμενίων της διασποράς είναι αναμφίβολα τεράστια. Έχουν κατασκευαστεί μεγάλης στρατηγικής σημασίας έργα όπως δρόμοι, σχολεία, ιατρικά κέντρα, δηλαδή όλα αυτά που είναι απαραίτητα για την καθημεριμενή ζωή των κατοίκων μιας χώρας. Οι προσπάθειες του Αζερμπαϊτζάν για την απομόνωση του Αρτσάχ είναι αποτυχημένες, διότι η διασπορά και η Αρμενία στέκονται πάντα στο πλευρό μας. Τελευταία εγκαινιάσαμε στο Στεπανακέρτ ένα νοσοκομείο από τα καλύτερα που διαθέτουμε στην Αρμενία και ίσως σ’ ολόκληρη την περιοχή με χρήματα που εξασφάλισε το Παναρμενικό Ταμείο από έναν Αρμένιο της Ρωσίας, τον Σαμβέλ Γκαραμπετιάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Φανταστείτε πόσα τέτοια προγράμματα έχουν πραγματοποιηθεί και από άτομα και από κοινότητες της διασποράς. Το πρόγραμμα για την κατασκευή του οδικού άξονα Κελμπατσάρ-Βαρτενίς που εξήγγειλε το Παναρμενικό Ταμείο το 2013 είναι υψίστης στρατηγικής σημασίας καθώς θα συνδέει τις βόρειες επαρχίες του Καραμπάχ με την Αρμενία αλλά θα συμβάλει και στην αύξηση του πληθυσμού αυτών περιοχών. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιες είναι οι ανάγκες και οι προτεραιότητες για την ανάπτυξη των παραμεθόριων χωριών και κωμοπόλεων του Αρτσάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Είναι πολύ σημαντικό να βρίσκονται σε καλή κατάσταση τα παραμεθόρια χωριά μας και ο κόσμος να είναι δεμένος με τη γη του. Στην αντίθετη περίπτωση δεν έχει νόημα να έχουμε στρατιώτες στην πρώτη γραμμή πυρός για να φυλάσσουν τα σύνορα. Ο στρατιώτης πρέπει να αφουγκράζεται την ανάσα του κόσμου. Γι’ αυτό τον λόγο υπάρχουν διάφορα κρατικά σχέδια σε εξέλιξη για την επίλυση αυτού προβλήματος. Όσο κι αν προσπαθούμε να βάλουμε προτεραιότητες και να διαθέσουμε χρήματα με τη βοήθεια του Παναρμενικού Ταμείου και άλλων οργανώσεων, πάντα υπάρχει ανάγκη για καινούργια προγράμματα. Και θα ήθελα τα αδέλφια μας στη διασπορά να έχουν πάντα υπ’ όψη τους ότι είναι πολύ σημαντικό να στηρίζουμε αυτούς τους ανθρώπους που ζουν στις παραμεθόριες περιοχές. Η ψυχή αυτών των ανθρώπων είναι που μας βοηθάει να ξεπερνάμε τα εμπόδια και αυτή η ψυχή είναι που πρέπει να διατηρήσουμε όρθια και δυνατή.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η φιλοξενία που προσφέρεται κάθε χρόνο στους νεαρούς Αρμένιους του Αρτσάχ από το Δήμο Σύρου πώς επιδρά στην ψυχική τους κατάσταση; Το πρόγραμμα φιλοξενίας θα συνεχιστεί;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο αντίκτυπος ήταν πολύ θετικός, διότι τα παιδιά που μεγάλωσαν σε συνθήκες πολέμου είχαν πιεστεί ψυχολογικά, και μάλιστα πολλά απ’ αυτά είχαν χάσει τον πατέρα τους, είχαν υποστεί έντονο ψυχολογικό κλονισμό, δίχως να υπολογίσουμε τις πολυάριθμες στερήσεις που έζησαν. Η μεγαλύτερη απώλεια ήταν η απώλεια του πατέρα τους και αναμφίβολα αυτό το πρόγραμμα φιλοξενίας δεν μπορεί να την αναπληρώσει. Ωστόσο, η απελπισία από την άσχημη ψυχολογική κατάσταση, έδωσε τη θέση της στην ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Θυμάμαι πριν μερικά χρόνια που τα είχα συνοδεύσει στην Ελλάδα πόσο είχαν εκπλαγεί έχοντας έρθει από ένα μέρος όπου δεν υπήρχαν αμύγδαλα, δεν υπήρχε νερό, και μάλιστα πόσιμο νερό την περίοδο των βομβαρδισμών καθώς περιμένοντας στην ουρά με τις ώρες για λίγο νερό έσκαγαν οι βόμβες, οπότε ήταν υποχρεωμένα να τρέξουν για να σωθούν. Τέτοιες καταστάσεις είχαν ζήσει. Ασφαλώς χρόνο με τον χρόνο η εικόνα άλλαζε. Οι κάτοικοι της Σύρου το παρατήρησαν αυτό, δηλαδή τα παιδιά που είχαν έρθει τα πρώτα χρόνια και αυτά που έρχονται τα τελευταία χρόνια είναι τελείως διαφορετικά. Αλλά χάρις σ’ αυτό το πρόγραμμα μια φωτεινή ελπίδα γεννήθηκε μέσα τους για ένα καλύτερο μέλλον και γι’ αυτό ο λαός μας κι εγώ είμαστε ευγνώμονες στους Έλληνες φίλους μας και σε όλους αυτούς που μας αγκάλιασαν με τόση θέρμη στις δεκαπέντε μέρες παραμονής μας στην Ελλάδα. Στο κτίριο που διέμεναν κυμάτιζε η σημαία του Καραμπάχ. Όλοι οι κάτοικοι του νησιού και οι καταστηματάρχες τους πρόσφεραν αναμνηστικά δώρα και οργάνωναν τα γεύματά τους. Είναι το μόνο πρόγραμμα που συνεχίζεται εδώ και τόσα χρόνια. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Κατά την παραμονή σας στη χώρα μας είχατε κάποιες συναντήσεις με εκπροσώπους της ελληνικής πολιτείας. Πώς εκτιμάτε τα αποτελέσματα αυτών των συναντήσεων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Στη διάρκεια της επίσκεψής μου είχαμε μια σειρά συναντήσεων με την κοινοβουλευτική ομάδα φιλίας Αρμενίας-Ελλάδας με επικεφαλής τον πρώην πρόεδρο της Βουλής Απόστολο Κακλαμάνη. Είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα και ουσιαστική συζήτηση. Έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τελευταίες εξελίξεις και τη διαπραγματευτική διαδικασία γύρω από το θέμα της αναγνώρισης του Αρτσάχ. Νομίζω ότι έγινε μια δημιουργική συζήτηση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιο μήνυμα στέλνετε στην ελληνοαρμενική κοινότητα και ιδιαίτερα στους νέους;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω επισκεφθεί πολλές παροικίες της διασποράς και πάντα όταν απευθύνομαι στους νέους λέω ότι έχουν να επιτελέσουν μια μεγάλη αποστολή. Πριν από 26 χρόνια, οι γονείς μας, μάς εμψύχωσαν και με τη βοήθειά τους καταφέραμε να υπερνικήσουμε τις δυσκολίες και να κερδίσουμε τον πόλεμο. Σήμερα είναι η σειρά των νέων να συνεχίσουν αυτό το έργο, αποστολή τους θα είναι η δημιουργία ενός ισχυρού Αρτσάχ. Σπούδασαν στα πανεπιστήμια διάφορες ειδικότητες για να είναι κάποια στιγμή χρήσιμοι στην πατρίδα. Διότι εκείνη την περίοδο στο Αρτσάχ που ήταν απομονωμένο υπήρχε η δυνατότητα να σπουδάσουν εκεί. Πάντα έχουμε ανάγκη για ειδικευμένους επιστήμονες. Έχουν λοιπόν τη δυνατότητα να μεταδώσουν τις γνώσεις τους ή με κάποιον άλλο τρόπο τις εμπειρίες τους στο Αρτσάχ. Παράλληλα η παραμονή τους εκεί θα είναι και ένα κίνητρο όσον αφορά τη διατήρηση της αρμενικής εθνικής συνείδησης και μια παρότρυνση ώστε η γενιά αυτή να μεταδώσει στην επόμενη τα εθνικά ιδεώδη. Και θα ήθελα όλοι οι νέοι, ο κάθε νέος Αρμένιος να καταλάβει ότι μπορεί να γίνει χρήσιμος στην πατρίδα του και να έχει μέσα του την επιθυμία να επισκεφθεί οπωσδήποτε το Αρτσάχ, διότι μετά όλα μπορεί ν’ αλλάξουν...</p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b> </b></p>Σαΐτ Τσετίνογλου2014-05-19T22:27:01Z2014-05-19T22:27:01Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/584-sait-tsetinoglouAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/tsetinoglou.jpg" alt="" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b>Μετάφραση: Κουήν Μινασιάν.</b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Ιανουάριος - Μάρτιος 2014 Τεύχος 80</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Σαΐτ Τσετίνογλου είναι Τούρκος ακτιβιστής-διανοούμενος, υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ζει στην Άγκυρα και είναι μέλος του Ανοιχτού Πανεπιστημίου. Έχει δημοσιεύσει πολυάριθμες μελέτες με θέμα τα εγκλήματα κατά των Αρμενίων, των Ποντίων και του Ελληνισμού της Μ. Ασίας. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε δεκάδες εφημερίδες, όπως και στις δύο αρμενικές εφημερίδες της Πόλης Αγκός και Μαρμαρά. Ένα από τα έργα του που χαίρουν μεγάλης αναγνωσιμότητας είναι το: «Έγκλημα κατά των μειονοτήτων που ζουν στην Τουρκία» το οποίο εκδόθηκε από τις εκδόσεις Μπελγκέ του Ρακίπ Ζαράκογλου. Ο Τσετίνογλου είναι από τους ιδρυτές της «Επιτροπής Υπεράσπισης του Σεβάν Νισανιάν», με τη συμμετοχή άνω των 30 συγγραφέων και ακτιβιστών από την Τουρκία και όλο τον κόσμο. Με αφορμή τη φυλάκιση του Σεβάν Νισανιάν παραχώρησε στον Σάκο Αριάν την παρακάτω συνέντευξη που έγινε στα Τουρκικά. Στα Αρμενικά το μετέφρασε ο Κωνσταντινουπολίτης Χραντ Κασμπαριάν και δημοσιεύτηκε στο διαδικτυακό Ακούνκ.</b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">“Ο Σεβάν Νισανιάν δεν είναι </span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">μόνος πίσω από τα κάγκελα!”</span></b><b><span style="font-size: 20pt;"></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η καταδικαστική απόφαση κατά του Σεβάν Νισανιάν, σύμφωνα με την οποία πρέπει να παραμείνει άδικα δύο χρόνια στην φυλακή, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία. Ποια είναι η άποψή σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Θέλω να σας θυμίσω τα λόγια του Μίχαελ Μπακούνιν*: «Ο νόμος και η τάξη είναι η πόρνη της εξουσίας». Ακριβώς μ’ αυτόν τον τρόπο χρησιμοποιήθηκε ο νόμος, ως εργαλείο ενάντια στον Σεβάν Νισανιάν ώστε να βρεθεί πίσω από τα κάγκελα της φυλακής. Πράγματι, αυτή η καταδίκη προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στην Τουρκία, αλλά δεν είναι αρκετές. Εκτός από τις δημοσιεύσεις και τις δηλώσεις του Σεβάν, η καταδίκη του και για την κατηγορία της «αυθαίρετης οικοδόμησης» ώστε να αφαιρέσουν την ελευθερία του, αλλά και να προσβάλουν έτσι την τιμή του, γίνεται στα πλαίσια χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Η καταδίκη του φυσικά είναι άμεση απόρροια του ισλαμικού εθνικισμού, αλλά και του αριστεροφανούς εθνικιστικού φανατισμού (ιττιχατικοί), που έχουν βαθιές και στέρεες ρίζες στην Τουρκία. Αυτές οι δυο τάσεις έχουν άμεση ανάμειξη και δείχνουν έντονη κινητικότητα στο πεδίο των εξελίξεων της εκατονταετηρίδας για τη Γενοκτονία των Αρμενίων του 1915. Επίσης, με αφορμή την κουρδική γιορτή του Νεβρόζ το 2013, κατά την οποία οι δηλώσεις των Απντουλάχ Οτσαλάν, Μπεσέ Χοζάτ και άλλων ηγετών του κουρδικού κινήματος, (PKK, και Κουρδικό Κομμουνιστικό Κόμμα) διακήρυτταν την απόφαση για την «Ισλαμική Αδελφοσύνη», επηρέασαν τους πιο ενεργούς κατοίκους της χώρας, κυρίως την κουρδική αριστερά, ώστε να αλλάξουν στάση, απόδειξη η σιωπή τους σήμερα για το θέμα του Σεβάν Νισανιάν.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Γιατί είναι σημαντική η υπόθεση του Σεβάν Νισανιάν;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πρόσφατα ο Βαχάκν Τσαχαλιάν με ανάρτησή του στο διαδίκτυο απαιτεί την απελευθέρωση του Σεβάν και αναφέρει μεταξύ άλλων: «Ο πραγματικός λόγος που στερούν την ελευθερία του Σεβάν Νισανιάν, είναι ένας άγραφος νόμος στην Τουρκία, σύμφωνα με τον οποίο ένας αρμένιος διανοούμενος στερείται το δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης και της σκέψης, προπάντων τώρα που πλησιάζει η εκατονταετηρίδα της γενοκτονίας». Είμαι απόλυτα σύμφωνος με αυτή τη διαπίστωση. Επαληθεύεται επίσης η φράση που είχε πει ο γιος του Χραντ, ο Αράτ Ντινκ: «Εκατό χρόνια πριν είμασταν το θήραμα, ενώ τώρα είμαστε το δόλωμα...».<br />Με την υπόθεση Νισανιάν έγινε και πάλι ξεκάθαρο ότι ένας αρμένιος διανοούμενος στην Τουρκία οφείλει να γνωρίζει τα όριά του και να μετράει συνεχώς το μπόι του, αλλιώς το κράτος θα πράξει ότι πράττει, ακόμη και με τον πιο ύπουλο τρόπο. Ωστόσο, μέρα με τη μέρα μεγαλώνει το κίνημα υπεράσπισης του Σεβάν Νισανιάν. Οι φωνές διαμαρτυρίας στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό δυναμώνουν. Η άδικη μεταχείρισή του μας έχει ενώσει, συντονίζουμε τις δράσεις μας εντός και εκτός των συνόρων, υψώνουμε μαζί τη φωνή μας και ακουγόμαστε. Παράδειγμα η σελίδα στο facebook:(https:/www. facebook.com/turkeycondemned) με τις χιλιάδες συμμετοχές, είναι ένας τρόπος έκφρασης υπέρ του Σεβάν. Οι φίλοι στέκονται στο πλευρό του και δεν τον αφήνουν μόνο σ’ αυτήν τη δοκιμασία. Επίσης, φέτος για το βραβείο Χραντ Ντινκ προτάθηκε το όνομα του Σεβάν Νισανιάν. Η υποψηφιότητα αυτή είναι ένας ακόμη τρόπος για την υπεράσπισή του, μια «εξόρμηση» ενάντια στην παραπληροφόρηση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια μπορεί να είναι η συμβολή της Αρμενίας στο έργο του Σεβάν Νισανιάν;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Σεβάν όχι μόνο με τα άρθρα, τα βιβλία ή τις δηλώσεις του, αλλά και με το αρχιτεκτονικό του έργο έχει αποδείξει ότι είναι μια αξιόλογη προσωπικότητα με πολύπλευρες ικανότητες. Χρησιμοποίησαν τον νόμο ως εργαλείο, για να στερήσουν την ελευθερία του. Όμως όλοι γνωρίζουν ότι η υπόθεση ήταν στημένη. Σε μια χώρα «παράδεισο της αυθαίρετης δόμησης» όπως η Τουρκία, κανείς δεν πιστεύει ότι καταδικάστηκε για αυτό. Μόλις πριν μερικές ημέρες η Διεθνής Αμνηστία εξέδωσε ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία δεν έχει πεισθεί ότι η «αυθαίρετη δόμηση μερικών τετραγωνικών μέτρων» είναι ο πραγματικός λόγος στέρησης της ελευθερίας του Σεβάν Νισανιάν.<br />Μ’ αυτό θέλω να τονίσω, ότι είναι επιβεβλημένο κι άλλοι διεθνείς οργανισμοί υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του λόγου να διαμαρτυρηθούν και να απαιτήσουν από το τουρκικό κράτος δικαιοσύνη για τον Νισανιάν. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι η υπεράσπιση του Σεβάν δεν είναι δύσκολη υπόθεση, διότι είναι αυτονόητη η αδικία που έχει υποστεί. Αν βάλουμε για λίγο στην άκρη τις δηλώσεις και τις ιδέες του, ο Σεβάν και πάλι είναι μπροστά μας, με το έργο του στο χωριό Σιρίντζε, κοντά στη Σμύρνη. Έργο που έχει σχέση και με την αρχιτεκτονική, αλλά και με την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου www.nisanyan.com. Για να κατανοήσουμε το μεγάλο έργο του, αλλά και την αδικία εναντίον του, πρέπει να αποκαλύψουμε μια παλιά υπόθεσή του, που αφορά την αναπαλαίωση του άλλοτε ελληνικού χωριού Κιρκιτζέ**.<br />Έναν άνθρωπο που προσφέρει τόσο σημαντικό έργο για τον πολιτισμό και την ιστορία της περιοχής αλλά και γενικότερα της ανθρωπότητας, τον έχουν σήμερα φυλακίσει, στερώντας του το δικαίωμα της δημιουργίας και της προσφοράς, ενώ αντίθετα θα του άξιζε να προταθεί το βραβείο Νόμπελ Αρχιτεκτονικής. Αρχίζοντας από «Aga Han», βραβείο αρχιτεκτονικής στην Τουρκία, ο Σεβάν είναι πράγματι άξιος διεθνών διακρίσεων. Και όχι μόνον ο ίδιος, αλλά και οι δημιουργίες του και οι αναπαλαιώσεις στο χωριό θα πρέπει να προστατευθούν από την ΟΥΝΕΣΚΟ, διότι έχουν πανανθρώπινη αξία. Ωστόσο ο Σεβάν Νισανιάν δεν είναι τόσο γνωστός στην Αρμενία και στο εξωτερικό, ίσως επειδή δεν επιδίωξε την προβολή του. Θα ήταν ευχής έργο οι διεθνείς οργανισμοί και τα ιδρύματα αρχιτεκτονικής να ασχοληθούν και να ερευνήσουν την περίοδο που ο Σεβάν αναπαλαίωνε το χωριό Σιρίντζε- Κιρκιτζέ. Αν αποκαλυφθούν αυτά, θα πέσουν και τα πέπλα της υπόθεσης της δίκης του μαζί με τις σκευωρίες. Αν δεν ακολουθήσουμε αυτά τα βήματα, είναι πολύ πιθανό και κάποιες άλλες παρόμοιες υποθέσεις εναντίων του Σεβάν που εκκρεμούν ακόμη, να οδηγήσουν σε συνολική καταδίκη του σε φυλάκιση 50 ετών και την εφ’ όρου ζωής στέρηση της ελευθερίας του. Ο Σεβάν Νισανιάν με τις άοκνες έρευνές του ως διανοούμενος και ιστορικός έχει καταφέρει να ανοίξει πολλές τρύπες στην ήδη διάτρητη επίσημη τουρκική προπαγάνδα για την ιστορία. Αλλά ακόμη και στον τουριστικό τομέα έχει να μας δείξει επιτυχίες. Έχει γράψει πολυάριθμα βιβλία, ένα από τα οποία αφορά τα κατάλοιπα της αρμενικής λαϊκής και πολιτιστικής παράδοσης των περιοχών της ιστορικής Αρμενίας.<br />Είμαι σίγουρος ότι ο Σεβάν δεν θα αφεθεί μόνος πίσω από τα κάγκελα. Η απουσία του αφήνει κενά όχι μόνο στην αρμενική αλλά και την παγκόσμια πραγματικότητα. Για τον λόγο αυτό, η διεθνής κοινότητα ενωμένη με τον αρμενικό λαό, θα πρέπει να διεκδικήσουν, να δημιουργήσουν ένα μεγάλο κίνημα, ώστε οι κρατικές δομές της Τουρκίας να το πάρουν απόφαση: ο Σεβάν Νισανιάν δεν είναι μόνος πίσω από τα κάγκελα!</p>
<p style="text-align: justify;">*Μίχαελ Μπακούνιν, Ρώσος αναρχικός επαναστάτης (1814-1876).</p>
<p style="text-align: justify;">**To χωριό της Διδώς Σωτηρίου.</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/tsetinoglou.jpg" alt="" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b>Μετάφραση: Κουήν Μινασιάν.</b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Ιανουάριος - Μάρτιος 2014 Τεύχος 80</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Σαΐτ Τσετίνογλου είναι Τούρκος ακτιβιστής-διανοούμενος, υπέρμαχος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ζει στην Άγκυρα και είναι μέλος του Ανοιχτού Πανεπιστημίου. Έχει δημοσιεύσει πολυάριθμες μελέτες με θέμα τα εγκλήματα κατά των Αρμενίων, των Ποντίων και του Ελληνισμού της Μ. Ασίας. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε δεκάδες εφημερίδες, όπως και στις δύο αρμενικές εφημερίδες της Πόλης Αγκός και Μαρμαρά. Ένα από τα έργα του που χαίρουν μεγάλης αναγνωσιμότητας είναι το: «Έγκλημα κατά των μειονοτήτων που ζουν στην Τουρκία» το οποίο εκδόθηκε από τις εκδόσεις Μπελγκέ του Ρακίπ Ζαράκογλου. Ο Τσετίνογλου είναι από τους ιδρυτές της «Επιτροπής Υπεράσπισης του Σεβάν Νισανιάν», με τη συμμετοχή άνω των 30 συγγραφέων και ακτιβιστών από την Τουρκία και όλο τον κόσμο. Με αφορμή τη φυλάκιση του Σεβάν Νισανιάν παραχώρησε στον Σάκο Αριάν την παρακάτω συνέντευξη που έγινε στα Τουρκικά. Στα Αρμενικά το μετέφρασε ο Κωνσταντινουπολίτης Χραντ Κασμπαριάν και δημοσιεύτηκε στο διαδικτυακό Ακούνκ.</b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">“Ο Σεβάν Νισανιάν δεν είναι </span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="font-size: 20pt;">μόνος πίσω από τα κάγκελα!”</span></b><b><span style="font-size: 20pt;"></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η καταδικαστική απόφαση κατά του Σεβάν Νισανιάν, σύμφωνα με την οποία πρέπει να παραμείνει άδικα δύο χρόνια στην φυλακή, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία. Ποια είναι η άποψή σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Θέλω να σας θυμίσω τα λόγια του Μίχαελ Μπακούνιν*: «Ο νόμος και η τάξη είναι η πόρνη της εξουσίας». Ακριβώς μ’ αυτόν τον τρόπο χρησιμοποιήθηκε ο νόμος, ως εργαλείο ενάντια στον Σεβάν Νισανιάν ώστε να βρεθεί πίσω από τα κάγκελα της φυλακής. Πράγματι, αυτή η καταδίκη προκάλεσε πολλές αντιδράσεις στην Τουρκία, αλλά δεν είναι αρκετές. Εκτός από τις δημοσιεύσεις και τις δηλώσεις του Σεβάν, η καταδίκη του και για την κατηγορία της «αυθαίρετης οικοδόμησης» ώστε να αφαιρέσουν την ελευθερία του, αλλά και να προσβάλουν έτσι την τιμή του, γίνεται στα πλαίσια χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Η καταδίκη του φυσικά είναι άμεση απόρροια του ισλαμικού εθνικισμού, αλλά και του αριστεροφανούς εθνικιστικού φανατισμού (ιττιχατικοί), που έχουν βαθιές και στέρεες ρίζες στην Τουρκία. Αυτές οι δυο τάσεις έχουν άμεση ανάμειξη και δείχνουν έντονη κινητικότητα στο πεδίο των εξελίξεων της εκατονταετηρίδας για τη Γενοκτονία των Αρμενίων του 1915. Επίσης, με αφορμή την κουρδική γιορτή του Νεβρόζ το 2013, κατά την οποία οι δηλώσεις των Απντουλάχ Οτσαλάν, Μπεσέ Χοζάτ και άλλων ηγετών του κουρδικού κινήματος, (PKK, και Κουρδικό Κομμουνιστικό Κόμμα) διακήρυτταν την απόφαση για την «Ισλαμική Αδελφοσύνη», επηρέασαν τους πιο ενεργούς κατοίκους της χώρας, κυρίως την κουρδική αριστερά, ώστε να αλλάξουν στάση, απόδειξη η σιωπή τους σήμερα για το θέμα του Σεβάν Νισανιάν.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Γιατί είναι σημαντική η υπόθεση του Σεβάν Νισανιάν;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πρόσφατα ο Βαχάκν Τσαχαλιάν με ανάρτησή του στο διαδίκτυο απαιτεί την απελευθέρωση του Σεβάν και αναφέρει μεταξύ άλλων: «Ο πραγματικός λόγος που στερούν την ελευθερία του Σεβάν Νισανιάν, είναι ένας άγραφος νόμος στην Τουρκία, σύμφωνα με τον οποίο ένας αρμένιος διανοούμενος στερείται το δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης και της σκέψης, προπάντων τώρα που πλησιάζει η εκατονταετηρίδα της γενοκτονίας». Είμαι απόλυτα σύμφωνος με αυτή τη διαπίστωση. Επαληθεύεται επίσης η φράση που είχε πει ο γιος του Χραντ, ο Αράτ Ντινκ: «Εκατό χρόνια πριν είμασταν το θήραμα, ενώ τώρα είμαστε το δόλωμα...».<br />Με την υπόθεση Νισανιάν έγινε και πάλι ξεκάθαρο ότι ένας αρμένιος διανοούμενος στην Τουρκία οφείλει να γνωρίζει τα όριά του και να μετράει συνεχώς το μπόι του, αλλιώς το κράτος θα πράξει ότι πράττει, ακόμη και με τον πιο ύπουλο τρόπο. Ωστόσο, μέρα με τη μέρα μεγαλώνει το κίνημα υπεράσπισης του Σεβάν Νισανιάν. Οι φωνές διαμαρτυρίας στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό δυναμώνουν. Η άδικη μεταχείρισή του μας έχει ενώσει, συντονίζουμε τις δράσεις μας εντός και εκτός των συνόρων, υψώνουμε μαζί τη φωνή μας και ακουγόμαστε. Παράδειγμα η σελίδα στο facebook:(https:/www. facebook.com/turkeycondemned) με τις χιλιάδες συμμετοχές, είναι ένας τρόπος έκφρασης υπέρ του Σεβάν. Οι φίλοι στέκονται στο πλευρό του και δεν τον αφήνουν μόνο σ’ αυτήν τη δοκιμασία. Επίσης, φέτος για το βραβείο Χραντ Ντινκ προτάθηκε το όνομα του Σεβάν Νισανιάν. Η υποψηφιότητα αυτή είναι ένας ακόμη τρόπος για την υπεράσπισή του, μια «εξόρμηση» ενάντια στην παραπληροφόρηση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια μπορεί να είναι η συμβολή της Αρμενίας στο έργο του Σεβάν Νισανιάν;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Σεβάν όχι μόνο με τα άρθρα, τα βιβλία ή τις δηλώσεις του, αλλά και με το αρχιτεκτονικό του έργο έχει αποδείξει ότι είναι μια αξιόλογη προσωπικότητα με πολύπλευρες ικανότητες. Χρησιμοποίησαν τον νόμο ως εργαλείο, για να στερήσουν την ελευθερία του. Όμως όλοι γνωρίζουν ότι η υπόθεση ήταν στημένη. Σε μια χώρα «παράδεισο της αυθαίρετης δόμησης» όπως η Τουρκία, κανείς δεν πιστεύει ότι καταδικάστηκε για αυτό. Μόλις πριν μερικές ημέρες η Διεθνής Αμνηστία εξέδωσε ανακοίνωση, σύμφωνα με την οποία δεν έχει πεισθεί ότι η «αυθαίρετη δόμηση μερικών τετραγωνικών μέτρων» είναι ο πραγματικός λόγος στέρησης της ελευθερίας του Σεβάν Νισανιάν.<br />Μ’ αυτό θέλω να τονίσω, ότι είναι επιβεβλημένο κι άλλοι διεθνείς οργανισμοί υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του λόγου να διαμαρτυρηθούν και να απαιτήσουν από το τουρκικό κράτος δικαιοσύνη για τον Νισανιάν. Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι η υπεράσπιση του Σεβάν δεν είναι δύσκολη υπόθεση, διότι είναι αυτονόητη η αδικία που έχει υποστεί. Αν βάλουμε για λίγο στην άκρη τις δηλώσεις και τις ιδέες του, ο Σεβάν και πάλι είναι μπροστά μας, με το έργο του στο χωριό Σιρίντζε, κοντά στη Σμύρνη. Έργο που έχει σχέση και με την αρχιτεκτονική, αλλά και με την ιστορία και τον πολιτισμό του τόπου www.nisanyan.com. Για να κατανοήσουμε το μεγάλο έργο του, αλλά και την αδικία εναντίον του, πρέπει να αποκαλύψουμε μια παλιά υπόθεσή του, που αφορά την αναπαλαίωση του άλλοτε ελληνικού χωριού Κιρκιτζέ**.<br />Έναν άνθρωπο που προσφέρει τόσο σημαντικό έργο για τον πολιτισμό και την ιστορία της περιοχής αλλά και γενικότερα της ανθρωπότητας, τον έχουν σήμερα φυλακίσει, στερώντας του το δικαίωμα της δημιουργίας και της προσφοράς, ενώ αντίθετα θα του άξιζε να προταθεί το βραβείο Νόμπελ Αρχιτεκτονικής. Αρχίζοντας από «Aga Han», βραβείο αρχιτεκτονικής στην Τουρκία, ο Σεβάν είναι πράγματι άξιος διεθνών διακρίσεων. Και όχι μόνον ο ίδιος, αλλά και οι δημιουργίες του και οι αναπαλαιώσεις στο χωριό θα πρέπει να προστατευθούν από την ΟΥΝΕΣΚΟ, διότι έχουν πανανθρώπινη αξία. Ωστόσο ο Σεβάν Νισανιάν δεν είναι τόσο γνωστός στην Αρμενία και στο εξωτερικό, ίσως επειδή δεν επιδίωξε την προβολή του. Θα ήταν ευχής έργο οι διεθνείς οργανισμοί και τα ιδρύματα αρχιτεκτονικής να ασχοληθούν και να ερευνήσουν την περίοδο που ο Σεβάν αναπαλαίωνε το χωριό Σιρίντζε- Κιρκιτζέ. Αν αποκαλυφθούν αυτά, θα πέσουν και τα πέπλα της υπόθεσης της δίκης του μαζί με τις σκευωρίες. Αν δεν ακολουθήσουμε αυτά τα βήματα, είναι πολύ πιθανό και κάποιες άλλες παρόμοιες υποθέσεις εναντίων του Σεβάν που εκκρεμούν ακόμη, να οδηγήσουν σε συνολική καταδίκη του σε φυλάκιση 50 ετών και την εφ’ όρου ζωής στέρηση της ελευθερίας του. Ο Σεβάν Νισανιάν με τις άοκνες έρευνές του ως διανοούμενος και ιστορικός έχει καταφέρει να ανοίξει πολλές τρύπες στην ήδη διάτρητη επίσημη τουρκική προπαγάνδα για την ιστορία. Αλλά ακόμη και στον τουριστικό τομέα έχει να μας δείξει επιτυχίες. Έχει γράψει πολυάριθμα βιβλία, ένα από τα οποία αφορά τα κατάλοιπα της αρμενικής λαϊκής και πολιτιστικής παράδοσης των περιοχών της ιστορικής Αρμενίας.<br />Είμαι σίγουρος ότι ο Σεβάν δεν θα αφεθεί μόνος πίσω από τα κάγκελα. Η απουσία του αφήνει κενά όχι μόνο στην αρμενική αλλά και την παγκόσμια πραγματικότητα. Για τον λόγο αυτό, η διεθνής κοινότητα ενωμένη με τον αρμενικό λαό, θα πρέπει να διεκδικήσουν, να δημιουργήσουν ένα μεγάλο κίνημα, ώστε οι κρατικές δομές της Τουρκίας να το πάρουν απόφαση: ο Σεβάν Νισανιάν δεν είναι μόνος πίσω από τα κάγκελα!</p>
<p style="text-align: justify;">*Μίχαελ Μπακούνιν, Ρώσος αναρχικός επαναστάτης (1814-1876).</p>
<p style="text-align: justify;">**To χωριό της Διδώς Σωτηρίου.</p>Σεβάν Νισανιάν2013-11-13T00:00:00Z2013-11-13T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/549-sevan-nisanianAdministratorit@parasites.gr<p><img src="https://armenika.gr/images/stories/sevan-nisanian.jpg" alt="sevan nisanian" width="400" height="250" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ο τουρ­κο-αρ­μέ­νιος δη­μο­σιο­γρά­φος</strong></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>που κα­τα­δι­κάστη­κε για βλα­σφη­μί­α</strong></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 10pt;"><em><span style="text-decoration: underline;">Μετάφραση από<span> <a href="http://www.ianyanmag.com/" style="text-decoration: underline; font-family: arial, helvetica, sans-serif; text-align: center;"><span style="color: #0000ff;">www.ianyanmag.com</span></a>:</span> Ταλίν Μαρντικιάν</span></em></span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 10pt;"><em>Ιούλιος- Σεπτέμβριος 2013, τεύχος 78</em></span></strong></p>
<p><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><span style="font-size: 12pt;"><strong> </strong></span><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 12pt;"><strong>“Αμ­φι­βάλ­λω αν υ­πό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες υ­πάρ­χει η θέ­λη­ση να δη­μιουρ­γη­θεί έ­νας </strong></span><strong><span style="font-size: 12pt;">α­κό­μη Aρ­μέ­νιος μάρ­τυ­ρας”</span></strong></span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><span style="text-align: justify;">Το Μά­ιο του 2013, τα Ποι­νι­κά Δι­κα­στή­ρια της Κων­στα­ν</span>τι­νού­πο­λης κα­τα<span style="text-align: justify;">­δί­κα­σαν τον τουρ­κοαρ­μέ­νιο δη­μο­σιο­γρά­φο Σεβάν Νι­σα­νιάν σε 13,5 μή­νες φυ­λά­κι­σης, για έ­να άρ­θρο που έ­γρα­ψε το Σε­πτέμ­βριο του 2012. Α­φορ­μή στά­θη­κε η προ­βο­λή της ται­νί­ας «Η α­θω­ό­τη­τα των Μου­σουλ­μά­νων», η ο­ποί­α ό­ταν με­τα­γλωτ­τί­στη­κε προ­στέ­θη­καν εν α­γνοί­α των η­θο­ποιών α­ντι-ι­σλα­μι­κά μη­νύ­μα­τα, με α­πο­τέ­λε­σμα να ξε­σπά­σουν βί­αιες δια­δη­λώ­σεις, στην Αί­γυ­πτο και σε άλ­λες χώ­ρες και να βρουν το θά­να­το του­λά­χι­στον 50 ά­το­μα. Έτσι, ο Νι­σα­νιάν έ­γρα­ψε έ­να άρ­θρο ό­που υ­πο­στή­ρι­ζε ό­τι «το να μι­λάς α­σε­βώς για τον Μω­ά­μεθ, δεν α­πο­τε­λεί «Λό­γο Μί­σους». Η δη­μο­σί­ευ­ση του άρ­θρου στο προ­σω­πι­κό blog του δη­μο­σιο­γρά­φου εί­χε ως α­πο­τέλε­σμα την κα­τα­δί­κη του. Βά­σει του άρ­θρου 216 του Τουρ­κι­κού Ποι­νι­κού Κώ­δι­κα σχε­τι­κά με τη «Δυ­σφή­μι­ση των θρη­σκευ­τι­κών α­ξιών μιας ο­μά­δας», ο πα­ρα­βά­της τι­μω­ρεί­ται με φυ­λά­κι­ση 6 έ­ως 12 μη­νών, α­νά­λο­γα με το ε­άν θε­ω­ρεί­ται δυ­νη­τι­κός κίν­δυ­νος για τη δη­μό­σια ει­ρή­νη.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η ε­πί­μα­χη πρό­τα­ση του άρ­θρου, που ο­δή­γη­σε στην κα­τα­δί­κη του εί­ναι η ε­ξής: «Δεν α­πο­τε­λεί «έ­γκλη­μα μί­σους» να χλευά­σεις έ­ναν Ά­ρα­βα η­γέ­τη, ο ο­ποί­ος εκα­το­ντά­δες χρό­νια πριν υ­πο­στή­ρι­ξε ό­τι εί­χε δη­μιουρ­γή­σει δί­αυ­λο ε­πι­κοινω­νί­ας με τον Θε­ό και α­πό αυ­τό α­πο­κό­μι­σε πο­λι­τι­κά, οι­κο­νο­μι­κά και σε­ξουαλι­κά ο­φέ­λη. Εί­ναι ευ­κο­λο­νό­η­το α­κό­μα και σε ε­πί­πε­δο νη­πια­γω­γεί­ου τι εν­νο­ούμε ως ε­λευ­θε­ρί­α έκ­φρα­σης». Αυ­τή δεν εί­ναι η πρώ­τη φο­ρά που χρη­σι­μο­ποιεί­ται το Άρ­θρο 216. Πρό­σφα­τα, ο διάση­μος τούρ­κος πια­νί­στας Fazil Say κα­τα­δι­κά­στη­κε σε 10 μή­νες φυ­λά­κι­ση με α­να­στολή για σχό­λιά του στο Twitter. Α­κο­λου­θεί η συ­νέ­ντευ­ξη του Σε­βάν Νι­σα­νιάν που έ­δω­σε στo www.ianyanmag.com α­να­φε­ρό­με­νος στην πρό­σφα­τη κα­τα­δι­κα­στι­κή α­πό­φα­ση, στην ε­λευ­θε­ρί­α της έκ­φρα­σης και στις κα­τα­στά­σεις που βιώ­νουν οι Αρ­μέ­νιοι κι άλ­λες μειο­νό­τη­τες στην Τουρ­κί­α.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η κρι­τι­κή που δέ­χε­σαι για τα κεί­με­να και τις σκέ­ψεις σου εί­ναι κά­τι που έχει ξα­να­συμ­βεί στο πα­ρελ­θόν. Πώς το α­ντι­με­τω­πί­ζεις; Παίρ­νεις στα σο­βα­ρά αυ­τές τις α­πει­λές; Σε τρο­μά­ζουν; </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Δέ­χο­μαι κα­θη­με­ρι­νά έ­ναν κα­ται­γι­σμό ύ­βρε­ων και α­πει­λών θα­νά­του. Το συ­νηθί­ζεις ύ­στε­ρα α­πό λί­γο και­ρό και δεν σε τρο­μά­ζει πραγ­μα­τι­κά. Απ’ ό­σο γνω­ρίζω δεν έ­χει γί­νει πο­τέ κα­μί­α πο­λι­τι­κά υ­πο­κι­νού­με­νη δο­λο­φο­νί­α στην Τουρ­κία, ε­κτός κι αν έ­χει ζη­τη­θεί α­πό υ­ψη­λά ι­στά­με­νο πρό­σω­πο. Αμ­φι­βάλ­λω αν υ­πό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες υ­πάρ­χει η θέ­λη­ση να δη­μιουρ­γη­θεί έ­νας α­κό­μη αρ­μέ­νιος μάρ­τυ­ρας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Σε κα­τη­γό­ρη­σαν για «υ­πέρ­βα­ση των ο­ρί­ων ε­λευ­θε­ρί­ας του λό­γου και κρι­τι­κής». Τι α­πα­ντάς σε αυ­τές τις κα­τη­γο­ρί­ες;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το ε­πί­πε­δο της νο­μι­κής εκ­παί­δευ­σης στην Τουρ­κί­α εί­ναι χα­μη­λό. Προ­φα­νώς ο συ­γκε­κρι­μέ­νος ει­σαγ­γε­λέ­ας εί­χε την ψευ­δαί­σθη­ση ό­τι λέ­γο­ντας κά­τι «ε­λαφρώς» δυ­σά­ρε­στο για την κοι­νή γνώ­μη εί­ναι πέ­ρα α­πό τα ό­ρια της ε­λευ­θε­ρί­ας του λό­γου.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Εί­χες δη­λώ­σει πα­λαιό­τε­ρα: «Εί­μαι έ­νας Αρ­μέ­νιος, κά­νο­ντας κά­τι που κα­νέ­νας Αρ­μέ­νιος δεν εί­χε κά­νει πο­τέ σε μου­σουλ­μα­νι­κή χώ­ρα. Αυ­τό εί­ναι πραγ­ματι­κά το μέ­γε­θος της τόλ­μης και του θάρ­ρους. Αυ­τό εί­ναι κά­τι που υ­πο­τί­θε­ται δεν πρέ­πει να κά­νεις». Πι­στεύ­εις ό­τι η κα­τα­γω­γή σου έ­παι­ξε ρό­λο στις κα­τηγο­ρί­ες και στην ποι­νή που σου ε­πι­βλή­θη­κε;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πι­στεύ­ω ό­τι έ­παι­ξε βα­σι­κό ρό­λο. Οι άν­θρω­ποι δεν έ­χουν συ­νη­θί­σει έ­να μέ­λος μη μου­σουλ­μα­νι­κής μειο­νό­τη­τας να μι­λά­ει με τόλ­μη για ευαί­σθη­τα ε­θνι­κά ή θρη­σκευ­τι­κά ζη­τή­μα­τα. Αυ­τό ε­ξορ­γί­ζει με­ρι­κούς.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ποια εί­ναι η ε­μπει­ρί­α σου ως αρ­μέ­νιος συγ­γρα­φέ­ας στην Τουρ­κί­α ή α­πλά σαν τούρ­κος πο­λί­της; Ποιες εί­ναι οι προ­κλή­σεις για τους Αρ­με­νί­ους ή γε­νι­κό­τερα για τις μειο­νό­τη­τες στην Τουρ­κί­α; </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η προ­κα­τά­λη­ψη και η ά­γνοια εί­ναι α­κό­μη βα­θειά ρι­ζω­μέ­νες, αλ­λά τα πράγ­ματα έ­χουν βελ­τιω­θεί πο­λύ την τε­λευ­ταί­α δε­κα­ε­τί­α. Λαμ­βά­νω πολ­λά θε­τι­κά και εν­θαρ­ρυ­ντι­κά ση­μά­δια α­πό μια με­ρί­δα του τουρ­κι­κού κοι­νού. Αλ­λά α­κό­μη κι ε­κεί θα βρεις την υ­πο­κεί­με­νη αί­σθη­ση ό­τι έ­νας Αρ­μέ­νιος δεν πρέ­πει να α­νοί­γε­ται τό­σο πο­λύ. Αυ­τό πά­νω κά­τω εκ­φρά­ζει την κυ­ρί­αρ­χη στά­ση.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ο­ρι­σμέ­να μέ­λη της αρ­με­νι­κής δια­σπο­ράς συ­γκρί­νουν τη δι­κή σου πε­ρί­πτω­ση με ε­κεί­νη του Χρα­ντ Ντιν­κ, κα­λώ­ντας το α­με­ρι­κα­νι­κό υπουρ­γεί­ο Ε­ξω­τε­ρι­κών να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για την κα­τα­δί­κη σου. Βρί­σκεις ο­μοιό­τη­τες; </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Μια εκ­στρα­τεί­α μί­σους διε­ξή­χθη ε­να­ντί­ον του Χρα­ντ Ντιν­κ για μια πε­ρί­ο­δο δύ­ο ε­τών. Υ­πήρ­ξε δι­κα­στι­κή πα­ρε­νό­χλη­ση, α­πει­λές κα­τά της ζω­ής του και τρομα­κτι­κά πρω­το­σέ­λι­δα σε χα­μη­λού ε­πι­πέ­δου ε­φη­με­ρί­δες. Η ε­μπει­ρί­α μου εί­ναι πα­ρό­μοια μέ­χρι στιγ­μής. Ε­κτός α­πό το ό­τι ο Χρα­ντ δέ­χθη­κε ε­πί­θε­ση κυ­ρί­ως α­πό ε­θνι­κι­στές, ε­νώ ε­γώ δέ­χο­μαι κυ­ρί­ως α­πό το θρη­σκευ­τι­κό στρα­τό­πε­δο. Τα στοι­χεί­α αυ­τά θε­ω­ρού­νται α­ντί­θε­τοι πό­λοι του πο­λι­τι­κού σκη­νι­κού της χώρας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Έ­χεις δη­λώ­σει ό­τι θα α­σκή­σεις έ­φε­ση. Τι πι­στεύ­εις, τι ελ­πί­ζεις ό­τι θα αλ­λάξει;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πρό­κει­ται για μια ε­ξω­φρε­νι­κή ε­τυ­μη­γο­ρί­α α­πό νο­μι­κή ά­πο­ψη, ο­πό­τε πε­ρι­μένω ό­τι ί­σως το α­νώ­τε­ρο δι­κα­στή­ριο την α­κυ­ρώ­σει.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Στο άρ­θρο σου δή­λω­σες ό­τι ο «Λό­γος Μί­σους» εί­ναι ε­γκλη­μα­τι­κός μό­νο ε­άν θέ­τει σε πραγ­μα­τι­κό κίν­δυ­νο τα δι­καιώ­μα­τα ή την α­σφά­λεια μιας ευά­λω­της ομά­δας. Ποιο ή­ταν το ε­ρέ­θι­σμα γι’ αυ­τό το άρ­θρο; Πε­ρί­με­νες την α­να­τα­ρα­χή που προ­κά­λε­σε;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Υ­πήρ­ξε μια α­να­τα­ρα­χή την πε­ρα­σμέ­νη χρο­νιά λό­γω της ται­νί­ας και διά­φο­ροι πο­λι­τι­κοί άρ­πα­ξαν την ευ­και­ρί­α και προ­ώ­θη­σαν έ­ναν νέ­ο νό­μο για τον «Λό­γο Μί­σους», με στό­χο να πε­ριο­ρι­στεί η «α­σέ­βεια» προς τις ι­σλα­μι­κές α­ξί­ες. Αυτό πι­στεύ­ω ό­τι α­πο­τε­λεί σο­βα­ρή α­πει­λή για την ε­λευ­θε­ρί­α και με ώ­θη­σε να γρά­ψω το συ­γκε­κρι­μέ­νο άρ­θρο για τον «Λό­γο Μί­σους» και τα ό­ριά του.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ποιες εί­ναι οι σκέ­ψεις σου σχε­τι­κά με την ε­λευ­θε­ρί­α της έκ­φρα­σης ή τη έλ­λει­ψη αυ­τής, στην Τουρ­κί­α;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Ι­στο­ρι­κά, το στρα­τιω­τι­κό κα­τε­στη­μέ­νο εί­ναι η με­γα­λύ­τε­ρη α­πει­λή για τα πολι­τι­κά δι­καιώ­μα­τα και τις ε­λευ­θε­ρί­ες στη χώ­ρα. Η κυ­βέρ­νη­ση του Τα­γίπ Ερ­ντο­γάν έ­χει κά­νει ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα ό­σον α­φο­ρά στην «α­πο­κα­θή­λω­ση» της στρα­τιω­τι­κής κυ­ριαρ­χί­ας. Εί­ναι ό­μως α­νη­συ­χη­τι­κή η ά­νο­δος του κύ­μα­τος της ισλα­μι­κής μι­σαλ­λο­δο­ξί­ας.</span></p><p><img src="https://armenika.gr/images/stories/sevan-nisanian.jpg" alt="sevan nisanian" width="400" height="250" style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ο τουρ­κο-αρ­μέ­νιος δη­μο­σιο­γρά­φος</strong></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt; font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>που κα­τα­δι­κάστη­κε για βλα­σφη­μί­α</strong></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 10pt;"><em><span style="text-decoration: underline;">Μετάφραση από<span> <a href="http://www.ianyanmag.com/" style="text-decoration: underline; font-family: arial, helvetica, sans-serif; text-align: center;"><span style="color: #0000ff;">www.ianyanmag.com</span></a>:</span> Ταλίν Μαρντικιάν</span></em></span></strong></p>
<p style="text-align: center;"><strong><span style="font-size: 10pt;"><em>Ιούλιος- Σεπτέμβριος 2013, τεύχος 78</em></span></strong></p>
<p><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"></span></p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><span style="font-size: 12pt;"><strong> </strong></span><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 12pt;"><strong>“Αμ­φι­βάλ­λω αν υ­πό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες υ­πάρ­χει η θέ­λη­ση να δη­μιουρ­γη­θεί έ­νας </strong></span><strong><span style="font-size: 12pt;">α­κό­μη Aρ­μέ­νιος μάρ­τυ­ρας”</span></strong></span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><span style="text-align: justify;">Το Μά­ιο του 2013, τα Ποι­νι­κά Δι­κα­στή­ρια της Κων­στα­ν</span>τι­νού­πο­λης κα­τα<span style="text-align: justify;">­δί­κα­σαν τον τουρ­κοαρ­μέ­νιο δη­μο­σιο­γρά­φο Σεβάν Νι­σα­νιάν σε 13,5 μή­νες φυ­λά­κι­σης, για έ­να άρ­θρο που έ­γρα­ψε το Σε­πτέμ­βριο του 2012. Α­φορ­μή στά­θη­κε η προ­βο­λή της ται­νί­ας «Η α­θω­ό­τη­τα των Μου­σουλ­μά­νων», η ο­ποί­α ό­ταν με­τα­γλωτ­τί­στη­κε προ­στέ­θη­καν εν α­γνοί­α των η­θο­ποιών α­ντι-ι­σλα­μι­κά μη­νύ­μα­τα, με α­πο­τέ­λε­σμα να ξε­σπά­σουν βί­αιες δια­δη­λώ­σεις, στην Αί­γυ­πτο και σε άλ­λες χώ­ρες και να βρουν το θά­να­το του­λά­χι­στον 50 ά­το­μα. Έτσι, ο Νι­σα­νιάν έ­γρα­ψε έ­να άρ­θρο ό­που υ­πο­στή­ρι­ζε ό­τι «το να μι­λάς α­σε­βώς για τον Μω­ά­μεθ, δεν α­πο­τε­λεί «Λό­γο Μί­σους». Η δη­μο­σί­ευ­ση του άρ­θρου στο προ­σω­πι­κό blog του δη­μο­σιο­γρά­φου εί­χε ως α­πο­τέλε­σμα την κα­τα­δί­κη του. Βά­σει του άρ­θρου 216 του Τουρ­κι­κού Ποι­νι­κού Κώ­δι­κα σχε­τι­κά με τη «Δυ­σφή­μι­ση των θρη­σκευ­τι­κών α­ξιών μιας ο­μά­δας», ο πα­ρα­βά­της τι­μω­ρεί­ται με φυ­λά­κι­ση 6 έ­ως 12 μη­νών, α­νά­λο­γα με το ε­άν θε­ω­ρεί­ται δυ­νη­τι­κός κίν­δυ­νος για τη δη­μό­σια ει­ρή­νη.</span></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η ε­πί­μα­χη πρό­τα­ση του άρ­θρου, που ο­δή­γη­σε στην κα­τα­δί­κη του εί­ναι η ε­ξής: «Δεν α­πο­τε­λεί «έ­γκλη­μα μί­σους» να χλευά­σεις έ­ναν Ά­ρα­βα η­γέ­τη, ο ο­ποί­ος εκα­το­ντά­δες χρό­νια πριν υ­πο­στή­ρι­ξε ό­τι εί­χε δη­μιουρ­γή­σει δί­αυ­λο ε­πι­κοινω­νί­ας με τον Θε­ό και α­πό αυ­τό α­πο­κό­μι­σε πο­λι­τι­κά, οι­κο­νο­μι­κά και σε­ξουαλι­κά ο­φέ­λη. Εί­ναι ευ­κο­λο­νό­η­το α­κό­μα και σε ε­πί­πε­δο νη­πια­γω­γεί­ου τι εν­νο­ούμε ως ε­λευ­θε­ρί­α έκ­φρα­σης». Αυ­τή δεν εί­ναι η πρώ­τη φο­ρά που χρη­σι­μο­ποιεί­ται το Άρ­θρο 216. Πρό­σφα­τα, ο διάση­μος τούρ­κος πια­νί­στας Fazil Say κα­τα­δι­κά­στη­κε σε 10 μή­νες φυ­λά­κι­ση με α­να­στολή για σχό­λιά του στο Twitter. Α­κο­λου­θεί η συ­νέ­ντευ­ξη του Σε­βάν Νι­σα­νιάν που έ­δω­σε στo www.ianyanmag.com α­να­φε­ρό­με­νος στην πρό­σφα­τη κα­τα­δι­κα­στι­κή α­πό­φα­ση, στην ε­λευ­θε­ρί­α της έκ­φρα­σης και στις κα­τα­στά­σεις που βιώ­νουν οι Αρ­μέ­νιοι κι άλ­λες μειο­νό­τη­τες στην Τουρ­κί­α.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Η κρι­τι­κή που δέ­χε­σαι για τα κεί­με­να και τις σκέ­ψεις σου εί­ναι κά­τι που έχει ξα­να­συμ­βεί στο πα­ρελ­θόν. Πώς το α­ντι­με­τω­πί­ζεις; Παίρ­νεις στα σο­βα­ρά αυ­τές τις α­πει­λές; Σε τρο­μά­ζουν; </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Δέ­χο­μαι κα­θη­με­ρι­νά έ­ναν κα­ται­γι­σμό ύ­βρε­ων και α­πει­λών θα­νά­του. Το συ­νηθί­ζεις ύ­στε­ρα α­πό λί­γο και­ρό και δεν σε τρο­μά­ζει πραγ­μα­τι­κά. Απ’ ό­σο γνω­ρίζω δεν έ­χει γί­νει πο­τέ κα­μί­α πο­λι­τι­κά υ­πο­κι­νού­με­νη δο­λο­φο­νί­α στην Τουρ­κία, ε­κτός κι αν έ­χει ζη­τη­θεί α­πό υ­ψη­λά ι­στά­με­νο πρό­σω­πο. Αμ­φι­βάλ­λω αν υ­πό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες υ­πάρ­χει η θέ­λη­ση να δη­μιουρ­γη­θεί έ­νας α­κό­μη αρ­μέ­νιος μάρ­τυ­ρας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Σε κα­τη­γό­ρη­σαν για «υ­πέρ­βα­ση των ο­ρί­ων ε­λευ­θε­ρί­ας του λό­γου και κρι­τι­κής». Τι α­πα­ντάς σε αυ­τές τις κα­τη­γο­ρί­ες;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Το ε­πί­πε­δο της νο­μι­κής εκ­παί­δευ­σης στην Τουρ­κί­α εί­ναι χα­μη­λό. Προ­φα­νώς ο συ­γκε­κρι­μέ­νος ει­σαγ­γε­λέ­ας εί­χε την ψευ­δαί­σθη­ση ό­τι λέ­γο­ντας κά­τι «ε­λαφρώς» δυ­σά­ρε­στο για την κοι­νή γνώ­μη εί­ναι πέ­ρα α­πό τα ό­ρια της ε­λευ­θε­ρί­ας του λό­γου.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Εί­χες δη­λώ­σει πα­λαιό­τε­ρα: «Εί­μαι έ­νας Αρ­μέ­νιος, κά­νο­ντας κά­τι που κα­νέ­νας Αρ­μέ­νιος δεν εί­χε κά­νει πο­τέ σε μου­σουλ­μα­νι­κή χώ­ρα. Αυ­τό εί­ναι πραγ­ματι­κά το μέ­γε­θος της τόλ­μης και του θάρ­ρους. Αυ­τό εί­ναι κά­τι που υ­πο­τί­θε­ται δεν πρέ­πει να κά­νεις». Πι­στεύ­εις ό­τι η κα­τα­γω­γή σου έ­παι­ξε ρό­λο στις κα­τηγο­ρί­ες και στην ποι­νή που σου ε­πι­βλή­θη­κε;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πι­στεύ­ω ό­τι έ­παι­ξε βα­σι­κό ρό­λο. Οι άν­θρω­ποι δεν έ­χουν συ­νη­θί­σει έ­να μέ­λος μη μου­σουλ­μα­νι­κής μειο­νό­τη­τας να μι­λά­ει με τόλ­μη για ευαί­σθη­τα ε­θνι­κά ή θρη­σκευ­τι­κά ζη­τή­μα­τα. Αυ­τό ε­ξορ­γί­ζει με­ρι­κούς.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ποια εί­ναι η ε­μπει­ρί­α σου ως αρ­μέ­νιος συγ­γρα­φέ­ας στην Τουρ­κί­α ή α­πλά σαν τούρ­κος πο­λί­της; Ποιες εί­ναι οι προ­κλή­σεις για τους Αρ­με­νί­ους ή γε­νι­κό­τερα για τις μειο­νό­τη­τες στην Τουρ­κί­α; </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Η προ­κα­τά­λη­ψη και η ά­γνοια εί­ναι α­κό­μη βα­θειά ρι­ζω­μέ­νες, αλ­λά τα πράγ­ματα έ­χουν βελ­τιω­θεί πο­λύ την τε­λευ­ταί­α δε­κα­ε­τί­α. Λαμ­βά­νω πολ­λά θε­τι­κά και εν­θαρ­ρυ­ντι­κά ση­μά­δια α­πό μια με­ρί­δα του τουρ­κι­κού κοι­νού. Αλ­λά α­κό­μη κι ε­κεί θα βρεις την υ­πο­κεί­με­νη αί­σθη­ση ό­τι έ­νας Αρ­μέ­νιος δεν πρέ­πει να α­νοί­γε­ται τό­σο πο­λύ. Αυ­τό πά­νω κά­τω εκ­φρά­ζει την κυ­ρί­αρ­χη στά­ση.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ο­ρι­σμέ­να μέ­λη της αρ­με­νι­κής δια­σπο­ράς συ­γκρί­νουν τη δι­κή σου πε­ρί­πτω­ση με ε­κεί­νη του Χρα­ντ Ντιν­κ, κα­λώ­ντας το α­με­ρι­κα­νι­κό υπουρ­γεί­ο Ε­ξω­τε­ρι­κών να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για την κα­τα­δί­κη σου. Βρί­σκεις ο­μοιό­τη­τες; </strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Μια εκ­στρα­τεί­α μί­σους διε­ξή­χθη ε­να­ντί­ον του Χρα­ντ Ντιν­κ για μια πε­ρί­ο­δο δύ­ο ε­τών. Υ­πήρ­ξε δι­κα­στι­κή πα­ρε­νό­χλη­ση, α­πει­λές κα­τά της ζω­ής του και τρομα­κτι­κά πρω­το­σέ­λι­δα σε χα­μη­λού ε­πι­πέ­δου ε­φη­με­ρί­δες. Η ε­μπει­ρί­α μου εί­ναι πα­ρό­μοια μέ­χρι στιγ­μής. Ε­κτός α­πό το ό­τι ο Χρα­ντ δέ­χθη­κε ε­πί­θε­ση κυ­ρί­ως α­πό ε­θνι­κι­στές, ε­νώ ε­γώ δέ­χο­μαι κυ­ρί­ως α­πό το θρη­σκευ­τι­κό στρα­τό­πε­δο. Τα στοι­χεί­α αυ­τά θε­ω­ρού­νται α­ντί­θε­τοι πό­λοι του πο­λι­τι­κού σκη­νι­κού της χώρας.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Έ­χεις δη­λώ­σει ό­τι θα α­σκή­σεις έ­φε­ση. Τι πι­στεύ­εις, τι ελ­πί­ζεις ό­τι θα αλ­λάξει;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Πρό­κει­ται για μια ε­ξω­φρε­νι­κή ε­τυ­μη­γο­ρί­α α­πό νο­μι­κή ά­πο­ψη, ο­πό­τε πε­ρι­μένω ό­τι ί­σως το α­νώ­τε­ρο δι­κα­στή­ριο την α­κυ­ρώ­σει.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Στο άρ­θρο σου δή­λω­σες ό­τι ο «Λό­γος Μί­σους» εί­ναι ε­γκλη­μα­τι­κός μό­νο ε­άν θέ­τει σε πραγ­μα­τι­κό κίν­δυ­νο τα δι­καιώ­μα­τα ή την α­σφά­λεια μιας ευά­λω­της ομά­δας. Ποιο ή­ταν το ε­ρέ­θι­σμα γι’ αυ­τό το άρ­θρο; Πε­ρί­με­νες την α­να­τα­ρα­χή που προ­κά­λε­σε;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Υ­πήρ­ξε μια α­να­τα­ρα­χή την πε­ρα­σμέ­νη χρο­νιά λό­γω της ται­νί­ας και διά­φο­ροι πο­λι­τι­κοί άρ­πα­ξαν την ευ­και­ρί­α και προ­ώ­θη­σαν έ­ναν νέ­ο νό­μο για τον «Λό­γο Μί­σους», με στό­χο να πε­ριο­ρι­στεί η «α­σέ­βεια» προς τις ι­σλα­μι­κές α­ξί­ες. Αυτό πι­στεύ­ω ό­τι α­πο­τε­λεί σο­βα­ρή α­πει­λή για την ε­λευ­θε­ρί­α και με ώ­θη­σε να γρά­ψω το συ­γκε­κρι­μέ­νο άρ­θρο για τον «Λό­γο Μί­σους» και τα ό­ριά του.</span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;"><strong>Ποιες εί­ναι οι σκέ­ψεις σου σχε­τι­κά με την ε­λευ­θε­ρί­α της έκ­φρα­σης ή τη έλ­λει­ψη αυ­τής, στην Τουρ­κί­α;</strong></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif;">Ι­στο­ρι­κά, το στρα­τιω­τι­κό κα­τε­στη­μέ­νο εί­ναι η με­γα­λύ­τε­ρη α­πει­λή για τα πολι­τι­κά δι­καιώ­μα­τα και τις ε­λευ­θε­ρί­ες στη χώ­ρα. Η κυ­βέρ­νη­ση του Τα­γίπ Ερ­ντο­γάν έ­χει κά­νει ση­μα­ντι­κά βή­μα­τα ό­σον α­φο­ρά στην «α­πο­κα­θή­λω­ση» της στρα­τιω­τι­κής κυ­ριαρ­χί­ας. Εί­ναι ό­μως α­νη­συ­χη­τι­κή η ά­νο­δος του κύ­μα­τος της ισλα­μι­κής μι­σαλ­λο­δο­ξί­ας.</span></p>Ζακάρια Μιλντάνογλου2013-11-13T00:00:00Z2013-11-13T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/550--zakaria-milntanoglouAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/zakaria.jpg" alt="" height="339" width="339" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Της Κουήν Μινασιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Ζακάρια Μιλντάνογλου είναι διακεκριμένος αρχιτέκτονας της Κωνσταντινούπολης. Σημαντική ήταν η συμβολή του στην πρόσφατη αναστύλωση του ναού Σουρπ Χατς, στο νησάκι Αχταμάρ της λίμνης Βαν. Ακτιβιστής από τα νιάτα του, έχει διωχθεί επανειλημμένα από το τουρκικό κράτος. Διώξεις, που όχι μόνο δεν κατάφεραν να κάμψουν το πείσμα του, αλλά αντίθετα, δυνάμωσαν τις αρχές του.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Είναι λάτρης της επιστήμης και της διανόησης και ενεργός πολίτης της χώρας του. Αρθρογραφεί τακτικότατα σε πολλές τουρκικές και αρμενικές εφημερίδες, διότι γι’ αυτόν η γνώση είναι κοινωνικό αγαθό. Γνωριστήκαμε στο τελευταίο ταξίδι που οργάνωσε ο σύλλογος Χάι Τζάρ της Κωνσταντινούπολης. Περιδιαβήκαμε και κουβεντιάσαμε ανάμεσα στα χαλάσματα αλλοτινών πολιτισμών στις πόλεις Μερζεφούντα, Αμάσεια, Τοκάτ και Σεβάστεια. Η εικόνα είναι ίδια με όλες τις άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας και η ιστορία παράλληλη...</b></p>
<p style="text-align: justify;">Γεννήθηκα στο χωριό Εκρέκ, κοντά στην Καισάρεια. Πήγα στο τουρκικό δημοτικό, αφού τα αρμενικά σχολεία είχαν κλείσει. Σε ηλικία 8 ετών, οι γονείς μου με έστειλαν στην Κωνσταντινούπολη. Στην αρχή έμεινα στο ορφανοτροφείο Καραγκιοζιάν και έπειτα συνέχισα οικότροφος στο σχολείο Σουρπ Χατς, στο Σκούταρι. Δύο χρόνια αργότερα εγκαταστάθηκαν και οι ίδιοι στην Κωνσταντινούπολη. Δεν είχαν άλλωστε πια κανέναν στο Εκρέκ. Κάποτε ήτανε σπουδαίο χωριό, το έδειχναν και οι χάρτες της εποχής. Υπήρχαν 2.000 αρμενικές οικογένειες με δυο εκκλησιές και δυο σχολεία. Μετά το 1915 όμως δεν έμεινε ούτε ένας. Από μια μεγάλη οικογένεια με επτά αδέλφια επέζησε μόνον ο 9χρονος τότε πατέρας μου. Δεν είχε άλλον συγγενή και σώθηκε χάρη στους αμερικανούς ιεραπόστολους, οι οποίοι τον φρόντισαν μαζί με άλλα ορφανά, στο αμερικανικό κολέγιο του Ταλάς (Μουταλάσκη), που εκείνη την περίοδο είχε μετατραπεί σε ορφανοτροφείο. Έτσι έχει η οικογενειακή μου ιστορία...</p>
<p style="text-align: justify;">Από το Σουρπ Χατς πέρασα επιτυχώς στο πολυτεχνείο, στην Αρχιτεκτονική Σχολή. Στη σχολή οι αναφορές στους άλλους πολιτισμούς που υπήρχαν κάποτε στη χώρα ήταν ελάχιστες. Ποτέ δεν μελετήσαμε την ιδιότυπη παραδοσιακή αρμενική αρχιτεκτονική, δείγματα της οποίας υπάρχουν σε όλη την επικράτεια. Επιπλέον, μάθαμε πως όλα ετούτα ήταν δήθεν σελτζουκικά ή τουρκικά. Ακόμη και για τη φημισμένη οικογένεια Μπαλιάν, που έδωσε γενιές αρχιτεκτόνων με αριστουργήματα στην Κωνσταντινούπολη, άλλοτε μας έλεγαν πως ήταν Τούρκοι, άλλοτε Ιταλοί, ονόματι Μπαλί. Από εκείνη την εποχή, μόνο τα τελευταία δέκα χρόνια σιγά-σιγά έγινε δυνατό να μιλήσουμε για την αρμενική αρχιτεκτονική, αλλά και για τη λογοτεχνία, τη μουσική, το θέατρο, την τέχνη, την ιστορία και τον πολιτισμό. Αξίζει να αναφέρουμε, ότι στην Τουρκία μέχρι το 1915 υπήρχαν πάνω από 2.500 αρμενικές εκκλησίες, 300 μοναστήρια και αμέτρητα σχολεία. Όλα αυτά είναι καταγεγραμμένα ονομαστικά στα οθωμανικά αρχεία, τα οποία έχω μελετήσει εξονυχιστικά. Σήμερα λειτουργούν στην Κωνσταντινούπολη μόνο 36 εκκλησίες και 20 σχολεία (από αυτά τα 4 λύκεια) για τους αρμενίους μαθητές. Επίσης, λειτουργούν το Καρασούν Μανγκάντς στο Ισκεντερούμ (Αλεξανδρέτα), το Σουρπ Αστβατζατζίν στην Καισάρεια και πρόσφατα μετά από αναστήλωση και το Σουρπ Γκιραγκός στο Ντικρανακέρτ (Ντιαρμπεκίρ). Είναι γνωστή η ιστορία της λεηλασίας και καταπάτησης της αρμενικής περιουσίας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Διαπιστώνουμε κάποιες αλλαγές στην πολιτική της Τουρκίας. Τι άλλαξε την κατάσταση;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, η Τουρκία ήταν μια απομονωμένη χώρα, με κλειστά σύνορα, ακόμη και στα απλά «ρεύματα ιδεών». Υποστήκαμε μεγάλη καταπίεση, απαγορευόταν να μιλήσουμε για οτιδήποτε, να ερευνήσουμε το παρελθόν μας ή να δημοσιεύσουμε κάτι σχετικό. Σε αντίθετη περίπτωση γινόσουν στόχος της αστυνομίας. Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν κάπως από το 1985 και έπειτα. Για παράδειγμα, δέκα χρόνια πριν κυκλοφορούσαν μόνο 3-4 βιβλία αρμενικού ενδιαφέροντος, τώρα όμως έχουν εκδοθεί εκατοντάδες, με ιστορικές λεπτομέρειες ακόμη και για το κάθε χωριό.</p>
<p style="text-align: justify;">Το κράτος όμως φέρει τη βαριά κληρονομιά των τελευταίων αιώνων, όχι μόνο ως προς τις γενοκτονίες, αλλά και για τόσα άλλα δεινά. Το στρατιωτικό κατεστημένο, το βαθύ κράτος, οι πολιτικές διώξεις, το κουρδικό ζήτημα, οι Αλεβίτες είναι επίσης πολύ σοβαρά ζητήματα. Από όποια πλευρά κι αν ερευνήσει κανείς το παρελθόν, συναντά φρικαλεότητες. Για έναν σκεπτόμενο άνθρωπο μπορεί να είναι προφανή όλα αυτά, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με το νόμο. Κι εμένα με φυλάκισαν τριάμισι χρόνια, με κυνήγησαν για τις ιδέες και τις απόψεις μου. Τι παραπάνω λοιπόν μπορούν να μου κάνουν; Είναι αδύνατον πια να ανεχθώ την απόκρυψη της αλήθειας. Δεν το επιτρέπει η συνείδησή μου. Θέλω να εκφράζω τις σκέψεις μου ελεύθερα ακόμα και αν με φυλακίσουν ξανά! Η τουρκική κοινωνία δεν ανέχεται άλλη καταπίεση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Δηλαδή τα χιλιάδες πλακάτ στη μνήμη του Χραντ Ντινκ με το σύνθημα «είμαστε όλοι Αρμένιοι, είμαστε όλοι Χραντ», μαρτυρούσαν ότι «είμαστε όλοι αδικημένοι, είμαστε όλοι αποφασισμένοι»;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό ακριβώς. Στις διαδηλώσεις συμμετείχαν περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι που φυσικά δεν ήταν όλοι Αρμένιοι. Ένας άνθρωπος δολοφονήθηκε, αλλά χιλιάδες άρχισαν να μιλούν, να τολμούν, να απαιτούν δικαιοσύνη. Το γεγονός της δολοφονίας άλλαξε ραγδαία το χαρακτήρα αυτής της χώρας. Φυσικά υπάρχει ακόμα κόσμος που είναι σιωπηλός, τρομοκρατημένος.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο Χραντ και ο Σεβάκ δολοφονήθηκαν, πολλοί έχουν δεχθεί επανειλημμένα ανώνυμες απειλές και είναι υποχρεωμένοι για ασφάλεια να κυκλοφορούν με σωματοφύλακες που διορίζει η αστυνομία.</p>
<p style="text-align: justify;">Όπως για παράδειγμα ο κ. Μινάς, που γνωρίσαμε στη Σεβάστεια όπως είδες, τον συνόδευε πάντα ένας κύριος με γραβάτα. Έχω κι άλλους φίλους και γνωστούς, που επειδή μιλούν ελεύθερα, δίνουν συνεντεύξεις, γράφουν και είναι ενεργοί πολίτες, κυκλοφορούν πάντα με ειδικούς φρουρούς, διότι η ζωή τους κινδυνεύει κυρίως από τους φανατικούς εθνικιστές και το παρακράτος.</p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί επιλογή τους αλλά... επιβάλλεται.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Υπάρχει λοιπόν μια τάση διάχυσης της γνώσης άρα και αφύπνιση. Τι αντίκτυπο έχει αυτό στους Αρμενίους της Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η έξοδος της χώρας από την απομόνωση έδωσε και σε εμάς την ευκαιρία να αφυπνιστούμε, να γνωρίσουμε την ιστορία και το παρελθόν μας, να αποκτήσουμε αυτογνωσία. Τελευταία μάλιστα, που μπορέσαμε να ταξιδέψουμε στο εξωτερικό και ειδικότερα στην Αρμενία, ήρθαμε αντιμέτωποι με μια αλήθεια που μέχρι πρότινος ήταν απαγορευμένη σε μας. Μπορεί να αγωνιζόμαστε ακόμη σε θέματα ελευθερίας, όμως το ποτάμι δεν γυρίζει πια πίσω. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ακόμη κι όταν στέκονται αρνητικά απέναντι σε τέτοια ζητήματα, δεν παύουν όμως να ασχολούνται καθημερινά με αυτά. Το διαδίκτυο επίσης παίζει μεγάλο ρόλο. Έτσι άρχισα κι εγώ να μελετώ την ιδιότυπη αρμενική αρχιτεκτονική. Είμαι ευτυχής που γνωρίζω αρμενικά, διότι καθώς η αρχιτεκτονική δεν μπορεί να μελετηθεί δίχως γνώσεις ιστορίας, αρχαιολογίας, κοινωνιολογίας κλπ, έχω τη δυνατότητα να μελετώ κατευθείαν τις αρμενικές πηγές. Μοιράζομαι αυτές τις γνώσεις με τους συμπολίτες μου, δημοσιεύοντας πολλά άρθρα στις τουρκικές και αρμενικές εφημερίδες. Είναι σημαντικό να μαθευτεί η αλήθεια.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι χαρακτηρίζει την αρμενική αρχιτεκτονική; Τι είναι αυτό, που μας κάνει και ξεχωρίζουμε εύκολα ένα αρμενικό κτήριο από τα άλλα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, τα κτήρια που κατασκευάστηκαν από τους μαστόρους και αρχιτέκτονές μας είναι ιδιαίτερα και διαφοροποιούνται από αυτά των άλλων πολιτισμών, παρόλο που έζησαν δίπλα-δίπλα για αιώνες. Ο τρόπος που πελεκήθηκε η πέτρα, το σχήμα των παραθύρων, τα σύμβολα, οι στολισμοί, οι επιγραφές, οι αγιογραφίες των εκκλησιών, τα χρώματα, οι μορφές, όλα έχουν την ιδιαίτερη αρμενική τεχνοτροπία. Καταλαβαίνετε, δεν είναι μια ιστορία εκατό χρόνων ή μιας χιλιετίας. Ο πολιτισμός μας έχει μακραίωνη ιστορία και παντού στη Μικρά Ασία υπήρχαν στέρεα δείγματά του. Ακόμη και μετά τη γενοκτονία του 1915 υπήρχαν χιλιάδες εκκλησιές, μοναστήρια, σχολεία και σπίτια που αποδείκνυαν την ύπαρξή μας. Μα από το 1950 και μετά έγινε συστηματική προσπάθεια καταστροφής τους.</p>
<p style="text-align: justify;">Εννοείτε την πολιτιστική γενοκτονία, η οποία ήρθε σαν δεύτερο χτύπημα μετά την εξόντωση ενάμιση εκατομμυρίων ψυχών;</p>
<p style="text-align: justify;">Τα χτυπήματα δεν ήταν ένα και δύο, αλλά πολλά. Μα κι αυτό που έγινε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 ήταν ανεκδιήγητο. Μνημεία εκατοντάδων ή χιλιάδων ετών, που δεν είχαν επηρεαστεί ακόμη κι από ισχυρότατους σεισμούς, κατεδαφίστηκαν μέσα σε 3-4 χρόνια από τα κανόνια του τουρκικού στρατού. Είδαμε στη Σεβάστεια μερικές πέτρες, απομεινάρια από το φημισμένο κάποτε μοναστήρι Σουρπ Νισάν. Ο Σαρκίς Σεροπιάν στα νιάτα του, όταν τον είχαν στείλει εδώ για τη στρατιωτική του θητεία, στις αρχές ’50, πρόλαβε και είδε το οικοδόμημα ακόμα ανέπαφο και άριστα διατηρημένο.</p>
<p style="text-align: justify;">Η μητέρα μου θυμόταν πολύ καλά τι συνέβη με την αρμενική εκκλησία του Εκρέκ. Βρισκόταν στην κεντρική οδό, όταν περνώντας ο στρατός από εκεί, ο αξιωματικός διέταξε: «Στην επιστροφή να μην ξαναδώ αυτό το κτίσμα!». Έτσι κι έγινε, μάλιστα έριξαν αρκετές κανονιές, επειδή δεν έπεσε με την πρώτη.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το γεγονός ότι αναστηλώθηκαν τελευταία κάποια μνημεία με πολύ θόρυβο και διαφήμιση, ενώ σιωπηλά καταστρέφονται χιλιάδες, εσείς πώς το εξηγείτε;</b></p>
<p style="text-align: justify;">«Κνα μερνίρ, γεγκούρ σιρέμ!». Είναι πολλές οι μαρτυρίες των καταστροφών, ο κόσμος μιλάει πια. Όσα οικοδομήματα γλίτωσαν από τους βομβαρδισμούς, έπεσαν στα χέρια αδίστακτων, οι οποίοι ελπίζοντας να βρουν θαμμένους θησαυρούς και με τις ευλογίες του κράτους έσκαψαν -και συνεχίζουν μέχρι και σήμερα- ακόμη και στα νεκροταφεία. Έπειτα, όσες πέτρες έχουν απομείνει τις χρησιμοποιούν για να χτίσουν για παράδειγμα μια μάντρα. Τρανό παράδειγμα η μάντρα και οι σκάλες στο πάρκο Γκεζί στην πλατεία Ταξίμ. Κάποιες εκκλησίες σώθηκαν επειδή μετατράπηκαν σε τζαμιά ή δημαρχιακά μέγαρα, αλλά με τραγικές μετατροπές φυσικά. Επίσης, πολλά πουλήθηκαν σε ιδιώτες και μάλιστα αρκετά από αυτά μετατράπηκαν σε κινηματογράφους. Μα εδώ πρέπει να τονίσω κάτι. Δεν ήταν κοινές κινηματογραφικές αίθουσες, αλλά «όλως τυχαίως» χώροι προβολής ταινιών πορνό. Έπειτα, είναι η περίπτωση της μονής «Βαρακαβάνκ» στο Βαν, εκεί όπου μόναζε ο Χριμιάν Χαϊρίκ. Πέρασε κάποτε στα χέρια ενός ιδιώτη, το κτήριο αφέθηκε στην μοίρα του, μάλιστα στους τελευταίους σεισμούς κατέρρευσε ένα μέρος του και παρότι είναι μεγάλης ιστορικής αξίας -παλαιότερο από το Αχταμάρ- δεν έγινε τίποτε, διότι θεωρείται ιδιωτικός χώρος.</p>
<p style="text-align: justify;">Μετά από όλα αυτά, οι αρμένιοι αρχιτέκτονες της Πόλης ιδρύσαμε τον σύλλογο Χάι Τζάρ*. Χρειάζεται να ερευνήσουμε πιο συστηματικά την ιστορία του πολιτισμού μας και να συμβάλουμε στην διάσωση όσων μνημείων έχουν απομείνει. Έτσι ήρθαμε σε επαφή με το υπουργείο Πολιτισμού, δώσαμε τις προτάσεις μας, δηλώσαμε ότι είμαστε στη διάθεσή τους, εννοείται αφιλοκερδώς, ώστε σε περίπτωση που προγραμματίζεται κάποια αναπαλαίωση ή αποκατάσταση αρμενικού κτηρίου, να μην χαθεί η ιδιαίτερη τεχνοτροπία του.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο σύλλογός μας έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα και είναι στη διακριτική ευχέρεια των υπευθύνων αν θα ληφθούν υπόψη οι προτάσεις μας. Μέχρι σήμερα πάντως, δεν μπορώ να πω, ότι οι πολιτικοί προϊστάμενοι μας έδωσαν και ιδιαίτερη σημασία, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μια από αυτές τις εξαιρέσεις ήταν και η εκκλησία Σουρπ Χατς στο νησάκι Αχταμάρ της λίμνης Βαν. Ποια ήταν η συμβολή σας σ’ αυτό; Είστε ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Αχ Ταμάρ! Επί δυόμιση χρόνια, κάθε Παρασκευή έως Δευτέρα, καμιά φορά και για περισσότερο χρόνο, ταξίδευα από την Κωνσταντινούπολη, όπου ζω κι εργάζομαι, στο Βαν, ανιδιοτελώς και με δικά μου έξοδα, μέχρι και τα εγκαίνια-θυρανοίξια του Σουρπ Χατς, το Σεπτέμβριο του 2010. Κι αυτό έγινε ως εξής: ο υπεύθυνος των έργων αναστήλωσης, ο κουρδικής καταγωγής Τζαχίτ Ζεϊντανλί (Cahit Zeydanli) επισκέφθηκε τον Πατριάρχη μας Μεσρόπ Μουταφιάν και ζήτησε τη συμβουλή του για την αναστήλωση. Ήταν υπεύθυνος, δεν ήθελε να γίνουν λάθη, όμως δεν υπήρχε η γνώση για τη σωστή αποκατάσταση. Έτσι, ο Πατριάρχης απευθύνθηκε σε μένα. Φυσικά δέχθηκα με μεγάλη χαρά να βοηθήσω και άρχισα τα ταξίδια στο Βαν, μαζί με άλλα μέλη του «Χάι Τζαρ». Τότε, εμείς οι αρμένιοι αρχιτέκτονες που ζούμε στην Τουρκία δεν γνωρίζαμε τόσα πολλά. Αυτό το εγχείρημα έγινε η αφορμή να ερευνήσουμε βαθύτερα. Ταξιδέψαμε ακόμα και στην Αρμενία, για να μελετήσουμε σχετικά αρχεία, ενώ ήρθαμε σε επαφή με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων. Αργότερα, ότι σχεδιαγράμματα έβγαιναν εδώ, πριν υλοποιηθούν τα στέλναμε στο Ερεβάν και ζητούσαμε τη γνώμη τους. Μάλιστα το δεύτερο χρόνο των εργασιών καλέσαμε επί τόπου δυο αρχιτέκτονες από την Αρμενία. Η αναστήλωση είχε προχωρήσει ήδη αρκετά και θέλαμε οπωσδήποτε τη συμβολή τους. Ο ένας ήταν ειδικός στην πέτρα κι ο άλλος στις τοιχογραφίες.</p>
<p style="text-align: justify;">Ομολογώ πως η αναστήλωση στο Αχταμάρ αποτέλεσε μεγάλη εμπειρία για τα μέλη του «Χάι Τζαρ» και όλοι κάναμε το καλύτερο δυνατό, στο μέτρο που μας επιτρεπόταν. Έπειτα προέκυψε το θέμα του σταυρού. Το υλικό, το σχήμα, το μέγεθος, και προπάντων ο τεχνίτης που θα το κατασκεύαζε ήταν ακόμη ζητούμενα, ήθελαν ειδική έρευνα. Μεγάλο μέρος του κατασκευάστηκε στην Αρμενία κι όταν ήρθε η ώρα, τον φέραμε στον κήπο του πατριαρχείου, όπου έμεινε περίπου ένα χρόνο. Ο σταυρός τελικά μπήκε, ως όφειλε. Όλες αυτές οι ενέργειες έγιναν ανιδιοτελώς και με δικά μας έξοδα. Ούτε μου προτάθηκε, αλλά ούτε και θα δεχόμουν να πληρωθώ σ’ ότι αφορά τη διάσωση της ιστορία μας. Είναι χρέος μου. Άλλωστε εκείνη την εποχή είχα μια πολύ καλή δουλειά και η οικονομική μου ανεξαρτησία επέτρεπε να δρω και να μιλώ ελεύθερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η αναστήλωση των μνημείων γίνονται με έξοδα του τουρκικού κράτους ή της αρμενικής κοινότητας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όσα έχουν μείνει στην ιδιοκτησία μας αναστηλώνονται με δικά μας μέσα, όπως η εκκλησία Σουρπ Γκιραγκός στο Ντιαρμπεκίρ. Μα τα περισσότερα που είχαν δημευτεί από το κράτος μετά το 1915, βρίσκονται σήμερα στη δικαιοδοσία του υπουργείου Πολιτισμού και ελάχιστα από αυτά αναστηλώθηκαν. Για παράδειγμα, έχει ξεκινήσει και στην περιοχή της πόλης Ανί μια ανάλογη δραστηριότητα για την οποία όμως δεν είμαστε ικανοποιημένοι με τον τρόπο που εκτελείται. Ως «Χάι Τζαρ» ζητήσαμε να συμβάλλουμε στις εργασίες αναστήλωσης, ώστε να αποφευχθούν λάθη αλλά δεν εισακουστήκαμε.</p>
<p style="text-align: justify;">Μάλιστα, πήγα επί τόπου, παρακολούθησα τις εργασίες, εξέφρασα γραπτώς και δημοσίως τις διαφωνίες μου, αλλά δυστυχώς δεν θέλουν να ξέρουν! Δεν πτοούμαι βέβαια, συνεχίζω να γράφω και να αποκαλύπτω...</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι δημοσιεύσεις σας έχουν πάντα σχέση με θέματα αρχιτεκτονικής;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πολλές από αυτές ναι. Τώρα, όμως, ετοιμάζω ένα βιβλίο με τίτλο «Ο αρμενικός περιοδικός Τύπος» το οποίο θα εκδοθεί στην τουρκική από τις εκδόσεις Αράς, εντός του έτους. Ομολογώ πως επί 20 χρόνια, παράλληλα με τη δουλειά μου μελετώ και συλλέγω οτιδήποτε σχετικό βρω για τις εφημερίδες, περιοδικά, μηνιαίες, εβδομαδιαίες ή ετήσιες εκδόσεις, από 42 χώρες όλου του κόσμου ακόμη και ημερολόγια. Τα έντυπα μπορεί να είναι πολιτικού, πολιτιστικού ή αθλητικού ενδιαφέροντος. Έχω φτάσει αισίως τους 3.400 τίτλους, από το 1794 ως το 1980, με πρώτο μια εφημερίδα που είχε εκδοθεί στις Ινδίες. Στην έρευνά μου, όσων αφορά την Ελλάδα, βοήθησε πολύ και το δίγλωσσο βιβλίο: «Ο αρμενικός Τύπος στην Ελλάδα» των εκδόσεων Αρμενικά, του περιοδικού σας δηλαδή. Μόλις το έλαβα, ήρθα σε επαφή με τον Μάικ Τσιλιγκιριάν και τα στοιχεία που μου έστειλε θα συμπεριληφθούν στο βιβλίο. Τον ευχαριστώ ιδιαιτέρως. Ξέρετε είναι πολύ σημαντική η συμβολή των Αρμενίων της διασποράς, στη διάσωση της ιστορικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Όταν στην Τουρκία ήταν τα πάντα απαγορευμένα, στην ξενιτιά δημιουργήθηκαν «μικρές πατρίδες» με εκκλησίες, σχολεία, αθλητικούς ομίλους, πολιτιστικούς συλλόγους και τυπογραφεία. Έγινε και μια σπουδαία και ευτυχώς άμεση καταγραφή σχετικά με τους τόπους όπου ζούσαν οι Αρμένιοι πριν τον ξεριζωμό. Στη διασπορά έγινε η σπουδαιότερη καταγραφή μαρτυριών της γενοκτονίας. Ο ρόλος της ήταν και θα είναι πολύ σπουδαίος.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Λέτε «ήταν και θα είναι». Πώς το βλέπετε εσείς το μέλλον, ποιες είναι οι προσδοκίες σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, εμείς εδώ είμαστε αναγνωρισμένοι ως θρησκευτική μειονότητα με επικεφαλής τον Πατριάρχη. Όλα όσα αφορούν τις δραστηριότητές μας περνούν από το πατριαρχείο και η στάση του καθορίζει τη μοίρα όλων των Αρμενίων που ζουν εδώ. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με την αλλαγή των νόμων για τα βακούφια έχουν επιστραφεί περιουσίες και έτσι υπάρχει πλέον οικονομική επάρκεια, για τη συντήρηση των σχολείων και εκκλησιών μας. Πρέπει να υπάρξει σωστή διαχείριση των πόρων.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχουν εσωτερικά προβλήματα στους συλλόγους και τα σχολεία μας, η «υποχώρηση» της γλώσσας μας ως καθομιλουμένης, η λειτουργία των εκκλησιών, των ενοριών, ακόμα και του πατριαρχείου μας, η διαφθορά και ο παραγοντισμός κάποιων πλουσίων... Οι καιροί απαιτούν να δοθεί λύση στο θέμα της εκλογής του νέου Πατριάρχη και μάλιστα άμεσα. Σχετικά με τη γενικότερη κατάσταση στη χώρα, υπάρχουν ακόμη πολλές δυσκολίες και πολλά προβλήματα, ωστόσο, έχει σπάσει η σιωπή και έχει αρχίσει να διαφαίνεται μια αχτίδα ελπίδας. Θέλω να είμαι αισιόδοξος. Σε δύο χρόνια θα τιμήσουμε τα 100 χρόνια από τη γενοκτονία και πιστεύω πως τα πράγματα θα καλυτερεύσουν.</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/zakaria.jpg" alt="" height="339" width="339" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Της Κουήν Μινασιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Ζακάρια Μιλντάνογλου είναι διακεκριμένος αρχιτέκτονας της Κωνσταντινούπολης. Σημαντική ήταν η συμβολή του στην πρόσφατη αναστύλωση του ναού Σουρπ Χατς, στο νησάκι Αχταμάρ της λίμνης Βαν. Ακτιβιστής από τα νιάτα του, έχει διωχθεί επανειλημμένα από το τουρκικό κράτος. Διώξεις, που όχι μόνο δεν κατάφεραν να κάμψουν το πείσμα του, αλλά αντίθετα, δυνάμωσαν τις αρχές του.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Είναι λάτρης της επιστήμης και της διανόησης και ενεργός πολίτης της χώρας του. Αρθρογραφεί τακτικότατα σε πολλές τουρκικές και αρμενικές εφημερίδες, διότι γι’ αυτόν η γνώση είναι κοινωνικό αγαθό. Γνωριστήκαμε στο τελευταίο ταξίδι που οργάνωσε ο σύλλογος Χάι Τζάρ της Κωνσταντινούπολης. Περιδιαβήκαμε και κουβεντιάσαμε ανάμεσα στα χαλάσματα αλλοτινών πολιτισμών στις πόλεις Μερζεφούντα, Αμάσεια, Τοκάτ και Σεβάστεια. Η εικόνα είναι ίδια με όλες τις άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας και η ιστορία παράλληλη...</b></p>
<p style="text-align: justify;">Γεννήθηκα στο χωριό Εκρέκ, κοντά στην Καισάρεια. Πήγα στο τουρκικό δημοτικό, αφού τα αρμενικά σχολεία είχαν κλείσει. Σε ηλικία 8 ετών, οι γονείς μου με έστειλαν στην Κωνσταντινούπολη. Στην αρχή έμεινα στο ορφανοτροφείο Καραγκιοζιάν και έπειτα συνέχισα οικότροφος στο σχολείο Σουρπ Χατς, στο Σκούταρι. Δύο χρόνια αργότερα εγκαταστάθηκαν και οι ίδιοι στην Κωνσταντινούπολη. Δεν είχαν άλλωστε πια κανέναν στο Εκρέκ. Κάποτε ήτανε σπουδαίο χωριό, το έδειχναν και οι χάρτες της εποχής. Υπήρχαν 2.000 αρμενικές οικογένειες με δυο εκκλησιές και δυο σχολεία. Μετά το 1915 όμως δεν έμεινε ούτε ένας. Από μια μεγάλη οικογένεια με επτά αδέλφια επέζησε μόνον ο 9χρονος τότε πατέρας μου. Δεν είχε άλλον συγγενή και σώθηκε χάρη στους αμερικανούς ιεραπόστολους, οι οποίοι τον φρόντισαν μαζί με άλλα ορφανά, στο αμερικανικό κολέγιο του Ταλάς (Μουταλάσκη), που εκείνη την περίοδο είχε μετατραπεί σε ορφανοτροφείο. Έτσι έχει η οικογενειακή μου ιστορία...</p>
<p style="text-align: justify;">Από το Σουρπ Χατς πέρασα επιτυχώς στο πολυτεχνείο, στην Αρχιτεκτονική Σχολή. Στη σχολή οι αναφορές στους άλλους πολιτισμούς που υπήρχαν κάποτε στη χώρα ήταν ελάχιστες. Ποτέ δεν μελετήσαμε την ιδιότυπη παραδοσιακή αρμενική αρχιτεκτονική, δείγματα της οποίας υπάρχουν σε όλη την επικράτεια. Επιπλέον, μάθαμε πως όλα ετούτα ήταν δήθεν σελτζουκικά ή τουρκικά. Ακόμη και για τη φημισμένη οικογένεια Μπαλιάν, που έδωσε γενιές αρχιτεκτόνων με αριστουργήματα στην Κωνσταντινούπολη, άλλοτε μας έλεγαν πως ήταν Τούρκοι, άλλοτε Ιταλοί, ονόματι Μπαλί. Από εκείνη την εποχή, μόνο τα τελευταία δέκα χρόνια σιγά-σιγά έγινε δυνατό να μιλήσουμε για την αρμενική αρχιτεκτονική, αλλά και για τη λογοτεχνία, τη μουσική, το θέατρο, την τέχνη, την ιστορία και τον πολιτισμό. Αξίζει να αναφέρουμε, ότι στην Τουρκία μέχρι το 1915 υπήρχαν πάνω από 2.500 αρμενικές εκκλησίες, 300 μοναστήρια και αμέτρητα σχολεία. Όλα αυτά είναι καταγεγραμμένα ονομαστικά στα οθωμανικά αρχεία, τα οποία έχω μελετήσει εξονυχιστικά. Σήμερα λειτουργούν στην Κωνσταντινούπολη μόνο 36 εκκλησίες και 20 σχολεία (από αυτά τα 4 λύκεια) για τους αρμενίους μαθητές. Επίσης, λειτουργούν το Καρασούν Μανγκάντς στο Ισκεντερούμ (Αλεξανδρέτα), το Σουρπ Αστβατζατζίν στην Καισάρεια και πρόσφατα μετά από αναστήλωση και το Σουρπ Γκιραγκός στο Ντικρανακέρτ (Ντιαρμπεκίρ). Είναι γνωστή η ιστορία της λεηλασίας και καταπάτησης της αρμενικής περιουσίας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Διαπιστώνουμε κάποιες αλλαγές στην πολιτική της Τουρκίας. Τι άλλαξε την κατάσταση;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, η Τουρκία ήταν μια απομονωμένη χώρα, με κλειστά σύνορα, ακόμη και στα απλά «ρεύματα ιδεών». Υποστήκαμε μεγάλη καταπίεση, απαγορευόταν να μιλήσουμε για οτιδήποτε, να ερευνήσουμε το παρελθόν μας ή να δημοσιεύσουμε κάτι σχετικό. Σε αντίθετη περίπτωση γινόσουν στόχος της αστυνομίας. Τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν κάπως από το 1985 και έπειτα. Για παράδειγμα, δέκα χρόνια πριν κυκλοφορούσαν μόνο 3-4 βιβλία αρμενικού ενδιαφέροντος, τώρα όμως έχουν εκδοθεί εκατοντάδες, με ιστορικές λεπτομέρειες ακόμη και για το κάθε χωριό.</p>
<p style="text-align: justify;">Το κράτος όμως φέρει τη βαριά κληρονομιά των τελευταίων αιώνων, όχι μόνο ως προς τις γενοκτονίες, αλλά και για τόσα άλλα δεινά. Το στρατιωτικό κατεστημένο, το βαθύ κράτος, οι πολιτικές διώξεις, το κουρδικό ζήτημα, οι Αλεβίτες είναι επίσης πολύ σοβαρά ζητήματα. Από όποια πλευρά κι αν ερευνήσει κανείς το παρελθόν, συναντά φρικαλεότητες. Για έναν σκεπτόμενο άνθρωπο μπορεί να είναι προφανή όλα αυτά, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με το νόμο. Κι εμένα με φυλάκισαν τριάμισι χρόνια, με κυνήγησαν για τις ιδέες και τις απόψεις μου. Τι παραπάνω λοιπόν μπορούν να μου κάνουν; Είναι αδύνατον πια να ανεχθώ την απόκρυψη της αλήθειας. Δεν το επιτρέπει η συνείδησή μου. Θέλω να εκφράζω τις σκέψεις μου ελεύθερα ακόμα και αν με φυλακίσουν ξανά! Η τουρκική κοινωνία δεν ανέχεται άλλη καταπίεση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Δηλαδή τα χιλιάδες πλακάτ στη μνήμη του Χραντ Ντινκ με το σύνθημα «είμαστε όλοι Αρμένιοι, είμαστε όλοι Χραντ», μαρτυρούσαν ότι «είμαστε όλοι αδικημένοι, είμαστε όλοι αποφασισμένοι»;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό ακριβώς. Στις διαδηλώσεις συμμετείχαν περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι που φυσικά δεν ήταν όλοι Αρμένιοι. Ένας άνθρωπος δολοφονήθηκε, αλλά χιλιάδες άρχισαν να μιλούν, να τολμούν, να απαιτούν δικαιοσύνη. Το γεγονός της δολοφονίας άλλαξε ραγδαία το χαρακτήρα αυτής της χώρας. Φυσικά υπάρχει ακόμα κόσμος που είναι σιωπηλός, τρομοκρατημένος.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο Χραντ και ο Σεβάκ δολοφονήθηκαν, πολλοί έχουν δεχθεί επανειλημμένα ανώνυμες απειλές και είναι υποχρεωμένοι για ασφάλεια να κυκλοφορούν με σωματοφύλακες που διορίζει η αστυνομία.</p>
<p style="text-align: justify;">Όπως για παράδειγμα ο κ. Μινάς, που γνωρίσαμε στη Σεβάστεια όπως είδες, τον συνόδευε πάντα ένας κύριος με γραβάτα. Έχω κι άλλους φίλους και γνωστούς, που επειδή μιλούν ελεύθερα, δίνουν συνεντεύξεις, γράφουν και είναι ενεργοί πολίτες, κυκλοφορούν πάντα με ειδικούς φρουρούς, διότι η ζωή τους κινδυνεύει κυρίως από τους φανατικούς εθνικιστές και το παρακράτος.</p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί επιλογή τους αλλά... επιβάλλεται.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Υπάρχει λοιπόν μια τάση διάχυσης της γνώσης άρα και αφύπνιση. Τι αντίκτυπο έχει αυτό στους Αρμενίους της Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η έξοδος της χώρας από την απομόνωση έδωσε και σε εμάς την ευκαιρία να αφυπνιστούμε, να γνωρίσουμε την ιστορία και το παρελθόν μας, να αποκτήσουμε αυτογνωσία. Τελευταία μάλιστα, που μπορέσαμε να ταξιδέψουμε στο εξωτερικό και ειδικότερα στην Αρμενία, ήρθαμε αντιμέτωποι με μια αλήθεια που μέχρι πρότινος ήταν απαγορευμένη σε μας. Μπορεί να αγωνιζόμαστε ακόμη σε θέματα ελευθερίας, όμως το ποτάμι δεν γυρίζει πια πίσω. Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ακόμη κι όταν στέκονται αρνητικά απέναντι σε τέτοια ζητήματα, δεν παύουν όμως να ασχολούνται καθημερινά με αυτά. Το διαδίκτυο επίσης παίζει μεγάλο ρόλο. Έτσι άρχισα κι εγώ να μελετώ την ιδιότυπη αρμενική αρχιτεκτονική. Είμαι ευτυχής που γνωρίζω αρμενικά, διότι καθώς η αρχιτεκτονική δεν μπορεί να μελετηθεί δίχως γνώσεις ιστορίας, αρχαιολογίας, κοινωνιολογίας κλπ, έχω τη δυνατότητα να μελετώ κατευθείαν τις αρμενικές πηγές. Μοιράζομαι αυτές τις γνώσεις με τους συμπολίτες μου, δημοσιεύοντας πολλά άρθρα στις τουρκικές και αρμενικές εφημερίδες. Είναι σημαντικό να μαθευτεί η αλήθεια.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι χαρακτηρίζει την αρμενική αρχιτεκτονική; Τι είναι αυτό, που μας κάνει και ξεχωρίζουμε εύκολα ένα αρμενικό κτήριο από τα άλλα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, τα κτήρια που κατασκευάστηκαν από τους μαστόρους και αρχιτέκτονές μας είναι ιδιαίτερα και διαφοροποιούνται από αυτά των άλλων πολιτισμών, παρόλο που έζησαν δίπλα-δίπλα για αιώνες. Ο τρόπος που πελεκήθηκε η πέτρα, το σχήμα των παραθύρων, τα σύμβολα, οι στολισμοί, οι επιγραφές, οι αγιογραφίες των εκκλησιών, τα χρώματα, οι μορφές, όλα έχουν την ιδιαίτερη αρμενική τεχνοτροπία. Καταλαβαίνετε, δεν είναι μια ιστορία εκατό χρόνων ή μιας χιλιετίας. Ο πολιτισμός μας έχει μακραίωνη ιστορία και παντού στη Μικρά Ασία υπήρχαν στέρεα δείγματά του. Ακόμη και μετά τη γενοκτονία του 1915 υπήρχαν χιλιάδες εκκλησιές, μοναστήρια, σχολεία και σπίτια που αποδείκνυαν την ύπαρξή μας. Μα από το 1950 και μετά έγινε συστηματική προσπάθεια καταστροφής τους.</p>
<p style="text-align: justify;">Εννοείτε την πολιτιστική γενοκτονία, η οποία ήρθε σαν δεύτερο χτύπημα μετά την εξόντωση ενάμιση εκατομμυρίων ψυχών;</p>
<p style="text-align: justify;">Τα χτυπήματα δεν ήταν ένα και δύο, αλλά πολλά. Μα κι αυτό που έγινε στις αρχές της δεκαετίας του ’50 ήταν ανεκδιήγητο. Μνημεία εκατοντάδων ή χιλιάδων ετών, που δεν είχαν επηρεαστεί ακόμη κι από ισχυρότατους σεισμούς, κατεδαφίστηκαν μέσα σε 3-4 χρόνια από τα κανόνια του τουρκικού στρατού. Είδαμε στη Σεβάστεια μερικές πέτρες, απομεινάρια από το φημισμένο κάποτε μοναστήρι Σουρπ Νισάν. Ο Σαρκίς Σεροπιάν στα νιάτα του, όταν τον είχαν στείλει εδώ για τη στρατιωτική του θητεία, στις αρχές ’50, πρόλαβε και είδε το οικοδόμημα ακόμα ανέπαφο και άριστα διατηρημένο.</p>
<p style="text-align: justify;">Η μητέρα μου θυμόταν πολύ καλά τι συνέβη με την αρμενική εκκλησία του Εκρέκ. Βρισκόταν στην κεντρική οδό, όταν περνώντας ο στρατός από εκεί, ο αξιωματικός διέταξε: «Στην επιστροφή να μην ξαναδώ αυτό το κτίσμα!». Έτσι κι έγινε, μάλιστα έριξαν αρκετές κανονιές, επειδή δεν έπεσε με την πρώτη.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το γεγονός ότι αναστηλώθηκαν τελευταία κάποια μνημεία με πολύ θόρυβο και διαφήμιση, ενώ σιωπηλά καταστρέφονται χιλιάδες, εσείς πώς το εξηγείτε;</b></p>
<p style="text-align: justify;">«Κνα μερνίρ, γεγκούρ σιρέμ!». Είναι πολλές οι μαρτυρίες των καταστροφών, ο κόσμος μιλάει πια. Όσα οικοδομήματα γλίτωσαν από τους βομβαρδισμούς, έπεσαν στα χέρια αδίστακτων, οι οποίοι ελπίζοντας να βρουν θαμμένους θησαυρούς και με τις ευλογίες του κράτους έσκαψαν -και συνεχίζουν μέχρι και σήμερα- ακόμη και στα νεκροταφεία. Έπειτα, όσες πέτρες έχουν απομείνει τις χρησιμοποιούν για να χτίσουν για παράδειγμα μια μάντρα. Τρανό παράδειγμα η μάντρα και οι σκάλες στο πάρκο Γκεζί στην πλατεία Ταξίμ. Κάποιες εκκλησίες σώθηκαν επειδή μετατράπηκαν σε τζαμιά ή δημαρχιακά μέγαρα, αλλά με τραγικές μετατροπές φυσικά. Επίσης, πολλά πουλήθηκαν σε ιδιώτες και μάλιστα αρκετά από αυτά μετατράπηκαν σε κινηματογράφους. Μα εδώ πρέπει να τονίσω κάτι. Δεν ήταν κοινές κινηματογραφικές αίθουσες, αλλά «όλως τυχαίως» χώροι προβολής ταινιών πορνό. Έπειτα, είναι η περίπτωση της μονής «Βαρακαβάνκ» στο Βαν, εκεί όπου μόναζε ο Χριμιάν Χαϊρίκ. Πέρασε κάποτε στα χέρια ενός ιδιώτη, το κτήριο αφέθηκε στην μοίρα του, μάλιστα στους τελευταίους σεισμούς κατέρρευσε ένα μέρος του και παρότι είναι μεγάλης ιστορικής αξίας -παλαιότερο από το Αχταμάρ- δεν έγινε τίποτε, διότι θεωρείται ιδιωτικός χώρος.</p>
<p style="text-align: justify;">Μετά από όλα αυτά, οι αρμένιοι αρχιτέκτονες της Πόλης ιδρύσαμε τον σύλλογο Χάι Τζάρ*. Χρειάζεται να ερευνήσουμε πιο συστηματικά την ιστορία του πολιτισμού μας και να συμβάλουμε στην διάσωση όσων μνημείων έχουν απομείνει. Έτσι ήρθαμε σε επαφή με το υπουργείο Πολιτισμού, δώσαμε τις προτάσεις μας, δηλώσαμε ότι είμαστε στη διάθεσή τους, εννοείται αφιλοκερδώς, ώστε σε περίπτωση που προγραμματίζεται κάποια αναπαλαίωση ή αποκατάσταση αρμενικού κτηρίου, να μην χαθεί η ιδιαίτερη τεχνοτροπία του.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο σύλλογός μας έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα και είναι στη διακριτική ευχέρεια των υπευθύνων αν θα ληφθούν υπόψη οι προτάσεις μας. Μέχρι σήμερα πάντως, δεν μπορώ να πω, ότι οι πολιτικοί προϊστάμενοι μας έδωσαν και ιδιαίτερη σημασία, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μια από αυτές τις εξαιρέσεις ήταν και η εκκλησία Σουρπ Χατς στο νησάκι Αχταμάρ της λίμνης Βαν. Ποια ήταν η συμβολή σας σ’ αυτό; Είστε ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Αχ Ταμάρ! Επί δυόμιση χρόνια, κάθε Παρασκευή έως Δευτέρα, καμιά φορά και για περισσότερο χρόνο, ταξίδευα από την Κωνσταντινούπολη, όπου ζω κι εργάζομαι, στο Βαν, ανιδιοτελώς και με δικά μου έξοδα, μέχρι και τα εγκαίνια-θυρανοίξια του Σουρπ Χατς, το Σεπτέμβριο του 2010. Κι αυτό έγινε ως εξής: ο υπεύθυνος των έργων αναστήλωσης, ο κουρδικής καταγωγής Τζαχίτ Ζεϊντανλί (Cahit Zeydanli) επισκέφθηκε τον Πατριάρχη μας Μεσρόπ Μουταφιάν και ζήτησε τη συμβουλή του για την αναστήλωση. Ήταν υπεύθυνος, δεν ήθελε να γίνουν λάθη, όμως δεν υπήρχε η γνώση για τη σωστή αποκατάσταση. Έτσι, ο Πατριάρχης απευθύνθηκε σε μένα. Φυσικά δέχθηκα με μεγάλη χαρά να βοηθήσω και άρχισα τα ταξίδια στο Βαν, μαζί με άλλα μέλη του «Χάι Τζαρ». Τότε, εμείς οι αρμένιοι αρχιτέκτονες που ζούμε στην Τουρκία δεν γνωρίζαμε τόσα πολλά. Αυτό το εγχείρημα έγινε η αφορμή να ερευνήσουμε βαθύτερα. Ταξιδέψαμε ακόμα και στην Αρμενία, για να μελετήσουμε σχετικά αρχεία, ενώ ήρθαμε σε επαφή με τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων. Αργότερα, ότι σχεδιαγράμματα έβγαιναν εδώ, πριν υλοποιηθούν τα στέλναμε στο Ερεβάν και ζητούσαμε τη γνώμη τους. Μάλιστα το δεύτερο χρόνο των εργασιών καλέσαμε επί τόπου δυο αρχιτέκτονες από την Αρμενία. Η αναστήλωση είχε προχωρήσει ήδη αρκετά και θέλαμε οπωσδήποτε τη συμβολή τους. Ο ένας ήταν ειδικός στην πέτρα κι ο άλλος στις τοιχογραφίες.</p>
<p style="text-align: justify;">Ομολογώ πως η αναστήλωση στο Αχταμάρ αποτέλεσε μεγάλη εμπειρία για τα μέλη του «Χάι Τζαρ» και όλοι κάναμε το καλύτερο δυνατό, στο μέτρο που μας επιτρεπόταν. Έπειτα προέκυψε το θέμα του σταυρού. Το υλικό, το σχήμα, το μέγεθος, και προπάντων ο τεχνίτης που θα το κατασκεύαζε ήταν ακόμη ζητούμενα, ήθελαν ειδική έρευνα. Μεγάλο μέρος του κατασκευάστηκε στην Αρμενία κι όταν ήρθε η ώρα, τον φέραμε στον κήπο του πατριαρχείου, όπου έμεινε περίπου ένα χρόνο. Ο σταυρός τελικά μπήκε, ως όφειλε. Όλες αυτές οι ενέργειες έγιναν ανιδιοτελώς και με δικά μας έξοδα. Ούτε μου προτάθηκε, αλλά ούτε και θα δεχόμουν να πληρωθώ σ’ ότι αφορά τη διάσωση της ιστορία μας. Είναι χρέος μου. Άλλωστε εκείνη την εποχή είχα μια πολύ καλή δουλειά και η οικονομική μου ανεξαρτησία επέτρεπε να δρω και να μιλώ ελεύθερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η αναστήλωση των μνημείων γίνονται με έξοδα του τουρκικού κράτους ή της αρμενικής κοινότητας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όσα έχουν μείνει στην ιδιοκτησία μας αναστηλώνονται με δικά μας μέσα, όπως η εκκλησία Σουρπ Γκιραγκός στο Ντιαρμπεκίρ. Μα τα περισσότερα που είχαν δημευτεί από το κράτος μετά το 1915, βρίσκονται σήμερα στη δικαιοδοσία του υπουργείου Πολιτισμού και ελάχιστα από αυτά αναστηλώθηκαν. Για παράδειγμα, έχει ξεκινήσει και στην περιοχή της πόλης Ανί μια ανάλογη δραστηριότητα για την οποία όμως δεν είμαστε ικανοποιημένοι με τον τρόπο που εκτελείται. Ως «Χάι Τζαρ» ζητήσαμε να συμβάλλουμε στις εργασίες αναστήλωσης, ώστε να αποφευχθούν λάθη αλλά δεν εισακουστήκαμε.</p>
<p style="text-align: justify;">Μάλιστα, πήγα επί τόπου, παρακολούθησα τις εργασίες, εξέφρασα γραπτώς και δημοσίως τις διαφωνίες μου, αλλά δυστυχώς δεν θέλουν να ξέρουν! Δεν πτοούμαι βέβαια, συνεχίζω να γράφω και να αποκαλύπτω...</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι δημοσιεύσεις σας έχουν πάντα σχέση με θέματα αρχιτεκτονικής;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πολλές από αυτές ναι. Τώρα, όμως, ετοιμάζω ένα βιβλίο με τίτλο «Ο αρμενικός περιοδικός Τύπος» το οποίο θα εκδοθεί στην τουρκική από τις εκδόσεις Αράς, εντός του έτους. Ομολογώ πως επί 20 χρόνια, παράλληλα με τη δουλειά μου μελετώ και συλλέγω οτιδήποτε σχετικό βρω για τις εφημερίδες, περιοδικά, μηνιαίες, εβδομαδιαίες ή ετήσιες εκδόσεις, από 42 χώρες όλου του κόσμου ακόμη και ημερολόγια. Τα έντυπα μπορεί να είναι πολιτικού, πολιτιστικού ή αθλητικού ενδιαφέροντος. Έχω φτάσει αισίως τους 3.400 τίτλους, από το 1794 ως το 1980, με πρώτο μια εφημερίδα που είχε εκδοθεί στις Ινδίες. Στην έρευνά μου, όσων αφορά την Ελλάδα, βοήθησε πολύ και το δίγλωσσο βιβλίο: «Ο αρμενικός Τύπος στην Ελλάδα» των εκδόσεων Αρμενικά, του περιοδικού σας δηλαδή. Μόλις το έλαβα, ήρθα σε επαφή με τον Μάικ Τσιλιγκιριάν και τα στοιχεία που μου έστειλε θα συμπεριληφθούν στο βιβλίο. Τον ευχαριστώ ιδιαιτέρως. Ξέρετε είναι πολύ σημαντική η συμβολή των Αρμενίων της διασποράς, στη διάσωση της ιστορικής και πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Όταν στην Τουρκία ήταν τα πάντα απαγορευμένα, στην ξενιτιά δημιουργήθηκαν «μικρές πατρίδες» με εκκλησίες, σχολεία, αθλητικούς ομίλους, πολιτιστικούς συλλόγους και τυπογραφεία. Έγινε και μια σπουδαία και ευτυχώς άμεση καταγραφή σχετικά με τους τόπους όπου ζούσαν οι Αρμένιοι πριν τον ξεριζωμό. Στη διασπορά έγινε η σπουδαιότερη καταγραφή μαρτυριών της γενοκτονίας. Ο ρόλος της ήταν και θα είναι πολύ σπουδαίος.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Λέτε «ήταν και θα είναι». Πώς το βλέπετε εσείς το μέλλον, ποιες είναι οι προσδοκίες σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, εμείς εδώ είμαστε αναγνωρισμένοι ως θρησκευτική μειονότητα με επικεφαλής τον Πατριάρχη. Όλα όσα αφορούν τις δραστηριότητές μας περνούν από το πατριαρχείο και η στάση του καθορίζει τη μοίρα όλων των Αρμενίων που ζουν εδώ. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με την αλλαγή των νόμων για τα βακούφια έχουν επιστραφεί περιουσίες και έτσι υπάρχει πλέον οικονομική επάρκεια, για τη συντήρηση των σχολείων και εκκλησιών μας. Πρέπει να υπάρξει σωστή διαχείριση των πόρων.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχουν εσωτερικά προβλήματα στους συλλόγους και τα σχολεία μας, η «υποχώρηση» της γλώσσας μας ως καθομιλουμένης, η λειτουργία των εκκλησιών, των ενοριών, ακόμα και του πατριαρχείου μας, η διαφθορά και ο παραγοντισμός κάποιων πλουσίων... Οι καιροί απαιτούν να δοθεί λύση στο θέμα της εκλογής του νέου Πατριάρχη και μάλιστα άμεσα. Σχετικά με τη γενικότερη κατάσταση στη χώρα, υπάρχουν ακόμη πολλές δυσκολίες και πολλά προβλήματα, ωστόσο, έχει σπάσει η σιωπή και έχει αρχίσει να διαφαίνεται μια αχτίδα ελπίδας. Θέλω να είμαι αισιόδοξος. Σε δύο χρόνια θα τιμήσουμε τα 100 χρόνια από τη γενοκτονία και πιστεύω πως τα πράγματα θα καλυτερεύσουν.</p>Βαλερί Μπουαγιέ2013-11-13T00:00:00Z2013-11-13T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/551-valeri-mpouagieAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/valeri-mpouagie.jpg" alt="" height="333" width="333" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Συνέντευξη:Eφημερίδα «Αζάτ Ορ»</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Μετάφραση:Ναζίκ Τζαμουζιάν</span></b><b><span style="text-decoration: underline;"><span></span></span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Η δια νόμου ποινικοποίηση</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>της άρνησης της γενοκτονίας είναι πολιτική</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>αναγκαιότητα για τη διεθνή κοινότητα”</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span> </span></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το όνομα της γαλλίδας βουλευτού Βαλερί Μπουαγιέ, για τους Αρμενίους, είναι συνδεδεμένο με το νομοσχέδιο που ποινικοποιεί την άρνηση της γενοκτονίας, καθώς είναι η συντάκτριά του. Η κυρία Μπουαγιέ έχοντας εργαστεί μεθοδικά και με συνέπεια, μετά το πρώτο νομοσχέδιο, φέτος παρουσίασε άλλα δύο. Το πρώτο αφορά στην ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας, ενώ το δεύτερο προτείνει τη σύσταση επιτροπής που θα επανεξετάσει το ζήτημα της συνταγματικότητας του πρώτου νομοσχεδίου. Η δίκαιη και διεκδικητική στάση της Βαλερί Μπουαγιέ έχει προκαλέσει την οργή της τουρκικής πλευράς. Στο You Tube υπάρχουν πολλές καταχωρίσεις με υβριστικό περιεχόμενο εναντίον της. Η κυρία Μπουαγιέ αναφέρει ότι έχει απειληθεί η ίδια και η οικογένειά της και πως για κάποιο χρονικό διάστημα είχε αναγκαστεί να έχει αστυνομική προστασία. Δηλώνει όμως ότι θα συνεχίσει τον αγώνα. Στο παρελθόν είχε επισκεφθεί την Τουρκία, τώρα όμως δεν θα το επιχειρήσει, ακόμη κι αν η τουρκική κυβέρνηση εγγυούταν την ασφάλειά της. Ωστόσο λαμβάνει και επιστολές συμπαράστασης από την Τουρκία διότι όπως αναφέρει, «υπάρχουν ακόμη στη χώρα αυτή άνθρωποι που πιστεύουν στα ανθρώπινα δικαιώματα». Στις 24 Απριλίου, φέτος, επισκέφθηκε το μνημείο των θυμάτων της γενοκτονίας, στα πλαίσια της επίσκεψής της στο Ερεβάν και το Στεπαναγκέρτ μαζί με την κυρία Ελένη Θεοχάρους, πρόεδρο της επιτροπής φιλίας του Καραμπάχ και του Ευρωκοινοβουλίου.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τα τελευταία χρόνια έχουμε διαπιστώσει ότι οι διεθνείς προσπάθειες διευθέτησης του ζητήματος του Καραμπάχ έχουν αποδυναμωθεί -αν δεν έχουν παγώσει εντελώς.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο ρόλος της «Ομάδας του Μινσκ» του ΟΑΣΕ προφανώς υποτιμήθηκε από πολλούς, ακόμη κι από τις χώρες που προεδρεύουν. Η Γαλλία είναι μία από αυτές. Πώς εκτιμάτε εσείς την παρούσα φάση των διαπραγματεύσεων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρώ πως έχουν γίνει πολλά από την «Ομάδα του Μινσκ». Όμως, ως Γαλλίδα, με λύπη διαπιστώνω σήμερα, ότι το ζήτημα του Καραμπάχ έχει γενικότερα παραμεληθεί. Αρχικά, το Στεπαναγκέρτ θα πρέπει να βγει από τη σημερινή του περιθωριοποίηση, μέσω της δημιουργίας μιας «γέφυρας» με το Ερεβάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Αμέσως μετά, θα πρέπει η Αρμενία και το Καραμπάχ να εξέλθουν από την πολιτική, διπλωματική και ανθρωπιστική τους απομόνωση. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να γίνει αυτό.</p>
<p style="text-align: justify;">Αν θα έπρεπε να επιλέξουμε έναν, θα ξεκινούσα πείθοντας την κοινή γνώμη για την αναγκαιότητα αναγνώρισης του Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 99% των Γάλλων και των Ευρωπαίων δεν γνωρίζει και δεν ενδιαφέρεται για το ζήτημα του Καραμπάχ, ενώ γνωρίζει, για παράδειγμα, το Κόσσοβο. Η εξήγηση είναι νομίζω προφανής. Το Καραμπάχ δεν διαθέτει πετρέλαιο... Αφού λοιπόν έτσι έχουν τα πράγματα, το Καραμπάχ χρειάζεται ένα ισχυρό λόμπυ που θα ασχοληθεί με το ζήτημά του.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ένα σοβαρό θέμα είναι η απουσία του Καραμπάχ από τις διαπραγματεύσεις. Επίσης το Αζερμπαϊτζάν δεν χάνει ευκαιρία να τις παρακωλύει, εκμεταλλευόμενο την απάθεια της διεθνούς κοινότητας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν στις διαπραγματεύσεις;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Είμαι πολύ ικανοποιημένη ως ένα από τα πρώτα μέλη της «Επιτροπής Φιλίας του Καραμπάχ», μέσω της οποίας προσπαθούμε να διαφωτίσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη για το ζήτημα. Δυστυχώς δεν προχωράει η υπόθεση της ποινικοποίησης της άρνησης της γενοκτονίας, ώστε να συνεχίσουμε με το θέμα της αναγνώρισης του Καραμπάχ. Τα δύο αυτά ζητήματα είναι αλληλένδετα.Το παρελθόν συνδέεται με το παρόν. Θα πρέπει επίσης να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για την αναγνώριση της γενοκτονίας από τις ΗΠΑ. Όλα αυτά θα ανοίξουν το δρόμο για την αναγνώριση και του Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με μεγάλη χαρά πληροφορηθήκαμε τη δημιουργία Επιτροπής Φιλίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Καραμπάχ. Σε τι πιστεύετε πως μπορεί να βοηθήσει η εν λόγω επιτροπή στη διευθέτηση του ζητήματος; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Η δημιουργία της επιτροπής έγινε με πρωτοβουλία της κύπριας ευρωβουλευτού Ελένης Θεοχάρους. Η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ της Ευρώπης και της Αρμενίας θεωρώ ότι αποτελεί σημαντικό βήμα, ειδικά καθώς η κυπριακή καταγωγή της κυρίας Θεοχάρους δίνει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στο όλο ζήτημα. Είναι καιρός τα ευρωπαϊκά κράτη να δράσουν, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τα υψηλά ιδανικά των λαών.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πρόσφατα αναφερθήκατε στην αναγκαιότητα άμεσης αεροπορικής σύνδεσης Αρμενίας-Καραμπάχ και ζητήσατε γραπτώς από το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών να συνδράμει στη λειτουργία του αεροδρομίου του Στεπαναγκέρτ.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Είχα απευθυνθεί και στον υπουργό Εξωτερικών της Αρμενίας για το ίδιο ζήτημα, χωρίς όμως να λάβω απάντηση. Πιστεύω πάντως ότι υπάρχουν ελπίδες διευθέτησής του.</p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, όταν επισκέπτομαι το Καραμπάχ, πάντα διαπιστώνω ότι εκτός από το φυσικό κάλλος, διαθέτει κι ένα εξαίρετο ανθρώπινο δυναμικό. Οι άνθρωποι εκεί επιθυμούν την ειρήνη. Η νέα γενιά θέλει να σπουδάσει, ο λαός έχει τη θέληση να ζήσει παρόλες τις δυσχέρειες. Το Αζερμπαϊτζάν επιδιώκει ένα μόνο πράγμα: να «πνίξει» το Καραμπάχ, να σβήσει το λαό του και να μη μιλά πια κανείς γι’ αυτό. Έχουμε επομένως μια «διπλωματική γενοκτονία» από μέρους του Αζερμπαϊτζάν εναντίον του Καραμπάχ.</p>
<p><b>Ας έρθουμε τώρα στο νομοσχέδιο για την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας που υιοθετήθηκε χάρις στις δικές σας πρωτοβουλίες.</b></p>
<p><b>Είναι γνωστή η τακτική της Τουρκίας να λειτουργεί πάντα με απειλές και πλάγιους τρόπους. Πώς πιστεύετε πως θα εξελιχθεί το επόμενο στάδιο της επικύρωσης του νόμου;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Στις 24 Απριλίου 2012, μερικές ημέρες πριν τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, ο πρόεδρος Ολάντ είχε υποσχεθεί να κάνει κάποια πράγματα. Ανάμεσα σε άλλα, είχε δηλώσει ότι η 24η Απριλίου 2013 δεν θα μνημονευτεί χωρίς προηγουμένως να έχει επιτευχθεί η ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας. Εμείς βέβαια γνωρίζουμε ότι όχι μόνο οι υποσχέσεις αυτές δεν τηρήθηκαν, αλλά ο Ολάντ συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Αλίεβ, και του έσφιξε το χέρι. Αυτή η διγλωσσία πρέπει οπωσδήποτε να λάβει τέλος.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο πρόεδρος Σαρκοζί αντιθέτως επέδειξε πιο συνεπή στάση: όχι μόνο υλοποίησε την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας, αλλά επισκέφθηκε και την Αρμενία, φύτεψε «το δέντρο της ειρήνης» στο μνημείο των θυμάτων της γενοκτονίας και δήλωσε ότι πρέπει να αναγνωριστεί η αρμενική γενοκτονία.</p>
<p style="text-align: justify;">Μια χώρα σαν τη Γαλλία έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει νόμο για την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας. Φυσικά ο νόμος δεν αφορά μόνο την αρμενική γενοκτονία, αλλά και όσες έχουν αναγνωριστεί από το γαλλικό κράτος. Ως τώρα η Γαλλία έχει αναγνωρίσει την Αρμενική και την Εβραϊκή.</p>
<p style="text-align: justify;">Η δια νόμου ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας είναι πολιτική αναγκαιότητα για τη Γαλλία, την Ευρώπη αλλά και τη διεθνή κοινότητα.</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/valeri-mpouagie.jpg" alt="" height="333" width="333" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Συνέντευξη:Eφημερίδα «Αζάτ Ορ»</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Μετάφραση:Ναζίκ Τζαμουζιάν</span></b><b><span style="text-decoration: underline;"><span></span></span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Η δια νόμου ποινικοποίηση</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>της άρνησης της γενοκτονίας είναι πολιτική</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>αναγκαιότητα για τη διεθνή κοινότητα”</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><span> </span></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το όνομα της γαλλίδας βουλευτού Βαλερί Μπουαγιέ, για τους Αρμενίους, είναι συνδεδεμένο με το νομοσχέδιο που ποινικοποιεί την άρνηση της γενοκτονίας, καθώς είναι η συντάκτριά του. Η κυρία Μπουαγιέ έχοντας εργαστεί μεθοδικά και με συνέπεια, μετά το πρώτο νομοσχέδιο, φέτος παρουσίασε άλλα δύο. Το πρώτο αφορά στην ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας, ενώ το δεύτερο προτείνει τη σύσταση επιτροπής που θα επανεξετάσει το ζήτημα της συνταγματικότητας του πρώτου νομοσχεδίου. Η δίκαιη και διεκδικητική στάση της Βαλερί Μπουαγιέ έχει προκαλέσει την οργή της τουρκικής πλευράς. Στο You Tube υπάρχουν πολλές καταχωρίσεις με υβριστικό περιεχόμενο εναντίον της. Η κυρία Μπουαγιέ αναφέρει ότι έχει απειληθεί η ίδια και η οικογένειά της και πως για κάποιο χρονικό διάστημα είχε αναγκαστεί να έχει αστυνομική προστασία. Δηλώνει όμως ότι θα συνεχίσει τον αγώνα. Στο παρελθόν είχε επισκεφθεί την Τουρκία, τώρα όμως δεν θα το επιχειρήσει, ακόμη κι αν η τουρκική κυβέρνηση εγγυούταν την ασφάλειά της. Ωστόσο λαμβάνει και επιστολές συμπαράστασης από την Τουρκία διότι όπως αναφέρει, «υπάρχουν ακόμη στη χώρα αυτή άνθρωποι που πιστεύουν στα ανθρώπινα δικαιώματα». Στις 24 Απριλίου, φέτος, επισκέφθηκε το μνημείο των θυμάτων της γενοκτονίας, στα πλαίσια της επίσκεψής της στο Ερεβάν και το Στεπαναγκέρτ μαζί με την κυρία Ελένη Θεοχάρους, πρόεδρο της επιτροπής φιλίας του Καραμπάχ και του Ευρωκοινοβουλίου.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τα τελευταία χρόνια έχουμε διαπιστώσει ότι οι διεθνείς προσπάθειες διευθέτησης του ζητήματος του Καραμπάχ έχουν αποδυναμωθεί -αν δεν έχουν παγώσει εντελώς.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο ρόλος της «Ομάδας του Μινσκ» του ΟΑΣΕ προφανώς υποτιμήθηκε από πολλούς, ακόμη κι από τις χώρες που προεδρεύουν. Η Γαλλία είναι μία από αυτές. Πώς εκτιμάτε εσείς την παρούσα φάση των διαπραγματεύσεων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρώ πως έχουν γίνει πολλά από την «Ομάδα του Μινσκ». Όμως, ως Γαλλίδα, με λύπη διαπιστώνω σήμερα, ότι το ζήτημα του Καραμπάχ έχει γενικότερα παραμεληθεί. Αρχικά, το Στεπαναγκέρτ θα πρέπει να βγει από τη σημερινή του περιθωριοποίηση, μέσω της δημιουργίας μιας «γέφυρας» με το Ερεβάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Αμέσως μετά, θα πρέπει η Αρμενία και το Καραμπάχ να εξέλθουν από την πολιτική, διπλωματική και ανθρωπιστική τους απομόνωση. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να γίνει αυτό.</p>
<p style="text-align: justify;">Αν θα έπρεπε να επιλέξουμε έναν, θα ξεκινούσα πείθοντας την κοινή γνώμη για την αναγκαιότητα αναγνώρισης του Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 99% των Γάλλων και των Ευρωπαίων δεν γνωρίζει και δεν ενδιαφέρεται για το ζήτημα του Καραμπάχ, ενώ γνωρίζει, για παράδειγμα, το Κόσσοβο. Η εξήγηση είναι νομίζω προφανής. Το Καραμπάχ δεν διαθέτει πετρέλαιο... Αφού λοιπόν έτσι έχουν τα πράγματα, το Καραμπάχ χρειάζεται ένα ισχυρό λόμπυ που θα ασχοληθεί με το ζήτημά του.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ένα σοβαρό θέμα είναι η απουσία του Καραμπάχ από τις διαπραγματεύσεις. Επίσης το Αζερμπαϊτζάν δεν χάνει ευκαιρία να τις παρακωλύει, εκμεταλλευόμενο την απάθεια της διεθνούς κοινότητας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι κατά τη γνώμη σας τα επόμενα βήματα που πρέπει να γίνουν στις διαπραγματεύσεις;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Είμαι πολύ ικανοποιημένη ως ένα από τα πρώτα μέλη της «Επιτροπής Φιλίας του Καραμπάχ», μέσω της οποίας προσπαθούμε να διαφωτίσουμε τη διεθνή κοινή γνώμη για το ζήτημα. Δυστυχώς δεν προχωράει η υπόθεση της ποινικοποίησης της άρνησης της γενοκτονίας, ώστε να συνεχίσουμε με το θέμα της αναγνώρισης του Καραμπάχ. Τα δύο αυτά ζητήματα είναι αλληλένδετα.Το παρελθόν συνδέεται με το παρόν. Θα πρέπει επίσης να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας για την αναγνώριση της γενοκτονίας από τις ΗΠΑ. Όλα αυτά θα ανοίξουν το δρόμο για την αναγνώριση και του Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με μεγάλη χαρά πληροφορηθήκαμε τη δημιουργία Επιτροπής Φιλίας ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το Καραμπάχ. Σε τι πιστεύετε πως μπορεί να βοηθήσει η εν λόγω επιτροπή στη διευθέτηση του ζητήματος; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Η δημιουργία της επιτροπής έγινε με πρωτοβουλία της κύπριας ευρωβουλευτού Ελένης Θεοχάρους. Η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ της Ευρώπης και της Αρμενίας θεωρώ ότι αποτελεί σημαντικό βήμα, ειδικά καθώς η κυπριακή καταγωγή της κυρίας Θεοχάρους δίνει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό στο όλο ζήτημα. Είναι καιρός τα ευρωπαϊκά κράτη να δράσουν, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τα υψηλά ιδανικά των λαών.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πρόσφατα αναφερθήκατε στην αναγκαιότητα άμεσης αεροπορικής σύνδεσης Αρμενίας-Καραμπάχ και ζητήσατε γραπτώς από το γαλλικό Υπουργείο Εξωτερικών να συνδράμει στη λειτουργία του αεροδρομίου του Στεπαναγκέρτ.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Είχα απευθυνθεί και στον υπουργό Εξωτερικών της Αρμενίας για το ίδιο ζήτημα, χωρίς όμως να λάβω απάντηση. Πιστεύω πάντως ότι υπάρχουν ελπίδες διευθέτησής του.</p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, όταν επισκέπτομαι το Καραμπάχ, πάντα διαπιστώνω ότι εκτός από το φυσικό κάλλος, διαθέτει κι ένα εξαίρετο ανθρώπινο δυναμικό. Οι άνθρωποι εκεί επιθυμούν την ειρήνη. Η νέα γενιά θέλει να σπουδάσει, ο λαός έχει τη θέληση να ζήσει παρόλες τις δυσχέρειες. Το Αζερμπαϊτζάν επιδιώκει ένα μόνο πράγμα: να «πνίξει» το Καραμπάχ, να σβήσει το λαό του και να μη μιλά πια κανείς γι’ αυτό. Έχουμε επομένως μια «διπλωματική γενοκτονία» από μέρους του Αζερμπαϊτζάν εναντίον του Καραμπάχ.</p>
<p><b>Ας έρθουμε τώρα στο νομοσχέδιο για την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας που υιοθετήθηκε χάρις στις δικές σας πρωτοβουλίες.</b></p>
<p><b>Είναι γνωστή η τακτική της Τουρκίας να λειτουργεί πάντα με απειλές και πλάγιους τρόπους. Πώς πιστεύετε πως θα εξελιχθεί το επόμενο στάδιο της επικύρωσης του νόμου;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Στις 24 Απριλίου 2012, μερικές ημέρες πριν τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, ο πρόεδρος Ολάντ είχε υποσχεθεί να κάνει κάποια πράγματα. Ανάμεσα σε άλλα, είχε δηλώσει ότι η 24η Απριλίου 2013 δεν θα μνημονευτεί χωρίς προηγουμένως να έχει επιτευχθεί η ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας. Εμείς βέβαια γνωρίζουμε ότι όχι μόνο οι υποσχέσεις αυτές δεν τηρήθηκαν, αλλά ο Ολάντ συναντήθηκε με τον Πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Αλίεβ, και του έσφιξε το χέρι. Αυτή η διγλωσσία πρέπει οπωσδήποτε να λάβει τέλος.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο πρόεδρος Σαρκοζί αντιθέτως επέδειξε πιο συνεπή στάση: όχι μόνο υλοποίησε την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας, αλλά επισκέφθηκε και την Αρμενία, φύτεψε «το δέντρο της ειρήνης» στο μνημείο των θυμάτων της γενοκτονίας και δήλωσε ότι πρέπει να αναγνωριστεί η αρμενική γενοκτονία.</p>
<p style="text-align: justify;">Μια χώρα σαν τη Γαλλία έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει νόμο για την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας. Φυσικά ο νόμος δεν αφορά μόνο την αρμενική γενοκτονία, αλλά και όσες έχουν αναγνωριστεί από το γαλλικό κράτος. Ως τώρα η Γαλλία έχει αναγνωρίσει την Αρμενική και την Εβραϊκή.</p>
<p style="text-align: justify;">Η δια νόμου ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας είναι πολιτική αναγκαιότητα για τη Γαλλία, την Ευρώπη αλλά και τη διεθνή κοινότητα.</p>Αρά Μπαμπιάν2013-07-25T12:00:42Z2013-07-25T12:00:42Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/537-ara-mpampianAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/mpampian.jpg" alt="" height="242" width="242" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Ναζίκ Τζαμουζιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Απρίλιος - Ιούνιος 2013 τεύχος 77</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Αρά Μπαμπιάν είναι επικεφαλής του κέντρου ερευνών «Modus Vivendi». Από το 2000 έως το 2006 υπηρέτησε ως πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στον Καναδά. Επίσης, έχει εργαστεί στη Ρουμανία, το Ιράν, την Κύπρο και το Αφγανιστάν. Κατέχει πτυχίο Ανατολικών σπουδών από το κρατικό πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Έχει επίσης ειδικευτεί σε θέματα διπλωματίας και στρατηγικής σε διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Μόσχας, της Οξφόρδης και του ΝΑΤΟ. Γεννημένος στο Ερεβάν το 1961, έχει δύο παιδιά και μιλά αρμενικά, ρωσικά, αγγλικά και περσικά.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Έχετε αναφέρει στο παρελθόν ότι οι εδαφικές διεκδικήσεις του αρμενικού λαού, ειδικότερα τα σύνορα Τουρκίας-Αρμενίας, αλλά και τα εθνικά μας δικαιώματα πηγάζουν από τη διαιτητική απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσον το 1920. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι εννοείτε; Εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ η συγκεκριμένη απόφαση;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το ζήτημα των συνόρων Τουρκίας - Αρμενίας εξετάστηκε στη συνδιάσκεψη του Παρισιού (1919-1920). Στο συνέδριο του Σαν Ρέμο, στις 26 Απριλίου 1920, οι δυνάμεις της Αντάντ (Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία) ανέθεσαν στον πρόεδρο Ουίλσον τη χάραξη των συνόρων Τουρκίας-Αρμενίας με μια διαιτητική απόφαση (arbitration). Στις 17 Μαΐου ο Ουίλσον αποδέχθηκε επισήμως την πρόσκληση και στις 22 Νοεμβρίου κατέθεσε το σχέδιό του. Εφόσον η συνδιάσκεψη του Παρισιού ήταν επιφορτισμένη με τον καθορισμό των συνόρων των νέων κρατών, η ανάθεση του καθορισμού τους στον πρόεδρο Ουίλσον αλλά και η απόφασή του έχουν νομική ισχύ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς σχολιάζετε την ανακοίνωση του υπουργού Εξωτερικών της Αρμενίας ότι η απόφαση του Ουίλσον δεν έχει νομική ισχύ και ότι δεν έχει επικυρωθεί από τη γερουσία των ΗΠΑ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Λυπάμαι που ο υπουργός αγνοεί ότι οι διαιτητικές αποφάσεις δεν υπόκεινται σε επικύρωση από τα κοινοβούλια. Η προσφυγή σε διαιτησία σημαίνει, από μόνη της, την άνευ όρων αποδοχή της απόφασης. Η απόφαση του Ουίλσον είναι άλλωστε έγκυρη και από νομικής απόψεως, με τα άρθρα 54 και 81 της σύμβασης της Χάγης το 1899 και 1907 αντίστοιχα, που την καθιστούν τελεσίδικη και την εκτέλεσή της υποχρεωτική.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Για αυτό το λόγο στην ιστοσελίδα σας προτείνετε την καθιέρωση του εορτασμού της 22ης Νοεμβρίου ως ημέρας κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των Αρμενίων (χαϊρεναντιρουτιάν ορ) ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν εμείς ως κράτος καθιερώσουμε την 22η Νοεμβρίου ως ημέρα κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των Αρμενίων, θα αποφύγουμε στο μέλλον σοβαρά νομικά ζητήματα. Συγκεκριμένα, θα είναι αδύνατον για τους αντιπάλους μας να επικαλεστούν την αρχή του estoppel (αποστέρηση της δυνατότητας κάποιου να αρνηθεί γεγονότα ή πράγματα που προηγούμενες πράξεις του τα επιβεβαιώνουν) ενώ δεν θα μπορούν να εμποδίσουν την προσφυγή μας στο διεθνές δικαστήριο. Η Αρμενία πρέπει να δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν παραιτείται από τα εδαφικά της δικαιώματα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Εμείς στη διασπορά, ως πολίτες των χωρών οι οποίες προσέφυγαν στη διαιτησία, τι μπορούμε να απαιτήσουμε από τις κυβερνήσεις μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι πολίτες μπορούν να αποταθούν στα κοινοβούλιά τους ώστε να απαιτήσουν από τις κυβερνήσεις τους να μείνουν πιστές στις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει και να πάρουν πρωτοβουλίες ώστε να τεθεί σε ισχύ η διαιτητική απόφαση του προέδρου Ουίλσον.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πιστεύετε πως μπορούμε να θέσουμε σε ισχύ το δικαίωμα να μεταθέσουμε το ζήτημα σε νομικό επίπεδο;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν πιστεύουμε ότι μπορεί να τεθεί σε ισχύ το διεθνές δίκαιο με αποφάσεις κοινοβουλίων που δεν έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, τότε θα πρέπει να πιστέψουμε επίσης πως έχουμε πολύ περισσότερες πιθανότητες να ανακτήσουμε τα δικαιώματά μας με αποφάσεις διαιτητικού χαρακτήρα οι οποίες άλλωστε έχουν και υποχρεωτικό χαρακτήρα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ας έρθουμε τώρα στο ζήτημα των συνόρων Τουρκίας - Αρμενίας, τα οποία καθορίστηκαν με πέντε συνθήκες στο διάστημα 1918 - 1923 (Σέβρες, Αλεξαντροπόλ, Μόσχα, Καρς και Λωζάνη). Ποιες και για ποιους λόγους θεωρούνται ανενεργές, ποιες έγκυρες και ποιες είναι σε ισχύ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Σύμφωνα με το δεύτερο άρθρο της σύμβασης της Γενεύης για τις συνθήκες (1969), «η συνθήκη είναι μια γραπτή συμφωνία υπογεγραμμένη ανάμεσα σε κράτη».</p>
<p style="text-align: justify;">Εάν εξετάσουμε τις προαναφερθείσες συνθήκες από τη σκοπιά του διεθνούς δικαίου, είναι φανερό πως μόνο η συνθήκη των Σεβρών ανταποκρίνεται σε αυτόν τον ορισμό. Όλες οι υπόλοιπες υπογράφηκαν από τους κεμαλικούς, οι οποίοι την εποχή εκείνη ήταν ένα έκνομο επαναστατικό κίνημα που διεκδικούσε την εξουσία και είχε κριθεί ένοχο με νομικές αποφάσεις, με άλλα λόγια δεν εκπροσωπούσε κράτος.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι η άποψή σας για τα πρωτόκολλα Τουρκίας-Αρμενίας; Έχει έρθει η στιγμή να τα ακυρώσουμε;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Τα πρωτόκολλα της Ζυρίχης είναι εξαιρετικά επιζήμια και επικίνδυνα για τα εθνικά μας συμφέροντα. Πρέπει να ακυρωθούν το συντομότερο δυνατόν.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι θα συμβεί εάν με την ευκαιρία της 100ης επετείου της γενοκτονίας των Αρμενίων, η Τουρκία καταθέσει στεφάνι στο Τζιτζερναγκαπέρτ και ζητήσει «συγγνώμη»; Υπάρχει κίνδυνος με αυτό τον τρόπο η διεθνής κοινή γνώμη να θεωρήσει το ζήτημα λήξαν; Και τι επίδραση θα μπορούσε να έχει μια τέτοια ενέργεια στον αρμενικό λαό;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν εμείς εγείρουμε μόνο το ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας, πάντα θα ελλοχεύει ο κίνδυνος να προβεί η Τουρκία σε μια συμβολική ενέργεια, για παράδειγμα με κατάθεση στεφάνου στο μνημείο των θυμάτων της γενοκτονίας και να τη θεωρήσει ως λύση των αρμενο-τουρκικών διαφορών. Είναι απολύτως απαραίτητο να είμαστε εξαιρετικά σαφείς στη διατύπωση των διεκδικήσεών μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πρόσφατα δηλώσατε ότι υπάρχουν πιέσεις στην αρμενική πλευρά πάνω στο ζήτημα του Καραμπάχ. Μπορείτε να δώσετε περισσότερες λεπτομέρειες για το θέμα αυτό;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι το δήλωσα και είναι πια φανερό πως οι προβλέψεις μου επιβεβαιώνονται.</p>
<p style="text-align: justify;">Έπειτα από την ανακήρυξη της δεύτερης ανεξαρτησίας της Αρμενίας, η Τουρκία επεδίωξε τρία πράγματα: την αναγνώριση των συνόρων, τη συγκρότηση επιτροπής για το ζήτημα της γενοκτονίας και την επίλυση του ζητήματος του Καραμπάχ προς όφελος του Αζερμπαϊτζάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Με τα πρωτόκολλα της Ζυρίχης έχει «κατοχυρώσει» ήδη τα πρώτα δύο. Είναι φυσικό λοιπόν να επικεντρώνεται στο ζήτημα του Καραμπάχ. Στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης, μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων, το μόνο εμπόδιο για την οριστική αρμενο-τουρκική συμφιλίωση είναι η επίλυση του ζητήματος του Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Δώστε μας κάποιες πληροφορίες για το κέντρο «Modus Vivendi» και τις εργασίες του.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Το «Modus Vivendi» είναι ανεξάρτητη οργάνωση. Ιδρύθηκε το 1999 και χρηματοδοτείται από δύο φίλους μου. Δεν σχετίζεται με κόμματα ή οργανώσεις, κρατικές ή μη.</p>
<p style="text-align: justify;">Σκοπός της είναι η έρευνα σε πολιτικό και νομικό επίπεδο εδαφικών ζητημάτων, ειδικότερα των τουρκο-αρμενικών και αζερο-αρμενικών συνόρων.</p>
<p style="text-align: justify;">Διοργανώνουμε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, εκδίδουμε βιβλία και έχουμε δραστηριότητες εκπαιδευτικού χαρακτήρα.</p>
<p style="text-align: justify;">Τέλος, ένας ακόμα στόχος της οργάνωσης είναι η εδραίωση φιλικών σχέσεων, στο μέτρο του δυνατού, ανάμεσα στους Αρμενίους και τους άλλους λαούς της περιοχής οι οποίοι στερούνται κρατικής υπόστασης.</p>
<p style="text-align: justify;">Για το λόγο αυτό ξεκινήσαμε και τη λειτουργία ραδιοσταθμού. Σύντομα θα ακολουθήσουν εκπομπές και σε άλλες γλώσσες.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: white;">.</span><span style="color: white;"></span></p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/mpampian.jpg" alt="" height="242" width="242" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Ναζίκ Τζαμουζιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Απρίλιος - Ιούνιος 2013 τεύχος 77</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Αρά Μπαμπιάν είναι επικεφαλής του κέντρου ερευνών «Modus Vivendi». Από το 2000 έως το 2006 υπηρέτησε ως πρέσβης της Δημοκρατίας της Αρμενίας στον Καναδά. Επίσης, έχει εργαστεί στη Ρουμανία, το Ιράν, την Κύπρο και το Αφγανιστάν. Κατέχει πτυχίο Ανατολικών σπουδών από το κρατικό πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Έχει επίσης ειδικευτεί σε θέματα διπλωματίας και στρατηγικής σε διάφορα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Μόσχας, της Οξφόρδης και του ΝΑΤΟ. Γεννημένος στο Ερεβάν το 1961, έχει δύο παιδιά και μιλά αρμενικά, ρωσικά, αγγλικά και περσικά.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Έχετε αναφέρει στο παρελθόν ότι οι εδαφικές διεκδικήσεις του αρμενικού λαού, ειδικότερα τα σύνορα Τουρκίας-Αρμενίας, αλλά και τα εθνικά μας δικαιώματα πηγάζουν από τη διαιτητική απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσον το 1920. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι εννοείτε; Εξακολουθεί να βρίσκεται σε ισχύ η συγκεκριμένη απόφαση;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το ζήτημα των συνόρων Τουρκίας - Αρμενίας εξετάστηκε στη συνδιάσκεψη του Παρισιού (1919-1920). Στο συνέδριο του Σαν Ρέμο, στις 26 Απριλίου 1920, οι δυνάμεις της Αντάντ (Βρετανία, Γαλλία, Ιταλία) ανέθεσαν στον πρόεδρο Ουίλσον τη χάραξη των συνόρων Τουρκίας-Αρμενίας με μια διαιτητική απόφαση (arbitration). Στις 17 Μαΐου ο Ουίλσον αποδέχθηκε επισήμως την πρόσκληση και στις 22 Νοεμβρίου κατέθεσε το σχέδιό του. Εφόσον η συνδιάσκεψη του Παρισιού ήταν επιφορτισμένη με τον καθορισμό των συνόρων των νέων κρατών, η ανάθεση του καθορισμού τους στον πρόεδρο Ουίλσον αλλά και η απόφασή του έχουν νομική ισχύ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς σχολιάζετε την ανακοίνωση του υπουργού Εξωτερικών της Αρμενίας ότι η απόφαση του Ουίλσον δεν έχει νομική ισχύ και ότι δεν έχει επικυρωθεί από τη γερουσία των ΗΠΑ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Λυπάμαι που ο υπουργός αγνοεί ότι οι διαιτητικές αποφάσεις δεν υπόκεινται σε επικύρωση από τα κοινοβούλια. Η προσφυγή σε διαιτησία σημαίνει, από μόνη της, την άνευ όρων αποδοχή της απόφασης. Η απόφαση του Ουίλσον είναι άλλωστε έγκυρη και από νομικής απόψεως, με τα άρθρα 54 και 81 της σύμβασης της Χάγης το 1899 και 1907 αντίστοιχα, που την καθιστούν τελεσίδικη και την εκτέλεσή της υποχρεωτική.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Για αυτό το λόγο στην ιστοσελίδα σας προτείνετε την καθιέρωση του εορτασμού της 22ης Νοεμβρίου ως ημέρας κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των Αρμενίων (χαϊρεναντιρουτιάν ορ) ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν εμείς ως κράτος καθιερώσουμε την 22η Νοεμβρίου ως ημέρα κατοχύρωσης των δικαιωμάτων των Αρμενίων, θα αποφύγουμε στο μέλλον σοβαρά νομικά ζητήματα. Συγκεκριμένα, θα είναι αδύνατον για τους αντιπάλους μας να επικαλεστούν την αρχή του estoppel (αποστέρηση της δυνατότητας κάποιου να αρνηθεί γεγονότα ή πράγματα που προηγούμενες πράξεις του τα επιβεβαιώνουν) ενώ δεν θα μπορούν να εμποδίσουν την προσφυγή μας στο διεθνές δικαστήριο. Η Αρμενία πρέπει να δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν παραιτείται από τα εδαφικά της δικαιώματα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Εμείς στη διασπορά, ως πολίτες των χωρών οι οποίες προσέφυγαν στη διαιτησία, τι μπορούμε να απαιτήσουμε από τις κυβερνήσεις μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι πολίτες μπορούν να αποταθούν στα κοινοβούλιά τους ώστε να απαιτήσουν από τις κυβερνήσεις τους να μείνουν πιστές στις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει και να πάρουν πρωτοβουλίες ώστε να τεθεί σε ισχύ η διαιτητική απόφαση του προέδρου Ουίλσον.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πιστεύετε πως μπορούμε να θέσουμε σε ισχύ το δικαίωμα να μεταθέσουμε το ζήτημα σε νομικό επίπεδο;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν πιστεύουμε ότι μπορεί να τεθεί σε ισχύ το διεθνές δίκαιο με αποφάσεις κοινοβουλίων που δεν έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα, τότε θα πρέπει να πιστέψουμε επίσης πως έχουμε πολύ περισσότερες πιθανότητες να ανακτήσουμε τα δικαιώματά μας με αποφάσεις διαιτητικού χαρακτήρα οι οποίες άλλωστε έχουν και υποχρεωτικό χαρακτήρα.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ας έρθουμε τώρα στο ζήτημα των συνόρων Τουρκίας - Αρμενίας, τα οποία καθορίστηκαν με πέντε συνθήκες στο διάστημα 1918 - 1923 (Σέβρες, Αλεξαντροπόλ, Μόσχα, Καρς και Λωζάνη). Ποιες και για ποιους λόγους θεωρούνται ανενεργές, ποιες έγκυρες και ποιες είναι σε ισχύ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Σύμφωνα με το δεύτερο άρθρο της σύμβασης της Γενεύης για τις συνθήκες (1969), «η συνθήκη είναι μια γραπτή συμφωνία υπογεγραμμένη ανάμεσα σε κράτη».</p>
<p style="text-align: justify;">Εάν εξετάσουμε τις προαναφερθείσες συνθήκες από τη σκοπιά του διεθνούς δικαίου, είναι φανερό πως μόνο η συνθήκη των Σεβρών ανταποκρίνεται σε αυτόν τον ορισμό. Όλες οι υπόλοιπες υπογράφηκαν από τους κεμαλικούς, οι οποίοι την εποχή εκείνη ήταν ένα έκνομο επαναστατικό κίνημα που διεκδικούσε την εξουσία και είχε κριθεί ένοχο με νομικές αποφάσεις, με άλλα λόγια δεν εκπροσωπούσε κράτος.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι η άποψή σας για τα πρωτόκολλα Τουρκίας-Αρμενίας; Έχει έρθει η στιγμή να τα ακυρώσουμε;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Τα πρωτόκολλα της Ζυρίχης είναι εξαιρετικά επιζήμια και επικίνδυνα για τα εθνικά μας συμφέροντα. Πρέπει να ακυρωθούν το συντομότερο δυνατόν.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι θα συμβεί εάν με την ευκαιρία της 100ης επετείου της γενοκτονίας των Αρμενίων, η Τουρκία καταθέσει στεφάνι στο Τζιτζερναγκαπέρτ και ζητήσει «συγγνώμη»; Υπάρχει κίνδυνος με αυτό τον τρόπο η διεθνής κοινή γνώμη να θεωρήσει το ζήτημα λήξαν; Και τι επίδραση θα μπορούσε να έχει μια τέτοια ενέργεια στον αρμενικό λαό;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν εμείς εγείρουμε μόνο το ζήτημα της αναγνώρισης της γενοκτονίας, πάντα θα ελλοχεύει ο κίνδυνος να προβεί η Τουρκία σε μια συμβολική ενέργεια, για παράδειγμα με κατάθεση στεφάνου στο μνημείο των θυμάτων της γενοκτονίας και να τη θεωρήσει ως λύση των αρμενο-τουρκικών διαφορών. Είναι απολύτως απαραίτητο να είμαστε εξαιρετικά σαφείς στη διατύπωση των διεκδικήσεών μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πρόσφατα δηλώσατε ότι υπάρχουν πιέσεις στην αρμενική πλευρά πάνω στο ζήτημα του Καραμπάχ. Μπορείτε να δώσετε περισσότερες λεπτομέρειες για το θέμα αυτό;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι το δήλωσα και είναι πια φανερό πως οι προβλέψεις μου επιβεβαιώνονται.</p>
<p style="text-align: justify;">Έπειτα από την ανακήρυξη της δεύτερης ανεξαρτησίας της Αρμενίας, η Τουρκία επεδίωξε τρία πράγματα: την αναγνώριση των συνόρων, τη συγκρότηση επιτροπής για το ζήτημα της γενοκτονίας και την επίλυση του ζητήματος του Καραμπάχ προς όφελος του Αζερμπαϊτζάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Με τα πρωτόκολλα της Ζυρίχης έχει «κατοχυρώσει» ήδη τα πρώτα δύο. Είναι φυσικό λοιπόν να επικεντρώνεται στο ζήτημα του Καραμπάχ. Στα μάτια της διεθνούς κοινής γνώμης, μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων, το μόνο εμπόδιο για την οριστική αρμενο-τουρκική συμφιλίωση είναι η επίλυση του ζητήματος του Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Δώστε μας κάποιες πληροφορίες για το κέντρο «Modus Vivendi» και τις εργασίες του.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Το «Modus Vivendi» είναι ανεξάρτητη οργάνωση. Ιδρύθηκε το 1999 και χρηματοδοτείται από δύο φίλους μου. Δεν σχετίζεται με κόμματα ή οργανώσεις, κρατικές ή μη.</p>
<p style="text-align: justify;">Σκοπός της είναι η έρευνα σε πολιτικό και νομικό επίπεδο εδαφικών ζητημάτων, ειδικότερα των τουρκο-αρμενικών και αζερο-αρμενικών συνόρων.</p>
<p style="text-align: justify;">Διοργανώνουμε διεθνή επιστημονικά συνέδρια, εκδίδουμε βιβλία και έχουμε δραστηριότητες εκπαιδευτικού χαρακτήρα.</p>
<p style="text-align: justify;">Τέλος, ένας ακόμα στόχος της οργάνωσης είναι η εδραίωση φιλικών σχέσεων, στο μέτρο του δυνατού, ανάμεσα στους Αρμενίους και τους άλλους λαούς της περιοχής οι οποίοι στερούνται κρατικής υπόστασης.</p>
<p style="text-align: justify;">Για το λόγο αυτό ξεκινήσαμε και τη λειτουργία ραδιοσταθμού. Σύντομα θα ακολουθήσουν εκπομπές και σε άλλες γλώσσες.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="color: white;">.</span><span style="color: white;"></span></p>Σαχάν Κανταχαριάν2013-05-13T13:36:53Z2013-05-13T13:36:53Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/506-sahan-kantaxarianAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/intersaan.jpg" alt="" height="322" width="322" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Iανουάριος – Μάρτιος 2013 τεύχος 76</span></b><b><span style="text-decoration: underline;"><span></span></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Σαχάν Κανταχαριάν είναι ο διευθυντής της ημερήσιας αρμενικής εφημερίδας «Αζτάκ» του Λιβάνου. Ήταν ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης που διοργάνωσε το τοπικό συμβούλιο του Τασνακτσουτιούν του Νέου Κόσμου, με θέμα τον πόλεμο στη Συρία και την επίδρασή του στην αρμενική παροικία. Με την ευκαιρία αυτή, τα Αρμενικά συναντήθηκαν μαζί του και συζήτησαν πάνω στο ζήτημα αυτό</b>.<span></span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 10pt;">Οι Αρμένιοι και το ζήτημα της Συρίας</span> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι αρμενικές παροικίες της Μέσης Ανατολής, όπως αυτή της Συρίας, παρουσιάζουν μια σειρά από σημαντικές ιδιαιτερότητες που θεωρώ ότι πρέπει να αναφέρουμε. Καταρχάς βρίσκονται στον ίδιο γεωγραφικό χώρο με την Αρμενία, δίνοντάς της έτσι ξεχωριστή πολιτική και στρατηγική σημασία.</p>
<p style="text-align: justify;">Διακρίνουμε σήμερα όλο και πιο καθαρά τη νεο-οθωμανική πολιτική της Τουρκίας που προωθείται στη Μέση Ανατολή. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο η αρμενική παροικία της Συρίας αποκτά ισχυρό πολιτικό ρόλο.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία αντίθετα, παρόλη την οικονομική της δύναμη και τη στρατηγική της υπεροχή σε σχέση με τις γειτονικές χώρες, δεν έχει τουρκικό πληθυσμό σ’ αυτές.</p>
<p style="text-align: justify;">Τις τελευταίες δεκαετίες, οι παροικίες μας της Ευρώπης και της Αμερικής αντλούν τους εκπαιδευτικούς, τους κληρικούς, αλλά και πολλές προσωπικότητες του πνευματικού και πολιτικού χώρου, από τον αρμενισμό της Μέσης Ανατολής και ιδιαίτερα της Συρίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα δυστυχώς, οι χώρες όπου η δυτικο-αρμενική γλώσσα ομιλείται και χρησιμοποιείται στη λογοτεχνία, την ποίηση, το θέατρο και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, είναι η Συρία, ο Λίβανος και εν μέρει η Τουρκία.</p>
<p style="text-align: justify;">Όπως είναι φανερό, ο πόλεμος στη Συρία μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον αρμενισμό, ιδιαίτερα αυτόν της διασποράς. Γι’ αυτό θα πρέπει να κινηθούμε αναλόγως, ώστε να μπορέσουμε να διαφυλάξουμε τα συμφέροντά μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Ουδέτερη στάση</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">Η επιλογή πολιτικής «πλευράς» από την ηγεσία των Αρμενίων της Συρίας είναι ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα. Οι λανθασμένες επιλογές μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνες καταστάσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Στη Συρία μαίνεται ένας πόλεμος που δεν αφορά άμεσα τα αρμενικά συμφέροντα, ούτε οι αντιμαχόμενες πλευρές δεν έχουν σκοπό να πλήξουν την παροικία μας. Παράλληλα πρέπει να κατανοήσουμε ότι δεν είναι ένας εμφύλιος πόλεμος με τη στενή έννοια του όρου. Είναι ένας πόλεμος συμφερόντων, ένας περιφερειακός πόλεμος των μεγάλων δυνάμεων, της Αμερικής, της Ρωσίας και της Κίνας, ενώ η Τουρκία εμπλέκεται όλο και πιο ενεργά, ακόμα και στις πολεμικές επιχειρήσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να ομολογήσουμε ότι το καθεστώς της Συρίας έχει άμεση ανάγκη για μεταρρυθμίσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα μέσα στις αντικυβερνητικές δυνάμεις υπάρχουν και ακραίοι ισλαμιστές, καθώς και πολλές διαφορετικές τάσεις στους κόλπους της ηγεσίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία παίζει έναν επικίνδυνο ρόλο εξοπλίζοντάς τους και προσπαθώντας να αποκομίσει οφέλη από αυτήν την τραγική κατάσταση. Εμείς πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και επιφυλακτικοί στις επιλογές μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρώ σωστή την τακτική των επίσημων φορέων της αρμενικής παροικίας που κρατάει ουδέτερη στάση, όσο βέβαια της επιτρέπουν οι συνθήκες.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι Αρμένιοι δηλώνουν πρόθυμοι να βοηθήσουν στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ενώ πάντα τονίζουν ότι ο μεγάλος χαμένος απ’ αυτό τον πόλεμο είναι ο λαός της Συρίας και η ανάπτυξη της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Οι απώλειες της</b><b> </b></span><b><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 10pt;">παροικίας μας</span> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Σύμφωνα με τους υπεύθυνους της κοινότητας, έχουμε 50 αρμένιους πολίτες νεκρούς από βομβαρδισμούς ή ανταλλαγές πυρών, 10 νεκρούς στρατιώτες σε μάχες εναντίων των ανταρτών και 75 ελαφρά ή βαριά τραυματίες. Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στην πόλη του Χαλεπίου, όπου ζούσε και ο μεγαλύτερος αρμενικός πληθυσμός. Υπολογίζεται ότι καταστράφηκαν ολοσχερώς 200 σπίτια και μια εκκλησία, ενώ πολλά άλλα κτήρια, όπως σχολεία και το γηροκομείο, έχουν υποστεί ζημιές. Επίσης, βομβαρδίστηκε το προσκυνηματικό εκκλησάκι στο Τερ Ζορ, που είναι αφιερωμένο στα θύματα της γενοκτονίας. Είναι ένας ιδιαίτερα σκληρός πόλεμος και οι πληροφορίες αυτές είναι μόλις λίγων ημερών.</p>
<p style="text-align: justify;">Πολύ πιθανό τα δεδομένα αυτά να έχουν αλλάξει όταν θα έχει εκδοθεί το περιοδικό σας.</p>
<p style="text-align: justify;">Κατά τη γνώμη μου το σοβαρότερο πρόβλημα για την αρμενο-συριακή παροικία είναι η διάλυση 500 μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων που απασχολούσαν μεγάλο αριθμό Αρμενίων και σήμερα έχουν καταστραφεί ή λεηλατηθεί. Οι ανθρώπινες απώλειες είναι αυτές που μας επηρεάζουν και μας λυπούν, αλλά αυτή που θα καθορίσει το μέλλον μας στη Συρία είναι η οικονομία. Για την επιστροφή των χιλιάδων αρμενίων προσφύγων στη Συρία, θα πρέπει η χώρα να σταθεροποιηθεί πολιτικά και να υπάρξουν νέες θέσεις εργασίας, αλλιώς η μέχρι τώρα δυναμική παρουσία της παροικίας μας εκεί, κινδυνεύει με συρρίκνωση ή και αφανισμό.</p>
<p style="text-align: justify;"><b><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 10pt;">Οι πρόσφυγες</span> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι χώρες υποδοχής των αρμενίων προσφύγων είναι βασικά δύο: ο Λίβανος και κυρίως η Αρμενία, στην οποία μάλιστα η εγκατάσταση από τη Συρία είχε αρχίσει μερικά χρόνια νωρίτερα από το ξέσπασμα του πολέμου. Αυτό φυσικά λειτουργεί θετικά σήμερα με το νέο προσφυγικό κύμα.</p>
<p style="text-align: justify;">Η επιλογή του Λιβάνου είναι επίσης προφανής, διότι εκτός από τη γειτνίαση με τη Συρία, πολλοί Αρμένιοι έχουν λάβει και τη λιβανέζικη υπηκοότητα, έχοντας παράλληλα οι περισσότεροι κάποιον συγγενή στη Βηρυτό ή σε κάποια άλλη πόλη του Λιβάνου.</p>
<p style="text-align: justify;">Σε κάθε περίπτωση, η μετεγκατάστασή τους έγινε κάτω από βίαιες συνθήκες, χωρίς καμία πρόβλεψη και μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να έχουν δημιουργηθεί εξαιρετικά δύσκολες καταστάσεις. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που σήμερα βρίσκονται στην Αρμενία και το Λίβανο ελπίζουν ο πόλεμος να λήξει γρήγορα για να γυρίσουν σύντομα στις εστίες τους και στις δουλειές τους. Βέβαια, αυτό θα εξαρτηθεί και από την οικονομική κατάσταση της Συρίας αλλά και το βιοτικό επίπεδο που θα έχουν εξασφαλίσει στη χώρα που ζουν σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Οι πρωτοβουλίες της αρμενικής κυβέρνησης</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">Είμαι σχετικά ικανοποιημένος από τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση της Αρμενίας για τους πρόσφυγες της Συρίας. Έχει διευκολύνει τη διαδικασία έκδοσης αρμενικής υπηκοότητας, ενώ έχει προωθήσει και ένα πρόγραμμα δωρεάν σπουδών.</p>
<p style="text-align: justify;">Στο Ερεβάν λειτουργούν ειδικά σχολεία, προσαρμοσμένα στο συριακό εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε η ένταξη των μαθητών από τη Συρία να είναι ομαλή, ειδικότερα για αυτούς που προβλέπεται να επιστρέψουν πίσω μετά τον πόλεμο.</p>
<p style="text-align: justify;">Στα σχολεία αυτά η εκπαίδευση γίνεται στη δυτικο-αρμενική διάλεκτο. Η κυβέρνηση επίσης έχει διευκολύνει την εισαγωγή στα πανεπιστήμια της Αρμενίας ενώ ενέκρινε μια σειρά μέτρων για την ευκολότερη διαβίωσή τους, όπως για παράδειγμα με την αναγνώριση του διπλώματος οδήγησης.</p>
<p style="text-align: justify;">Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωσης της κυβέρνησης, έχουν εξασφαλιστεί σε οικογένειες προσφύγων 400 θέσεις εργασίας. Ακόμη, έχουν ενταχθεί στο εθνικό σύστημα υγείας ένας αριθμός γιατρών από τη Συρία. Έχει δημιουργηθεί επίσης ένα φόρουμ επιχειρηματιών από Αρμενίους και των δύο χωρών.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι αερογραμμές της Αρμενίας λειτουργούσαν κανονικά μέχρι το κλείσιμο του αεροδρομίου του Χαλεπίου. Σήμερα υπάρχουν δύο πτήσεις προς τη Συρία: η «Δαμασκός-Ερεβάν» και η «Λατάκια-Ερεβάν» που όταν είναι δυνατόν μεταφέρουν και Αρμενίους που θέλουν να εγκαταλείψουν τη χώρα.</p>
<p style="text-align: justify;">Σίγουρα έχουν διατεθεί και κάποια κονδύλια από την αρμενική κυβέρνηση μέσω οργανώσεων για την αρωγή και την περίθαλψη των Αρμενίων της Συρίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλα αυτά τα μέτρα δε γνωρίζω εάν θα πρέπει να τα θεωρήσουμε αρκετά.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η πολιτεία δεν έμεινε απαθής στα δεινά που υπέστησαν οι συμπατριώτες μας στη Συρία.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπήρξαν και τις δύο προηγούμενες δεκαετίες μικρά κύματα επαναπατρισμού Αρμενίων από το Ιράκ και την Περσία, αλλά ο πόλεμος στη Συρία ανάγκασε 7000-8000 Αρμένιους να βρίσκονται σήμερα στο Ερεβάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει βέβαια η δυνατότητα η κατάσταση αυτή να αξιοποιηθεί θετικά, με μεγάλο μακροπρόθεσμο όφελος για τη χώρα μας. Για παράδειγμα, η εγκατάσταση 25 οικογενειών στο Ναγκόρνο Καραμπάχ ήταν μια αξιοσημείωτη προσπάθεια, η οποία θα πρέπει να συνεχιστεί σε μεγαλύτερη κλίμακα.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Αζερμπαϊτζάν καταδίκασε αμέσως την ενέργεια αυτή. Αυτό το εκλαμβάνω, ως την καλύτερη απόδειξη της σπουδαιότητας του εγχειρήματος αυτού με σκοπό την ασφάλεια της χώρας μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Παναρμενική προσπάθεια</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">Η πληθυσμιακή ενίσχυση των συνοριακών περιοχών της Αρμενίας και του Ναγκόρνο Καραμπάχ θα πρέπει να είναι τα επόμενα χρόνια μια από τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων.</p>
<p style="text-align: justify;">Παράλληλα θα πρέπει να ενισχυθεί οικονομικά η επαρχία και να αμβλυνθούν οι αντικειμενικές δυσκολίες των παραμεθόριων περιοχών.</p>
<p style="text-align: justify;">Παραχωρώντας απλά ένα σπίτι σε μια οικογένεια δε λύνεται το πρόβλημα. Θα πρέπει να υπάρχουν ευκαιρίες για δουλειά, σχολεία και γενικότερα οι προοπτικές ώστε η οικογένεια αυτή να θεωρήσει τον τόπο εγκατάστασής της ως νέα πατρίδα. Λόγω αυτών των δυσκολιών πολλές προσπάθειες στο παρελθόν είχαν αποτύχει…</p>
<p style="text-align: justify;">Βέβαια, όλα αυτά δεν αφορούν μόνο τους Αρμενίους της Συρίας. Μιλώ για μια παναρμενική προσπάθεια που πρέπει να γίνει ώστε να μπορέσουμε να ισοσκελίσουμε τη μετανάστευση από την Αρμενία με τον επαναπατρισμό από όλες τις χώρες της διασποράς.</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/intersaan.jpg" alt="" height="322" width="322" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Iανουάριος – Μάρτιος 2013 τεύχος 76</span></b><b><span style="text-decoration: underline;"><span></span></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Σαχάν Κανταχαριάν είναι ο διευθυντής της ημερήσιας αρμενικής εφημερίδας «Αζτάκ» του Λιβάνου. Ήταν ο κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης που διοργάνωσε το τοπικό συμβούλιο του Τασνακτσουτιούν του Νέου Κόσμου, με θέμα τον πόλεμο στη Συρία και την επίδρασή του στην αρμενική παροικία. Με την ευκαιρία αυτή, τα Αρμενικά συναντήθηκαν μαζί του και συζήτησαν πάνω στο ζήτημα αυτό</b>.<span></span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 10pt;">Οι Αρμένιοι και το ζήτημα της Συρίας</span> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι αρμενικές παροικίες της Μέσης Ανατολής, όπως αυτή της Συρίας, παρουσιάζουν μια σειρά από σημαντικές ιδιαιτερότητες που θεωρώ ότι πρέπει να αναφέρουμε. Καταρχάς βρίσκονται στον ίδιο γεωγραφικό χώρο με την Αρμενία, δίνοντάς της έτσι ξεχωριστή πολιτική και στρατηγική σημασία.</p>
<p style="text-align: justify;">Διακρίνουμε σήμερα όλο και πιο καθαρά τη νεο-οθωμανική πολιτική της Τουρκίας που προωθείται στη Μέση Ανατολή. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο η αρμενική παροικία της Συρίας αποκτά ισχυρό πολιτικό ρόλο.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία αντίθετα, παρόλη την οικονομική της δύναμη και τη στρατηγική της υπεροχή σε σχέση με τις γειτονικές χώρες, δεν έχει τουρκικό πληθυσμό σ’ αυτές.</p>
<p style="text-align: justify;">Τις τελευταίες δεκαετίες, οι παροικίες μας της Ευρώπης και της Αμερικής αντλούν τους εκπαιδευτικούς, τους κληρικούς, αλλά και πολλές προσωπικότητες του πνευματικού και πολιτικού χώρου, από τον αρμενισμό της Μέσης Ανατολής και ιδιαίτερα της Συρίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα δυστυχώς, οι χώρες όπου η δυτικο-αρμενική γλώσσα ομιλείται και χρησιμοποιείται στη λογοτεχνία, την ποίηση, το θέατρο και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, είναι η Συρία, ο Λίβανος και εν μέρει η Τουρκία.</p>
<p style="text-align: justify;">Όπως είναι φανερό, ο πόλεμος στη Συρία μπορεί να επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον αρμενισμό, ιδιαίτερα αυτόν της διασποράς. Γι’ αυτό θα πρέπει να κινηθούμε αναλόγως, ώστε να μπορέσουμε να διαφυλάξουμε τα συμφέροντά μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Ουδέτερη στάση</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">Η επιλογή πολιτικής «πλευράς» από την ηγεσία των Αρμενίων της Συρίας είναι ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα. Οι λανθασμένες επιλογές μπορεί να οδηγήσουν σε επικίνδυνες καταστάσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Στη Συρία μαίνεται ένας πόλεμος που δεν αφορά άμεσα τα αρμενικά συμφέροντα, ούτε οι αντιμαχόμενες πλευρές δεν έχουν σκοπό να πλήξουν την παροικία μας. Παράλληλα πρέπει να κατανοήσουμε ότι δεν είναι ένας εμφύλιος πόλεμος με τη στενή έννοια του όρου. Είναι ένας πόλεμος συμφερόντων, ένας περιφερειακός πόλεμος των μεγάλων δυνάμεων, της Αμερικής, της Ρωσίας και της Κίνας, ενώ η Τουρκία εμπλέκεται όλο και πιο ενεργά, ακόμα και στις πολεμικές επιχειρήσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να ομολογήσουμε ότι το καθεστώς της Συρίας έχει άμεση ανάγκη για μεταρρυθμίσεις.</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα μέσα στις αντικυβερνητικές δυνάμεις υπάρχουν και ακραίοι ισλαμιστές, καθώς και πολλές διαφορετικές τάσεις στους κόλπους της ηγεσίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία παίζει έναν επικίνδυνο ρόλο εξοπλίζοντάς τους και προσπαθώντας να αποκομίσει οφέλη από αυτήν την τραγική κατάσταση. Εμείς πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και επιφυλακτικοί στις επιλογές μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Θεωρώ σωστή την τακτική των επίσημων φορέων της αρμενικής παροικίας που κρατάει ουδέτερη στάση, όσο βέβαια της επιτρέπουν οι συνθήκες.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι Αρμένιοι δηλώνουν πρόθυμοι να βοηθήσουν στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, ενώ πάντα τονίζουν ότι ο μεγάλος χαμένος απ’ αυτό τον πόλεμο είναι ο λαός της Συρίας και η ανάπτυξη της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Οι απώλειες της</b><b> </b></span><b><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 10pt;">παροικίας μας</span> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Σύμφωνα με τους υπεύθυνους της κοινότητας, έχουμε 50 αρμένιους πολίτες νεκρούς από βομβαρδισμούς ή ανταλλαγές πυρών, 10 νεκρούς στρατιώτες σε μάχες εναντίων των ανταρτών και 75 ελαφρά ή βαριά τραυματίες. Οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφονται στην πόλη του Χαλεπίου, όπου ζούσε και ο μεγαλύτερος αρμενικός πληθυσμός. Υπολογίζεται ότι καταστράφηκαν ολοσχερώς 200 σπίτια και μια εκκλησία, ενώ πολλά άλλα κτήρια, όπως σχολεία και το γηροκομείο, έχουν υποστεί ζημιές. Επίσης, βομβαρδίστηκε το προσκυνηματικό εκκλησάκι στο Τερ Ζορ, που είναι αφιερωμένο στα θύματα της γενοκτονίας. Είναι ένας ιδιαίτερα σκληρός πόλεμος και οι πληροφορίες αυτές είναι μόλις λίγων ημερών.</p>
<p style="text-align: justify;">Πολύ πιθανό τα δεδομένα αυτά να έχουν αλλάξει όταν θα έχει εκδοθεί το περιοδικό σας.</p>
<p style="text-align: justify;">Κατά τη γνώμη μου το σοβαρότερο πρόβλημα για την αρμενο-συριακή παροικία είναι η διάλυση 500 μικρών και μεγάλων επιχειρήσεων που απασχολούσαν μεγάλο αριθμό Αρμενίων και σήμερα έχουν καταστραφεί ή λεηλατηθεί. Οι ανθρώπινες απώλειες είναι αυτές που μας επηρεάζουν και μας λυπούν, αλλά αυτή που θα καθορίσει το μέλλον μας στη Συρία είναι η οικονομία. Για την επιστροφή των χιλιάδων αρμενίων προσφύγων στη Συρία, θα πρέπει η χώρα να σταθεροποιηθεί πολιτικά και να υπάρξουν νέες θέσεις εργασίας, αλλιώς η μέχρι τώρα δυναμική παρουσία της παροικίας μας εκεί, κινδυνεύει με συρρίκνωση ή και αφανισμό.</p>
<p style="text-align: justify;"><b><span style="font-size: 14pt;"><span style="font-size: 10pt;">Οι πρόσφυγες</span> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι χώρες υποδοχής των αρμενίων προσφύγων είναι βασικά δύο: ο Λίβανος και κυρίως η Αρμενία, στην οποία μάλιστα η εγκατάσταση από τη Συρία είχε αρχίσει μερικά χρόνια νωρίτερα από το ξέσπασμα του πολέμου. Αυτό φυσικά λειτουργεί θετικά σήμερα με το νέο προσφυγικό κύμα.</p>
<p style="text-align: justify;">Η επιλογή του Λιβάνου είναι επίσης προφανής, διότι εκτός από τη γειτνίαση με τη Συρία, πολλοί Αρμένιοι έχουν λάβει και τη λιβανέζικη υπηκοότητα, έχοντας παράλληλα οι περισσότεροι κάποιον συγγενή στη Βηρυτό ή σε κάποια άλλη πόλη του Λιβάνου.</p>
<p style="text-align: justify;">Σε κάθε περίπτωση, η μετεγκατάστασή τους έγινε κάτω από βίαιες συνθήκες, χωρίς καμία πρόβλεψη και μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να έχουν δημιουργηθεί εξαιρετικά δύσκολες καταστάσεις. Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που σήμερα βρίσκονται στην Αρμενία και το Λίβανο ελπίζουν ο πόλεμος να λήξει γρήγορα για να γυρίσουν σύντομα στις εστίες τους και στις δουλειές τους. Βέβαια, αυτό θα εξαρτηθεί και από την οικονομική κατάσταση της Συρίας αλλά και το βιοτικό επίπεδο που θα έχουν εξασφαλίσει στη χώρα που ζουν σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Οι πρωτοβουλίες της αρμενικής κυβέρνησης</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">Είμαι σχετικά ικανοποιημένος από τα μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση της Αρμενίας για τους πρόσφυγες της Συρίας. Έχει διευκολύνει τη διαδικασία έκδοσης αρμενικής υπηκοότητας, ενώ έχει προωθήσει και ένα πρόγραμμα δωρεάν σπουδών.</p>
<p style="text-align: justify;">Στο Ερεβάν λειτουργούν ειδικά σχολεία, προσαρμοσμένα στο συριακό εκπαιδευτικό σύστημα, ώστε η ένταξη των μαθητών από τη Συρία να είναι ομαλή, ειδικότερα για αυτούς που προβλέπεται να επιστρέψουν πίσω μετά τον πόλεμο.</p>
<p style="text-align: justify;">Στα σχολεία αυτά η εκπαίδευση γίνεται στη δυτικο-αρμενική διάλεκτο. Η κυβέρνηση επίσης έχει διευκολύνει την εισαγωγή στα πανεπιστήμια της Αρμενίας ενώ ενέκρινε μια σειρά μέτρων για την ευκολότερη διαβίωσή τους, όπως για παράδειγμα με την αναγνώριση του διπλώματος οδήγησης.</p>
<p style="text-align: justify;">Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωσης της κυβέρνησης, έχουν εξασφαλιστεί σε οικογένειες προσφύγων 400 θέσεις εργασίας. Ακόμη, έχουν ενταχθεί στο εθνικό σύστημα υγείας ένας αριθμός γιατρών από τη Συρία. Έχει δημιουργηθεί επίσης ένα φόρουμ επιχειρηματιών από Αρμενίους και των δύο χωρών.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι αερογραμμές της Αρμενίας λειτουργούσαν κανονικά μέχρι το κλείσιμο του αεροδρομίου του Χαλεπίου. Σήμερα υπάρχουν δύο πτήσεις προς τη Συρία: η «Δαμασκός-Ερεβάν» και η «Λατάκια-Ερεβάν» που όταν είναι δυνατόν μεταφέρουν και Αρμενίους που θέλουν να εγκαταλείψουν τη χώρα.</p>
<p style="text-align: justify;">Σίγουρα έχουν διατεθεί και κάποια κονδύλια από την αρμενική κυβέρνηση μέσω οργανώσεων για την αρωγή και την περίθαλψη των Αρμενίων της Συρίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλα αυτά τα μέτρα δε γνωρίζω εάν θα πρέπει να τα θεωρήσουμε αρκετά.</p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η πολιτεία δεν έμεινε απαθής στα δεινά που υπέστησαν οι συμπατριώτες μας στη Συρία.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπήρξαν και τις δύο προηγούμενες δεκαετίες μικρά κύματα επαναπατρισμού Αρμενίων από το Ιράκ και την Περσία, αλλά ο πόλεμος στη Συρία ανάγκασε 7000-8000 Αρμένιους να βρίσκονται σήμερα στο Ερεβάν.</p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει βέβαια η δυνατότητα η κατάσταση αυτή να αξιοποιηθεί θετικά, με μεγάλο μακροπρόθεσμο όφελος για τη χώρα μας. Για παράδειγμα, η εγκατάσταση 25 οικογενειών στο Ναγκόρνο Καραμπάχ ήταν μια αξιοσημείωτη προσπάθεια, η οποία θα πρέπει να συνεχιστεί σε μεγαλύτερη κλίμακα.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Αζερμπαϊτζάν καταδίκασε αμέσως την ενέργεια αυτή. Αυτό το εκλαμβάνω, ως την καλύτερη απόδειξη της σπουδαιότητας του εγχειρήματος αυτού με σκοπό την ασφάλεια της χώρας μας.</p>
<p style="text-align: justify;"><span style="font-size: 10pt;"><b>Παναρμενική προσπάθεια</b></span></p>
<p style="text-align: justify;">Η πληθυσμιακή ενίσχυση των συνοριακών περιοχών της Αρμενίας και του Ναγκόρνο Καραμπάχ θα πρέπει να είναι τα επόμενα χρόνια μια από τις προτεραιότητες των κυβερνήσεων.</p>
<p style="text-align: justify;">Παράλληλα θα πρέπει να ενισχυθεί οικονομικά η επαρχία και να αμβλυνθούν οι αντικειμενικές δυσκολίες των παραμεθόριων περιοχών.</p>
<p style="text-align: justify;">Παραχωρώντας απλά ένα σπίτι σε μια οικογένεια δε λύνεται το πρόβλημα. Θα πρέπει να υπάρχουν ευκαιρίες για δουλειά, σχολεία και γενικότερα οι προοπτικές ώστε η οικογένεια αυτή να θεωρήσει τον τόπο εγκατάστασής της ως νέα πατρίδα. Λόγω αυτών των δυσκολιών πολλές προσπάθειες στο παρελθόν είχαν αποτύχει…</p>
<p style="text-align: justify;">Βέβαια, όλα αυτά δεν αφορούν μόνο τους Αρμενίους της Συρίας. Μιλώ για μια παναρμενική προσπάθεια που πρέπει να γίνει ώστε να μπορέσουμε να ισοσκελίσουμε τη μετανάστευση από την Αρμενία με τον επαναπατρισμό από όλες τις χώρες της διασποράς.</p>Αράμ Χαμπαριάν2013-05-11T13:50:29Z2013-05-11T13:50:29Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/507-aram-xabarianAdministratorit@parasites.gr<p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/xamparian.jpg" alt="" height="280" width="421" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Λιλίτ Βαρτανιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Iανουάριος – Μάρτιος 2013 τεύχος 76</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Σχεδόν όλη η αμερικανική κοινωνία εκτός του</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>Λευκού Οίκου, που παραμένει όμηρος των απειλών</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>της Τουρκίας, αναγνωρίζει τη γενοκτονία”</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b> </b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς ξεκινήσατε να εργάζεστε στην Αρμενική Εθνική Επιτροπή της Αμερικής; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Ως Αρμένιος, συμμετείχα ενεργά ανέκαθεν στη ζωή της κοινότητας, υπήρξα μέλος της Νεολαίας της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας, της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Αμερικής (ΑΕΕΑ) στην πολιτεία του Νιού Τζέρσι και τέλος, όταν δόθηκε η ευκαιρία, στην ΑΕΕΑ της Ουάσιγκτον.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Έχει συντελεστεί πρόοδος στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες; Ύστερα από τόσα χρόνια προσπαθειών της κοινότητάς μας και ειδικότερα της ΑΕΕΑ, θα πετύχουμε την αναγνώριση ή η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεχίσει να υπεκφεύγει; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Παραμένουμε προσηλωμένοι για μια δίκαιη και οριστική επίλυση του ζητήματος της Γενοκτονίας των Αρμενίων, η οποία θα εγγυάται την ασφάλεια του αρμενικού λαού στα ιστορικά του εδάφη. Πάνω από 40 πολιτείες των ΗΠΑ έχουν αναγνωρίσει μέχρι στιγμής αυτό το έγκλημα, ενώ μεγάλα μέσα ενημέρωσης, όπως οι New York Times και το AP δεν το αμφισβητούν πλέον. Σχεδόν όλη η αμερικανική κοινωνία εκτός του Λευκού Οίκου, που παραμένει όμηρος των απειλών της Τουρκίας, αναγνωρίζει τη γενοκτονία. Κατά την τελευταία συνεδρίαση του Κογκρέσου, η Βουλή των Αντιπροσώπων κάλεσε επισήμως την Τουρκία να επιστρέψει την κλεμμένη περιουσία των Αρμενίων και των υπολοίπων χριστιανών. Θα κινηθούμε λοιπόν πάνω σ’ αυτήν τη βάση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιο είναι το επίπεδο της συνεργασίας του αρμενικού λόμπι των ΗΠΑ με τις άλλες εθνικές ομάδες, κυρίως με τα κυπριακά και ελληνικά λόμπι;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ΑΕΕΑ έχει μια διαρκή συνεργασία με όλους τους φίλους Ελληνο-αμερικανούς, η οποία εκφράζεται σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Μόλις πρόσφατα, λάβαμε μέρος με Έλληνες και Κύπριους στην εναρκτήρια συνεδρίαση της Ελληνο-Ισραηλινής Ειδικής Ομάδας του Κογκρέσου και προσβλέπουμε σε περαιτέρω συνεργασία πάνω σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Παρατηρούμε ότι τα τελευταία χρόνια, οι θρησκευτικές μειονότητες, τα δικαιώματά τους, οι περιουσίες τους και η ελευθερία του λόγου τους, αντιμετωπίζονται από την Τουρκία με διαφορετικό τρόπο. Πώς εξηγείτε εσείς αυτή την αλλαγή στάσης; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Η βασική διαφορά έγκειται στην αυξημένη εστίαση της διεθνούς κοινότητας στο ζήτημα των θρησκευτικών ελευθεριών στην Τουρκία. Στην πραγματικότητα, η στάση της Άγκυρας απέναντι στις διακρίσεις εναντίον των Αρμενίων, των Ασσυρίων, των Ελλήνων, των Καθολικών και των Προτεσταντών έχει επιδεινωθεί.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα, εκπλήσσει το γεγονός ότι ο αριθμός των ατόμων στην Τουρκία που δηλώνουν ανοιχτά την αρμενική τους καταγωγή αυξάνεται διαρκώς. Αυτό προσδίδει νέα διάσταση στο Αρμενικό Ζήτημα; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, είναι μια νέα τάση που αποδεικνύει το πόσο αρνητικά έχει επηρεάσει η Γενοκτονία τους επιζήσαντες της Τουρκίας, ώστε να αναγκάζονται να αποκρύπτουν την πραγματική τους ταυτότητα. Πολλοί εξακολουθούν να κρύβονται ακόμα και σήμερα. Η αναγνώριση της Γενοκτονίας από τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα σίγουρα θα ενισχύσει αυτήν την τάση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σχετικά με το ζήτημα του Καραμπάχ, σε τι βαθμό έχουμε καταφέρει να αποκτήσουμε την υποστήριξη της Ουάσιγκτον; Έχετε την αίσθηση ότι το Τουρκικό - Αζερμπαϊζανικό λόμπι είναι ισχυρότερο από πριν; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Το λόμπι του Αζερμπαϊτζάν διοχετεύει κρυφά στην Ουάσιγκτον κονδύλια εκατομμυρίων, με μικρό ευτυχώς αποτέλεσμα. Οι αναφορές του διεθνούς Τύπου στο Αζερμπαϊτζάν, από το πρόσφατο σκάνδαλο του Σαφάρωφ μέχρι το γεγονός της απειλής ακρωτηριασμού οργάνων μιας συγγραφέως από το Αζερμπαϊτζάν, είναι σχεδόν όλα αρνητικά. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Συνεργάζεστε με την κυβέρνηση της Αρμενίας και τις διπλωματικές της αποστολές; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Διαβουλευόμαστε τακτικά με όλους τους φορείς της Αρμενίας. Βέβαια η μονομερής, μυστικοπαθής και απερίσκεπτη λήψη αποφάσεων της αρμενικής κυβέρνησης σε ότι αφορά τα Πρωτόκολλα έχει διαταράξει την εμπιστοσύνη, τη βάση δηλαδή του εποικοδομητικού διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών και πολιτικών εταίρων.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Είναι δύσκολο για τις επόμενες αρμενικές γενεές να διατηρήσουν την αρμενική ταυτότητά τους στις ΗΠΑ; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Το έργο αυτό είναι δύσκολο. Για να διατηρηθεί η ταυτότητα απαιτείται μια εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των οικογενειών και των οργανισμών της κοινότητας, όπως είναι οι εκκλησίες, τα σχολεία και οι ομάδες νέων. Η επιτροπή μας εργάζεται με τους οργανισμούς της κοινότητας, με σκοπό να προσφέρει στους Αρμενο-Αμερικανούς όλων των ηλικιών, τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στις πολιτικές συζητήσεις και στην υπεράσπιση των κοινών αξιών μας σε ομοσπονδιακό, πολιτειακό και τοπικό επίπεδο καθώς και στα μέσα ενημέρωσης. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι για το Πιλοτικό μας Πρόγραμμά (Capital Gateway Program)!</p><p><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/xamparian.jpg" alt="" height="280" width="421" /></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Λιλίτ Βαρτανιάν</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Iανουάριος – Μάρτιος 2013 τεύχος 76</span></b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Σχεδόν όλη η αμερικανική κοινωνία εκτός του</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>Λευκού Οίκου, που παραμένει όμηρος των απειλών</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>της Τουρκίας, αναγνωρίζει τη γενοκτονία”</b></span></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b> </b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς ξεκινήσατε να εργάζεστε στην Αρμενική Εθνική Επιτροπή της Αμερικής; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Ως Αρμένιος, συμμετείχα ενεργά ανέκαθεν στη ζωή της κοινότητας, υπήρξα μέλος της Νεολαίας της Αρμενικής Επαναστατικής Ομοσπονδίας, της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Αμερικής (ΑΕΕΑ) στην πολιτεία του Νιού Τζέρσι και τέλος, όταν δόθηκε η ευκαιρία, στην ΑΕΕΑ της Ουάσιγκτον.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Έχει συντελεστεί πρόοδος στο θέμα της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες; Ύστερα από τόσα χρόνια προσπαθειών της κοινότητάς μας και ειδικότερα της ΑΕΕΑ, θα πετύχουμε την αναγνώριση ή η αμερικανική κυβέρνηση θα συνεχίσει να υπεκφεύγει; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Παραμένουμε προσηλωμένοι για μια δίκαιη και οριστική επίλυση του ζητήματος της Γενοκτονίας των Αρμενίων, η οποία θα εγγυάται την ασφάλεια του αρμενικού λαού στα ιστορικά του εδάφη. Πάνω από 40 πολιτείες των ΗΠΑ έχουν αναγνωρίσει μέχρι στιγμής αυτό το έγκλημα, ενώ μεγάλα μέσα ενημέρωσης, όπως οι New York Times και το AP δεν το αμφισβητούν πλέον. Σχεδόν όλη η αμερικανική κοινωνία εκτός του Λευκού Οίκου, που παραμένει όμηρος των απειλών της Τουρκίας, αναγνωρίζει τη γενοκτονία. Κατά την τελευταία συνεδρίαση του Κογκρέσου, η Βουλή των Αντιπροσώπων κάλεσε επισήμως την Τουρκία να επιστρέψει την κλεμμένη περιουσία των Αρμενίων και των υπολοίπων χριστιανών. Θα κινηθούμε λοιπόν πάνω σ’ αυτήν τη βάση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιο είναι το επίπεδο της συνεργασίας του αρμενικού λόμπι των ΗΠΑ με τις άλλες εθνικές ομάδες, κυρίως με τα κυπριακά και ελληνικά λόμπι;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ΑΕΕΑ έχει μια διαρκή συνεργασία με όλους τους φίλους Ελληνο-αμερικανούς, η οποία εκφράζεται σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων. Μόλις πρόσφατα, λάβαμε μέρος με Έλληνες και Κύπριους στην εναρκτήρια συνεδρίαση της Ελληνο-Ισραηλινής Ειδικής Ομάδας του Κογκρέσου και προσβλέπουμε σε περαιτέρω συνεργασία πάνω σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Παρατηρούμε ότι τα τελευταία χρόνια, οι θρησκευτικές μειονότητες, τα δικαιώματά τους, οι περιουσίες τους και η ελευθερία του λόγου τους, αντιμετωπίζονται από την Τουρκία με διαφορετικό τρόπο. Πώς εξηγείτε εσείς αυτή την αλλαγή στάσης; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Η βασική διαφορά έγκειται στην αυξημένη εστίαση της διεθνούς κοινότητας στο ζήτημα των θρησκευτικών ελευθεριών στην Τουρκία. Στην πραγματικότητα, η στάση της Άγκυρας απέναντι στις διακρίσεις εναντίον των Αρμενίων, των Ασσυρίων, των Ελλήνων, των Καθολικών και των Προτεσταντών έχει επιδεινωθεί.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα, εκπλήσσει το γεγονός ότι ο αριθμός των ατόμων στην Τουρκία που δηλώνουν ανοιχτά την αρμενική τους καταγωγή αυξάνεται διαρκώς. Αυτό προσδίδει νέα διάσταση στο Αρμενικό Ζήτημα; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, είναι μια νέα τάση που αποδεικνύει το πόσο αρνητικά έχει επηρεάσει η Γενοκτονία τους επιζήσαντες της Τουρκίας, ώστε να αναγκάζονται να αποκρύπτουν την πραγματική τους ταυτότητα. Πολλοί εξακολουθούν να κρύβονται ακόμα και σήμερα. Η αναγνώριση της Γενοκτονίας από τις ΗΠΑ και τη διεθνή κοινότητα σίγουρα θα ενισχύσει αυτήν την τάση.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σχετικά με το ζήτημα του Καραμπάχ, σε τι βαθμό έχουμε καταφέρει να αποκτήσουμε την υποστήριξη της Ουάσιγκτον; Έχετε την αίσθηση ότι το Τουρκικό - Αζερμπαϊζανικό λόμπι είναι ισχυρότερο από πριν; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Το λόμπι του Αζερμπαϊτζάν διοχετεύει κρυφά στην Ουάσιγκτον κονδύλια εκατομμυρίων, με μικρό ευτυχώς αποτέλεσμα. Οι αναφορές του διεθνούς Τύπου στο Αζερμπαϊτζάν, από το πρόσφατο σκάνδαλο του Σαφάρωφ μέχρι το γεγονός της απειλής ακρωτηριασμού οργάνων μιας συγγραφέως από το Αζερμπαϊτζάν, είναι σχεδόν όλα αρνητικά. </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Συνεργάζεστε με την κυβέρνηση της Αρμενίας και τις διπλωματικές της αποστολές; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Διαβουλευόμαστε τακτικά με όλους τους φορείς της Αρμενίας. Βέβαια η μονομερής, μυστικοπαθής και απερίσκεπτη λήψη αποφάσεων της αρμενικής κυβέρνησης σε ότι αφορά τα Πρωτόκολλα έχει διαταράξει την εμπιστοσύνη, τη βάση δηλαδή του εποικοδομητικού διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών και πολιτικών εταίρων.</p>
<p style="text-align: justify;"><b>Είναι δύσκολο για τις επόμενες αρμενικές γενεές να διατηρήσουν την αρμενική ταυτότητά τους στις ΗΠΑ; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Το έργο αυτό είναι δύσκολο. Για να διατηρηθεί η ταυτότητα απαιτείται μια εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ των οικογενειών και των οργανισμών της κοινότητας, όπως είναι οι εκκλησίες, τα σχολεία και οι ομάδες νέων. Η επιτροπή μας εργάζεται με τους οργανισμούς της κοινότητας, με σκοπό να προσφέρει στους Αρμενο-Αμερικανούς όλων των ηλικιών, τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στις πολιτικές συζητήσεις και στην υπεράσπιση των κοινών αξιών μας σε ομοσπονδιακό, πολιτειακό και τοπικό επίπεδο καθώς και στα μέσα ενημέρωσης. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι για το Πιλοτικό μας Πρόγραμμά (Capital Gateway Program)!</p>Ραγκίπ Ζαράκολου2012-10-04T00:00:00Z2012-10-04T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/474-ragip-zarakolouAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2012 τεύχος 74</span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/zarak.jpg" height="276" width="276" /></span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 12pt;"><b>“Είναι ηθική υποχρέωση για μας η σκληρή δουλειά για αναγνώριση, συγγνώμη και επανόρθωση μέχρι το 2015”</b></span></p>
<p><b><span style="text-decoration: underline;"> </span></b></p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Άνθρωπος των γραμμάτων, υπέρμαχος της ελευθερίας του Tύπου και της έκφρασης. Εκδότης, συγγραφέας και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Δημοσιογράφος ο οποίος φυλακίστηκε από τις Αρχές. Για το ψυχικό του σθένος, την υπομονή, την πνευματική διαύγεια και την διαρκή μάχη για την κατάκτηση της πραγματικής δημοκρατίας, ο ίδιος έχει λάβει αρκετά βραβεία. Μεταξύ αυτών, το 2010 απέσπασε το Βραβείο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Αρμενίας, ενώ έχει προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης 2012.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Ραγκίπ Ζαράκολου γεννήθηκε το 1948 στην Πρίγκηπο. Μεγάλωσε μεταξύ Ελλήνων και Αρμενίων και από τα νεανικά του χρόνια έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τους δύο αυτούς λαούς.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Είκοσι χρονών άρχισε να αρθρογραφεί σε περιοδικά. Το 1977, μαζί με τη σύζυγό του, Αϊσέ Νουρ, ίδρυσαν τον εκδοτικό οίκο «Belge» με έδρα την Κωνσταντινούπολη και από τότε βρίσκεται σε διαρκές «φλερτ» με τους διάφορους εκδοτικούς περιορισμούς που υφίστανται γενικά στην Τουρκία.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Επίσης, έχει γίνει το επίκεντρο κάθε τουρκικού νόμου περί λογοκρισίας λόγω της έκδοσης βιβλίων, μέσω των οποίων προκαλεί το κεμαλικό ταμπού, το στρατιωτικό καθεστώς, τα εθνικιστικά δόγματα στην Τουρκία.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με την έκδοση των πρώτων κιόλας βιβλίων, απαγγέλθηκαν κατηγορίες κατά του ζεύγους, οδηγήθηκαν στη φυλακή, έγινε κατάσχεση και καταστροφή των αντιτύπων, ενώ τους επιβλήθηκαν βαρύτατα πρόστιμα. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μέχρι σήμερα, έχει εκδόσει κείμενα Ελλήνων, Αρμενίων και Κούρδων συγγραφέων. Ο Ζαράκολου, χωρίς αμφισβήτηση, είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος υπερασπιστής του δικαιώματος της ελευθερίας του λόγου και της ελευθεροτυπίας.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, ο Ραγκίπ Ζαράκολου εργάστηκε σκληρά για να γκρεμίσει τα όποια εμπόδια της λογοκρισίας στην Τουρκία. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Για πολλούς στην Τουρκία αλλά και στο εξωτερικό, ο Ραγκίπ Ζαράκολου είναι ένας ήρωας στον αγώνα για την ελευθερία της έκφρασης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο τεύχος αυτό έχουμε την τιμή, να συζητήσουμε μαζί του εφ’ όλης της ύλης.</b><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πείτε μας πώς ξεκινήσατε να εργάζεστε ως εκδότης; Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Το 1977 ιδρύσαμε μαζί με τη μακαρίτισσα σύζυγό μου Αϊσέ Νουρ τον εκδοτικό οίκο Belge (στα τουρκικά σημαίνει ντοκουμέντο). Εκδόσαμε βιβλία ιστορικά, φιλοσοφικά, λογοτεχνικά και με θέματα που αφορούσαν ανθρώπινα δικαιώματα. Θίξαμε για πρώτη φορά ως τότε θέματα ταμπού στην Τουρκία, όπως τα δικαιώματα των μειονοτήτων, η γενοκτονία των Αρμενίων, εθνικές εκκαθαρίσεις στην Ανατολία, αλλά και κρατικά εγκλήματα, όπως βασανισμοί, παράνομες εκτελέσεις, πογκρόμ, η μοίρα των Ελλήνων του Πόντου, το κουρδικό ζήτημα, οι Ασσύριοι, οι Εβραίοι και ο αντισημιτισμός, το στρατιωτικό καθεστώς και το απολυταρχικό σύστημα της Τουρκίας. 40 από τα βιβλία που εκδόσαμε απαγορεύτηκαν και μας απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Η σύζυγός μου φυλακίστηκε τέσσερεις φορές. Η κυκλοφορία των βιβλίων μας απαγορεύτηκε και αναγκαστήκαμε να χρεωκοπήσουμε.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Στο παρελθόν, όταν οι συνθήκες για την ελευθερία του λόγου στην Τουρκία ήταν πολύ πολύ πιο δύσκολες, επιλέξατε ν’ασχοληθείτε με ένα ευαίσθητο αλλά συγχρόνως επικίνδυνο ζήτημα που θεωρείτο ταμπού: τη γενοκτονία των Αρμενίων. Ποιο ήταν το ερέθισμα και το κίνητρο για μια τέτοια απόφαση που “σφράγισε” τη ζωή σας από τότε;</p>
<p style="text-align: justify;">Καθώς πραγματευόμασταν ζητήματα ανθρώπινων δικαιωμάτων, έπρεπε ν’αναλύσουμε τη δομή του τουρκικού κράτους, και είδαμε το εξαιρετικά απολυταρχικό καθεστώς που είχε εγκαθιδρυθεί στην Τουρκία από το κόμμα Ιττιχάτ ακριβώς πριν τη γενοκτονία των Αρμενίων. Η αντίληψη του εσωτερικού εχθρού συνεχίστηκε αργότερα και για άλλες μειονότητες όπως οι αριστεροί ή οι Κούρδοι. Ήταν ένας δύσκολος αγώνας αυτός που κάναμε τα τελευταία 20 χρόνια. Είμασταν μόνοι μας στην αρχή, αλλά από το 2005 οι υποστηρικτές των ανθρώπινων δικαιωμάτων άρχισαν να διοργανώνουν Ημέρες Μνήμης κάθε χρόνο στις 24 Απριλίου.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Δεκέμβριο του 1994 ο εκδοτικός μας οίκος βομβαρδίστηκε. Εμείς γλυτώσαμε, αλλά τα γραφεία μας καταστράφηκαν ολοσχερώς. Δεχθήκαμε απειλές και τα ονόματά μας μπήκαν σε μαύρη λίστα. Το κίνητρό μας δεν ήταν μόνο η ηθική αντιμετώπιση της ιστορίας, αλλά και η αποφυγή νέων εκτοπίσεων, εθνικών εκκαθαρίσεων ή γενοκτονιών.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πόσες εκδόσεις έχετε σχετικά με το αρμενικό ζήτημα και τη γενοκτονία των Αρμενίων; Σε πόσες γλώσσες έχετε εκδόσει τα έργα σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι εκδόσεις μας για τη γενοκτονία έχουν γίνει χωρίς λογοκρισία ή αυτολογοκρισία. Έχουμε εκδόσει περισσότερα από 30 βιβλία για το αρμενικό ζήτημα και τη γενοκτονία. Έχουμε εκδόσει το βιβλίο του Τεοντίκ «Μνημείο 11ης Απριλίου» στα αρμενικά, τα τουρκικά και τα αγγλικά. Έχουμε, επίσης, εκδόσει το βιβλίο του Κεβόρκ Αμπντουλάχ για τη γερμανική διασύνδεση με τις εκτοπίσεις των Αρμενίων στα γαλλικά και τα τουρκικά. Το βιβλίο είχε πρωτοκυκλοφορήσει στην Κωνσταντινούπολη το 1919.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πρόσφατα η αστυνομία κατέσχεσε όλα τα χειρόγραφά σας. Συλληφθήκατε και φυλακιστήκατε. Ποιοι ήταν οι λόγοι της σύλληψής σας και ποιες κατηγορίες σας απαγγέλθηκαν;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Συλλήφθηκα ως Τούρκος διανοούμενος, παραδειγματικά, για να αποτραπούν όλοι οι δημοκράτες διανοούμενοι ν’ ασχοληθούν με το αρμενικό, το κουρδικό ή ζητήματα άλλων μειονοτήτων. Τους ασκήθηκε τρομοκρατία μετά τη σύλληψή μου. Υπήρξε όμως μια δυναμική εκστρατεία αλληλεγγύης για εμένα και τον καθηγητή Bursa Ersanli, διεθνώς αλλά και στην Τουρκία. Αναγκάστηκαν να μας αφήσουν ελεύθερους. Υπάρχουν ωστόσο άλλοι άνθρωποι στις φυλακές τώρα. Κατ’ αρχάς ο γιος μου, Ντενίζ, που είναι μελετητής πολιτικών επιστημών. Στους επόμενους μήνες θα εκδόσουμε το βιβλίο του για την πολιτική θεωρία του Hobbes.</p>
<p style="text-align: justify;">Έχουμε εκδόσει βιβλίο του Aziz Tunc που αποτελεί την πρώτη έρευνα για τη σφαγή των Αλαουιτών στην πόλη Μαράς το 1978 επί κυβέρνησης Ετζεβίτ. Το βιβλίο αυτό επελέγη από το τουρκικό κέντρο ΡΕΝ ως “βιβλίο του μήνα”. Ο Tunc βρίσκεται στη φυλακή τώρα. Το ίδιο και ο ιστορικός Ayse Berktay. Ή ο Dursun Yilmaz, που έγραψε βιβλίο για την εναλλακτική παιδαγωγική και την πολιτική ανυπακοή. Ή ο κουρδολόγος Mulazim Ozcan από το πανεπιστήμιο της Ουψάλα. Ο Ozcan ήταν δάσκαλός μου στα κουρδικά, καθώς είμασταν στην ίδια φυλακή.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι στη φυλακή τώρα. Χρειαζόμαστε μια δυναμική εκστρατεία αλληλεγγύης γι’ αυτούς.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Θα λέγατε ότι οι εκδόσεις σας από τη δεκαετία του 1970 και μετά, έχουν συμβάλει στην προσέγγιση των Τούρκων πολιτών στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μειονοτήτων, καθώς και στο ευαίσθητο θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει μια βιομηχανία άρνησης στην Τουρκία, η οποία χρηματοδοτείται από τον κρατικό κορβανά. Η κυβέρνηση Ετζεβίτ, φοβούμενη τις εκδόσεις μας αποφάσισαν να συστήσουν μια ειδική επιτροπή ως μέρος του εθνικού συστήματος ασφαλείας για να πολεμήσει το ζήτημα της γενοκτονίας των Αρμενίων. Διοργάνωσαν σειρά διαλέξεων για ακαδημαϊκούς, κρατικούς λειτουργούς και φοιτητές. Ωστόσο υπάρχουν τώρα πολλοί έντιμοι κι ενάρετοι άνθρωποι, που παραδέχονται την αλήθεια και συμμετέχουν σε εκδηλώσεις μνήμης. Το κίνημα των “Μητέρων του Σαββάτου” που ασχολείται με αγνοούμενους, διαδήλωσαν με τις φωτογραφίες των ποιητών Σιαμαντό, Ρουπέν Σεβάκ, Κρικόρ Ζοχράπ και άλλων οι οποίοι συλλήφθηκαν, βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στη γενοκτονία των Αρμενίων.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Προταθήκατε για το βραβείο Νόμπελ από τη σουηδική ακαδημία. Πρόσφατα σας τίμησε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αρμενίας για το έργο σας αναφορικά με τη γενοκτονία των Αρμενίων. Σας δίνουν οι πρωτοβουλίες αυτές δύναμη για να συνεχίσετε το δύσκολο έργο σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι ήταν σημαντικές εκδηλώσεις υποστήριξης στον αγώνα μας για την ειρήνη, την αλήθεια και τη δικαιοσύνη.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι Έλληνες γνωρίζουν καλά το έργο σας ως ακτιβιστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έχετε βραβευτεί στη Λευκάδα, έχετε δώσει διαλέξεις στην Αθήνα καθώς και σε άλλες πόλεις. Πώς θα περιγράφατε αυτού του είδους τις επαφές;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Πραγματευτήκαμε την ελληνική πραγματικότητα στην Ανατολία από παλιά. Εκδόσαμε περισσότερα από 50 βιβλία, λογοτεχνικά και ιστορικά, ήδη από τη δεκαετία του 1970. Το πρώτο ήταν το 1973, σχετικά με τους βασανισμούς από το στρατιωτικό καθεστώς στην Ελλάδα. Ήταν αδύνατο να εκδόσουμε αντίστοιχο βιβλίο στην Τουρκία εξ αιτίας της τουρκικής χούντας, έτσι το κάναμε “μέσω” Ελλάδας. Το 1982 εκδόσαμε τα «Ματωμένα Χώματα» της Διδώς Σωτηρίου. Απαγορεύτηκε από το στρατιωτικό καθεστώς. Αργότερα ακολούθησαν και άλλοι τίτλοι. Η τελευταία δίκη της συζύγου μου ήταν για ένα βιβλίο για τον πολιτισμό και τη γλώσσα του Πόντου. Η κατηγορία της απαγγέλθηκε μια εβδομάδα πριν το θάνατό της. Δεν είναι μόνο το αρμενικό ζήτημα θέμα ταμπού για την Τουρκία, αλλά και το ποντιακό. Ένας από τους πιο δημοφιλείς έλληνες συγγραφείς, ο Γιώργος Ανδρεάδης, είναι persona non grata στην Τουρκία από το 1998 ως σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιοι σας υποστήριξαν όλα αυτά τα χρόνια σκληρής δουλειάς και αγώνα;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι αναγνώστες μας, οι ενώσεις συγγραφέων και εκδοτών, οι οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 2015 είναι σημαδιακή χρονιά για τους Αρμενίους, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γενοκτονία. Θα θέλατε ν’ απευθύνετε το λόγο στους αναγνώστες μας με αυτή την αφορμή;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Εμείς θα συνεχίσουμε να εκδίδουμε τίτλους για τη γενοκτονία των Αρμενίων. Είναι ηθική υποχρέωση για μας η σκληρή δουλειά για αναγνώριση, συγγνώμη και επανόρθωση μέχρι το 2015.</p><p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2012 τεύχος 74</span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/zarak.jpg" height="276" width="276" /></span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 12pt;"><b>“Είναι ηθική υποχρέωση για μας η σκληρή δουλειά για αναγνώριση, συγγνώμη και επανόρθωση μέχρι το 2015”</b></span></p>
<p><b><span style="text-decoration: underline;"> </span></b></p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Άνθρωπος των γραμμάτων, υπέρμαχος της ελευθερίας του Tύπου και της έκφρασης. Εκδότης, συγγραφέας και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Δημοσιογράφος ο οποίος φυλακίστηκε από τις Αρχές. Για το ψυχικό του σθένος, την υπομονή, την πνευματική διαύγεια και την διαρκή μάχη για την κατάκτηση της πραγματικής δημοκρατίας, ο ίδιος έχει λάβει αρκετά βραβεία. Μεταξύ αυτών, το 2010 απέσπασε το Βραβείο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Αρμενίας, ενώ έχει προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης 2012.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Ραγκίπ Ζαράκολου γεννήθηκε το 1948 στην Πρίγκηπο. Μεγάλωσε μεταξύ Ελλήνων και Αρμενίων και από τα νεανικά του χρόνια έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον για τους δύο αυτούς λαούς.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Είκοσι χρονών άρχισε να αρθρογραφεί σε περιοδικά. Το 1977, μαζί με τη σύζυγό του, Αϊσέ Νουρ, ίδρυσαν τον εκδοτικό οίκο «Belge» με έδρα την Κωνσταντινούπολη και από τότε βρίσκεται σε διαρκές «φλερτ» με τους διάφορους εκδοτικούς περιορισμούς που υφίστανται γενικά στην Τουρκία.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Επίσης, έχει γίνει το επίκεντρο κάθε τουρκικού νόμου περί λογοκρισίας λόγω της έκδοσης βιβλίων, μέσω των οποίων προκαλεί το κεμαλικό ταμπού, το στρατιωτικό καθεστώς, τα εθνικιστικά δόγματα στην Τουρκία.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με την έκδοση των πρώτων κιόλας βιβλίων, απαγγέλθηκαν κατηγορίες κατά του ζεύγους, οδηγήθηκαν στη φυλακή, έγινε κατάσχεση και καταστροφή των αντιτύπων, ενώ τους επιβλήθηκαν βαρύτατα πρόστιμα. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μέχρι σήμερα, έχει εκδόσει κείμενα Ελλήνων, Αρμενίων και Κούρδων συγγραφέων. Ο Ζαράκολου, χωρίς αμφισβήτηση, είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος υπερασπιστής του δικαιώματος της ελευθερίας του λόγου και της ελευθεροτυπίας.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, ο Ραγκίπ Ζαράκολου εργάστηκε σκληρά για να γκρεμίσει τα όποια εμπόδια της λογοκρισίας στην Τουρκία. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Για πολλούς στην Τουρκία αλλά και στο εξωτερικό, ο Ραγκίπ Ζαράκολου είναι ένας ήρωας στον αγώνα για την ελευθερία της έκφρασης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στο τεύχος αυτό έχουμε την τιμή, να συζητήσουμε μαζί του εφ’ όλης της ύλης.</b><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πείτε μας πώς ξεκινήσατε να εργάζεστε ως εκδότης; Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Το 1977 ιδρύσαμε μαζί με τη μακαρίτισσα σύζυγό μου Αϊσέ Νουρ τον εκδοτικό οίκο Belge (στα τουρκικά σημαίνει ντοκουμέντο). Εκδόσαμε βιβλία ιστορικά, φιλοσοφικά, λογοτεχνικά και με θέματα που αφορούσαν ανθρώπινα δικαιώματα. Θίξαμε για πρώτη φορά ως τότε θέματα ταμπού στην Τουρκία, όπως τα δικαιώματα των μειονοτήτων, η γενοκτονία των Αρμενίων, εθνικές εκκαθαρίσεις στην Ανατολία, αλλά και κρατικά εγκλήματα, όπως βασανισμοί, παράνομες εκτελέσεις, πογκρόμ, η μοίρα των Ελλήνων του Πόντου, το κουρδικό ζήτημα, οι Ασσύριοι, οι Εβραίοι και ο αντισημιτισμός, το στρατιωτικό καθεστώς και το απολυταρχικό σύστημα της Τουρκίας. 40 από τα βιβλία που εκδόσαμε απαγορεύτηκαν και μας απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Η σύζυγός μου φυλακίστηκε τέσσερεις φορές. Η κυκλοφορία των βιβλίων μας απαγορεύτηκε και αναγκαστήκαμε να χρεωκοπήσουμε.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;">Στο παρελθόν, όταν οι συνθήκες για την ελευθερία του λόγου στην Τουρκία ήταν πολύ πολύ πιο δύσκολες, επιλέξατε ν’ασχοληθείτε με ένα ευαίσθητο αλλά συγχρόνως επικίνδυνο ζήτημα που θεωρείτο ταμπού: τη γενοκτονία των Αρμενίων. Ποιο ήταν το ερέθισμα και το κίνητρο για μια τέτοια απόφαση που “σφράγισε” τη ζωή σας από τότε;</p>
<p style="text-align: justify;">Καθώς πραγματευόμασταν ζητήματα ανθρώπινων δικαιωμάτων, έπρεπε ν’αναλύσουμε τη δομή του τουρκικού κράτους, και είδαμε το εξαιρετικά απολυταρχικό καθεστώς που είχε εγκαθιδρυθεί στην Τουρκία από το κόμμα Ιττιχάτ ακριβώς πριν τη γενοκτονία των Αρμενίων. Η αντίληψη του εσωτερικού εχθρού συνεχίστηκε αργότερα και για άλλες μειονότητες όπως οι αριστεροί ή οι Κούρδοι. Ήταν ένας δύσκολος αγώνας αυτός που κάναμε τα τελευταία 20 χρόνια. Είμασταν μόνοι μας στην αρχή, αλλά από το 2005 οι υποστηρικτές των ανθρώπινων δικαιωμάτων άρχισαν να διοργανώνουν Ημέρες Μνήμης κάθε χρόνο στις 24 Απριλίου.</p>
<p style="text-align: justify;">Το Δεκέμβριο του 1994 ο εκδοτικός μας οίκος βομβαρδίστηκε. Εμείς γλυτώσαμε, αλλά τα γραφεία μας καταστράφηκαν ολοσχερώς. Δεχθήκαμε απειλές και τα ονόματά μας μπήκαν σε μαύρη λίστα. Το κίνητρό μας δεν ήταν μόνο η ηθική αντιμετώπιση της ιστορίας, αλλά και η αποφυγή νέων εκτοπίσεων, εθνικών εκκαθαρίσεων ή γενοκτονιών.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πόσες εκδόσεις έχετε σχετικά με το αρμενικό ζήτημα και τη γενοκτονία των Αρμενίων; Σε πόσες γλώσσες έχετε εκδόσει τα έργα σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι εκδόσεις μας για τη γενοκτονία έχουν γίνει χωρίς λογοκρισία ή αυτολογοκρισία. Έχουμε εκδόσει περισσότερα από 30 βιβλία για το αρμενικό ζήτημα και τη γενοκτονία. Έχουμε εκδόσει το βιβλίο του Τεοντίκ «Μνημείο 11ης Απριλίου» στα αρμενικά, τα τουρκικά και τα αγγλικά. Έχουμε, επίσης, εκδόσει το βιβλίο του Κεβόρκ Αμπντουλάχ για τη γερμανική διασύνδεση με τις εκτοπίσεις των Αρμενίων στα γαλλικά και τα τουρκικά. Το βιβλίο είχε πρωτοκυκλοφορήσει στην Κωνσταντινούπολη το 1919.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πρόσφατα η αστυνομία κατέσχεσε όλα τα χειρόγραφά σας. Συλληφθήκατε και φυλακιστήκατε. Ποιοι ήταν οι λόγοι της σύλληψής σας και ποιες κατηγορίες σας απαγγέλθηκαν;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Συλλήφθηκα ως Τούρκος διανοούμενος, παραδειγματικά, για να αποτραπούν όλοι οι δημοκράτες διανοούμενοι ν’ ασχοληθούν με το αρμενικό, το κουρδικό ή ζητήματα άλλων μειονοτήτων. Τους ασκήθηκε τρομοκρατία μετά τη σύλληψή μου. Υπήρξε όμως μια δυναμική εκστρατεία αλληλεγγύης για εμένα και τον καθηγητή Bursa Ersanli, διεθνώς αλλά και στην Τουρκία. Αναγκάστηκαν να μας αφήσουν ελεύθερους. Υπάρχουν ωστόσο άλλοι άνθρωποι στις φυλακές τώρα. Κατ’ αρχάς ο γιος μου, Ντενίζ, που είναι μελετητής πολιτικών επιστημών. Στους επόμενους μήνες θα εκδόσουμε το βιβλίο του για την πολιτική θεωρία του Hobbes.</p>
<p style="text-align: justify;">Έχουμε εκδόσει βιβλίο του Aziz Tunc που αποτελεί την πρώτη έρευνα για τη σφαγή των Αλαουιτών στην πόλη Μαράς το 1978 επί κυβέρνησης Ετζεβίτ. Το βιβλίο αυτό επελέγη από το τουρκικό κέντρο ΡΕΝ ως “βιβλίο του μήνα”. Ο Tunc βρίσκεται στη φυλακή τώρα. Το ίδιο και ο ιστορικός Ayse Berktay. Ή ο Dursun Yilmaz, που έγραψε βιβλίο για την εναλλακτική παιδαγωγική και την πολιτική ανυπακοή. Ή ο κουρδολόγος Mulazim Ozcan από το πανεπιστήμιο της Ουψάλα. Ο Ozcan ήταν δάσκαλός μου στα κουρδικά, καθώς είμασταν στην ίδια φυλακή.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι στη φυλακή τώρα. Χρειαζόμαστε μια δυναμική εκστρατεία αλληλεγγύης γι’ αυτούς.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Θα λέγατε ότι οι εκδόσεις σας από τη δεκαετία του 1970 και μετά, έχουν συμβάλει στην προσέγγιση των Τούρκων πολιτών στα ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μειονοτήτων, καθώς και στο ευαίσθητο θέμα της γενοκτονίας των Αρμενίων;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει μια βιομηχανία άρνησης στην Τουρκία, η οποία χρηματοδοτείται από τον κρατικό κορβανά. Η κυβέρνηση Ετζεβίτ, φοβούμενη τις εκδόσεις μας αποφάσισαν να συστήσουν μια ειδική επιτροπή ως μέρος του εθνικού συστήματος ασφαλείας για να πολεμήσει το ζήτημα της γενοκτονίας των Αρμενίων. Διοργάνωσαν σειρά διαλέξεων για ακαδημαϊκούς, κρατικούς λειτουργούς και φοιτητές. Ωστόσο υπάρχουν τώρα πολλοί έντιμοι κι ενάρετοι άνθρωποι, που παραδέχονται την αλήθεια και συμμετέχουν σε εκδηλώσεις μνήμης. Το κίνημα των “Μητέρων του Σαββάτου” που ασχολείται με αγνοούμενους, διαδήλωσαν με τις φωτογραφίες των ποιητών Σιαμαντό, Ρουπέν Σεβάκ, Κρικόρ Ζοχράπ και άλλων οι οποίοι συλλήφθηκαν, βασανίστηκαν και θανατώθηκαν στη γενοκτονία των Αρμενίων.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Προταθήκατε για το βραβείο Νόμπελ από τη σουηδική ακαδημία. Πρόσφατα σας τίμησε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας της Αρμενίας για το έργο σας αναφορικά με τη γενοκτονία των Αρμενίων. Σας δίνουν οι πρωτοβουλίες αυτές δύναμη για να συνεχίσετε το δύσκολο έργο σας;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι ήταν σημαντικές εκδηλώσεις υποστήριξης στον αγώνα μας για την ειρήνη, την αλήθεια και τη δικαιοσύνη.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι Έλληνες γνωρίζουν καλά το έργο σας ως ακτιβιστή για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Έχετε βραβευτεί στη Λευκάδα, έχετε δώσει διαλέξεις στην Αθήνα καθώς και σε άλλες πόλεις. Πώς θα περιγράφατε αυτού του είδους τις επαφές;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Πραγματευτήκαμε την ελληνική πραγματικότητα στην Ανατολία από παλιά. Εκδόσαμε περισσότερα από 50 βιβλία, λογοτεχνικά και ιστορικά, ήδη από τη δεκαετία του 1970. Το πρώτο ήταν το 1973, σχετικά με τους βασανισμούς από το στρατιωτικό καθεστώς στην Ελλάδα. Ήταν αδύνατο να εκδόσουμε αντίστοιχο βιβλίο στην Τουρκία εξ αιτίας της τουρκικής χούντας, έτσι το κάναμε “μέσω” Ελλάδας. Το 1982 εκδόσαμε τα «Ματωμένα Χώματα» της Διδώς Σωτηρίου. Απαγορεύτηκε από το στρατιωτικό καθεστώς. Αργότερα ακολούθησαν και άλλοι τίτλοι. Η τελευταία δίκη της συζύγου μου ήταν για ένα βιβλίο για τον πολιτισμό και τη γλώσσα του Πόντου. Η κατηγορία της απαγγέλθηκε μια εβδομάδα πριν το θάνατό της. Δεν είναι μόνο το αρμενικό ζήτημα θέμα ταμπού για την Τουρκία, αλλά και το ποντιακό. Ένας από τους πιο δημοφιλείς έλληνες συγγραφείς, ο Γιώργος Ανδρεάδης, είναι persona non grata στην Τουρκία από το 1998 ως σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιοι σας υποστήριξαν όλα αυτά τα χρόνια σκληρής δουλειάς και αγώνα;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Οι αναγνώστες μας, οι ενώσεις συγγραφέων και εκδοτών, οι οργανώσεις υπεράσπισης ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 2015 είναι σημαδιακή χρονιά για τους Αρμενίους, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γενοκτονία. Θα θέλατε ν’ απευθύνετε το λόγο στους αναγνώστες μας με αυτή την αφορμή;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Εμείς θα συνεχίσουμε να εκδίδουμε τίτλους για τη γενοκτονία των Αρμενίων. Είναι ηθική υποχρέωση για μας η σκληρή δουλειά για αναγνώριση, συγγνώμη και επανόρθωση μέχρι το 2015.</p>Πακό Σαχακιάν2012-08-20T00:00:00Z2012-08-20T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/444-pako-saxakianAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>Με τον Πρόεδρο του Ναγκόρνο Καραμπάχ,</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>Πακό Σαχακιάν</b></span></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Απρίλιος-Ιούνιος 2012 Τεύχος 73</span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/pako-saxakian.bmp" height="404" width="322" /></span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Δεν μπορούμε να εναποθέσουμε</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>όλες τις ελπίδες μας στη</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>διεθνή κοινότητα”</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b><br /></b></span></p>
<p align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Κύριε Πρόεδρε, τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει συχνά μάρτυρες μιας σειράς διεθνών προσπαθειών διευθέτησης του ζητήματος του Ναγκόρο Καραμπάχ, όπου πάντα γίνεται λόγος για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μπορούν αυτές οι προσπάθειες να συμβάλουν στην επίλυση του ζητήματος;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Σωστά θέσατε το θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, γιατί πράγματι αυτά έχουν παραβιαστεί όλα αυτά τα χρόνια, κυρίως τα δικαιώματα του λαού του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Εμείς δεν έχουμε πάψει να το επισημαίνουμε αυτό, και καθώς φαίνεται, η προσπάθεια ετών έχει αποδώσει καρπούς. Πράγματι κι εμείς παρακολουθούμε τις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για ειρήνευση, στην ανάγκη της οποίας κι εμείς πιστεύουμε κι έχουμε πάντα συμβάλλει στην επίτευξή της. Ξέρετε όμως, υπάρχουν κάποια εμπόδια που τη δυσχεραίνουν.</p>
<p style="text-align: justify;">Το κυριότερο εμπόδιο είναι η μη εποικοδομητική στάση του Αζερμπαϊτζάν. Η διεθνής κοινότητα έχει αντιληφθεί όλα αυτά τα χρόνια ποιοι είναι όντως έτοιμοι για την επίλυση του ζητήματος και ποιοι δημιουργούν τεχνητές δυσκολίες.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι ολοένα κλιμακούμενες ανακοινώσεις που θυμίζουν πολεμικό σάλπισμα εκ μέρους του Αζερμπαϊτζάν έχουν προφανώς αποσταθεροποιητικό χαρακτήρα. Χαιρόμαστε που λέτε πως η διεθνής κοινότητα το αντιλαμβάνεται αυτό. Όμως οι απειλές αυτές έχουν κάποια βάση;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, εμείς δεν μπορούμε να εναποθέσουμε όλες τις ελπίδες μας στη διεθνή κοινότητα, καθώς η ιστορία έχει δείξει πως πολλές φορές οι διεθνείς οργανισμοί δεν έχουν καταφέρει να πραγματοποιήσουν την αποστολή τους ως το τέλος.</p>
<p style="text-align: justify;">Επομένως εμείς που ζούμε τον επεκτατισμό του Αζερμπαϊτζάν στο πετσί μας καθημερινά, κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο ώστε εάν αποφασίσει να μην ακολουθήσει όσα προτείνει η διεθνής κοινότητα να είμαστε έτοιμοι να πράξουμε δεόντως. Εμείς ανοικοδομούμε τη χώρα μας υπολογίζοντας τις όποιες πιθανές αλλαγές δεδομένων.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλοι οι Αρμένιοι αισθανόμαστε πολύ κοντά με τους συμπατριώτες μας στο Καραμπάχ. Η Διασπορά επιθυμεί διακαώς να δει ν’ αναγνωρίζεται διεθνώς η Δημοκρατία του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Πιστεύετε πως η πολιτική συγκυρία ευνοεί κάτι τέτοιο; Πώς μπορεί να βοηθήσει η Διασπορά;</p>
<p style="text-align: justify;">Η επίσκεψή μου εδώ, σ’ αυτό αποσκοπεί. Να γνωρίσουμε την παροικία, τις δομές της, τους συμπατριώτες μας που ζουν εδώ.</p>
<p style="text-align: justify;">Εμείς ξέρουμε καλά πως ό,τι έχουμε πετύχει ως τώρα το έχουμε κάνει μαζί με τ’ αδέρφια μας στην Αρμενία και τη Διασπορά. Το ίδιο οφείλουμε να κάνουμε και τώρα: ν’ αξιοποιήσουμε πλήρως το ανθρώπινο δυναμικό της Διασποράς και για τη διεθνή αναγνώριση της Δημοκρατίας μας.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Στην εικοσαετή ανεξαρτησία του Ναγκόρνο Καραμπάχ, η κοινωνία έχει καταφέρει να προοδεύσει; Ο αποκλεισμός της Αρμενίας έχει αρνητικές συνέπειες;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Ασφαλώς και ο αποκλεισμός της Αρμενίας έχει αρνητικές συνέπειες και στην οικονομική κατάσταση του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Συνάμα όμως έχουν υπάρξει και πολλές θετικές εξελίξεις. Είναι γνωστό πως η οικονομία της χώρας είχε ήδη αποδεκατιστεί όταν ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί. Τώρα θα πρέπει αφ’ ενός να ξαναστήσουμε τη χώρα, αφ’ ετέρου να τη βοηθήσουμε ν’ αναπτυχθεί.</p>
<p style="text-align: justify;">Εξυπακούεται ότι το έργο αυτό γίνεται με τη συνεργασία της Διασποράς, η παρουσία της οποίας είναι πάντα αισθητή σε όλη την εικοσαετή ανεξαρτησία του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Να προσθέσω πως παρά τη διεθνή οικονομική κρίση, εμείς καταφέραμε να έχουμε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και καλό επίπεδο ζωής.</p>
<p style="text-align: justify;">Η ανάπτυξη για φέτος έφτασε το 10%, κάτι που σύμφωνα με τους ειδικούς αποτελεί σημαντικό δείκτη. Η θετική αυτή εξέλιξη οφείλεται στην εργατικότητα του λαού μας και την αγάπη του για την πατρίδα.</p>
<p style="text-align: justify;">Εγώ πιστεύω πως αν εξακολουθήσουμε να επιδεικνύουμε αυτή τη θέληση μπορούμε να επιτύχουμε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.</p>
<p style="text-align: justify;">Ένας πολύ σημαντικός τομέας επίσης είναι αυτός του τουρισμού. Είναι περιττό φυσικά ν’ αναφέρουμε την εξαιρετική φυσική ομορφιά του τόπου μας και την περιβόητη φιλοξενία του λαού μας. Για το λόγο αυτό κατασκευάζονται σύγχρονα ξενοδοχεία που μπορούν να ικανοποιήσουν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη, καθώς και άλλες τουριστικές υποδομές. Για τον ίδιο λόγο εκσυγχρονίζουμε το αεροδρόμιο του Στεπανακέρτ και το εφοδιάζουμε με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Υπάρχει θέμα μετανάστευσης του λαού από το Ναγκόρνο Καραμπάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Όχι. Μετά τις προεδρικές εκλογές του 2007, μελετώντας την κατάσταση, φτάσαμε στο συμπέρασμα πως θα πρέπει οπωσδήποτε να βελτιώσουμε τις συνθήκες διαβίωσης του λαού μας. Έτσι καταρτήσαμε ένα πρόγραμμα που συμπεριλάμβανε κίνητρα για τη σύναψη γάμων, την απόκτηση πολλών παιδιών, κ.ά. Τα προγράμματα αυτά έχουν ήδη αρχίσει ν’ αποδίδουν καρπούς. Ενώ το 1992 το Ναγκόρνο Καραμπά αριθμούσε 138.000 κατοίκους, σήμερα ο αριθμός αυτός ανέρχεται στους 145.000.</p>
<p style="text-align: justify;">Όσον αφορά το ρυθμό των γεννήσεων, πλησιάζουμε τους δείκτες που είχαμε επί Σοβιετικής Ένωσης. Συνεχίζουμε με τον ίδιο ζήλο, γνωρίζοντας τη σοβαρότητα του ζητήματος. Το δημογραφικό έχει χαρακτηριστεί εκ μέρους μας θέμα στρατηγικής σημασίας. Επίσης, συνεχίζουμε το έργο της επανεγκατάστασης των συμπατριωτών μας στις απελευθερωμένες περιοχές με τη βελτίωση συνθηκών διαβίωσης σε αυτές (ύδρευση, αγωγοί φυσικού αερίου, περίθαλψη, κλπ).</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι θα θέλατε να πείτε στους συμπατριώτες μας στην Ελλάδα;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Η Ελλάδα είναι φίλη χώρα από παλιά. Έχουμε ιστορικούς δεσμούς με τον ελληνικό λαό, αλλά οι καλές μας σχέσεις συνεχίζονται ως και τις μέρες μας. Κατ’ αρχάς ευγνωμονώ την ελληνική πολιτεία γιατί δίνει στους συμπατριώτες μου τη δυνατότητα να έχουν σχολεία, εκκλησίες, κοινότητα, αλλά και να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;">Από τη μεριά μας, θα επιθυμούσαμε τη σύσφιγξη των δεσμών μας με την Ελλάδα, και πιστεύω πως η επίσκεψή μας εδώ και οι επαφές μας με τους φορείς της παροικίας συμβάλλουν σε αυτό το σκοπό.</p>
<p style="text-align: justify;" align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><span style="font-size: 12pt;"><b><br /></b></span></p><p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>Με τον Πρόεδρο του Ναγκόρνο Καραμπάχ,</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>Πακό Σαχακιάν</b></span></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στον Μάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Απρίλιος-Ιούνιος 2012 Τεύχος 73</span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/pako-saxakian.bmp" height="404" width="322" /></span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>“Δεν μπορούμε να εναποθέσουμε</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>όλες τις ελπίδες μας στη</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b>διεθνή κοινότητα”</b></span></p>
<p align="center"><span style="font-size: 14pt;"><b><br /></b></span></p>
<p align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Κύριε Πρόεδρε, τα τελευταία χρόνια έχουμε γίνει συχνά μάρτυρες μιας σειράς διεθνών προσπαθειών διευθέτησης του ζητήματος του Ναγκόρο Καραμπάχ, όπου πάντα γίνεται λόγος για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Μπορούν αυτές οι προσπάθειες να συμβάλουν στην επίλυση του ζητήματος;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Σωστά θέσατε το θέμα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, γιατί πράγματι αυτά έχουν παραβιαστεί όλα αυτά τα χρόνια, κυρίως τα δικαιώματα του λαού του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Εμείς δεν έχουμε πάψει να το επισημαίνουμε αυτό, και καθώς φαίνεται, η προσπάθεια ετών έχει αποδώσει καρπούς. Πράγματι κι εμείς παρακολουθούμε τις προσπάθειες της διεθνούς κοινότητας για ειρήνευση, στην ανάγκη της οποίας κι εμείς πιστεύουμε κι έχουμε πάντα συμβάλλει στην επίτευξή της. Ξέρετε όμως, υπάρχουν κάποια εμπόδια που τη δυσχεραίνουν.</p>
<p style="text-align: justify;">Το κυριότερο εμπόδιο είναι η μη εποικοδομητική στάση του Αζερμπαϊτζάν. Η διεθνής κοινότητα έχει αντιληφθεί όλα αυτά τα χρόνια ποιοι είναι όντως έτοιμοι για την επίλυση του ζητήματος και ποιοι δημιουργούν τεχνητές δυσκολίες.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι ολοένα κλιμακούμενες ανακοινώσεις που θυμίζουν πολεμικό σάλπισμα εκ μέρους του Αζερμπαϊτζάν έχουν προφανώς αποσταθεροποιητικό χαρακτήρα. Χαιρόμαστε που λέτε πως η διεθνής κοινότητα το αντιλαμβάνεται αυτό. Όμως οι απειλές αυτές έχουν κάποια βάση;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Ξέρετε, εμείς δεν μπορούμε να εναποθέσουμε όλες τις ελπίδες μας στη διεθνή κοινότητα, καθώς η ιστορία έχει δείξει πως πολλές φορές οι διεθνείς οργανισμοί δεν έχουν καταφέρει να πραγματοποιήσουν την αποστολή τους ως το τέλος.</p>
<p style="text-align: justify;">Επομένως εμείς που ζούμε τον επεκτατισμό του Αζερμπαϊτζάν στο πετσί μας καθημερινά, κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο ώστε εάν αποφασίσει να μην ακολουθήσει όσα προτείνει η διεθνής κοινότητα να είμαστε έτοιμοι να πράξουμε δεόντως. Εμείς ανοικοδομούμε τη χώρα μας υπολογίζοντας τις όποιες πιθανές αλλαγές δεδομένων.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλοι οι Αρμένιοι αισθανόμαστε πολύ κοντά με τους συμπατριώτες μας στο Καραμπάχ. Η Διασπορά επιθυμεί διακαώς να δει ν’ αναγνωρίζεται διεθνώς η Δημοκρατία του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Πιστεύετε πως η πολιτική συγκυρία ευνοεί κάτι τέτοιο; Πώς μπορεί να βοηθήσει η Διασπορά;</p>
<p style="text-align: justify;">Η επίσκεψή μου εδώ, σ’ αυτό αποσκοπεί. Να γνωρίσουμε την παροικία, τις δομές της, τους συμπατριώτες μας που ζουν εδώ.</p>
<p style="text-align: justify;">Εμείς ξέρουμε καλά πως ό,τι έχουμε πετύχει ως τώρα το έχουμε κάνει μαζί με τ’ αδέρφια μας στην Αρμενία και τη Διασπορά. Το ίδιο οφείλουμε να κάνουμε και τώρα: ν’ αξιοποιήσουμε πλήρως το ανθρώπινο δυναμικό της Διασποράς και για τη διεθνή αναγνώριση της Δημοκρατίας μας.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Στην εικοσαετή ανεξαρτησία του Ναγκόρνο Καραμπάχ, η κοινωνία έχει καταφέρει να προοδεύσει; Ο αποκλεισμός της Αρμενίας έχει αρνητικές συνέπειες;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Ασφαλώς και ο αποκλεισμός της Αρμενίας έχει αρνητικές συνέπειες και στην οικονομική κατάσταση του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Συνάμα όμως έχουν υπάρξει και πολλές θετικές εξελίξεις. Είναι γνωστό πως η οικονομία της χώρας είχε ήδη αποδεκατιστεί όταν ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί. Τώρα θα πρέπει αφ’ ενός να ξαναστήσουμε τη χώρα, αφ’ ετέρου να τη βοηθήσουμε ν’ αναπτυχθεί.</p>
<p style="text-align: justify;">Εξυπακούεται ότι το έργο αυτό γίνεται με τη συνεργασία της Διασποράς, η παρουσία της οποίας είναι πάντα αισθητή σε όλη την εικοσαετή ανεξαρτησία του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Να προσθέσω πως παρά τη διεθνή οικονομική κρίση, εμείς καταφέραμε να έχουμε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και καλό επίπεδο ζωής.</p>
<p style="text-align: justify;">Η ανάπτυξη για φέτος έφτασε το 10%, κάτι που σύμφωνα με τους ειδικούς αποτελεί σημαντικό δείκτη. Η θετική αυτή εξέλιξη οφείλεται στην εργατικότητα του λαού μας και την αγάπη του για την πατρίδα.</p>
<p style="text-align: justify;">Εγώ πιστεύω πως αν εξακολουθήσουμε να επιδεικνύουμε αυτή τη θέληση μπορούμε να επιτύχουμε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα.</p>
<p style="text-align: justify;">Ένας πολύ σημαντικός τομέας επίσης είναι αυτός του τουρισμού. Είναι περιττό φυσικά ν’ αναφέρουμε την εξαιρετική φυσική ομορφιά του τόπου μας και την περιβόητη φιλοξενία του λαού μας. Για το λόγο αυτό κατασκευάζονται σύγχρονα ξενοδοχεία που μπορούν να ικανοποιήσουν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη, καθώς και άλλες τουριστικές υποδομές. Για τον ίδιο λόγο εκσυγχρονίζουμε το αεροδρόμιο του Στεπανακέρτ και το εφοδιάζουμε με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Υπάρχει θέμα μετανάστευσης του λαού από το Ναγκόρνο Καραμπάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Όχι. Μετά τις προεδρικές εκλογές του 2007, μελετώντας την κατάσταση, φτάσαμε στο συμπέρασμα πως θα πρέπει οπωσδήποτε να βελτιώσουμε τις συνθήκες διαβίωσης του λαού μας. Έτσι καταρτήσαμε ένα πρόγραμμα που συμπεριλάμβανε κίνητρα για τη σύναψη γάμων, την απόκτηση πολλών παιδιών, κ.ά. Τα προγράμματα αυτά έχουν ήδη αρχίσει ν’ αποδίδουν καρπούς. Ενώ το 1992 το Ναγκόρνο Καραμπά αριθμούσε 138.000 κατοίκους, σήμερα ο αριθμός αυτός ανέρχεται στους 145.000.</p>
<p style="text-align: justify;">Όσον αφορά το ρυθμό των γεννήσεων, πλησιάζουμε τους δείκτες που είχαμε επί Σοβιετικής Ένωσης. Συνεχίζουμε με τον ίδιο ζήλο, γνωρίζοντας τη σοβαρότητα του ζητήματος. Το δημογραφικό έχει χαρακτηριστεί εκ μέρους μας θέμα στρατηγικής σημασίας. Επίσης, συνεχίζουμε το έργο της επανεγκατάστασης των συμπατριωτών μας στις απελευθερωμένες περιοχές με τη βελτίωση συνθηκών διαβίωσης σε αυτές (ύδρευση, αγωγοί φυσικού αερίου, περίθαλψη, κλπ).</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τι θα θέλατε να πείτε στους συμπατριώτες μας στην Ελλάδα;</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Η Ελλάδα είναι φίλη χώρα από παλιά. Έχουμε ιστορικούς δεσμούς με τον ελληνικό λαό, αλλά οι καλές μας σχέσεις συνεχίζονται ως και τις μέρες μας. Κατ’ αρχάς ευγνωμονώ την ελληνική πολιτεία γιατί δίνει στους συμπατριώτες μου τη δυνατότητα να έχουν σχολεία, εκκλησίες, κοινότητα, αλλά και να συμμετέχουν ενεργά στην πολιτική και οικονομική ζωή της χώρας.</p>
<p style="text-align: justify;">Από τη μεριά μας, θα επιθυμούσαμε τη σύσφιγξη των δεσμών μας με την Ελλάδα, και πιστεύω πως η επίσκεψή μας εδώ και οι επαφές μας με τους φορείς της παροικίας συμβάλλουν σε αυτό το σκοπό.</p>
<p style="text-align: justify;" align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><span style="font-size: 12pt;"><b><br /></b></span></p>Θεοφάνης Μαλκίδης2012-02-20T23:09:23Z2012-02-20T23:09:23Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/436-theofanis-malkidisAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στoν Mάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Ιανουάριος-Μάρτιος 2012</b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/malkidhs.jpg" height="372" width="536" /></span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><b>«Ο αρμενικός λαός θα ζήσει </b></span><span style="font-size: 12pt;"><b>τα επόμενα χρόνια ιδιαίτερες και μοναδικές στιγμές ως αποτέλεσμα των προσπαθειών του για αναγνώριση</b><b> </b><b>της γενοκτονίας»</b></span></p>
<p align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Θεοφάνης Μαλκίδης γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη από γονείς πρόσφυγες από την Αδριανούπολη της Ανατολικής Θράκης. Είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών και μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών η οποία το 2007 αναγνώρισε, μετά από ψηφοφορία μεταξύ των μελών της, τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Έχει πραγματοποιήσει παρεμβάσεις για το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων και των Αρμενίων, εκτός και εντός Ελλάδας και για τη δραστηριότητά του έχει βραβευθεί από δημόσιους και άλλους φορείς, τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 2009 μίλησε στην πρώτη εκδήλωση των ελληνικών προσφυγικών σωματείων και της Αρμενικής κοινότητας για τη Γενοκτονία, έξω από το κτίριο του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ενώ το 2010 προσκλήθηκε από τη Δημοκρατία της Αρμενίας και μίλησε στο Διεθνές Συνέδριο για τη Σύμβαση, την Πρόληψη και την Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 2009 πραγματοποίησε τις συνομιλίες με την αρμόδια επιτροπή του ιδρύματος που είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της ελεύθερης διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας wikipedia, το οποίο έδωσε την άδεια λειτουργίας της wikipedia στην ποντιακή διάλεκτο (http//pnt.wikipedia.org.) </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μεταξύ των κειμένων του είναι τα εξής:</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>«Η πολιτική της Ελλάδας και της Τουρκίας για τη Θράκη, μετά την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ», «Η γενοκτονία των Αρμενίων», «Η Γενοκτονία των Ελλήνων» (στην αρμενική, ελληνική, αγγλική, ρωσική, ιταλική και ισπανική γλώσσα). </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Επιμελήθηκε το διδακτικό εγχειρίδιο του Ρόναλντ Λεβίτσκι για τη «Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου» στην αγγλική γλώσσα (εκδ. Σύλλογος Ποντίων Σικάγο «Ξενιτέας») και το μετέφρασε και στην ελληνική. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τα κείμενα του Θ. Μαλκίδη έχουν μεταφρασθεί στην αρμενική, αγγλική, γαλλική, ιταλική, ισπανική, ρωσική, τουρκική, βουλγαρική και αλβανική γλώσσα.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Κύριε Μαλκίδη, ασχολείστε πολλά χρόνια με το Αρμενικό και το Ποντιακό Ζήτημα και ειδικά με το θέμα της γενοκτονίας. Πώς κρίνετε την πρόσφατη απόφαση για την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας από τη βουλή της Γαλλίας και τον τρόπο αντίδρασης της Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η πρόσφατη απόφαση της Γαλλίας αποτελεί μία ακόμη δικαίωση της μακροχρόνιας προσπάθειας των Αρμενίων σε όλον τον πλανήτη. Είναι το αποτέλεσμα της συνέπειας και της συνέχειας του αγώνα, ο οποίος σέβεται την ιστορία ενός λαού, δεν την εξαφανίζει προς όφελος ψευδεπίγραφων συμφερόντων και συμμαχιών, εφήμερων προσδοκιών και πολιτικών κενολογιών, έχει ρίζες στο παρελθόν, δηλαδή στο ζήτημα της Γενοκτονίας και με βάση τις ρίζες αυτές βαδίζει στο παρόν, δηλαδή βγάζει κλαδιά και πορεύεται στο μέλλον προσδοκώντας καρπούς.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία θεωρεί ότι στη διεθνή κοινότητα υπάρχει μόνον αυτή και κυρίως μόνο η δική της οπτική. Έτσι όλοι θα πρέπει να υποτάξουν τη θέλησή τους και κυρίως την ιστορία τους για να ικανοποιηθεί ένας μηχανισμός που εξαφανίζει τους λαούς και την ταυτότητά τους. Είναι προφανές ότι η αντίδρασή της είναι όμοια καθεστώτων με ενοχές που αρνούνται να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Σε καμία περίπτωση δεν δείχνει μεταστροφή, ούτε αποδοχή. Δεν περιμέναμε κάτι διαφορετικό από την Τουρκία, αυτό που προσδοκούμε είναι να συνεχίσει τον έντιμο και συνεπή αγώνα του ο αρμενικός λαός και άλλοι λαοί, ώστε το καθεστώς τύπου απαρτχάιντ όπως αυτό στην Τουρκία να καταρρεύσει από το βάρος των εγκλημάτων του και της ιστορικής ανάγκης και αιτήματος του τουρκικού λαού για δημοκρατία και ελευθερία.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Νομίζετε ότι το παράδειγμα της Γαλλίας θα το ακολουθήσουν και άλλες χώρες;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω την άποψη, η οποία τείνει να γίνει βεβαιότητα ότι η συνέπεια του αγώνα των Αρμενίων και των οργανώσεών τους αλλά και άλλων πολιτικών, ιστορικών και ερευνητών, θα οδηγήσει και σε άλλες αναγνωρίσεις της Γενοκτονίας και οπωσδήποτε και στο επόμενο στάδιο που είναι η ποινικοποίηση της άρνησής της.</p>
<p style="text-align: justify;">Βρισκόμαστε στο μέσον μίας μεγάλης προσπάθειας. Σε καιρούς πολύ δύσκολους, αμέσως μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Αρμένιοι ξεκίνησαν ένα δύσκολο και ανηφορικό δρόμο για να αναδείξουν το ζήτημα της Γενοκτονίας. Είχαν μαζί τους την αλήθεια και το εύρημα του Ραφαήλ Λέμκιν, του ανθρώπου που εισήγαγε την ελληνική λέξη Γενοκτονία στο διεθνές στερέωμα, περί Γενοκτονίας Αρμενίων και Ελλήνων. Όπως σας είναι γνωστό εδώ και καιρό έχουμε αναδείξει το ιστορικό αυτό ντοκουμέντο, ότι ο Λέμκιν για να στηρίξει τα επιχειρήματά του αναφέρθηκε στην εξόντωση των Ελλήνων και των Αρμενίων. Δείτε τα σχετικά δημοσιεύματα, «Genocide»- εφημερίδα The New York Times August 26, 1946 και «The Genocide under the Law of Nations- εφημερίδα The New York Times January 5, 1947.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι Αρμένιοι λοιπόν συνέχισαν όπως είχαν το χρέος και την ευθύνη να πράξουν και ανέδειξαν ένα αποσιωπημένο έγκλημα. Θαυμάζω πραγματικά το λαό αυτό που μέσα σε κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες και πάμπολλες πολιτικές Συμπληγάδες μπόρεσε και έφτασε το ζήτημα σε τόσο υψηλό επίπεδο. Αναγνωρίσεις, παγκόσμιο ενδιαφέρον, ινστιτούτα, μουσεία και πανεπιστημιακές έδρες, βιβλία και κινηματογραφικές ταινίες, και κυρίως βιωματική - ψυχική σχέση του αρμενικού λαού με το ζήτημα της Γενοκτονίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο αρμενικός λαός θα ζήσει τα επόμενα χρόνια ιδιαίτερες και μοναδικές στιγμές ως αποτέλεσμα των προσπαθειών του για αναγνώριση της γενοκτονίας. Μετά τη Σταύρωσή του έρχεται η Ανάσταση.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα πόσο κοντά είναι η Τουρκία στο να αποδεχθεί την ιστορία της, με ότι αυτό σημαίνει;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όσον αφορά την Τουρκία, παρότι εδώ και καιρό τροφοδοτεί τα ανά κόσμο φιλικά καθεστώτα και μέσα ενημέρωσης με δηλώσεις περί εκσυγχρονισμού, εξευρωπαϊσμού, αποδοχής του παρελθόντος της και άλλα σχετικά προπαγανδιστικά σχήματα, η πραγματικότητα είναι άλλη. Αρνείται να συμβιβαστεί, να αποδεχθεί και να δηλώσει την ευθύνη της. Η στάση της, όταν δεν είναι θρασύδειλη και θεατρική- «απειλές», ανάκληση διπλωματών κλπ- δείχνει ένα καθεστώς που λειτουργεί με φόβο και με σπασμωδικές κινήσεις (συλλήψεις ακτιβιστών, φυλακίσεις, καταδίκες, πολιτικές δολοφονίες, κ.ά). Δεν μπορεί, το καθεστώς αυτό, να διανοηθεί και κυρίως να δει τίποτα άλλο πέραν του τουρκικού ως αληθές. Ωστόσο στην τουρκική κοινωνία γίνεται μία «επανάσταση», τηρουμένων των αναλογιών και των ορίων της κοινωνίας στο εσωτερικό της.</p>
<p style="text-align: justify;">Η τουρκική κοινωνία δείχνει μία στάση αποδοχής της αλήθειας. Είναι βέβαιο ότι αυτοί που γνωρίζουν αγωνίζονται ώστε ο τουρκικός λαός να ζητήσει συγνώμη και να απαλλαγεί από την ευθύνη του. Είναι κατά τη γνώμη μου μία απελευθερωτική κίνηση που τη χρειάζεται η κοινωνία στην Τουρκία και εύχομαι να την πράξει σύντομα και η τουρκική πολιτική τάξη. Όπως αναφέρεται το σχετικό χωρίο στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο (Η’ 32), το οποίο προτείνω να το διαβάσουν οι ενδιαφερόμενοι, «γνώσθεσε την αλήθειαν και η αλήθεια απελευθερώσει υμάς».</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η στάση της τουρκικής κυβέρνησης σε ότι αφορά τη διαδικασία εκδημοκρατισμού του κράτους με στόχο την ευρωπαϊκή ένταξη από την μια πλευρά και από την άλλη οι φυλακίσεις δημοσιογράφων αγωνιστών και διανοουμένων, με πρόσφατο παράδειγμα του Ραγκίπ Ζαράκογλου, πόσο ακόμη μπορεί να συνεχιστεί;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ένα μέρος της πολιτικής και της κοινής γνώμης στην Ευρώπη, το κομμάτι αυτό υπάρχει και στην Ελλάδα, θεωρεί ότι με την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση όλα τα εκκρεμή ζητήματα θα επιλυθούν αυτομάτως. Ότι δηλαδή η Τουρκία θα εκδημοκρατιστεί, θα σταματήσει να έχει χιλιάδες φυλακισμένους πολιτικούς, διανοουμένους και αγωνιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θα βαδίσει μπροστά έχοντας αποδεχτεί το παρελθόν της. Σας θυμίζω ότι αντίστοιχα επιχειρήματα υπήρχαν και στον Ψυχρό Πόλεμο για να ενταχθεί η Τουρκία στο ΝΑΤΟ και άλλους δυτικούς οργανισμούς. Όπως γνωρίζετε η σχετική επιχειρηματολογία κατέρρευσε με οδυνηρό τρόπο («Σεπτεμβριανά», δολοφονίες, φυλακίσεις) και καταρρέει και σήμερα αφού δεν έχει ούτε θεμέλια, ούτε αληθινή προοπτική. Μία ακόμη φυλάκιση και δίωξη του εκδότη Ραγκίπ Ζαράκογλου μαζί με χιλιάδες άλλες, δείχνει ότι το καθεστώς αυτό που συντηρεί τη βία για να αναπαράγεται δεν μπορεί να πράξει ούτε το παραμικρό για να θεωρηθεί από αυταρχικό, δημοκρατικό και σύγχρονο. Πόσο μάλλον να αποδεχθεί τη Γενοκτονία εκατομμυρίων ανθρώπων πριν ένα περίπου αιώνα, Γενοκτονία η οποία συνεχίζεται με άλλα μέσα και τρόπους ακόμη και σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μιλήστε μας για το βιβλίο που συγγράψατε μαζί με τους τούρκους συγγραφείς Ραγκίπ Ζαράκογλου και Σαΐτ Τσετίνογλου για τη γενοκτονία των Ελλήνων και ειδικότερα στον Πόντο.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα αποτελείται από τα κείμενα του Ραγκίπ Ζαράκολου, του συγγραφέα Σαΐτ Τσετίνογλου, συνεργάτη του Ζαράκολου και το δικό μου. Ο Ραγκίπ Ζαράκολου στο κείμενό του αναφέρει ότι «οι γενοκτονίες έγιναν. Απομένει να προσπαθήσουμε να αναγνωριστούν από όλους. Δεν μπορεί να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση στην Τουρκία, όπου το καθεστώς έχει μετατρέψει τους ανθρώπους σε σκλάβους. Η Τουρκία πρέπει να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία».</p>
<p style="text-align: justify;">Ο Σαΐτ Τσετίνογλου σημειώνει τη μεγάλη ευθύνη της Γερμανίας για τη γενοκτονία αλλά και άλλων δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Η.Π.Α., Ιταλία ) που έμειναν αδιάφορα στην εξόντωση των αρχαίων λαών της Ανατολής.</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο, έκδοση της Λέσχης Ποντίων Νομού Καβάλας, είναι χορηγία του Θεμιστοκλή Ανανιάδη συγγενή του Συμεών Ανανιάδη, αθλητή του Συλλόγου «Πόντος» του Κολλεγίου «Ανατόλια», ο οποίος απαγχονίστηκε το 1921 στην Αμάσεια, είναι μία συμβολή στον μεγάλο ιστορικό, πολιτικό και ηθικό αγώνα αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Και είναι σημαντικό το βιβλίο αυτό αφού για πρώτη φορά δύο Τούρκοι διανοούμενοι γράφουν και δημοσιεύουν βιβλίο για τη Γενοκτονία ενισχύοντας τον αγώνα για την αναγνώριση. Είναι αυτό που σας περιέγραψα παραπάνω. Η τουρκική κοινωνία της γνώσης, της δράσης και του πολιτικού αγώνα, δείχνει μία άλλη οδό, τελείως διαφορετική από αυτήν του ρατσιστικού τουρκικού κράτους που δολοφόνησε και δολοφονεί. Αυτήν την οδό έχουμε επιλέξει, γνωρίζοντας τα εμπόδια και το κόστος, γνωρίζοντας και τι έχουμε απέναντι. Γνωρίζουμε όμως ότι το αποτέλεσμα θα είναι νικηφόρο. Όπως έλεγε και ο Γκάντι, μπορεί ο τύραννος να δείχνει ανίκητος, αλλά στο τέλος νικά η αλήθεια.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Επίσης, μεταφράσατε και επιμεληθήκατε και το βιβλίο του Ευθύμιου Κουζινού «Εικοσιτρία χρόνια στη Μικρά Ασία» το οποίο έχει και μεγάλο ενδιαφέρον για τους Αρμενίους.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, η έρευνα για το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων και ειδικά στον Πόντο, το σύλλογο «Πόντος» του Κολλεγίου Ανατόλια της Μερζιφούντας και για την προσφορά του στον Ελληνισμό οδήγησε στην ανακάλυψη ενός σημαντικού έργου ενός μαθητή του Κολλεγίου «Ανατόλια», του Ευθύμιου Κουζινού.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο Ευθύμιος Κουζινός γεννήθηκε το 1899 στο Αλατσάμ (Λεοντόπολις ή Λεοντούπολις- τουρκ. Alacam) του Πόντου, 27 χλμ. δυτικά από τη Σαμψούντα και φοίτησε στο Κολλέγιο «Ανατόλια», από το 1913 μέχρι και το 1921. Το 1922 έφυγε μαζί με τους άλλους πρόσφυγες για την Ελλάδα και το επόμενο έτος μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου μέσω της Αμερικανικής φιλανθρωπικής οργάνωσης «Near East Relief», ενημέρωνε το αμερικανικό κοινό για τη Γενοκτονία.</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο «Εικοσιτρία χρόνια στη Μικρά Ασία» στηρίχτηκε στις διαλέξεις του Ευθύμιου Κουζινού «Η Ζωή μου στην Τουρκία», οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο Κολλέγιο Bates (Maine) στο χρονικό διάστημα 1923-1925 και στο Πανεπιστήμιο Northwestern την περίοδο 1926-1927.</p>
<p style="text-align: justify;">Επίσης, χρησιμοποιήθηκε το κείμενό του «Σημειώσεις στους προσφυγικούς καταυλισμούς στην Αθήνα (1922-1923)».</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο του Ευθύμιου Κουζινού δίνει ιδιαίτερες και μεγάλης αξίας πληροφορίες οι οποίες είναι παντελώς άγνωστες, για τη ζωή και τις διώξεις Ελλήνων και Αρμενίων, για τον Μουσταφά Κεμάλ, για τα τάγματα εργασίας, για τους Έλληνες και τους Αρμενίους που έζησαν και δολοφονήθηκαν μαζί στο Κολλέγιο «Ανατόλια» Μερζιφούντας, για τη δράση του αθλητικού Συλλόγου «Πόντος», για την τύχη των μελών του και ειδικότερα για ένα εξέχον μέλος του και φίλο του συγγραφέα. Τον Συμεών Ανανιάδη, τον αθλητή του «Πόντος» και μαθητή του «Ανατόλια», ο οποίος απαγχονίστηκε το 1921 στην Αμάσεια, μαζί με καθηγητές και μαθητές του Κολλεγίου.</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο «Εικοσιτρία χρόνια στη Μικρά Ασία» του Ευθύμιου Κουζινού το οποίο εκδόθηκε το 1969 στη Νέα Υόρκη, αποτελεί μία σημαντική πηγή για τους Έλληνες και για τους Αρμενίους που ζούσαν στον Πόντο.</p>
<p style="text-align: justify;">Την έκδοση του μεταφρασμένου στην ελληνική γλώσσα βιβλίου, το οποίο έγινε χάρη στη χορηγία του Θεμιστοκλή Ανανιάδη, είμαι βέβαιος ότι θα ακολουθήσουν και άλλες, που θα δείξουν την ιστορική πορεία και διαδρομή των Ελλήνων και των Αρμενίων, την ιστορία σωματείων, σχολείων και ανθρώπων όπως ο Συμεών Ανανιάδης και ο καθηγητής Καραμπέτ Κοτζαγιάν, που ξεχώρισαν με τη δραστηριότητά τους και απέδειξαν με τη θυσία τους την ανιδιοτελή κοινωνική και εθνική τους προσφορά.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι σχέσεις Ελλάδος-Αρμενίας στο επιστημονικό πεδίο του ενδιαφέροντός σας, σε τι επίπεδο υφίστανται σήμερα και τι θα προτείνατε για το μέλλον; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Εκτιμώ, λόγω των πολλών και συνεχών επαφών με διακεκριμένους Αρμένιους ερευνητές τόσο στην Αρμενία όσο και αλλού, ότι βρισκόμαστε σε εξαιρετικό επίπεδο. Σ’ αυτό σημαντικός αρωγός αποτελεί ο κοινός ιστορικός δεσμός και η μακροχρόνια φιλία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των δύο λαών.</p>
<p style="text-align: justify;">Μάλιστα ο δεσμός και η φιλία αυτή ενισχύεται με κοινές δραστηριότητες που έχουν και καλύτερο αποτέλεσμα. Για παράδειγμα σας αναφέρω την προσπάθεια Ελλήνων και Αρμενίων (μαζί και με τους Ασσύριους) στη Σουηδία η οποία έφερε την αναγνώριση της Γενοκτονίας το 2010, τις ανά τον πλανήτη κοινές παρουσιάσεις μας για το ζήτημα της Γενοκτονίας καθώς και τις μεταφράσεις έργων για το ίδιο θέμα, στην ελληνική και αρμενική γλώσσα. Οι παραπάνω δραστηριότητες αποτελούν ενδεικτικές και μόνο της προσπάθειάς μας και θεωρώ ότι θα έχουν συνέχεια με άμεσα και απτά αποτελέσματα.</p>
<p style="text-align: justify;">Ό,τι σχετίζεται με το μέλλον, υπάρχει η γνωστή πρότασή μου, την οποία επαναλαμβάνω και μέσα από το περιοδικό σας για τη δημιουργία στην Ελλάδα ενός ερευνητικού κέντρου για τη Γενοκτονία με την ονομασία «Ραφαήλ Λέμκιν». Κέντρο το οποίο μπορεί να αποτελέσει τομή στην έρευνα και την πολιτική προσπάθεια για την ανάδειξη της Γενοκτονίας. Σ’ αυτό μπορεί να συμμετάσχουν Αρμένιοι, Έλληνες, Ασσύριοι, και κάθε λαός που έχει υποστεί Γενοκτονία, και να αποτελέσει μία θεσμοθετημένη μορφή τεκμηρίωσης του Εγκλήματος ενάντια στους λαούς μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Επίσης στην Αρμενία τα πανεπιστήμια και η Ακαδημία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κύκλο μαθημάτων που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε έδρα για τη Γενοκτονία των Ελλήνων.</p>
<p style="text-align: justify;">Γνωρίζω ήδη τρεις συναδέλφους στην Αρμενία με τους οποίους συνεργαζόμαστε πολύ στενά, οι οποίοι ασχολούνται σε διδακτορικό επίπεδο με το θέμα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρώτο προσωπικό. Την ίδια στιγμή στην Ελλάδα, όλοι γνωρίζουμε τις εξαιρετικές προσπάθειες του καθηγητή Ι. Χασιώτη για το ζήτημα της ιστορίας και της Γενοκτονίας των Αρμενίων, από τη δική μου πλευρά, ήδη το πράττω εδώ και καιρό, διδάσκω τη Γενοκτονία των Αρμενίων, ενώ το ζήτημα μπορεί να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο με την ενίσχυση και βοήθεια όλων μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Κάθε προσπάθεια, έστω και μικρή, μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στη δικαίωση και ανάδειξη του ζητήματος της Γενοκτονίας και της ιστορικής αλήθειας.</p>
<p style="text-align: justify;">Έχουμε μεγάλη ευθύνη έναντι των δικών μας προγόνων και απογόνων, Αρμενίων και Ελλήνων, έναντι κάθε ανθρώπου που έχασε τη ζωή του, να μη σταματήσουμε, να μη φοβηθούμε, να συνεχίσουμε μέχρι την τελική νίκη.</p>
<p style="text-align: justify;" align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στoν Mάικ Τσιλιγκιριάν</span></b></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Ιανουάριος-Μάρτιος 2012</b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/malkidhs.jpg" height="372" width="536" /></span></b></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><b>«Ο αρμενικός λαός θα ζήσει </b></span><span style="font-size: 12pt;"><b>τα επόμενα χρόνια ιδιαίτερες και μοναδικές στιγμές ως αποτέλεσμα των προσπαθειών του για αναγνώριση</b><b> </b><b>της γενοκτονίας»</b></span></p>
<p align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ο Θεοφάνης Μαλκίδης γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη από γονείς πρόσφυγες από την Αδριανούπολη της Ανατολικής Θράκης. Είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών και μέλος της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών η οποία το 2007 αναγνώρισε, μετά από ψηφοφορία μεταξύ των μελών της, τη Γενοκτονία των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Ασσυρίων.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Έχει πραγματοποιήσει παρεμβάσεις για το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων και των Αρμενίων, εκτός και εντός Ελλάδας και για τη δραστηριότητά του έχει βραβευθεί από δημόσιους και άλλους φορείς, τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 2009 μίλησε στην πρώτη εκδήλωση των ελληνικών προσφυγικών σωματείων και της Αρμενικής κοινότητας για τη Γενοκτονία, έξω από το κτίριο του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ενώ το 2010 προσκλήθηκε από τη Δημοκρατία της Αρμενίας και μίλησε στο Διεθνές Συνέδριο για τη Σύμβαση, την Πρόληψη και την Καταστολή του Εγκλήματος της Γενοκτονίας. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Το 2009 πραγματοποίησε τις συνομιλίες με την αρμόδια επιτροπή του ιδρύματος που είναι υπεύθυνο για τη λειτουργία της ελεύθερης διαδικτυακής εγκυκλοπαίδειας wikipedia, το οποίο έδωσε την άδεια λειτουργίας της wikipedia στην ποντιακή διάλεκτο (http//pnt.wikipedia.org.) </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μεταξύ των κειμένων του είναι τα εξής:</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>«Η πολιτική της Ελλάδας και της Τουρκίας για τη Θράκη, μετά την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ», «Η γενοκτονία των Αρμενίων», «Η Γενοκτονία των Ελλήνων» (στην αρμενική, ελληνική, αγγλική, ρωσική, ιταλική και ισπανική γλώσσα). </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Επιμελήθηκε το διδακτικό εγχειρίδιο του Ρόναλντ Λεβίτσκι για τη «Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου» στην αγγλική γλώσσα (εκδ. Σύλλογος Ποντίων Σικάγο «Ξενιτέας») και το μετέφρασε και στην ελληνική. </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Τα κείμενα του Θ. Μαλκίδη έχουν μεταφρασθεί στην αρμενική, αγγλική, γαλλική, ιταλική, ισπανική, ρωσική, τουρκική, βουλγαρική και αλβανική γλώσσα.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Κύριε Μαλκίδη, ασχολείστε πολλά χρόνια με το Αρμενικό και το Ποντιακό Ζήτημα και ειδικά με το θέμα της γενοκτονίας. Πώς κρίνετε την πρόσφατη απόφαση για την ποινικοποίηση της άρνησης της γενοκτονίας από τη βουλή της Γαλλίας και τον τρόπο αντίδρασης της Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η πρόσφατη απόφαση της Γαλλίας αποτελεί μία ακόμη δικαίωση της μακροχρόνιας προσπάθειας των Αρμενίων σε όλον τον πλανήτη. Είναι το αποτέλεσμα της συνέπειας και της συνέχειας του αγώνα, ο οποίος σέβεται την ιστορία ενός λαού, δεν την εξαφανίζει προς όφελος ψευδεπίγραφων συμφερόντων και συμμαχιών, εφήμερων προσδοκιών και πολιτικών κενολογιών, έχει ρίζες στο παρελθόν, δηλαδή στο ζήτημα της Γενοκτονίας και με βάση τις ρίζες αυτές βαδίζει στο παρόν, δηλαδή βγάζει κλαδιά και πορεύεται στο μέλλον προσδοκώντας καρπούς.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία θεωρεί ότι στη διεθνή κοινότητα υπάρχει μόνον αυτή και κυρίως μόνο η δική της οπτική. Έτσι όλοι θα πρέπει να υποτάξουν τη θέλησή τους και κυρίως την ιστορία τους για να ικανοποιηθεί ένας μηχανισμός που εξαφανίζει τους λαούς και την ταυτότητά τους. Είναι προφανές ότι η αντίδρασή της είναι όμοια καθεστώτων με ενοχές που αρνούνται να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα. Σε καμία περίπτωση δεν δείχνει μεταστροφή, ούτε αποδοχή. Δεν περιμέναμε κάτι διαφορετικό από την Τουρκία, αυτό που προσδοκούμε είναι να συνεχίσει τον έντιμο και συνεπή αγώνα του ο αρμενικός λαός και άλλοι λαοί, ώστε το καθεστώς τύπου απαρτχάιντ όπως αυτό στην Τουρκία να καταρρεύσει από το βάρος των εγκλημάτων του και της ιστορικής ανάγκης και αιτήματος του τουρκικού λαού για δημοκρατία και ελευθερία.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Νομίζετε ότι το παράδειγμα της Γαλλίας θα το ακολουθήσουν και άλλες χώρες;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω την άποψη, η οποία τείνει να γίνει βεβαιότητα ότι η συνέπεια του αγώνα των Αρμενίων και των οργανώσεών τους αλλά και άλλων πολιτικών, ιστορικών και ερευνητών, θα οδηγήσει και σε άλλες αναγνωρίσεις της Γενοκτονίας και οπωσδήποτε και στο επόμενο στάδιο που είναι η ποινικοποίηση της άρνησής της.</p>
<p style="text-align: justify;">Βρισκόμαστε στο μέσον μίας μεγάλης προσπάθειας. Σε καιρούς πολύ δύσκολους, αμέσως μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι Αρμένιοι ξεκίνησαν ένα δύσκολο και ανηφορικό δρόμο για να αναδείξουν το ζήτημα της Γενοκτονίας. Είχαν μαζί τους την αλήθεια και το εύρημα του Ραφαήλ Λέμκιν, του ανθρώπου που εισήγαγε την ελληνική λέξη Γενοκτονία στο διεθνές στερέωμα, περί Γενοκτονίας Αρμενίων και Ελλήνων. Όπως σας είναι γνωστό εδώ και καιρό έχουμε αναδείξει το ιστορικό αυτό ντοκουμέντο, ότι ο Λέμκιν για να στηρίξει τα επιχειρήματά του αναφέρθηκε στην εξόντωση των Ελλήνων και των Αρμενίων. Δείτε τα σχετικά δημοσιεύματα, «Genocide»- εφημερίδα The New York Times August 26, 1946 και «The Genocide under the Law of Nations- εφημερίδα The New York Times January 5, 1947.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι Αρμένιοι λοιπόν συνέχισαν όπως είχαν το χρέος και την ευθύνη να πράξουν και ανέδειξαν ένα αποσιωπημένο έγκλημα. Θαυμάζω πραγματικά το λαό αυτό που μέσα σε κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες και πάμπολλες πολιτικές Συμπληγάδες μπόρεσε και έφτασε το ζήτημα σε τόσο υψηλό επίπεδο. Αναγνωρίσεις, παγκόσμιο ενδιαφέρον, ινστιτούτα, μουσεία και πανεπιστημιακές έδρες, βιβλία και κινηματογραφικές ταινίες, και κυρίως βιωματική - ψυχική σχέση του αρμενικού λαού με το ζήτημα της Γενοκτονίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο αρμενικός λαός θα ζήσει τα επόμενα χρόνια ιδιαίτερες και μοναδικές στιγμές ως αποτέλεσμα των προσπαθειών του για αναγνώριση της γενοκτονίας. Μετά τη Σταύρωσή του έρχεται η Ανάσταση.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα πόσο κοντά είναι η Τουρκία στο να αποδεχθεί την ιστορία της, με ότι αυτό σημαίνει;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Όσον αφορά την Τουρκία, παρότι εδώ και καιρό τροφοδοτεί τα ανά κόσμο φιλικά καθεστώτα και μέσα ενημέρωσης με δηλώσεις περί εκσυγχρονισμού, εξευρωπαϊσμού, αποδοχής του παρελθόντος της και άλλα σχετικά προπαγανδιστικά σχήματα, η πραγματικότητα είναι άλλη. Αρνείται να συμβιβαστεί, να αποδεχθεί και να δηλώσει την ευθύνη της. Η στάση της, όταν δεν είναι θρασύδειλη και θεατρική- «απειλές», ανάκληση διπλωματών κλπ- δείχνει ένα καθεστώς που λειτουργεί με φόβο και με σπασμωδικές κινήσεις (συλλήψεις ακτιβιστών, φυλακίσεις, καταδίκες, πολιτικές δολοφονίες, κ.ά). Δεν μπορεί, το καθεστώς αυτό, να διανοηθεί και κυρίως να δει τίποτα άλλο πέραν του τουρκικού ως αληθές. Ωστόσο στην τουρκική κοινωνία γίνεται μία «επανάσταση», τηρουμένων των αναλογιών και των ορίων της κοινωνίας στο εσωτερικό της.</p>
<p style="text-align: justify;">Η τουρκική κοινωνία δείχνει μία στάση αποδοχής της αλήθειας. Είναι βέβαιο ότι αυτοί που γνωρίζουν αγωνίζονται ώστε ο τουρκικός λαός να ζητήσει συγνώμη και να απαλλαγεί από την ευθύνη του. Είναι κατά τη γνώμη μου μία απελευθερωτική κίνηση που τη χρειάζεται η κοινωνία στην Τουρκία και εύχομαι να την πράξει σύντομα και η τουρκική πολιτική τάξη. Όπως αναφέρεται το σχετικό χωρίο στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο (Η’ 32), το οποίο προτείνω να το διαβάσουν οι ενδιαφερόμενοι, «γνώσθεσε την αλήθειαν και η αλήθεια απελευθερώσει υμάς».</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η στάση της τουρκικής κυβέρνησης σε ότι αφορά τη διαδικασία εκδημοκρατισμού του κράτους με στόχο την ευρωπαϊκή ένταξη από την μια πλευρά και από την άλλη οι φυλακίσεις δημοσιογράφων αγωνιστών και διανοουμένων, με πρόσφατο παράδειγμα του Ραγκίπ Ζαράκογλου, πόσο ακόμη μπορεί να συνεχιστεί;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ένα μέρος της πολιτικής και της κοινής γνώμης στην Ευρώπη, το κομμάτι αυτό υπάρχει και στην Ελλάδα, θεωρεί ότι με την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση όλα τα εκκρεμή ζητήματα θα επιλυθούν αυτομάτως. Ότι δηλαδή η Τουρκία θα εκδημοκρατιστεί, θα σταματήσει να έχει χιλιάδες φυλακισμένους πολιτικούς, διανοουμένους και αγωνιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θα βαδίσει μπροστά έχοντας αποδεχτεί το παρελθόν της. Σας θυμίζω ότι αντίστοιχα επιχειρήματα υπήρχαν και στον Ψυχρό Πόλεμο για να ενταχθεί η Τουρκία στο ΝΑΤΟ και άλλους δυτικούς οργανισμούς. Όπως γνωρίζετε η σχετική επιχειρηματολογία κατέρρευσε με οδυνηρό τρόπο («Σεπτεμβριανά», δολοφονίες, φυλακίσεις) και καταρρέει και σήμερα αφού δεν έχει ούτε θεμέλια, ούτε αληθινή προοπτική. Μία ακόμη φυλάκιση και δίωξη του εκδότη Ραγκίπ Ζαράκογλου μαζί με χιλιάδες άλλες, δείχνει ότι το καθεστώς αυτό που συντηρεί τη βία για να αναπαράγεται δεν μπορεί να πράξει ούτε το παραμικρό για να θεωρηθεί από αυταρχικό, δημοκρατικό και σύγχρονο. Πόσο μάλλον να αποδεχθεί τη Γενοκτονία εκατομμυρίων ανθρώπων πριν ένα περίπου αιώνα, Γενοκτονία η οποία συνεχίζεται με άλλα μέσα και τρόπους ακόμη και σήμερα.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μιλήστε μας για το βιβλίο που συγγράψατε μαζί με τους τούρκους συγγραφείς Ραγκίπ Ζαράκογλου και Σαΐτ Τσετίνογλου για τη γενοκτονία των Ελλήνων και ειδικότερα στον Πόντο.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο στην ελληνική και την αγγλική γλώσσα αποτελείται από τα κείμενα του Ραγκίπ Ζαράκολου, του συγγραφέα Σαΐτ Τσετίνογλου, συνεργάτη του Ζαράκολου και το δικό μου. Ο Ραγκίπ Ζαράκολου στο κείμενό του αναφέρει ότι «οι γενοκτονίες έγιναν. Απομένει να προσπαθήσουμε να αναγνωριστούν από όλους. Δεν μπορεί να συνεχιστεί η σημερινή κατάσταση στην Τουρκία, όπου το καθεστώς έχει μετατρέψει τους ανθρώπους σε σκλάβους. Η Τουρκία πρέπει να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία».</p>
<p style="text-align: justify;">Ο Σαΐτ Τσετίνογλου σημειώνει τη μεγάλη ευθύνη της Γερμανίας για τη γενοκτονία αλλά και άλλων δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Η.Π.Α., Ιταλία ) που έμειναν αδιάφορα στην εξόντωση των αρχαίων λαών της Ανατολής.</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο, έκδοση της Λέσχης Ποντίων Νομού Καβάλας, είναι χορηγία του Θεμιστοκλή Ανανιάδη συγγενή του Συμεών Ανανιάδη, αθλητή του Συλλόγου «Πόντος» του Κολλεγίου «Ανατόλια», ο οποίος απαγχονίστηκε το 1921 στην Αμάσεια, είναι μία συμβολή στον μεγάλο ιστορικό, πολιτικό και ηθικό αγώνα αναγνώρισης της Γενοκτονίας. Και είναι σημαντικό το βιβλίο αυτό αφού για πρώτη φορά δύο Τούρκοι διανοούμενοι γράφουν και δημοσιεύουν βιβλίο για τη Γενοκτονία ενισχύοντας τον αγώνα για την αναγνώριση. Είναι αυτό που σας περιέγραψα παραπάνω. Η τουρκική κοινωνία της γνώσης, της δράσης και του πολιτικού αγώνα, δείχνει μία άλλη οδό, τελείως διαφορετική από αυτήν του ρατσιστικού τουρκικού κράτους που δολοφόνησε και δολοφονεί. Αυτήν την οδό έχουμε επιλέξει, γνωρίζοντας τα εμπόδια και το κόστος, γνωρίζοντας και τι έχουμε απέναντι. Γνωρίζουμε όμως ότι το αποτέλεσμα θα είναι νικηφόρο. Όπως έλεγε και ο Γκάντι, μπορεί ο τύραννος να δείχνει ανίκητος, αλλά στο τέλος νικά η αλήθεια.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Επίσης, μεταφράσατε και επιμεληθήκατε και το βιβλίο του Ευθύμιου Κουζινού «Εικοσιτρία χρόνια στη Μικρά Ασία» το οποίο έχει και μεγάλο ενδιαφέρον για τους Αρμενίους.</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πράγματι, η έρευνα για το ζήτημα της γενοκτονίας των Ελλήνων και ειδικά στον Πόντο, το σύλλογο «Πόντος» του Κολλεγίου Ανατόλια της Μερζιφούντας και για την προσφορά του στον Ελληνισμό οδήγησε στην ανακάλυψη ενός σημαντικού έργου ενός μαθητή του Κολλεγίου «Ανατόλια», του Ευθύμιου Κουζινού.</p>
<p style="text-align: justify;">Ο Ευθύμιος Κουζινός γεννήθηκε το 1899 στο Αλατσάμ (Λεοντόπολις ή Λεοντούπολις- τουρκ. Alacam) του Πόντου, 27 χλμ. δυτικά από τη Σαμψούντα και φοίτησε στο Κολλέγιο «Ανατόλια», από το 1913 μέχρι και το 1921. Το 1922 έφυγε μαζί με τους άλλους πρόσφυγες για την Ελλάδα και το επόμενο έτος μετανάστευσε στις ΗΠΑ, όπου μέσω της Αμερικανικής φιλανθρωπικής οργάνωσης «Near East Relief», ενημέρωνε το αμερικανικό κοινό για τη Γενοκτονία.</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο «Εικοσιτρία χρόνια στη Μικρά Ασία» στηρίχτηκε στις διαλέξεις του Ευθύμιου Κουζινού «Η Ζωή μου στην Τουρκία», οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στο Κολλέγιο Bates (Maine) στο χρονικό διάστημα 1923-1925 και στο Πανεπιστήμιο Northwestern την περίοδο 1926-1927.</p>
<p style="text-align: justify;">Επίσης, χρησιμοποιήθηκε το κείμενό του «Σημειώσεις στους προσφυγικούς καταυλισμούς στην Αθήνα (1922-1923)».</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο του Ευθύμιου Κουζινού δίνει ιδιαίτερες και μεγάλης αξίας πληροφορίες οι οποίες είναι παντελώς άγνωστες, για τη ζωή και τις διώξεις Ελλήνων και Αρμενίων, για τον Μουσταφά Κεμάλ, για τα τάγματα εργασίας, για τους Έλληνες και τους Αρμενίους που έζησαν και δολοφονήθηκαν μαζί στο Κολλέγιο «Ανατόλια» Μερζιφούντας, για τη δράση του αθλητικού Συλλόγου «Πόντος», για την τύχη των μελών του και ειδικότερα για ένα εξέχον μέλος του και φίλο του συγγραφέα. Τον Συμεών Ανανιάδη, τον αθλητή του «Πόντος» και μαθητή του «Ανατόλια», ο οποίος απαγχονίστηκε το 1921 στην Αμάσεια, μαζί με καθηγητές και μαθητές του Κολλεγίου.</p>
<p style="text-align: justify;">Το βιβλίο «Εικοσιτρία χρόνια στη Μικρά Ασία» του Ευθύμιου Κουζινού το οποίο εκδόθηκε το 1969 στη Νέα Υόρκη, αποτελεί μία σημαντική πηγή για τους Έλληνες και για τους Αρμενίους που ζούσαν στον Πόντο.</p>
<p style="text-align: justify;">Την έκδοση του μεταφρασμένου στην ελληνική γλώσσα βιβλίου, το οποίο έγινε χάρη στη χορηγία του Θεμιστοκλή Ανανιάδη, είμαι βέβαιος ότι θα ακολουθήσουν και άλλες, που θα δείξουν την ιστορική πορεία και διαδρομή των Ελλήνων και των Αρμενίων, την ιστορία σωματείων, σχολείων και ανθρώπων όπως ο Συμεών Ανανιάδης και ο καθηγητής Καραμπέτ Κοτζαγιάν, που ξεχώρισαν με τη δραστηριότητά τους και απέδειξαν με τη θυσία τους την ανιδιοτελή κοινωνική και εθνική τους προσφορά.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι σχέσεις Ελλάδος-Αρμενίας στο επιστημονικό πεδίο του ενδιαφέροντός σας, σε τι επίπεδο υφίστανται σήμερα και τι θα προτείνατε για το μέλλον; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Εκτιμώ, λόγω των πολλών και συνεχών επαφών με διακεκριμένους Αρμένιους ερευνητές τόσο στην Αρμενία όσο και αλλού, ότι βρισκόμαστε σε εξαιρετικό επίπεδο. Σ’ αυτό σημαντικός αρωγός αποτελεί ο κοινός ιστορικός δεσμός και η μακροχρόνια φιλία που έχει αναπτυχθεί μεταξύ των δύο λαών.</p>
<p style="text-align: justify;">Μάλιστα ο δεσμός και η φιλία αυτή ενισχύεται με κοινές δραστηριότητες που έχουν και καλύτερο αποτέλεσμα. Για παράδειγμα σας αναφέρω την προσπάθεια Ελλήνων και Αρμενίων (μαζί και με τους Ασσύριους) στη Σουηδία η οποία έφερε την αναγνώριση της Γενοκτονίας το 2010, τις ανά τον πλανήτη κοινές παρουσιάσεις μας για το ζήτημα της Γενοκτονίας καθώς και τις μεταφράσεις έργων για το ίδιο θέμα, στην ελληνική και αρμενική γλώσσα. Οι παραπάνω δραστηριότητες αποτελούν ενδεικτικές και μόνο της προσπάθειάς μας και θεωρώ ότι θα έχουν συνέχεια με άμεσα και απτά αποτελέσματα.</p>
<p style="text-align: justify;">Ό,τι σχετίζεται με το μέλλον, υπάρχει η γνωστή πρότασή μου, την οποία επαναλαμβάνω και μέσα από το περιοδικό σας για τη δημιουργία στην Ελλάδα ενός ερευνητικού κέντρου για τη Γενοκτονία με την ονομασία «Ραφαήλ Λέμκιν». Κέντρο το οποίο μπορεί να αποτελέσει τομή στην έρευνα και την πολιτική προσπάθεια για την ανάδειξη της Γενοκτονίας. Σ’ αυτό μπορεί να συμμετάσχουν Αρμένιοι, Έλληνες, Ασσύριοι, και κάθε λαός που έχει υποστεί Γενοκτονία, και να αποτελέσει μία θεσμοθετημένη μορφή τεκμηρίωσης του Εγκλήματος ενάντια στους λαούς μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Επίσης στην Αρμενία τα πανεπιστήμια και η Ακαδημία θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κύκλο μαθημάτων που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε έδρα για τη Γενοκτονία των Ελλήνων.</p>
<p style="text-align: justify;">Γνωρίζω ήδη τρεις συναδέλφους στην Αρμενία με τους οποίους συνεργαζόμαστε πολύ στενά, οι οποίοι ασχολούνται σε διδακτορικό επίπεδο με το θέμα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν το πρώτο προσωπικό. Την ίδια στιγμή στην Ελλάδα, όλοι γνωρίζουμε τις εξαιρετικές προσπάθειες του καθηγητή Ι. Χασιώτη για το ζήτημα της ιστορίας και της Γενοκτονίας των Αρμενίων, από τη δική μου πλευρά, ήδη το πράττω εδώ και καιρό, διδάσκω τη Γενοκτονία των Αρμενίων, ενώ το ζήτημα μπορεί να αναδειχθεί ακόμη περισσότερο με την ενίσχυση και βοήθεια όλων μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Κάθε προσπάθεια, έστω και μικρή, μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στη δικαίωση και ανάδειξη του ζητήματος της Γενοκτονίας και της ιστορικής αλήθειας.</p>
<p style="text-align: justify;">Έχουμε μεγάλη ευθύνη έναντι των δικών μας προγόνων και απογόνων, Αρμενίων και Ελλήνων, έναντι κάθε ανθρώπου που έχασε τη ζωή του, να μη σταματήσουμε, να μη φοβηθούμε, να συνεχίσουμε μέχρι την τελική νίκη.</p>
<p style="text-align: justify;" align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Τζεγκίζ Ακτάρ Η κοινωνία θα δώσει τη λύση2011-09-17T00:00:00Z2011-09-17T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/416-tzegiz-aktar-h-koinwnia-tha-dwsei-th-lushAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Λιλίτ Βαρτανιάν</span></b></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011</b></p>
<p align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με αφορμή τη διοργάνωση της επετείου των Σεπτεμβριανών από την Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (Οι.Ομ.Κω) καθώς και της ημερίδας «Χωρίς Αποκατάσταση και Δικαίωση τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι Γράμματα Κενά Λόγου», που διεξήχθη στις 10 Σεπτεμβρίου, τα «Αρμενικά» συνάντησαν τον Τζεγκίζ Ακτάρ δημοσιογράφο και ακαδημαϊκό πρώην συνεργάτη του Ο.Η.Ε. και μας μίλησε, μεταξύ άλλων για την ιδέα -στην οποία ήταν από τους πρωταγωνιστές της- διοργάνωσης ημέρας μνήμης, η οποία έγινε ανάγκη για τον κομβικό ρόλο της κοινωνίας σχετικά με την αναγνώριση της Γενοκτονίας καθώς και για τα μελλοντικά σχέδιά του.</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p><b><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/aktar.jpg" width="499" /></b></p>
<p> </p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;">Ο Ακτάρ γεννήθηκε το 1955. Είναι απόφοιτος του Λυκείου Galatasaray και του πανεπιστήμιου της Σορβόννης. Έχει κάνει διδακτορικό στις οικονομικές επιστήμες, ενώ διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Galatasaray. O Δρ. Ακτάρ συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων εμπειρογνωμόνων στα θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 1989 μέχρι σήμερα, παρακολουθεί και συμμετέχει στις διαδικασίες διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την περίοδο 1989-1994 εργάστηκε ως αντιπρόεδρος της Συμβουλευτικής επιτροπής σε επίπεδο κρατών, για τη διαμόρφωση των πολιτικών μετανάστευσης και ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 1994-1999 ήταν καθοδηγητής της αντιπροσωπίας της Σλοβενίας στον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς γεννήθηκε η ιδέα της διοργάνωσης ημέρας μνήμης των θυμάτων της γενοκτονίας των Αρμενίων στην Κωνσταντινούπολη, την 24η Απριλίου; «Αυτός ο πόνος είναι ΔΙΚΟΣ μας. Αυτό το πένθος είναι ΟΛΩΝ μας», έγραφε -μεταξύ άλλων- η διακήρυξη, κάτω από την οποία συγκεντρώθηκαν 28.000 υπογραφές. Δεν φοβηθήκατε τις αντιδράσεις των εθνικιστών;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ιδέα πραγματοποίησης μιας τέτοιας καμπάνιας γεννήθηκε πριν από πολύ καιρό, όταν ακόμη ο Χράντ Ντινκ ήταν εν ζωή. Όταν δολοφονήθηκε, η υλοποίηση της ιδέας έγινε ανάγκη.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλοι ξέρουμε για το «αρμενικό» ταμπού, για τη διάσταση του θέματος. Ωστόσο, όπως λένε οι Γάλλοι: «δεν μπορείς να φτιάξεις ομελέτα, χωρίς να σπάσεις τα αυγά». Στην αρχή η αντίδραση ήταν μεγάλη, αλλά μετά τα πράγματα εξομαλύνθηκαν. Οι υπογραφές έφτασαν τις 31.000. Για την περσινή εκδήλωση έγινε μεγάλη φασαρία, αλλά φέτος δεν ακούστηκε τίποτε.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πριν από λίγες μέρες, η κυβέρνηση του Ερντογάν δημοσίευσε τον Κανονισμό για την επιστροφή των βακουφικών ακινήτων. Θεωρείτε ότι είναι η αρχή ενός ειλικρινούς διαλόγου; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Κοιτάξτε, αυτό είναι ένα βήμα σε όλη τη διεργασία της πορείας. Ένα βήμα χωρίς επιστροφή. Η εκτίμησή μου είναι ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε τέτοια γεγονότα. Αύριο, θα λειτουργήσει ξανά η εκκλησία Σουρπ Χατς στο Βαν. Όλοι οι χωρικοί σ’αυτά τα μέρη επιθυμούν να επισκευάσουν τις εκκλησίες στα χωριά τους. Βέβαια, ο σκοπός είναι να προσελκύσουν τους τουρίστες, από την άλλη, όμως, ξαναζωντανεύει η αρμενική κοινότητα εκεί.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιοι είναι, κατά τη γνώμη σας, οι λόγοι που αποτρέπουν την Τουρκία από την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πιστεύω ότι το κυριότερο ζήτημα είναι ο φόβος για τις αποζημιώσεις. Το γεγονός ότι θα τεθεί ζήτημα αποζημιώσεων, ανησυχεί και ενοχλεί το κράτος και την κυβέρνηση. Αυτό είναι το κυριότερο εμπόδιο.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Θεωρείτε ότι στη σημερινή Τουρκία, οι μειονότητες απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους πολίτες</b>;</p>
<p style="text-align: justify;">Προφανώς, όχι. Εδώ υπάρχουν αποφάσεις Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις οποίες οι πολίτες της χώρας που ανήκουν στις μειονοτικές κοινότητες θεωρούνται «ξένοι». Ο κόσμος ξεχνά. Θεωρώ πως σιγά-σιγά θα αλλάξουν τα πράγματα.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μετά τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ, τι μέτρα έχει πάρει η Τουρκία ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια τραγικά γεγονότα; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Δεν νομίζω να έχει ληφθεί κανένα ιδιαίτερο μέτρο. Η δίκη δεν εξελίσσεται καλά. Είναι ένας καθρέφτης των εξελίξεων. Οι πραγματικοί υπαίτιοι είναι κρυμμένοι και δεν εμφανίζονται. Επομένως, δεν υπάρχει καλή εξέλιξη.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι απλοί Τούρκοι και Αρμένιοι θα μπορούσαν να συμφιλιωθούν, διότι έχουν τις ίδιες ανησυχίες και τις ίδιες ανάγκες. Γιατί πιστεύετε ότι απέτυχε η διπλωματία του ποδοσφαίρου; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό το ζήτημα δεν είναι μια δουλειά που μπορεί να κάνει το Κράτος. Για να αναγνωριστεί η γενοκτονία πρέπει πλέον η κοινωνία να πάρει την πρωτοβουλία. Υπάρχει μια θεωρία κατά την οποία οι Κούρδοι διέπραξαν τη σφαγή των Αρμενίων και δεν ήταν οργανωμένη από το κράτος.</p>
<p style="text-align: justify;">Κατά τη γνώμη μου, το να ανοίξουν τα σύνορα είναι πιο σημαντικό απ’ότι να αναγνωριστεί η γενοκτονία. Η ίδια η κοινωνία θα αναλάβει το ρόλο της. Όταν ανοίξουν τα σύνορα με την Αρμενία, οι λαοί θα σμίξουν, θα πηγαινοέρχονται. Το γεγονός ότι δεν ανοίγουν τα σύνορα, ότι φοβάται το κράτος, αναστέλλει την εξομάλυνση των σχέσεων των δυο λαών.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι τα επόμενα βήματά σας; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Στην Τουρκία, υπάρχει- από τους απλούς πολίτες, μέχρι και τους υπουργούς- μεγάλη αμάθεια αναφορικά με τα θέματα των Αρμενίων, των Κούρδων και των Ασσυρίων. Παραδείγματος χάριν, υπάρχουν 26.000 βιβλία στον κόσμο για τη γενοκτονία των Αρμενίων, αλλά μόλις 50 σοβαρά βιβλία έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν στην Τουρκία. Οπότε, σιγά-σιγά προσπαθούμε να αναβιώσουμε τις «σελίδες» της ιστορίας μας. Είναι πραγματική αρχαιολογία.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b><i>Στη μετάφραση από και προς τα τουρκικά μας βοήθησε ο πρόεδρος της Οι.Ομ.Κω. καθηγητής Νικόλαος Ουζούνογλου, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά.</i></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><i> </i></b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Λιλίτ Βαρτανιάν</span></b></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011</b></p>
<p align="center"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με αφορμή τη διοργάνωση της επετείου των Σεπτεμβριανών από την Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (Οι.Ομ.Κω) καθώς και της ημερίδας «Χωρίς Αποκατάσταση και Δικαίωση τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι Γράμματα Κενά Λόγου», που διεξήχθη στις 10 Σεπτεμβρίου, τα «Αρμενικά» συνάντησαν τον Τζεγκίζ Ακτάρ δημοσιογράφο και ακαδημαϊκό πρώην συνεργάτη του Ο.Η.Ε. και μας μίλησε, μεταξύ άλλων για την ιδέα -στην οποία ήταν από τους πρωταγωνιστές της- διοργάνωσης ημέρας μνήμης, η οποία έγινε ανάγκη για τον κομβικό ρόλο της κοινωνίας σχετικά με την αναγνώριση της Γενοκτονίας καθώς και για τα μελλοντικά σχέδιά του.</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p><b><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/aktar.jpg" width="499" /></b></p>
<p> </p>
<p> </p>
<p style="text-align: justify;">Ο Ακτάρ γεννήθηκε το 1955. Είναι απόφοιτος του Λυκείου Galatasaray και του πανεπιστήμιου της Σορβόννης. Έχει κάνει διδακτορικό στις οικονομικές επιστήμες, ενώ διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Galatasaray. O Δρ. Ακτάρ συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων εμπειρογνωμόνων στα θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 1989 μέχρι σήμερα, παρακολουθεί και συμμετέχει στις διαδικασίες διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την περίοδο 1989-1994 εργάστηκε ως αντιπρόεδρος της Συμβουλευτικής επιτροπής σε επίπεδο κρατών, για τη διαμόρφωση των πολιτικών μετανάστευσης και ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από το 1994-1999 ήταν καθοδηγητής της αντιπροσωπίας της Σλοβενίας στον Οργανισμό των Ηνωμένων Εθνών.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς γεννήθηκε η ιδέα της διοργάνωσης ημέρας μνήμης των θυμάτων της γενοκτονίας των Αρμενίων στην Κωνσταντινούπολη, την 24η Απριλίου; «Αυτός ο πόνος είναι ΔΙΚΟΣ μας. Αυτό το πένθος είναι ΟΛΩΝ μας», έγραφε -μεταξύ άλλων- η διακήρυξη, κάτω από την οποία συγκεντρώθηκαν 28.000 υπογραφές. Δεν φοβηθήκατε τις αντιδράσεις των εθνικιστών;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ιδέα πραγματοποίησης μιας τέτοιας καμπάνιας γεννήθηκε πριν από πολύ καιρό, όταν ακόμη ο Χράντ Ντινκ ήταν εν ζωή. Όταν δολοφονήθηκε, η υλοποίηση της ιδέας έγινε ανάγκη.</p>
<p style="text-align: justify;">Όλοι ξέρουμε για το «αρμενικό» ταμπού, για τη διάσταση του θέματος. Ωστόσο, όπως λένε οι Γάλλοι: «δεν μπορείς να φτιάξεις ομελέτα, χωρίς να σπάσεις τα αυγά». Στην αρχή η αντίδραση ήταν μεγάλη, αλλά μετά τα πράγματα εξομαλύνθηκαν. Οι υπογραφές έφτασαν τις 31.000. Για την περσινή εκδήλωση έγινε μεγάλη φασαρία, αλλά φέτος δεν ακούστηκε τίποτε.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πριν από λίγες μέρες, η κυβέρνηση του Ερντογάν δημοσίευσε τον Κανονισμό για την επιστροφή των βακουφικών ακινήτων. Θεωρείτε ότι είναι η αρχή ενός ειλικρινούς διαλόγου; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Κοιτάξτε, αυτό είναι ένα βήμα σε όλη τη διεργασία της πορείας. Ένα βήμα χωρίς επιστροφή. Η εκτίμησή μου είναι ότι θα συνεχίσουμε να έχουμε τέτοια γεγονότα. Αύριο, θα λειτουργήσει ξανά η εκκλησία Σουρπ Χατς στο Βαν. Όλοι οι χωρικοί σ’αυτά τα μέρη επιθυμούν να επισκευάσουν τις εκκλησίες στα χωριά τους. Βέβαια, ο σκοπός είναι να προσελκύσουν τους τουρίστες, από την άλλη, όμως, ξαναζωντανεύει η αρμενική κοινότητα εκεί.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποιοι είναι, κατά τη γνώμη σας, οι λόγοι που αποτρέπουν την Τουρκία από την αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Πιστεύω ότι το κυριότερο ζήτημα είναι ο φόβος για τις αποζημιώσεις. Το γεγονός ότι θα τεθεί ζήτημα αποζημιώσεων, ανησυχεί και ενοχλεί το κράτος και την κυβέρνηση. Αυτό είναι το κυριότερο εμπόδιο.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Θεωρείτε ότι στη σημερινή Τουρκία, οι μειονότητες απολαμβάνουν ίσα δικαιώματα με τους υπόλοιπους πολίτες</b>;</p>
<p style="text-align: justify;">Προφανώς, όχι. Εδώ υπάρχουν αποφάσεις Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις οποίες οι πολίτες της χώρας που ανήκουν στις μειονοτικές κοινότητες θεωρούνται «ξένοι». Ο κόσμος ξεχνά. Θεωρώ πως σιγά-σιγά θα αλλάξουν τα πράγματα.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μετά τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ, τι μέτρα έχει πάρει η Τουρκία ώστε να μην επαναληφθούν παρόμοια τραγικά γεγονότα; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Δεν νομίζω να έχει ληφθεί κανένα ιδιαίτερο μέτρο. Η δίκη δεν εξελίσσεται καλά. Είναι ένας καθρέφτης των εξελίξεων. Οι πραγματικοί υπαίτιοι είναι κρυμμένοι και δεν εμφανίζονται. Επομένως, δεν υπάρχει καλή εξέλιξη.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι απλοί Τούρκοι και Αρμένιοι θα μπορούσαν να συμφιλιωθούν, διότι έχουν τις ίδιες ανησυχίες και τις ίδιες ανάγκες. Γιατί πιστεύετε ότι απέτυχε η διπλωματία του ποδοσφαίρου; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Αυτό το ζήτημα δεν είναι μια δουλειά που μπορεί να κάνει το Κράτος. Για να αναγνωριστεί η γενοκτονία πρέπει πλέον η κοινωνία να πάρει την πρωτοβουλία. Υπάρχει μια θεωρία κατά την οποία οι Κούρδοι διέπραξαν τη σφαγή των Αρμενίων και δεν ήταν οργανωμένη από το κράτος.</p>
<p style="text-align: justify;">Κατά τη γνώμη μου, το να ανοίξουν τα σύνορα είναι πιο σημαντικό απ’ότι να αναγνωριστεί η γενοκτονία. Η ίδια η κοινωνία θα αναλάβει το ρόλο της. Όταν ανοίξουν τα σύνορα με την Αρμενία, οι λαοί θα σμίξουν, θα πηγαινοέρχονται. Το γεγονός ότι δεν ανοίγουν τα σύνορα, ότι φοβάται το κράτος, αναστέλλει την εξομάλυνση των σχέσεων των δυο λαών.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Ποια είναι τα επόμενα βήματά σας; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Στην Τουρκία, υπάρχει- από τους απλούς πολίτες, μέχρι και τους υπουργούς- μεγάλη αμάθεια αναφορικά με τα θέματα των Αρμενίων, των Κούρδων και των Ασσυρίων. Παραδείγματος χάριν, υπάρχουν 26.000 βιβλία στον κόσμο για τη γενοκτονία των Αρμενίων, αλλά μόλις 50 σοβαρά βιβλία έχουν μεταφραστεί και κυκλοφορούν στην Τουρκία. Οπότε, σιγά-σιγά προσπαθούμε να αναβιώσουμε τις «σελίδες» της ιστορίας μας. Είναι πραγματική αρχαιολογία.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b><i>Στη μετάφραση από και προς τα τουρκικά μας βοήθησε ο πρόεδρος της Οι.Ομ.Κω. καθηγητής Νικόλαος Ουζούνογλου, τον οποίο ευχαριστούμε θερμά.</i></b></p>
<p style="text-align: justify;"><b><i> </i></b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Αρμάν Γκιραγκοσιάν2011-09-16T00:00:00Z2011-09-16T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/417-arman-giragosianAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Αζνίβ Κασπαριάν</span></b></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011</b></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ανεξαρτησία της Αρμενίας, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της χώρας Αρμάν Γκιραγκοσιάν μίλησε στο περιοδικό «Αρμενικά». Μεταξύ άλλων, συζητήθηκαν οι προτεραιότητες που έχει θέσει το υπουργείο,</b><b>ο ρόλος των αρμενικών παροικιών, οι προσπάθειες ειρηνικής επίλυσης του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ καθώς και η παραποίηση της ιστορίας από την πλευρά της Τουρκίας.</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p><b><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/human-rights.jpg" width="353" /></b></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 13pt;"><b>«Προτεραιότητά μας είναι η επίλυση του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ»</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Αρμάν Γκιραγκοσιάν είναι αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας από τον Απρίλιο του 2005 μέχρι σήμερα. Διετέλεσε πρέσβης της Αρμενίας στις Η.Π.Α. από το Νοέμβριο του 1999 μέχρι το Μάρτιο του 2005 ενώ από το 2001 είναι μόνιμος αντιπρόσωπος της Αρμενίας στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών. Το διάστημα 1994-1999 διετέλεσε πρέσβης της Αρμενίας στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα εκτελούσε καθήκοντα πρέσβη στην Κύπρο, τη Σλοβενία, την Κροατία, την Αλβανία και στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Πριν ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του ως διπλωμάτης, είχε εργαστεί επί σειρά ετών στην Ακαδημία Επιστημών της Αρμενίας, με ειδίκευση στα θέματα ιστορίας και πολιτισμού της διασποράς. Είναι συγγραφέας περισσότερων από 100 βιβλίων και επιστημονικών μελετών γύρω από το Αρμενικό ζήτημα, ενώ η διδακτορική διατριβή του είχε τίτλο: «Το ζήτημα του δυτικού αρμενισμού και η βρετανική διπλωματία (1830-1914)».</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από την ανεξαρτησία της Αρμενίας. Πώς αξιολογείτε τη λειτουργία καθώς και την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής της νεοσύστατης Δημοκρατίας μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας και η δημιουργία του υπουργείου Εξωτερικών πραγματοποιήθηκαν σε πολύ δύσκολες εποχές, καθώς μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης ακολούθησε η οικονομική κατάρρευση της χώρας, ενώ παράλληλα μαινόταν ο πόλεμος στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;">Προσωπικά, είμαι πολύ περήφανος διότι από την πρώτη μέρα εργάζομαι στο υπουργείο Εξωτερικών και προσφέρω τις υπηρεσίες μου συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και αναβάθμιση των υπηρεσιών του. Προϋπόθεση για την εδραίωση μιας ανεξάρτητης Δημοκρατίας είναι η εθνική ασφάλεια της χώρας με την οργάνωση του στρατού, καθώς και η εξωτερική πολιτική της.</p>
<p style="text-align: justify;">Αν και από το 1918 είχαμε ανεξάρτητα ή ημι-ανεξάρτητα υπουργεία Εξωτερικών, για μας ξεκίνησε μια καινούργια περίοδος πριν από 20 χρόνια, μέσα σ’ ένα νέο, σύγχρονο και πολύπλοκο περιβάλλον.</p>
<p style="text-align: justify;">Είμαστε υποχρεωμένοι να λειτουργήσουμε με νέες δομές και υπηρεσίες. Στην αρχή, αξιοποιήσαμε τους έμπειρους πολιτικούς και διπλωμάτες που εργάζονταν στο υπουργείο Εξωτερικών της Σοβιετικής Αρμενίας αλλά και Αρμένιους από άλλες Σοβιετικές Δημοκρατίες. Οι άνθρωποι αυτοί κατάφεραν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να συνεργαστούν αλλά και να μεταφέρουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους στη νέα γενιά των διπλωματών μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να τονίσουμε ότι, όλα αυτά τα χρόνια, η συμμετοχή νέων από τη διασπορά υπήρξε δυναμική, ενώ και η αρωγή των αρμενικών παροικιών και οργανώσεων στην ίδρυση πρεσβειών και προξενείων ήταν καταλυτική.</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα, μπορούμε να πούμε πως όλα αυτά τα χρόνια παρά τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες και τις αλλαγές της διεθνούς πολιτικής σκηνής, καταφέραμε να έχουμε μια αξιόλογη και σύγχρονη εξωτερική πολιτική. Καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα δυναμικό διπλωματικό σώμα, έχοντας εκπροσώπηση σε πάρα πολλές χώρες, όπου συνεργαζόμαστε σε διάφορα επίπεδα. Παράλληλα, στις διεθνείς και περιφερειακές οργανώσεις έχουμε μια αξιόλογη πολιτική παρουσία και δραστηριότητα.</p>
<p style="text-align: justify;">Με μια πολιτική πρωτοβουλιών σε διάφορα θέματα, πάντα σεβόμενοι τις αρχές του διεθνούς δικαίου, έχουμε καταφέρει να βάλουμε γερές βάσεις στο πεδίο δράσης της διεθνούς πολιτικής δραστηριότητας.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι θέσεις μας σε διάφορα παγκόσμια και περιφερειακά θέματα είναι οριοθετημένες μέσα στα πλαίσια των δημοκρατικών αρχών της δικαιοσύνης και της διεθνούς κοινής γνώμης.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα, ποιες είναι οι προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της Αρμενίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η εφαρμοζόμενη εξωτερική πολιτική μας έχει ως στόχο να υπερνικήσει τις διάφορες και πολύπλευρες πιέσεις που ασκούνται στη χώρα μας, αποφεύγοντας να βάλουμε σε κίνδυνο την ανεξαρτησία και την ασφάλεια της χώρας, την αυτοδιάθεση και τη δημιουργικότητα των πολιτών της, διασφαλίζοντας ωστόσο ένα κλίμα σταθερότητας για οικονομική ανάπτυξη και ευημερία.</p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά, μια από τις άμεσες προτεραιότητές μας είναι η επίλυση του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Επιδιώκουμε, μέσα από ειρηνικές διαδικασίες, να δοθεί μια δίκαιη λύση, που θα συνάδει με τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Συνεχίζουμε να δυναμώνουμε και να εμβαθύνουμε τις διπλωματικές μας σχέσεις με τις δυο γειτονικές χώρες, το Ιράν και τη Γεωργία. Παρά τη δυσμενή θέση στην οποία έχει περιέλθει το Ιράν τα τελευταία χρόνια, λόγω του πυρηνικού της προγράμματος, για μας παραμένει ένας αξιόλογος σύμμαχος και συνεργάτης. Έχουμε από κοινού αναπτύξει ενεργειακά προγράμματα, ενώ συνεργαζόμαστε στον τομέα των μεταφορών.</p>
<p style="text-align: justify;">Η πολιτική των ίσων αποστάσεων στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ από την πλευρά του Ιράν, είναι μια υγιής στάση εκ μέρους του, αλλά και η φιλική διάθεση των αρχών που επιδεικνύουν προς τη μεγάλη αρμενική κοινότητα της χώρας είναι αξιομνημόνευτη.</p>
<p style="text-align: justify;">Η κυβέρνηση της Αρμενίας έχει τη διάθεση να αναπτύξει φιλικές σχέσεις με τη Γεωργία, λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα αυτή είναι σημαντική για τις μεταφορές και το εμπόριο μέσω της Μαύρης θάλασσας. Η πολυπληθής αρμενική κοινότητα της Γεωργίας αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα, στα οποία προσπαθούμε να δώσουμε λύσεις, σε συνεργασία με την κυβέρνηση της Γεωργίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Μια ακόμη προτεραιότητα της εξωτερικής μας πολιτικής είναι η αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας με τη Ρωσία. Σ’ αυτή τη διαδικασία έχει συμβάλει καθοριστικά ο μεγάλος αρμενικός πληθυσμός των 2 εκατομμυρίων που ζουν στη Ρωσία.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι φιλικές σχέσεις και η συνεργασία σε διάφορα θέματα που έχει επιτευχθεί με τις Η.Π.Α., αποτελεί μια ακόμη από τις προτεραιότητές μας. Η Αμερική έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στη σημαντική οικονομική βοήθεια που έχει λάβει η Αρμενία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ από διάφορους διεθνείς οργανισμούς τα τελευταία είκοσι χρόνια, ποσό που φτάνει τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια. Στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη χώρα αυτή δίνουμε ιδιαίτερη σημασία και στο πρόβλημα της τρομοκρατίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Παράλληλα, δίνουμε μεγάλη έμφαση στις σχέσεις μας με τις χώρες της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θεωρούμε ότι η χώρα μας είναι μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας και κάνουμε τις κατάλληλες ενέργειες, έτσι ώστε να προσεγγίσουμε την Ευρώπη στα θέματα δημοκρατίας, οικονομίας και δικαιοσύνης.</p>
<p style="text-align: justify;">Επίσης, τα τελευταία χρόνια η Αρμενία έχει αναβαθμίσει τις διπλωματικές της σχέσεις με τις χώρες του Περσικού Κόλπου, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή.</p>
<p style="text-align: justify;">Με την εξωτερική πολιτική μας προσπαθούμε να θέσουμε- όπου είναι δυνατό- το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας στον ΟΗΕ, να αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις Αρμενίας-Διασποράς, να διασφαλίσουμε τα δικαιώματα των πολιτών μας και να προστατεύσουμε μνημεία του αρμενικού πολιτισμού που υπάρχουν σε διάφορες χώρες.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς αξιολογείτε τις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία σήμερα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει μια εμπορική δραστηριότητα από ιδιώτες που διακινούν τα εμπορεύματά τους μέσω τρίτων χωρών. Έχουν αναπτυχθεί σχέσεις μεταξύ συλλόγων και μη κυβερνητικών οργανώσεων και υπάρχουν πτήσεις μεταξύ Ερεβάν και Κωνσταντινούπολης. Η Τουρκία εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα σύνορά της με την Αρμενία. Δεν θέλω να επαναλάβω αυτά που συνέβησαν μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων μεταξύ των δύο χωρών. Άλλωστε, είναι φανερό ότι η Τουρκία κι αυτή τη φορά μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου, οριοθέτησε τη συνέχιση των συνομιλιών, συνδέοντάς τες με τα θέματα της γενοκτονίας και του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η «μπάλα» είναι στην πλευρά της Τουρκίας σήμερα, όπως δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία εδώ και δεκαετίες, ξοδεύοντας αστρονομικά ποσά, προσπαθεί να παραποιήσει την ιστορία, υποστηρίζοντας ότι ο αρμενικός λαός στη διασπορά και την Αρμενία φέρει την ευθύνη για τη στάση της. Μας κατηγορεί για προδοσία, τρομοκρατία, ότι βάζουμε προϋποθέσεις για να έχουμε σχέσεις. Ωστόσο, η συμπεριφορά της μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων έδειξε σε όλους ποιος ευθύνεται για το αδιέξοδο. Αυτός που βάζει προϋποθέσεις, που παίρνει σαφή και μονόπλευρη θέση σ’ ένα περιφερειακό ζήτημα, αυτό του Ναγκόρνο Καραμπάχ, είναι η Τουρκία.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ υπάρχουν κάποιες εξελίξεις σε διπλωματικό επίπεδο ή αυτές έχουν παγώσει;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η θέση της Αρμενίας είναι ξεκάθαρη σ’ αυτό το ζήτημα. Ζητάμε την ειρηνική επίλυση του θέματος, μέσα στα πλαίσια των διεθνών αρχών και δικαίου. Συμφωνούμε το θέμα να επιλυθεί, όπως ορίστηκε στη Μαδρίτη, υπό την προεδρία της ομάδας Μινσκ του ΟΑΣΕ. Δηλαδή η βούληση των κατοίκων του Ναγκόρνο Καραμπάχ να έχει καθοριστικό ρόλο στην τελική επίλυση του ζητήματος. Πρόσφατα, το Αζερμπαϊτζάν ανέτρεψε την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων στην πόλη Καζάχ, απορρίπτοντας αυτή την προϋπόθεση. Αν στο Καζάχ οι δύο πλευρές αποδέχονταν όλες τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα κάναμε ένα μεγάλο βήμα μπροστά. Θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε στην υπογραφή συμφώνου για την ειρηνική επίλυση του ζητήματος. Σύντομα, σχεδιάζεται νέα επίσκεψη από τους προεδρεύοντες των διαπραγματεύσεων της ομάδας Μινσκ για συνομιλίες με τις δυο πλευρές.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;">Στην Αζνίβ Κασπαριάν</span></b></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2011</b></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b> </b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από την ανεξαρτησία της Αρμενίας, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της χώρας Αρμάν Γκιραγκοσιάν μίλησε στο περιοδικό «Αρμενικά». Μεταξύ άλλων, συζητήθηκαν οι προτεραιότητες που έχει θέσει το υπουργείο,</b><b>ο ρόλος των αρμενικών παροικιών, οι προσπάθειες ειρηνικής επίλυσης του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ καθώς και η παραποίηση της ιστορίας από την πλευρά της Τουρκίας.</b></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p><b><img style="display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;" src="https://armenika.gr/images/stories/human-rights.jpg" width="353" /></b></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 13pt;"><b>«Προτεραιότητά μας είναι η επίλυση του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ»</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"><b><br /></b></p>
<p style="text-align: justify;">Ο Αρμάν Γκιραγκοσιάν είναι αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Αρμενίας από τον Απρίλιο του 2005 μέχρι σήμερα. Διετέλεσε πρέσβης της Αρμενίας στις Η.Π.Α. από το Νοέμβριο του 1999 μέχρι το Μάρτιο του 2005 ενώ από το 2001 είναι μόνιμος αντιπρόσωπος της Αρμενίας στον Οργανισμό Αμερικανικών Κρατών. Το διάστημα 1994-1999 διετέλεσε πρέσβης της Αρμενίας στην Ελλάδα, ενώ παράλληλα εκτελούσε καθήκοντα πρέσβη στην Κύπρο, τη Σλοβενία, την Κροατία, την Αλβανία και στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας. Πριν ξεκινήσει τη σταδιοδρομία του ως διπλωμάτης, είχε εργαστεί επί σειρά ετών στην Ακαδημία Επιστημών της Αρμενίας, με ειδίκευση στα θέματα ιστορίας και πολιτισμού της διασποράς. Είναι συγγραφέας περισσότερων από 100 βιβλίων και επιστημονικών μελετών γύρω από το Αρμενικό ζήτημα, ενώ η διδακτορική διατριβή του είχε τίτλο: «Το ζήτημα του δυτικού αρμενισμού και η βρετανική διπλωματία (1830-1914)».</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από την ανεξαρτησία της Αρμενίας. Πώς αξιολογείτε τη λειτουργία καθώς και την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής της νεοσύστατης Δημοκρατίας μας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας και η δημιουργία του υπουργείου Εξωτερικών πραγματοποιήθηκαν σε πολύ δύσκολες εποχές, καθώς μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης ακολούθησε η οικονομική κατάρρευση της χώρας, ενώ παράλληλα μαινόταν ο πόλεμος στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.</p>
<p style="text-align: justify;">Προσωπικά, είμαι πολύ περήφανος διότι από την πρώτη μέρα εργάζομαι στο υπουργείο Εξωτερικών και προσφέρω τις υπηρεσίες μου συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και αναβάθμιση των υπηρεσιών του. Προϋπόθεση για την εδραίωση μιας ανεξάρτητης Δημοκρατίας είναι η εθνική ασφάλεια της χώρας με την οργάνωση του στρατού, καθώς και η εξωτερική πολιτική της.</p>
<p style="text-align: justify;">Αν και από το 1918 είχαμε ανεξάρτητα ή ημι-ανεξάρτητα υπουργεία Εξωτερικών, για μας ξεκίνησε μια καινούργια περίοδος πριν από 20 χρόνια, μέσα σ’ ένα νέο, σύγχρονο και πολύπλοκο περιβάλλον.</p>
<p style="text-align: justify;">Είμαστε υποχρεωμένοι να λειτουργήσουμε με νέες δομές και υπηρεσίες. Στην αρχή, αξιοποιήσαμε τους έμπειρους πολιτικούς και διπλωμάτες που εργάζονταν στο υπουργείο Εξωτερικών της Σοβιετικής Αρμενίας αλλά και Αρμένιους από άλλες Σοβιετικές Δημοκρατίες. Οι άνθρωποι αυτοί κατάφεραν μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα να συνεργαστούν αλλά και να μεταφέρουν τις γνώσεις και τις εμπειρίες τους στη νέα γενιά των διπλωματών μας.</p>
<p style="text-align: justify;">Πρέπει να τονίσουμε ότι, όλα αυτά τα χρόνια, η συμμετοχή νέων από τη διασπορά υπήρξε δυναμική, ενώ και η αρωγή των αρμενικών παροικιών και οργανώσεων στην ίδρυση πρεσβειών και προξενείων ήταν καταλυτική.</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα, μπορούμε να πούμε πως όλα αυτά τα χρόνια παρά τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες και τις αλλαγές της διεθνούς πολιτικής σκηνής, καταφέραμε να έχουμε μια αξιόλογη και σύγχρονη εξωτερική πολιτική. Καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα δυναμικό διπλωματικό σώμα, έχοντας εκπροσώπηση σε πάρα πολλές χώρες, όπου συνεργαζόμαστε σε διάφορα επίπεδα. Παράλληλα, στις διεθνείς και περιφερειακές οργανώσεις έχουμε μια αξιόλογη πολιτική παρουσία και δραστηριότητα.</p>
<p style="text-align: justify;">Με μια πολιτική πρωτοβουλιών σε διάφορα θέματα, πάντα σεβόμενοι τις αρχές του διεθνούς δικαίου, έχουμε καταφέρει να βάλουμε γερές βάσεις στο πεδίο δράσης της διεθνούς πολιτικής δραστηριότητας.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι θέσεις μας σε διάφορα παγκόσμια και περιφερειακά θέματα είναι οριοθετημένες μέσα στα πλαίσια των δημοκρατικών αρχών της δικαιοσύνης και της διεθνούς κοινής γνώμης.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Σήμερα, ποιες είναι οι προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής της Αρμενίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η εφαρμοζόμενη εξωτερική πολιτική μας έχει ως στόχο να υπερνικήσει τις διάφορες και πολύπλευρες πιέσεις που ασκούνται στη χώρα μας, αποφεύγοντας να βάλουμε σε κίνδυνο την ανεξαρτησία και την ασφάλεια της χώρας, την αυτοδιάθεση και τη δημιουργικότητα των πολιτών της, διασφαλίζοντας ωστόσο ένα κλίμα σταθερότητας για οικονομική ανάπτυξη και ευημερία.</p>
<p style="text-align: justify;">Φυσικά, μια από τις άμεσες προτεραιότητές μας είναι η επίλυση του ζητήματος του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Επιδιώκουμε, μέσα από ειρηνικές διαδικασίες, να δοθεί μια δίκαιη λύση, που θα συνάδει με τις θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου. Συνεχίζουμε να δυναμώνουμε και να εμβαθύνουμε τις διπλωματικές μας σχέσεις με τις δυο γειτονικές χώρες, το Ιράν και τη Γεωργία. Παρά τη δυσμενή θέση στην οποία έχει περιέλθει το Ιράν τα τελευταία χρόνια, λόγω του πυρηνικού της προγράμματος, για μας παραμένει ένας αξιόλογος σύμμαχος και συνεργάτης. Έχουμε από κοινού αναπτύξει ενεργειακά προγράμματα, ενώ συνεργαζόμαστε στον τομέα των μεταφορών.</p>
<p style="text-align: justify;">Η πολιτική των ίσων αποστάσεων στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ από την πλευρά του Ιράν, είναι μια υγιής στάση εκ μέρους του, αλλά και η φιλική διάθεση των αρχών που επιδεικνύουν προς τη μεγάλη αρμενική κοινότητα της χώρας είναι αξιομνημόνευτη.</p>
<p style="text-align: justify;">Η κυβέρνηση της Αρμενίας έχει τη διάθεση να αναπτύξει φιλικές σχέσεις με τη Γεωργία, λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα αυτή είναι σημαντική για τις μεταφορές και το εμπόριο μέσω της Μαύρης θάλασσας. Η πολυπληθής αρμενική κοινότητα της Γεωργίας αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα, στα οποία προσπαθούμε να δώσουμε λύσεις, σε συνεργασία με την κυβέρνηση της Γεωργίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Μια ακόμη προτεραιότητα της εξωτερικής μας πολιτικής είναι η αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας με τη Ρωσία. Σ’ αυτή τη διαδικασία έχει συμβάλει καθοριστικά ο μεγάλος αρμενικός πληθυσμός των 2 εκατομμυρίων που ζουν στη Ρωσία.</p>
<p style="text-align: justify;">Οι φιλικές σχέσεις και η συνεργασία σε διάφορα θέματα που έχει επιτευχθεί με τις Η.Π.Α., αποτελεί μια ακόμη από τις προτεραιότητές μας. Η Αμερική έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στη σημαντική οικονομική βοήθεια που έχει λάβει η Αρμενία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ από διάφορους διεθνείς οργανισμούς τα τελευταία είκοσι χρόνια, ποσό που φτάνει τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια. Στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη χώρα αυτή δίνουμε ιδιαίτερη σημασία και στο πρόβλημα της τρομοκρατίας.</p>
<p style="text-align: justify;">Παράλληλα, δίνουμε μεγάλη έμφαση στις σχέσεις μας με τις χώρες της Ευρώπης και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θεωρούμε ότι η χώρα μας είναι μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας και κάνουμε τις κατάλληλες ενέργειες, έτσι ώστε να προσεγγίσουμε την Ευρώπη στα θέματα δημοκρατίας, οικονομίας και δικαιοσύνης.</p>
<p style="text-align: justify;">Επίσης, τα τελευταία χρόνια η Αρμενία έχει αναβαθμίσει τις διπλωματικές της σχέσεις με τις χώρες του Περσικού Κόλπου, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή.</p>
<p style="text-align: justify;">Με την εξωτερική πολιτική μας προσπαθούμε να θέσουμε- όπου είναι δυνατό- το θέμα της αναγνώρισης της γενοκτονίας στον ΟΗΕ, να αναπτύξουμε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις Αρμενίας-Διασποράς, να διασφαλίσουμε τα δικαιώματα των πολιτών μας και να προστατεύσουμε μνημεία του αρμενικού πολιτισμού που υπάρχουν σε διάφορες χώρες.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς αξιολογείτε τις διμερείς σχέσεις με την Τουρκία σήμερα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Υπάρχει μια εμπορική δραστηριότητα από ιδιώτες που διακινούν τα εμπορεύματά τους μέσω τρίτων χωρών. Έχουν αναπτυχθεί σχέσεις μεταξύ συλλόγων και μη κυβερνητικών οργανώσεων και υπάρχουν πτήσεις μεταξύ Ερεβάν και Κωνσταντινούπολης. Η Τουρκία εξακολουθεί να κρατά κλειστά τα σύνορά της με την Αρμενία. Δεν θέλω να επαναλάβω αυτά που συνέβησαν μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων μεταξύ των δύο χωρών. Άλλωστε, είναι φανερό ότι η Τουρκία κι αυτή τη φορά μπροστά στα μάτια όλου του κόσμου, οριοθέτησε τη συνέχιση των συνομιλιών, συνδέοντάς τες με τα θέματα της γενοκτονίας και του Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η «μπάλα» είναι στην πλευρά της Τουρκίας σήμερα, όπως δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ.</p>
<p style="text-align: justify;">Η Τουρκία εδώ και δεκαετίες, ξοδεύοντας αστρονομικά ποσά, προσπαθεί να παραποιήσει την ιστορία, υποστηρίζοντας ότι ο αρμενικός λαός στη διασπορά και την Αρμενία φέρει την ευθύνη για τη στάση της. Μας κατηγορεί για προδοσία, τρομοκρατία, ότι βάζουμε προϋποθέσεις για να έχουμε σχέσεις. Ωστόσο, η συμπεριφορά της μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων έδειξε σε όλους ποιος ευθύνεται για το αδιέξοδο. Αυτός που βάζει προϋποθέσεις, που παίρνει σαφή και μονόπλευρη θέση σ’ ένα περιφερειακό ζήτημα, αυτό του Ναγκόρνο Καραμπάχ, είναι η Τουρκία.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ υπάρχουν κάποιες εξελίξεις σε διπλωματικό επίπεδο ή αυτές έχουν παγώσει;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η θέση της Αρμενίας είναι ξεκάθαρη σ’ αυτό το ζήτημα. Ζητάμε την ειρηνική επίλυση του θέματος, μέσα στα πλαίσια των διεθνών αρχών και δικαίου. Συμφωνούμε το θέμα να επιλυθεί, όπως ορίστηκε στη Μαδρίτη, υπό την προεδρία της ομάδας Μινσκ του ΟΑΣΕ. Δηλαδή η βούληση των κατοίκων του Ναγκόρνο Καραμπάχ να έχει καθοριστικό ρόλο στην τελική επίλυση του ζητήματος. Πρόσφατα, το Αζερμπαϊτζάν ανέτρεψε την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων στην πόλη Καζάχ, απορρίπτοντας αυτή την προϋπόθεση. Αν στο Καζάχ οι δύο πλευρές αποδέχονταν όλες τις προϋποθέσεις που έχουν τεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων θα κάναμε ένα μεγάλο βήμα μπροστά. Θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε στην υπογραφή συμφώνου για την ειρηνική επίλυση του ζητήματος. Σύντομα, σχεδιάζεται νέα επίσκεψη από τους προεδρεύοντες των διαπραγματεύσεων της ομάδας Μινσκ για συνομιλίες με τις δυο πλευρές.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Xαϊγκαζούν Αλβερτσιάν2011-07-07T10:30:36Z2011-07-07T10:30:36Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/387-xaigkazoun-alvertsianAdministratorit@parasites.gr<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στoν Μάικ Τσιλινγκιριάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Aπρίλιος-Ιούνιος 2011</strong></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER" lang="en-US"><img src="https://armenika.gr/images/stories/alvertsian.jpg" /></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Ο Χράντ Ντινκ έλεγε πως εάν κάποτε η Τουρκία εκδημοκρατιστεί θα αποκαλυφθούν δύο εκατομμύρια Αρμένιοι</strong></span></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θα μπορούσατε να μας δώσετε κάποιες γενικές πληροφορίες για το Κέντρο Μελετών, για την αποστολή του, τον τρόπο λειτουργίας και τους στόχους του;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Το Κέντρο Μελετών δυτικο-αρμενικών ζητημάτων ιδρύθηκε στις αρχές του 2008 και νομικά κατοχυρώθηκε από το κράτος το 2009. Λειτουργεί ως επιστημονικό, ερευνητικό κέντρο και ο βασικός σκοπός του φαίνεται και από την ονομασία του. Ουσιαστικά μελετάμε την αρμενική παρουσία, τον πολιτισμό, καθώς και τα διάφορα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι Αρμένιοι σε όλη την τουρκική επικράτεια. Μετά τη γενοκτονία και τη σοβιετοποίηση της Αρμενίας αποξενωθήκαμε από τα γνώριμα εδάφη της δυτικής Αρμενίας και από τον εναπομείναντα αρμενικό πληθυσμό, αφού τα σύνορα σφραγίστηκαν και δεν είχαμε καμία επαφή με το χώρο που ήταν ο πυρήνας της αρμενικής παρουσίας επί χιλιετίες. Οπότε η πληροφόρηση και γνώση μας ήταν και είναι μέχρι και σήμερα, πολύ περιορισμένες.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Δεδομένου ότι πρόκειται για ένα αρκετά λεπτό θέμα, από πού έχετε αξιόπιστες πηγές πληροφοριών για να διεξάγετε τις έρευνες σας και να έχουμε τελικά σωστά συμπεράσματα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Είναι πολύ σημαντική η γνώση της ιστορίας μας σε όλη την επικράτεια που ο αρμενικός λαός έζησε για αιώνες - στην Κιλικία, το βασίλειο του Μεγάλου Χάικ, τον Πόντο. Προσπαθούμε, λοιπόν, να έχουμε αξιόπιστες πληροφορίες και βασιζόμενοι σε αυτές να ενημερώνουμε την κοινή γνώμη. Οι πηγές μας είναι πολλές, κατ’ αρχήν από τον τουρκικό και αρμενικό Τύπο της Τουρκίας, από επιστημονικά κέντρα, από έρευνες αρμενίων επιστημόνων της Κωνσταντινούπολης ή άλλες επιστημονικές ομάδες από όλο τον κόσμο. Πολλοί ξένοι επιστήμονες έχουν βαθειά γνώση της ιστορίας και ασχολούνται με θέματα που άπτονται των Αρμενίων της Τουρκίας. Επιπρόσθετα μελετάμε τις πολιτικές εξελίξεις και τις πρακτικές των πολιτικών και κρατικών φορέων της Τουρκίας, από όπου και προκύπτουν σημαντικά συμπεράσματα. Προσπαθούμε δε να διατηρούμε επαφές με ανθρώπους που ασχολούνται με τα θέματά μας, όπως για παράδειγμα στο παρελθόν με τον Χράντ Ντινκ, με τη συντακτική ομάδα της «Αγκός», της εφημερίδας «Μαρμαρά», ακόμη και με άτομα που έχουν σημαντικό ρόλο για την αρμενική πραγματικότητα. Όπως ο πρόεδρος των Αρμενίων του Ντερσίμ, Μιχράν Πιργκίτς Γιουλτέκιν, ο οποίος επίσης προσπαθεί να αναπτύξει σχέσεις με την Αρμενία και τη διασπορά. Επιπλέον, υπάρχει και η περίπτωση των Αρμενίων του Χεμσίν, καθώς πριν από λίγο καιρό φιλοξενήσαμε τον Ισμέτ Σαχίν μια ιδιαίτερα σημαντική προσωπικότητα της ομώνυμης περιοχής.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πόσες διαφορετικές ομάδες υπάρχουν με αρμενική καταγωγή που έχουν εξισλαμιστεί ή τους θεωρούμε Τούρκους, Κούρδους ή κάτι άλλο και έχουν αρμενική ρίζα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Κατ’ αρχήν το θέσατε στη σωστή βάση μιλώντας για ομάδες, αλλά θεωρώ ότι είναι λάθος να αναφερόμαστε σε αυτούς τους ανθρώπους ως αλλοεθνείς με αρμενική ρίζα, γιατί είναι ξεκάθαρα Αρμένιοι. Και τούτο διότι αρμενική ρίζα σημαίνει ότι κάποιος από τους προγόνους ήταν Αρμένιος. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κάτι τέτοιο, στην πλειοψηφία τους είναι αμιγώς Αρμένιοι.</p>
<p align="JUSTIFY">Κατ’ αρχήν έχουμε μια περίπτωση που τον τελευταίο καιρό έχει αποκτήσει δημοσιότητα χάρη στην έκδοση βιβλίων όπως «Η γιαγιά μου», «Για σένα η καρδιά μου χτυπά» κ.ά. όπου αναφέρονται ιστορίες κοριτσιών και αγοριών που κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας δόθηκαν για προστασία σε τουρκικές και κουρδικές οικογένειες. Μάλιστα, μετά από σημαντικές έρευνες ο αριθμός τους υπολογίζεται γύρω στις 100.000.</p>
<p align="JUSTIFY">Τα παιδιά και τα εγγόνια τους ναι, μπορούμε να πούμε ότι έχουν αρμενική ρίζα. Οι απόγονοι των παιδιών αυτών κατά ένα μεγάλο ποσοστό μεγάλωσαν σε ένα τουρκικό και μουσουλμανικό περιβάλλον και τα περισσότερα δεν έχουν προβληματισμούς όσον αφορά στην αρμενική τους ρίζα.</p>
<p align="JUSTIFY">Επίσης, την περίοδο της γενοκτονίας υπήρξαν μεγάλες ομάδες αρμενικού πληθυσμού που αλλαξοπίστησαν για να μην σφαγιασθούν ή εξοριστούν, κάποιοι έγιναν μέλη κουρδικών φυλών ασπαζόμενοι την αντίστοιχη θρησκεία, σουνίτες, μουσουλμάνοι ή αλεβίτες. Αυτή η ομάδα χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, η πρώτη που με την πάροδο του χρόνου έχασε βαθμιαία την επαφή της με την αρμενικότητα. Από αυτούς υπάρχουν λίγοι που επιστρέφουν τα τελευταία χρόνια στο χριστιανισμό ιδιαίτερα εκείνοι εγκαθίστανται σητν Κωνσταντινούπολη και βαφτίζονται στην αρμενική εκκλησία.</p>
<p align="JUSTIFY">Η δεύτερη κατηγορία, που μας ενδιαφέρει περισσότερο, είναι οι εξισλαμισμένοι Αρμένιοι που δεν έχουν αφομοιωθεί στην πραγματικότητα και για περίπου 100 χρόνια αντιστέκονται. Αυτούς τους ονομάζουμε κρυπτο-Αρμένιους και ζουν με δύο ταυτότητες. Στην κοινωνία και στην καθημερινότητά τους είναι Τούρκοι ή Κούρδοι ενώ στο σπίτι τους Αρμένιοι που διατηρούν τις παραδόσεις, τις συνήθειες και τη θρησκεία τους. Πολλές φορές έχουν και ένα σταυρό μέσα στο σπίτι ή ένα ευαγγέλιο.</p>
<p align="JUSTIFY">Όταν μιλάμε για εξισλαμισμένους Αρμενίους, πρέπει να διακρίνουμε αυτές τις δύο κατηγορίες, διαφορετικά εξάγουμε λάθος συμπεράσματα.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε αυτούς τους πληθυσμούς συμπεριλαμβάνονται και οι Αρμένιοι του Χεμσίν;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Οι Αρμένιοι του Χεμσίν είναι μια ακόμη μεγάλη ομάδα που την εντάσσουμε σε μια άλλη κατηγορία Αρμενίων οι οποίοι εξισλαμίστηκαν πριν από 300 χρόνια. Και σε αυτή την περίπτωση συναντάμε δυο διαφορετικές εκφάνσεις: των Χεμ-σίν της περιοχής του Αρτβίν, που ως επί το πλείστον μιλούν την αρμενική διάλεκτο, έχουν αρμενικά τραγούδια και παραδόσεις και αποδέχονται ότι έχουν αρμενική καταγωγή και των Χεμσίν της περιοχής Ριζά, όπου ο πληθυσμός αυτοπροσδιορίζεται ως Χεμσινλήδες και δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ούτε Αρμένιους αλλά ούτε και Τούρκους.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θα μπορούσατε να μας δώσετε μια αριθμητική περιγραφή αυτών των πληθυσμών.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η αριθμητική απεικόνιση των πληθυσμών αυτών είναι αρκετά δύσκολη και παρακινδυνευμένη όσο αφορά στην προσέγγιση της πραγματικότητας. Υπάρχουν πολλοί ερευνητές που έχουν αναφερθεί με αριθμούς. Για παράδειγμα έχει επιστημονικά καταγραφεί ότι ο αριθμός των παιδιών, των εγγονιών και των δισέγγονων των 100.000 ορφανών που δόθηκαν σε Τούρκους και Κούρδους πρέπει να είναι πολύ μεγάλος και ίσως προσεγγίζει κάποια εκατομμύρια. Πρόκειται για άτομα που έχουν αρμενική ρίζα. Για τις υπόλοιπες ομάδες θα πρέπει να είμαστε πολύ πιο προσεκτικοί. Στις αναφορές μας μιλάμε για δύο έως τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά θα πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι σε ποιο αριθμό ανθρώπων αναφερόμαστε. Εάν συνυπολογίσουμε όλους τους Αρμενίους που έχουν αποσπαστεί από τον εθνικό κορμό και έχουν αλλαξοπιστήσει, τότε ο αριθμός τους είναι πραγματικά τεράστιος. Ωστόσο ο αριθμός των κρυπτο-Αρμενίων είναι πολύ μικρότερος. Σε διαφορετικές έρευνες εκτιμάται ότι είναι από 700.000 έως ενάμισι εκατομμύριο. Κάτι το οποίο είναι πολύ σημαντικό για εμάς διότι είναι άνθρωποι που έχουν συνείδηση της αρμενικότητάς τους. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς κατοικούν στη δυτική Αρμενία, το Ντερσίμ και την Κιλικία. Είναι ενδεικτικό ότι ο Χράντ Ντινκ έλεγε πως εάν κάποτε η Τουρκία εκδημοκρατιστεί θα αποκαλυφθούν δύο εκατομμύρια Αρμένιοι.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε αυτούς τους Αρμενίους, έχουν διατηρηθεί στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού μας που έως σήμερα εμείς τα θεωρούσαμε χαμένα λόγω της ολοκληρωτικής καταστροφής;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ναι βέβαια. Είναι πολύ σημαντικό που έχουν διατηρήσει τα αρμενικά τραγούδια και τους χορούς, και μάλιστα κάποια από αυτά για εμάς είναι ένας εθνικός θησαυρός που έχει διασωθεί από τους κρυπτο-Αρμένιους. Και όχι μόνο. Για παράδειγμα, οι Χεμσίν έχουν διατηρήσει κάποιους αρμενικούς χορούς που σήμερα μόνο εκεί τους συναντάς, όπως ο πολεμικός χορός με τα σπαθιά, ο χορός «τρ-τρ» και ο χορός της αρκούδας. Συχνά οι συνθήκες διαβίωσης σε απομακρυσμένες περιοχές και η απομόνωση βοήθησαν ώστε να διασωθούν μέχρι τις μέρες μας χοροί που χορεύονταν για χιλιετίες.</p>
<p align="JUSTIFY">Στο Ντερσίμ και σε άλλες περιοχές έχουν διατηρηθεί λαϊκές παραδόσεις και συνήθειες, όπως ο αρμενικός παραδοσιακός γάμος. Ενώ πολλές φορές μετάφρασαν και τραγούδησαν τα αρμενικά τραγούδια στα τουρκικά και κουρδικά κρατώντας αυτούσια την αρμενική μελωδία.</p>
<p align="JUSTIFY">Στο Χεμσίν σήμερα, στην περιοχή Ριζά, όπου δεν ομιλείται πλέον η αρμενική γλώσσα, αν και πολλοί την γνωρίζουν, γιορτάζουν την αρμενική παραδοσιακή γιορτή Βαρταβάρ. Για μια εβδομάδα από τις 15-22 Ιουλίου πραγματοποιείται ένα μεγάλο φεστιβάλ που το ονομάζουν Βαρτιβόρ, όπου τα κορίτσια φορούν παλιές αρμενικές παραδοσιακές στολές.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Η ενασχόληση με αυτούς τους πληθυσμούς και η ανάδειξη των προ-βλημάτων τους μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για αυτές τις ομάδες;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Κατηγορηματικά όχι. Εμείς καταπιαστήκαμε και ασχοληθήκαμε με αυτά τα θέματα πολύ αργότερα. Πριν από εμάς, ασχολήθηκαν - και συνεχίζουν να ασχολούνται - τούρκοι ιστορικοί και πολιτικοί. Επίσης, ο τουρκικός Τύπος έχει αναδείξει αυτό το θέμα και χιλιάδες άρθρα και μελέτες έχουν γραφτεί σχετικά με αυτό. Έχουμε καταγράψει τουλάχιστον 350 μελέτες και άρθρα στην τουρκική γλώσσα για τους κρυπτο-Αρμένιους, οι οποίες όμως ως επί το πλείστον προσεγγίζουν το θέμα με αρνητική διάθεση.</p>
<p align="JUSTIFY">Λίγοι είναι οι ακαδημαϊκοί επιστήμονες και δημοσιογράφοι που επικρίνουν την πολιτική της αφομοίωσης και του εξισλαμισμού. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι άνθρωποι του προοδευτικού χώρου της Κωνσταντινούπολης. Ακόμα έχουν γίνει μελέτες στην Ευρώπη και την Αμερική και έχουν γυριστεί ντοκιμαντέρ. Επίσης, μεγάλος αριθμός από τους Αρμένιους αυτούς έχει μεταναστεύσει στην Ευρώπη. Έχουν δημιουργήσει πολιτιστικούς συλλόγους και κάποιοι βαφτίζονται.</p>
<p align="JUSTIFY">Στην Κωνσταντινούπολη έχουμε συλλόγους Αρμενίων από το Σασούν, το Ντερσίμ, τη Μαλάτια που έχουν ως στόχο τη διαφύλαξη της αρμενικής πολιτιστικής και ιστορικής παράδοσης.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Δηλαδή, όσοι «ανακαλύπτουν» την αρμενικότητά τους δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δυστυχώς, αντιμετωπίζουν. Ο Μιχράν Γκιουλτεκίν εκφράζοντας το παράπονο των Αρμενίων που επιστρέφουν στη χριστιανική πίστη λέει ότι, η επίσημη παροικία και το Πατριαρχείο δεν τους συμπεριφέρεται όπως θα ήταν αναμενόμενο, κρατώντας μια επιφυλακτική στάση απέναντί τους.</p>
<p align="JUSTIFY">Προσωπικά έχω μιλήσει με τον Μιχράν γι’ αυτό το θέμα και το κατανοώ. Οι εξισλαμισμένοι Αρμένιοι μιλούν κουρδικά ή τουρκικά, δεν έχουν καμία επαφή με την αρμενική γλώσσα και η διαδικασία για να αποδείξουν ότι είναι επισήμως Αρμένιοι είναι μια χρονοβόρα και πολύ δύσκολη διαδικασία.</p>
<p align="JUSTIFY">Μετά υποχρεούνται από το Πατριαρχείο να περάσουν από μαθήματα αρμενικής γλώσσας για να βαφτιστούν.</p>
<p align="JUSTIFY">Θα πρέπει να τονίσουμε τη συντηρητική συμπεριφορά της κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη, η οποία προβληματίζεται για τη σχέση της με το τουρκικό κράτος, διότι δεν θέλει νέα προβλήματα με την αποδοχή μεγάλου αριθμού αν-θρώπων στους κόλπους της. Μια προσέγγιση με την οποία δεν συμφωνώ. Αναπόφευκτα, η αποκοπή εδώ και τέσσερις γενεές αυτών των ανθρώπων από την αρμενική εκκλησία και την παροικία, δημιουργούν προβλήματα κατανόησης και εξοικείωσης.</p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πιστεύετε ότι μελλοντικά θα ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η στάση που έχουμε ως λαός - και όχι μόνο η αρμενική κοινότητα στην Τουρκία - ότι δηλαδή δεν μπορούμε να δεχτούμε την ύπαρξη Αρμενίων με άλλο θρήσκευμα και να τους θεωρήσουμε ισότιμους είναι λάθος. Το έθνος μας από τα αρχαία χρόνια ήταν πολυθρησκευτικό έθνος. Βέβαια, θα πρέπει να προσεγγίσουμε με προσοχή αυτό το θέμα, χωρίς να παραγνωρίζουμε το σημαντικό ρόλο της Αρμενικής Αποστολικής εκκλησίας στην ιστορία. Άλλωστε, στην Αρμενία έχουμε αρμένιους καθολικούς, ευαγγελικούς, αλλά και πολλές αιρέσεις που έχουν χιλιάδες πιστούς, τους οποίους ορθά τους θεωρούμε ισότιμους Αρμένιους.</p>
<p align="JUSTIFY">Παρ’ όλα αυτά δεν αποδεχόμαστε τους ανθρώπους αυτούς που για να γλυτώσουν τη ζωή τους και των παιδιών τους ασπάστηκαν μια άλλη θρησκεία, οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων και λόγω του καταπιεστικού περιβάλλοντος απλά έχασαν την επαφή με την αρμενική γλώσσα.. Κατά τη γνώμη μου αυτή η στάση είναι μεγάλο λάθος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και αυτοί οι άνθρωποι υπήρξαν θύματα της γενοκτονίας του 1915 και σήμερα έχουν τις πιο νωπές μνήμες γιατί διαβιούν στον τόπο όπου αυτή συντελέστηκε.</p>
<p align="JUSTIFY">Οι μνήμες και οι ιστορίες έχουν περάσει από γενιά σε γενιά. Με αυτούς τους ανθρώπους δεν πρέπει να μιλάμε γι’ αυτά που μας χωρίζουν αλλά για αυτά που μας ενώνουν, τα οποία είναι σαφώς περισσότερα και σημαντικότερα.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τα τελευταία χρόνια γίνεται αναστύλωση αρμενικών εκκλησιών που είχαν καταστραφεί, με σημαντικότερη τη συντήρηση και τον εξωραϊσμό της μονής του Σουρπ Χατς στο Βαν. Πώς θα περιγράφατε τη συμπεριφορά του τουρκικού κράτους</strong>;</p>
<p align="JUSTIFY">Η πολιτική της Τουρκίας δεν έχει αλλάξει. Αυτές οι αναστυλώσεις γίνονται για να δείξει στην κοινή γνώμη - και πολύ περισσότερο στην Ευρώπη -, ότι σέβεται τον αρμενικό πολιτισμό. Όμως, αναστυλώνοντας δυο τρεις από τις 2.500 μονές και εκκλησίες που υπήρχαν στην Τουρκία και σήμερα είναι κατεστραμμένες, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή. Ο Τούρκος πρωθυπουργός καθώς και άλλοι πολιτικοί στις δημόσιες ομιλίες τους χρησιμοποιούν κατά κόρον την αναστύλωση του Σουρπ Χατς θέλοντας να αποδείξουν την αλλαγή της συμπεριφοράς τους προς τους χριστιανικούς λαούς της Τουρκίας. Εμείς δεν πρέπει να πέσουμε σ’ αυτή την παγίδα.</p>
<p align="JUSTIFY">Η αναστύλωση ναών και η αλλαγή της χρήσης σε μουσεία ή πολιτιστικά κέντρα φέρνει για εμάς αντίθετα αποτελέσματα. Ο πιστός που προσευχόταν και άναβε το κερί του και θεωρούσε ιερό μέρος τη μισογκρεμισμένη εκκλησία, τώρα ο φυλασσόμενος χώρος του το απαγορεύει. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για τους κρυπτο-Αρμένιους.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Στην ενδιαφέρουσα κουβέντα μας, παρότι είπαμε πολλά υπήρξαν θέματα που δεν προλάβαμε να αγγίξουμε στη συζήτησή μας. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να συμπληρώσετε;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Για εμάς είναι σημαντικό η δουλειά που κάνουμε, οι έρευνες για την ιστορία, τους ανθρώπους, τον πολιτισμό της δυτικής Αρμενίας να είναι εύκολα προσβάσιμες για όλους όσους θέλουν να ενημερώνονται γι’ αυτά τα θέματα.</p>
<p align="JUSTIFY">Άλλωστε αυτή είναι και η αποστολή μας.</p>
<p align="JUSTIFY">Έχουμε δημιουργήσει ένα πολύ πλούσιο site στην αρμενική και τουρκική γλώσσα - <a target="_blank" href="http://www.akunq.net/am/"><strong>www.akunq.net/am/</strong></a> και <a target="_blank" href="http://www.akunq.net/tr/"><strong>www.akunq.net/tr/</strong></a> αντίστοιχα - με θέματα που περιλαμβάνουν από την τοπική κουζίνα έως την ιστορία, την πολιτική, τη θρησκεία, καθώς και συνεντεύξεις. Αλλά το σημαντικότερο, έχουμε πολλά θέματα για την καθημερινότητα των Αρμενίων στην περιοχή.</p>
<p align="JUSTIFY">Ελπίζουμε για πολλούς το site αυτό να είναι η αφετηρία για την επαφή και τη μελέτη ενός μεγάλου μέρους της ιστορικής μας πατρίδας.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στoν Μάικ Τσιλινγκιριάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Aπρίλιος-Ιούνιος 2011</strong></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER" lang="en-US"><img src="https://armenika.gr/images/stories/alvertsian.jpg" /></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Ο Χράντ Ντινκ έλεγε πως εάν κάποτε η Τουρκία εκδημοκρατιστεί θα αποκαλυφθούν δύο εκατομμύρια Αρμένιοι</strong></span></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θα μπορούσατε να μας δώσετε κάποιες γενικές πληροφορίες για το Κέντρο Μελετών, για την αποστολή του, τον τρόπο λειτουργίας και τους στόχους του;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Το Κέντρο Μελετών δυτικο-αρμενικών ζητημάτων ιδρύθηκε στις αρχές του 2008 και νομικά κατοχυρώθηκε από το κράτος το 2009. Λειτουργεί ως επιστημονικό, ερευνητικό κέντρο και ο βασικός σκοπός του φαίνεται και από την ονομασία του. Ουσιαστικά μελετάμε την αρμενική παρουσία, τον πολιτισμό, καθώς και τα διάφορα ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι Αρμένιοι σε όλη την τουρκική επικράτεια. Μετά τη γενοκτονία και τη σοβιετοποίηση της Αρμενίας αποξενωθήκαμε από τα γνώριμα εδάφη της δυτικής Αρμενίας και από τον εναπομείναντα αρμενικό πληθυσμό, αφού τα σύνορα σφραγίστηκαν και δεν είχαμε καμία επαφή με το χώρο που ήταν ο πυρήνας της αρμενικής παρουσίας επί χιλιετίες. Οπότε η πληροφόρηση και γνώση μας ήταν και είναι μέχρι και σήμερα, πολύ περιορισμένες.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Δεδομένου ότι πρόκειται για ένα αρκετά λεπτό θέμα, από πού έχετε αξιόπιστες πηγές πληροφοριών για να διεξάγετε τις έρευνες σας και να έχουμε τελικά σωστά συμπεράσματα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Είναι πολύ σημαντική η γνώση της ιστορίας μας σε όλη την επικράτεια που ο αρμενικός λαός έζησε για αιώνες - στην Κιλικία, το βασίλειο του Μεγάλου Χάικ, τον Πόντο. Προσπαθούμε, λοιπόν, να έχουμε αξιόπιστες πληροφορίες και βασιζόμενοι σε αυτές να ενημερώνουμε την κοινή γνώμη. Οι πηγές μας είναι πολλές, κατ’ αρχήν από τον τουρκικό και αρμενικό Τύπο της Τουρκίας, από επιστημονικά κέντρα, από έρευνες αρμενίων επιστημόνων της Κωνσταντινούπολης ή άλλες επιστημονικές ομάδες από όλο τον κόσμο. Πολλοί ξένοι επιστήμονες έχουν βαθειά γνώση της ιστορίας και ασχολούνται με θέματα που άπτονται των Αρμενίων της Τουρκίας. Επιπρόσθετα μελετάμε τις πολιτικές εξελίξεις και τις πρακτικές των πολιτικών και κρατικών φορέων της Τουρκίας, από όπου και προκύπτουν σημαντικά συμπεράσματα. Προσπαθούμε δε να διατηρούμε επαφές με ανθρώπους που ασχολούνται με τα θέματά μας, όπως για παράδειγμα στο παρελθόν με τον Χράντ Ντινκ, με τη συντακτική ομάδα της «Αγκός», της εφημερίδας «Μαρμαρά», ακόμη και με άτομα που έχουν σημαντικό ρόλο για την αρμενική πραγματικότητα. Όπως ο πρόεδρος των Αρμενίων του Ντερσίμ, Μιχράν Πιργκίτς Γιουλτέκιν, ο οποίος επίσης προσπαθεί να αναπτύξει σχέσεις με την Αρμενία και τη διασπορά. Επιπλέον, υπάρχει και η περίπτωση των Αρμενίων του Χεμσίν, καθώς πριν από λίγο καιρό φιλοξενήσαμε τον Ισμέτ Σαχίν μια ιδιαίτερα σημαντική προσωπικότητα της ομώνυμης περιοχής.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πόσες διαφορετικές ομάδες υπάρχουν με αρμενική καταγωγή που έχουν εξισλαμιστεί ή τους θεωρούμε Τούρκους, Κούρδους ή κάτι άλλο και έχουν αρμενική ρίζα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Κατ’ αρχήν το θέσατε στη σωστή βάση μιλώντας για ομάδες, αλλά θεωρώ ότι είναι λάθος να αναφερόμαστε σε αυτούς τους ανθρώπους ως αλλοεθνείς με αρμενική ρίζα, γιατί είναι ξεκάθαρα Αρμένιοι. Και τούτο διότι αρμενική ρίζα σημαίνει ότι κάποιος από τους προγόνους ήταν Αρμένιος. Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με κάτι τέτοιο, στην πλειοψηφία τους είναι αμιγώς Αρμένιοι.</p>
<p align="JUSTIFY">Κατ’ αρχήν έχουμε μια περίπτωση που τον τελευταίο καιρό έχει αποκτήσει δημοσιότητα χάρη στην έκδοση βιβλίων όπως «Η γιαγιά μου», «Για σένα η καρδιά μου χτυπά» κ.ά. όπου αναφέρονται ιστορίες κοριτσιών και αγοριών που κατά τη διάρκεια της γενοκτονίας δόθηκαν για προστασία σε τουρκικές και κουρδικές οικογένειες. Μάλιστα, μετά από σημαντικές έρευνες ο αριθμός τους υπολογίζεται γύρω στις 100.000.</p>
<p align="JUSTIFY">Τα παιδιά και τα εγγόνια τους ναι, μπορούμε να πούμε ότι έχουν αρμενική ρίζα. Οι απόγονοι των παιδιών αυτών κατά ένα μεγάλο ποσοστό μεγάλωσαν σε ένα τουρκικό και μουσουλμανικό περιβάλλον και τα περισσότερα δεν έχουν προβληματισμούς όσον αφορά στην αρμενική τους ρίζα.</p>
<p align="JUSTIFY">Επίσης, την περίοδο της γενοκτονίας υπήρξαν μεγάλες ομάδες αρμενικού πληθυσμού που αλλαξοπίστησαν για να μην σφαγιασθούν ή εξοριστούν, κάποιοι έγιναν μέλη κουρδικών φυλών ασπαζόμενοι την αντίστοιχη θρησκεία, σουνίτες, μουσουλμάνοι ή αλεβίτες. Αυτή η ομάδα χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, η πρώτη που με την πάροδο του χρόνου έχασε βαθμιαία την επαφή της με την αρμενικότητα. Από αυτούς υπάρχουν λίγοι που επιστρέφουν τα τελευταία χρόνια στο χριστιανισμό ιδιαίτερα εκείνοι εγκαθίστανται σητν Κωνσταντινούπολη και βαφτίζονται στην αρμενική εκκλησία.</p>
<p align="JUSTIFY">Η δεύτερη κατηγορία, που μας ενδιαφέρει περισσότερο, είναι οι εξισλαμισμένοι Αρμένιοι που δεν έχουν αφομοιωθεί στην πραγματικότητα και για περίπου 100 χρόνια αντιστέκονται. Αυτούς τους ονομάζουμε κρυπτο-Αρμένιους και ζουν με δύο ταυτότητες. Στην κοινωνία και στην καθημερινότητά τους είναι Τούρκοι ή Κούρδοι ενώ στο σπίτι τους Αρμένιοι που διατηρούν τις παραδόσεις, τις συνήθειες και τη θρησκεία τους. Πολλές φορές έχουν και ένα σταυρό μέσα στο σπίτι ή ένα ευαγγέλιο.</p>
<p align="JUSTIFY">Όταν μιλάμε για εξισλαμισμένους Αρμενίους, πρέπει να διακρίνουμε αυτές τις δύο κατηγορίες, διαφορετικά εξάγουμε λάθος συμπεράσματα.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε αυτούς τους πληθυσμούς συμπεριλαμβάνονται και οι Αρμένιοι του Χεμσίν;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Οι Αρμένιοι του Χεμσίν είναι μια ακόμη μεγάλη ομάδα που την εντάσσουμε σε μια άλλη κατηγορία Αρμενίων οι οποίοι εξισλαμίστηκαν πριν από 300 χρόνια. Και σε αυτή την περίπτωση συναντάμε δυο διαφορετικές εκφάνσεις: των Χεμ-σίν της περιοχής του Αρτβίν, που ως επί το πλείστον μιλούν την αρμενική διάλεκτο, έχουν αρμενικά τραγούδια και παραδόσεις και αποδέχονται ότι έχουν αρμενική καταγωγή και των Χεμσίν της περιοχής Ριζά, όπου ο πληθυσμός αυτοπροσδιορίζεται ως Χεμσινλήδες και δεν θεωρούν τους εαυτούς τους ούτε Αρμένιους αλλά ούτε και Τούρκους.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θα μπορούσατε να μας δώσετε μια αριθμητική περιγραφή αυτών των πληθυσμών.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η αριθμητική απεικόνιση των πληθυσμών αυτών είναι αρκετά δύσκολη και παρακινδυνευμένη όσο αφορά στην προσέγγιση της πραγματικότητας. Υπάρχουν πολλοί ερευνητές που έχουν αναφερθεί με αριθμούς. Για παράδειγμα έχει επιστημονικά καταγραφεί ότι ο αριθμός των παιδιών, των εγγονιών και των δισέγγονων των 100.000 ορφανών που δόθηκαν σε Τούρκους και Κούρδους πρέπει να είναι πολύ μεγάλος και ίσως προσεγγίζει κάποια εκατομμύρια. Πρόκειται για άτομα που έχουν αρμενική ρίζα. Για τις υπόλοιπες ομάδες θα πρέπει να είμαστε πολύ πιο προσεκτικοί. Στις αναφορές μας μιλάμε για δύο έως τέσσερα εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά θα πρέπει να είμαστε συγκεκριμένοι σε ποιο αριθμό ανθρώπων αναφερόμαστε. Εάν συνυπολογίσουμε όλους τους Αρμενίους που έχουν αποσπαστεί από τον εθνικό κορμό και έχουν αλλαξοπιστήσει, τότε ο αριθμός τους είναι πραγματικά τεράστιος. Ωστόσο ο αριθμός των κρυπτο-Αρμενίων είναι πολύ μικρότερος. Σε διαφορετικές έρευνες εκτιμάται ότι είναι από 700.000 έως ενάμισι εκατομμύριο. Κάτι το οποίο είναι πολύ σημαντικό για εμάς διότι είναι άνθρωποι που έχουν συνείδηση της αρμενικότητάς τους. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς κατοικούν στη δυτική Αρμενία, το Ντερσίμ και την Κιλικία. Είναι ενδεικτικό ότι ο Χράντ Ντινκ έλεγε πως εάν κάποτε η Τουρκία εκδημοκρατιστεί θα αποκαλυφθούν δύο εκατομμύρια Αρμένιοι.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε αυτούς τους Αρμενίους, έχουν διατηρηθεί στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού μας που έως σήμερα εμείς τα θεωρούσαμε χαμένα λόγω της ολοκληρωτικής καταστροφής;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ναι βέβαια. Είναι πολύ σημαντικό που έχουν διατηρήσει τα αρμενικά τραγούδια και τους χορούς, και μάλιστα κάποια από αυτά για εμάς είναι ένας εθνικός θησαυρός που έχει διασωθεί από τους κρυπτο-Αρμένιους. Και όχι μόνο. Για παράδειγμα, οι Χεμσίν έχουν διατηρήσει κάποιους αρμενικούς χορούς που σήμερα μόνο εκεί τους συναντάς, όπως ο πολεμικός χορός με τα σπαθιά, ο χορός «τρ-τρ» και ο χορός της αρκούδας. Συχνά οι συνθήκες διαβίωσης σε απομακρυσμένες περιοχές και η απομόνωση βοήθησαν ώστε να διασωθούν μέχρι τις μέρες μας χοροί που χορεύονταν για χιλιετίες.</p>
<p align="JUSTIFY">Στο Ντερσίμ και σε άλλες περιοχές έχουν διατηρηθεί λαϊκές παραδόσεις και συνήθειες, όπως ο αρμενικός παραδοσιακός γάμος. Ενώ πολλές φορές μετάφρασαν και τραγούδησαν τα αρμενικά τραγούδια στα τουρκικά και κουρδικά κρατώντας αυτούσια την αρμενική μελωδία.</p>
<p align="JUSTIFY">Στο Χεμσίν σήμερα, στην περιοχή Ριζά, όπου δεν ομιλείται πλέον η αρμενική γλώσσα, αν και πολλοί την γνωρίζουν, γιορτάζουν την αρμενική παραδοσιακή γιορτή Βαρταβάρ. Για μια εβδομάδα από τις 15-22 Ιουλίου πραγματοποιείται ένα μεγάλο φεστιβάλ που το ονομάζουν Βαρτιβόρ, όπου τα κορίτσια φορούν παλιές αρμενικές παραδοσιακές στολές.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Η ενασχόληση με αυτούς τους πληθυσμούς και η ανάδειξη των προ-βλημάτων τους μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για αυτές τις ομάδες;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Κατηγορηματικά όχι. Εμείς καταπιαστήκαμε και ασχοληθήκαμε με αυτά τα θέματα πολύ αργότερα. Πριν από εμάς, ασχολήθηκαν - και συνεχίζουν να ασχολούνται - τούρκοι ιστορικοί και πολιτικοί. Επίσης, ο τουρκικός Τύπος έχει αναδείξει αυτό το θέμα και χιλιάδες άρθρα και μελέτες έχουν γραφτεί σχετικά με αυτό. Έχουμε καταγράψει τουλάχιστον 350 μελέτες και άρθρα στην τουρκική γλώσσα για τους κρυπτο-Αρμένιους, οι οποίες όμως ως επί το πλείστον προσεγγίζουν το θέμα με αρνητική διάθεση.</p>
<p align="JUSTIFY">Λίγοι είναι οι ακαδημαϊκοί επιστήμονες και δημοσιογράφοι που επικρίνουν την πολιτική της αφομοίωσης και του εξισλαμισμού. Οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι άνθρωποι του προοδευτικού χώρου της Κωνσταντινούπολης. Ακόμα έχουν γίνει μελέτες στην Ευρώπη και την Αμερική και έχουν γυριστεί ντοκιμαντέρ. Επίσης, μεγάλος αριθμός από τους Αρμένιους αυτούς έχει μεταναστεύσει στην Ευρώπη. Έχουν δημιουργήσει πολιτιστικούς συλλόγους και κάποιοι βαφτίζονται.</p>
<p align="JUSTIFY">Στην Κωνσταντινούπολη έχουμε συλλόγους Αρμενίων από το Σασούν, το Ντερσίμ, τη Μαλάτια που έχουν ως στόχο τη διαφύλαξη της αρμενικής πολιτιστικής και ιστορικής παράδοσης.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Δηλαδή, όσοι «ανακαλύπτουν» την αρμενικότητά τους δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δυστυχώς, αντιμετωπίζουν. Ο Μιχράν Γκιουλτεκίν εκφράζοντας το παράπονο των Αρμενίων που επιστρέφουν στη χριστιανική πίστη λέει ότι, η επίσημη παροικία και το Πατριαρχείο δεν τους συμπεριφέρεται όπως θα ήταν αναμενόμενο, κρατώντας μια επιφυλακτική στάση απέναντί τους.</p>
<p align="JUSTIFY">Προσωπικά έχω μιλήσει με τον Μιχράν γι’ αυτό το θέμα και το κατανοώ. Οι εξισλαμισμένοι Αρμένιοι μιλούν κουρδικά ή τουρκικά, δεν έχουν καμία επαφή με την αρμενική γλώσσα και η διαδικασία για να αποδείξουν ότι είναι επισήμως Αρμένιοι είναι μια χρονοβόρα και πολύ δύσκολη διαδικασία.</p>
<p align="JUSTIFY">Μετά υποχρεούνται από το Πατριαρχείο να περάσουν από μαθήματα αρμενικής γλώσσας για να βαφτιστούν.</p>
<p align="JUSTIFY">Θα πρέπει να τονίσουμε τη συντηρητική συμπεριφορά της κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη, η οποία προβληματίζεται για τη σχέση της με το τουρκικό κράτος, διότι δεν θέλει νέα προβλήματα με την αποδοχή μεγάλου αριθμού αν-θρώπων στους κόλπους της. Μια προσέγγιση με την οποία δεν συμφωνώ. Αναπόφευκτα, η αποκοπή εδώ και τέσσερις γενεές αυτών των ανθρώπων από την αρμενική εκκλησία και την παροικία, δημιουργούν προβλήματα κατανόησης και εξοικείωσης.</p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πιστεύετε ότι μελλοντικά θα ξεπεραστούν αυτά τα προβλήματα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η στάση που έχουμε ως λαός - και όχι μόνο η αρμενική κοινότητα στην Τουρκία - ότι δηλαδή δεν μπορούμε να δεχτούμε την ύπαρξη Αρμενίων με άλλο θρήσκευμα και να τους θεωρήσουμε ισότιμους είναι λάθος. Το έθνος μας από τα αρχαία χρόνια ήταν πολυθρησκευτικό έθνος. Βέβαια, θα πρέπει να προσεγγίσουμε με προσοχή αυτό το θέμα, χωρίς να παραγνωρίζουμε το σημαντικό ρόλο της Αρμενικής Αποστολικής εκκλησίας στην ιστορία. Άλλωστε, στην Αρμενία έχουμε αρμένιους καθολικούς, ευαγγελικούς, αλλά και πολλές αιρέσεις που έχουν χιλιάδες πιστούς, τους οποίους ορθά τους θεωρούμε ισότιμους Αρμένιους.</p>
<p align="JUSTIFY">Παρ’ όλα αυτά δεν αποδεχόμαστε τους ανθρώπους αυτούς που για να γλυτώσουν τη ζωή τους και των παιδιών τους ασπάστηκαν μια άλλη θρησκεία, οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων και λόγω του καταπιεστικού περιβάλλοντος απλά έχασαν την επαφή με την αρμενική γλώσσα.. Κατά τη γνώμη μου αυτή η στάση είναι μεγάλο λάθος. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και αυτοί οι άνθρωποι υπήρξαν θύματα της γενοκτονίας του 1915 και σήμερα έχουν τις πιο νωπές μνήμες γιατί διαβιούν στον τόπο όπου αυτή συντελέστηκε.</p>
<p align="JUSTIFY">Οι μνήμες και οι ιστορίες έχουν περάσει από γενιά σε γενιά. Με αυτούς τους ανθρώπους δεν πρέπει να μιλάμε γι’ αυτά που μας χωρίζουν αλλά για αυτά που μας ενώνουν, τα οποία είναι σαφώς περισσότερα και σημαντικότερα.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τα τελευταία χρόνια γίνεται αναστύλωση αρμενικών εκκλησιών που είχαν καταστραφεί, με σημαντικότερη τη συντήρηση και τον εξωραϊσμό της μονής του Σουρπ Χατς στο Βαν. Πώς θα περιγράφατε τη συμπεριφορά του τουρκικού κράτους</strong>;</p>
<p align="JUSTIFY">Η πολιτική της Τουρκίας δεν έχει αλλάξει. Αυτές οι αναστυλώσεις γίνονται για να δείξει στην κοινή γνώμη - και πολύ περισσότερο στην Ευρώπη -, ότι σέβεται τον αρμενικό πολιτισμό. Όμως, αναστυλώνοντας δυο τρεις από τις 2.500 μονές και εκκλησίες που υπήρχαν στην Τουρκία και σήμερα είναι κατεστραμμένες, δεν μπορεί να γίνει πιστευτή. Ο Τούρκος πρωθυπουργός καθώς και άλλοι πολιτικοί στις δημόσιες ομιλίες τους χρησιμοποιούν κατά κόρον την αναστύλωση του Σουρπ Χατς θέλοντας να αποδείξουν την αλλαγή της συμπεριφοράς τους προς τους χριστιανικούς λαούς της Τουρκίας. Εμείς δεν πρέπει να πέσουμε σ’ αυτή την παγίδα.</p>
<p align="JUSTIFY">Η αναστύλωση ναών και η αλλαγή της χρήσης σε μουσεία ή πολιτιστικά κέντρα φέρνει για εμάς αντίθετα αποτελέσματα. Ο πιστός που προσευχόταν και άναβε το κερί του και θεωρούσε ιερό μέρος τη μισογκρεμισμένη εκκλησία, τώρα ο φυλασσόμενος χώρος του το απαγορεύει. Αυτό ισχύει πολύ περισσότερο για τους κρυπτο-Αρμένιους.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Στην ενδιαφέρουσα κουβέντα μας, παρότι είπαμε πολλά υπήρξαν θέματα που δεν προλάβαμε να αγγίξουμε στη συζήτησή μας. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να συμπληρώσετε;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Για εμάς είναι σημαντικό η δουλειά που κάνουμε, οι έρευνες για την ιστορία, τους ανθρώπους, τον πολιτισμό της δυτικής Αρμενίας να είναι εύκολα προσβάσιμες για όλους όσους θέλουν να ενημερώνονται γι’ αυτά τα θέματα.</p>
<p align="JUSTIFY">Άλλωστε αυτή είναι και η αποστολή μας.</p>
<p align="JUSTIFY">Έχουμε δημιουργήσει ένα πολύ πλούσιο site στην αρμενική και τουρκική γλώσσα - <a target="_blank" href="http://www.akunq.net/am/"><strong>www.akunq.net/am/</strong></a> και <a target="_blank" href="http://www.akunq.net/tr/"><strong>www.akunq.net/tr/</strong></a> αντίστοιχα - με θέματα που περιλαμβάνουν από την τοπική κουζίνα έως την ιστορία, την πολιτική, τη θρησκεία, καθώς και συνεντεύξεις. Αλλά το σημαντικότερο, έχουμε πολλά θέματα για την καθημερινότητα των Αρμενίων στην περιοχή.</p>
<p align="JUSTIFY">Ελπίζουμε για πολλούς το site αυτό να είναι η αφετηρία για την επαφή και τη μελέτη ενός μεγάλου μέρους της ιστορικής μας πατρίδας.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Σάββας Καλεντερίδης2011-04-21T00:00:00Z2011-04-21T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/358-savvas-kalenteridisAdministratorit@parasites.gr<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στoν Κρικόρ Μιχικιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Ιανουάριος-Μάρτιος 2011</strong></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Είναι ένα πρόσωπο που προφανώς δεν χρειάζεται συστάσεις. Ο Σάββας Καλεντερίδης συνέδεσε το όνομα του με την υπόθεση Οτζαλάν αλλά οι γνώσεις, η εμπειρία του και οι τοποθετήσεις του εκτείνονται και αφορούν τόσο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις όσο και τα δρώμενα στην ευρύτερη γεωπολιτική περιοχή της Ανατολής.</strong></p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Στη συνέντευξη που παραχώρησε στα Αρμενικά αναφέρεται στο βαθύ κράτος της Τουρκίας, στην ανάμειξη των Η.Π.Α, στο Αρμενικό ζήτημα, στη σημασία του έθνους-κράτους για τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και φυσικά στην υπόθεση Οτζαλάν που αποτέλεσε και τον λόγο να αλλάξει επαγγελματική πορεία. </strong></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY"><img src="https://armenika.gr/images/stories/kalenteridis.jpg" /></p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>«Η ίδια μας η ιστορία, μας δίνει το δικαίωμα της αυτοσυντήρησης και αυτοάμυνας»</strong></span></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Είστε γνωστός στο ευρύτερο κοινό από την υπόθεση του Οτζαλάν. Θεωρείτε ότι η τροπή των γεγονότων εκείνη την περίοδο άλλαξε τις “ισορροπίες” και επηρέασε την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Είναι γεγονός ότι το κουρδικό, από το 1983 μέχρι το 1999, αποτέλεσε ένα στοιχείο που επηρέασε ουσιωδώς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Άλλωστε , οι ελληνικές κυβερνήσεις στήριζαν πολιτικά τον αγώνα των Κούρδων, όπως και οι έλληνες πολίτες ή ακόμη και ο απόδημος ελληνισμός.</p>
<p align="JUSTIFY">Μετά την παράδοση του Οτζαλάν, η ελληνική εξωτερική πολιτική έκανε μια στροφή 180 μοιρών. Ενδεχομένως να είχαν ωριμάσει και οι συνθήκες για κάτι τέτοιο και απλά η σύλληψη του Οτζαλάν και οι σεισμοί να ήταν το έναυσμα αλλά και ο καταλύτης για τις αλλαγές που είδαμε τα επόμενα χρόνια. Ίσως να ήταν και τα νέα πρόσωπα που προέκυψαν με την ανάληψη της εξουσίας από τον Κώστα Σημίτη, τα οποία είχαν μια διαφορετική προσέγγιση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις,</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ποια η άποψή σας για το Νέο-Οθωμανικό πρόσωπο και τον υποτιθέμενο διαμελισμό της γειτονικής χώρας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Καταρχάς πρέπει να παραδεχτούμε ότι η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα, με έντονο πληθυσμιακό δυναμικό και με παραγωγικές δομές- τόσο σε επίπεδο πρωτογενούς όσο και δευτερογενούς τομέα. Το διαπιστώνουμε από τις εξαγωγές της, που ξεπερνούν τα 120 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα -πληθυσμιακά, οικονομικά καθώς και με το γεωπολιτικό της μέγεθος. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να πει, ποιο από όλα αυτά είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά της .</p>
<p align="JUSTIFY">Πιστεύω ότι η καινούργια κατεύθυνση που έδωσε η παρουσία του Νταβούτογλου στην κορυφή της τουρκικής διπλωματίας, είναι ένα θέμα που ασφαλώς αξίζει να το παρακολουθούμε και να το εξετάζουμε τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε διεθνές.</p>
<p align="JUSTIFY">Θεωρώ, επίσης, ότι έχει υπερεκτιμηθεί το φαινόμενο του νέο-οθωμανισμού και ιδιαίτερα του Νταβούτογλου. Πιστεύω δε, ότι επί της ουσίας η έννοια του νέο-οθωμανισμού είναι κάτι ανάλογο με ένα άδειο σακί. Διότι αν διαβάσει κανείς όχι ως ειδήμον αλλά ως απλός αναγνώστης το βιβλίο του Νταβούτογλου και παρατηρήσει τη φρασεολογία του, θα διαπιστώσει ότι υπάρχει ένας πολιτικός πρωτογονισμός στην ουσία των λεγομένων του ανδρός. Όσον αφορά σε αυτόν καθ’ αυτόν τον νέο-οθωμανισμό, βλέπει κανείς ότι η Τουρκία προσπαθεί με την κυβέρνηση Ερντογάν - που είναι μετριοπαθείς ισλαμιστές- να μετατρέψει σε πλεονέκτημα ένα σοβαρότατο μειονέκτημα που έχουν ως χώρα και ως λαός. Δηλαδή το έλλειμμα πολιτισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και πολιτισμικά ζητήματα της πίστης στο Ισλάμ.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε ποια στοιχεία βασίζετε τη συγκεκριμένη άποψη;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ενδεικτικό είναι ότι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν λειτουργούσε ίσως κανένα πανεπιστήμιο, με εξαίρεση τις τελευταίες δεκαετίες. Επιπλέον οι μουσουλμανικές κοινωνίες δεν είχαν καν σχολειά για τα παιδιά τους, εκτός από τους Μεντρεσέδες (θεολογικά σχολειά όπου κατά βάση διδάσκεται το Κοράνι) .</p>
<p align="JUSTIFY">Από την άλλη, η Οθωμανική Αυτοκρατορία χαρακτηρίστηκε ως ένας καταστροφέας πολιτισμών. Έρχεται λοιπόν αυτό το πολιτισμικό και γεωπολιτικό αβαθές της Τουρκίας, και προσπαθεί να σβήσει τις αρνητικές μνήμες και να αναδείξει τις όποιες θετικές προκειμένου να χτίσει το ιδεολόγημα του νέο-οθωμανισμού. Τη στιγμή που η περιοχή στην οποία θέλει να εφαρμόσει αυτή τη πολιτική- δηλαδή τα πρώην όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας- βρίθει από λαούς με πολύ βαρύ πολιτισμό, όπως είναι οι Αρμένιοι, οι Έλληνες, οι Ασσύριοι, οι Κούρδοι ή οι Αλεβίτες, που είναι και οι αυτόχθονες κάτοικοι της Ανατολής. Έρχεται λοιπόν ο κ. Νταβούτογλου να μιλήσει σε αυτούς τους λαούς με τον τόσο πλούσιο πολιτισμό, για γεωπολιτικό, ιστορικό και πολιτισμικό βάθος. Προφανώς «ξεχνάει» ότι οι Τούρκοι ήρθαν στην Ανατολή χωρίς να έχουν γραφή. Για αυτό δανείστηκαν για δυο αιώνες τη γραφή των Ιρανών, στη συνέχεια των Αράβων και από το 1926 έως το 1928 τη λατινική γραφή που στην απαρχή της ήταν και ελληνική. Άρα ασφαλώς και θα πρέπει να δίνουμε τη βαρύτητα που αρμόζει στην τουρκική εξωτερική πολιτική και ιδιαίτερα στο φαινόμενο του νέο-οθωμανισμού, όχι όμως και να το υπερεκτιμούμε.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Από την μια το «αβαθές» της Τουρκία και από την άλλη το βαθύ κράτος. Ποιος όμως θεωρείτε ότι έχει τον έλεγχο του τουρκικού κράτους λαμβάνοντας υπόψη και το σκάνδαλο Εργενεγκόν. </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Καταρχήν, βαθύ κράτος είναι οι μηχανισμοί οι οποίοι κινούνται έξω από κάθε έννοια του Κράτους Δικαίου και η κινητήρια δύναμή τους είναι οι στόχοι και οι σκοποί του τουρκικού ή κεμαλικού εθνικισμού.</p>
<p align="JUSTIFY">Το βαθύ κράτος είναι ένα φαινόμενο το οποίο υπήρχε από την περίοδο τον Νεοτούρκων. Στη συνέχεια ισχυροποιήθηκε την περίοδο του Μουσταφά Κεμάλ. Το βαθύ κράτος συνέχισε να υπάρχει και να είναι πολύ ισχυρό και κατά τη διάρκεια του Αντνάν Μεντερές.</p>
<p align="JUSTIFY">Από τότε που άρχισε να κάνει φανερή την παρουσία του και την επιρροή του ο αμερικανικός παράγοντας στην Τουρκία- εννοώ το πρώτο πραξικόπημα που έγινε το 1960, το δεύτερο το 1971 και το τρίτο το 1980-, το βαθύ κράτος άρχισε να ελέγχεται κατά κάποιο τρόπο από αντίστοιχους μηχανισμούς της αμερικανικής διοίκησης.</p>
<p align="JUSTIFY">Αυτό μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90. Μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, άρχισε να φαίνεται στον ορίζοντα πιο καθαρά η πρόθεση των ΗΠΑ για την ίδρυση ενός κουρδικού κράτους στο Β. Ιράκ. Γιατί τότε άρχισε να δρα η «Provide Comfort», δύναμη ισχυρή με έδρα το Ινσιρλίκ των Αδάνων. Μάλιστα η αεροπορική βάση του Ινσιρλίκ είναι οικοδομημένη πάνω σε κτήματα Αρμενίων που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας. Όταν λοιπόν άρχισε να βλέπει το βαθύ κράτος- δηλαδή οι εθνικιστικές και κεμαλικές δομές της Τουρκίας- ότι σταδιακά γίνεται πράξη η ίδρυση ενός κουρδικού κράτους στο Β. Ιράκ, διέβλεψε πως αυτό για την Τουρκία σημαίνει αργά ή γρήγορα και δικό της διαμελισμό. Και αν όχι διαμελισμό, στο δια ταύτα αδυναμία ελέγχου του κουρδικού με τις μεθόδους και τους τρόπους που το έλεγχαν μέχρι τότε.</p>
<p align="JUSTIFY">Γιατί αν ιδρυθεί ένα κράτος στο Β. Ιράκ και εκδίδονται διαβατήρια που λένε Κουρδιστάν, τότε είναι προφανές ότι οι Κούρδοι της Τουρκίας, εφόσον αντιμετωπίζουν προβλήματα, θα περάσουν τα σύνορα και θα πάνε στο δικό τους κράτος. Και αυτό για την Τουρκία σημαίνει μπελάδες σε σχέση με το Κουρδικό.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αυτή ήταν και η αφορμή ώστε το βαθύ κράτος της Τουρκίας να επιχειρήσει να απαλλαγεί από το σφιχταγκάλιασμα των ΗΠΑ;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Βεβαίως. Γιατί μέχρι τότε βαθύ κράτος και ΗΠΑ πήγαιναν μαζί. Να σας θυμίσω, ότι τα κεφάλαια για το επιχειρησιακό σκέλος του βαθέως κράτους του τουρκικού ΓΕΕΘΑ τα πλήρωνε η JASMAD και μάλιστα την περίοδο που έγιναν τα Σεπτεμβριανά το 1955.</p>
<p align="JUSTIFY">Οι μηχανισμοί που αναμείχθηκαν στα γεγονότα, χρηματοδοτήθηκαν από τις ΗΠΑ και κατά την άποψή μου όλα έγιναν εν γνώση τους. Τότε άρχισε σταδιακά το βαθύ κράτος να προσπαθεί να βρει τρόπους να απαγκιστρωθεί από το σφιχταγκάλιασμα των ΗΠΑ.</p>
<p align="JUSTIFY">Όταν πλησίαζε η επιχείρηση ανατροπής του Σαντάμ Χουσεΐν - που θα έδινε και το οριστικό κτύπημα στο εθνικό κράτος του Ιράκ-, οι Τούρκοι αντιλήφθηκαν ότι τα πράγματα οδηγούνταν σε ένα ομοσπονδοποιημένο Ιράκ, άρα και πιο κοντά στην ανεξαρτησία των Κούρδων. Τότε άρχισε να ριζοσπαστικοποιείται το βαθύ κράτος στην Τουρκία και προέκυψαν οι ανοικτές συγκρούσεις μεταξύ των Αμερικανών και των Τούρκων σε αυτό το ζήτημα. Ακριβώς εκείνη την περίοδο οι Αμερικανοί έψαξαν και αναζήτησαν αξιόπιστο συνομιλητή και συνεργάτη τους στην Τουρκία, αφού πια οι στρατηγοί ελεγχόμενοι και αυτοί από το βαθύ κράτος εξέφρασαν -με έντονο τρόπο πολλές φορές- τη δυσπιστία τους απέναντι στον αμερικανικό παράγοντα. Και τον βρήκαν στη διάσπαση του κόμματος του Ερμπακάν και στην ηγετική ομάδα που εξέφραζε το «νέο» στο τουρκικό Ισλάμ. Δηλαδή στην τριάδα Ερντογάν, Γκιουλ και Μπουλέντ Αρίντ. Η στήριξη των Αμερικανών ήταν το στοιχείο που τους ανέβασε στην εξουσία.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Φυσικά, υπήρχε και η βούληση του λαού. </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ναι. Από εκεί και έπειτα ισχυροποιήθηκε σε τέτοιο βαθμό ο Ερντογάν και το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης που μπόρεσε να τα βάλει με το βαθύ κράτος ή τουλάχιστον με εκείνο το βαθύ κράτος που απειλούσε τον ίδιο και φαινόταν ότι δεν είναι διατεθειμένο να αποδεχτεί την αμερικανική πολιτική στο Κουρδικό ζήτημα, ιδιαίτερα στο Β. Ιράκ.</p>
<p align="JUSTIFY">Ωστόσο, το βαθύ κράτος και οι μηχανισμοί του είναι τρόπος ζωής στην Τουρκία και παραμένουν εξίσου άγριοι για τους εναπομείναντες Αρμένιους, κρυπτο-Αρμένιους ή φανερούς Αρμένιους, για τους Ασσύριους και για τους Έλληνες. Σας υπενθυμίζω ότι η υπόθεση Ντινκ δεν έχει διαλευκανθεί. Με άλλα λόγια δεν έχουν καθίσει στο σκαμνί οι ιθύνοντες εγκέφαλοι της δολοφονίας του. Μπορεί έκτοτε να άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο το βαθύ κράτος συμπεριφέρεται απέναντι στο διαφορετικό και ό,τι θεωρεί επικίνδυνο αλλά ουσιαστικά πήρε καινούργια μορφή και πλέον αντί από το στρατό, ελέγχεται απόλυτα από τον ίδιο τον Ερντογάν και από το κόμμα του.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θεωρείτε λοιπόν πιθανόν ότι κάποτε θα τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι για τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Πιθανόν να φτάσουμε κάποια στιγμή σε ένα επίπεδο «διαλεύκανσης». Δηλαδή ίσως ο τότε Διοικητής της Στρατοχωροφυλακής της Τραπεζούντας να τιμωρηθεί. Όμως είναι αδιανόητο - ιδιαίτερα στην Τουρκία - να δρούσε μόνος του. Πήρε εντολές σε κεντρικό επίπεδο και νομίζω ότι σε αυτές τις δομές δεν υπάρχει καμία περίπτωση να φθάσει η κυβέρνηση του Ερντογάν και η τουρκική δικαιοσύνη.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Η άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων και Ελλήνων, με ποιους τρόπους εκτιμάτε ότι επηρεάζει τις σχέσεις της με τις γειτονικές της χώρες, αλλά και τη διαδικασία ένταξή της στην Ε.Ε.; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Παρεμπιπτόντως, σήμερα διάβαζα ένα άρθρο στην εφημερίδα Δημοκρατία με τίτλο «Νέος Σαντάμ ο Ερντογάν;» Θα έλεγα ότι ο Ταγίπ Ερντογάν για αρκετά χρόνια κατόρθωσε και δημιούργησε ελπίδες στη Δύση και την Ελλάδα, ότι δηλαδή μπορεί να είναι ο ηγέτης που θα φέρει τη δημοκρατία στην Τουρκία. Ήταν πραγματικά αρκετά πειστικός και έκανε αρκετά βήματα προς το εσωτερικό της Τουρκίας στην κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού. Όμως στο ζήτημα της Γενοκτονίας ο Ερντογάν έδειξε το πραγματικό του πρόσωπο. Υποδεχόμενος τον Μπεσίρ, τον διεθνώς καταζητούμενο ηγέτη του Σουδάν, είχε το θράσος να δηλώσει πως οι μουσουλμάνοι δεν διέπραξαν ούτε και διαπράττουν γενοκτονίες. Και συνέχισε με εξαιρετική θρασύτητα να λέει αθλιότητες, όπως ότι γενοκτονίες διέπραξαν οι Αρμένιοι και οι Έλληνες που σκότωσαν αθώους μουσουλμάνους. Και όλα αυτά τη στιγμή που πατάει στη γη, που είναι ένα απέραντο νεκροταφείο θυμάτων από τις γενοκτονίες που έχει διαπράξει η Τουρκία.</p>
<p align="JUSTIFY">Ξέρετε διαβάζω για τις περιοχές του Καρς, του Αρνταχάν, του Ερζερούμ, μήπως βρω ειδήσεις να βάλω στην «Ποντιακή Γνώμη»- στην εφημερίδα που εκδίδω- και σχεδόν κάθε μήνα διαπιστώνω πως όταν κάνουν εκσκαφές για δρόμους ή για σχολεία, βρίσκουν ομαδικούς τάφους. Όπου και να σκάψεις στην Τουρκία βρίσκεις «ξεχασμένους» νεκρούς.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Υπό ποιες προϋποθέσεις θα αναγκαστεί η Τουρκία να παραδεχτεί τα εγκλήματα αυτά;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Παρότι σε άλλους τομείς δείχνει μια μετριοπάθεια, στο συγκεκριμένο ζήτημα η Τουρκία θα αναγκαστεί να αποδεχθεί τα εγκλήματα που έκανε εναντίον των Χριστιανών της Ανατολής μόνο όταν βρεθεί σε κατάσταση αδυναμίας και μόνο όταν ο ίδιος ο τουρκικός λαός αρχίσει και πιέζει την τουρκική κυβέρνηση να εξιλεωθεί απέναντι στα θύματα του σκοτεινού παρελθόντος της χώρας. Θεωρητικά, καλά κάνουμε και αναζητούμε τους συμμάχους μας στο εξωτερικό. Βέβαια, ιδιαίτερα εσείς οι Αρμένιοι, έχετε πολλάκις διαπιστώσει ότι άνθρωποι που πληρώνονται αδρά στις ΗΠΑ, σας πούλησαν στην κυριολεξία στο παρά πέντε. Δεν νομίζω πως είμαι αιθεροβάμων, όμως θεωρώ ότι οι πιο αξιόπιστοι σύμμαχοί και πραγματικοί μας φίλοι βρίσκονται στο εσωτερικό της Τουρκίας.</p>
<p align="JUSTIFY">Και αυτό, γιατί πράγματι υπάρχουν τούρκοι πολίτες που θέλουν να απαλλαγούν από το άγχος και από το στίγμα των γενοκτόνων.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πώς θα σχολιάζατε την επίσκεψη του έλληνα πρωθυπουργού στο Ερζερούμ και ποια η γνώμη σας για τα σενάρια συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Καταρχάς, σχετικά με την επίσκεψη του έλληνα πρωθυπουργού στο Ερζερούμ, να σημειώσουμε ότι τουλάχιστον σε εκφραστικό επίπεδο οι δηλώσεις του ήταν απρόσμενα σωστές. Θα έλεγα και επιθετικές, αν λάβουμε υπόψη ότι ήταν φιλοξενούμενος και όμως τις έκανε ενώπιον του διπλωματικού σώματος της Τουρκίας. Έτσι κατά βάση ακύρωσε στο σύνολό της την τουρκική εξωτερική πολιτική. Από την άλλη, μπορεί ο ελληνικός λαός σε σχέση με την οικονομία να έχει ολισθήσει στις τελευταίες θέσεις τις Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ποιότητα της δημοκρατίας μας να μην τον κολακεύει, όμως δεν πρόκειται να επιτρέψει σε κανέναν πολιτικό να προβεί σε συνεκμετάλλευση του Αιγαίου προτού λυθούν ζητήματα του τύπου, τι ανήκει και σε ποιον.</p>
<p align="JUSTIFY">Κατά τη γνώμη μου συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο θα έχουμε, το θέμα είναι με ποιους όρους. Δηλαδή για εκείνα τα κοιτάσματα που βρίσκονται μεταξύ της Λέσβου και των Μικρασιατικών ακτών- αν υπάρχουν-μοιραία θα πάμε σε συνεκμετάλλευση, καθότι εκεί τα ποσοστά έχουν να κάνουν με τις περιοχές που ανήκουν στην Ελλάδα αλλά και στην Τουρκία. Όσον αφορά όμως στα κοιτάσματα που βρίσκονται στη Θάσο ή το κεντρικό Αιγαίο, όποιος Έλληνας τολμήσει να μιλήσει για συνεκμετάλλευση ή να κάνει κίνηση για συνεκμετάλλευση σε τέτοιες περιοχές και το αντιληφθεί ο ελληνικός λαός νομίζω πως δεν θα έχει καλό τέλος.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε σχέση με τα αρμενοτουρκικά και τα ελληνοτουρκικά, το φιάσκο των πρωτοκόλλων καθώς και η αποκαλούμενη πολιτική των μηδενικών προβλημάτων, που οδηγεί τελικά;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής- ίσως και ευρύτερων σχεδιασμών- είναι οι κινήσεις εντυπωσιασμού στις οποίες προβαίνει η Τουρκία για τα πρωτόκολλα με τους Αρμενίους ή οι αντίστοιχες κινήσεις για την Ελλάδα. Με άλλα λόγια, η πολιτική των μηδενικών προβλημάτων, παρότι δημιουργεί ελπίδες, στην ουσία και αυτή είναι ένα άδειο σακί όπως ο νέο-οθωμανισμός.</p>
<p align="JUSTIFY">Η Τουρκία επιδιώκει να ισχυροποιήσει τη θέση της στην περιοχή για πολλούς λόγους. Οι δυο πιο σοβαροί είναι αφενός η ενίσχυση του οικονομικού της ρόλου και των σχέσεων της με τις γειτονικές χώρες, μέσα από τη λογική των μηδενικών προβλημάτων. Δηλαδή χωρίς να κάνει ουσιαστικά βήματα για να λυθούν τα προβλήματα, δημιουργεί ένα καλό κλίμα ώστε να προωθήσει και να αυξήσει την οικονομική της επιρροή. Αφετέρου, επιχειρεί να δυσχεράνει και να αποδυναμώσει τη στήριξη από τις γειτονικές της χώρες στο Κουρδικό ζήτημα και την ίδια στιγμή να ενισχύει τις σχέσεις της με το Ιράν και τη Συρία για να μπορέσει να συνθλίψει το κουρδικό στο εσωτερικό της αλλά και να χειριστεί διαφορετικά το Β. Ιράκ.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Το ενεργειακό και οι φυσικοί πόροι, παραμένουν οι βασικοί «παίκτες» στη σκακιέρα φυσικού πλούτου; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Αν και δεν είμαι σε θέση να το στηρίξω με στοιχεία, φαίνεται ότι στο ζήτημα της εκμετάλλευσης των ενεργειακών αποθεμάτων, οι αγορές απαιτούν να ανοίξει ένας καινούργιος γεωγραφικός κύκλος. Δηλαδή θα φύγουμε από την περιοχή της Μέσης Ανατολής και θα πάμε σε εκείνη της Νοτιοανατολικής Μεσογείου για την εκμετάλλευση των αποθεμάτων. Διότι πλέον ωρίμασαν οι συνθήκες και ο λόγος είναι, ότι μειώνονται τα αποθέματα και οι εκμεταλλεύσιμες περιοχές στη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει, ότι αυτή η αναγκαιότητα θα επηρεάσει και τις ισορροπίες και τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς στην περιοχή της Νοτιανατολικής Μεσογείου. Μέχρι τις πρόσφατες δεκαετίες, οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί τόσο στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο όσο και το Νοτιοανατολικό Αιγαίο ήταν μάλλον προς την πλευρά της Τουρκίας. Επομένως, δεν ευνοούσαν τα εθνικά συμφέροντα Ελλάδας και Κύπρου.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αναρωτιέται κανείς εάν όλα αυτά έγιναν για να αποδυναμωθεί η Ελλάδα και η Κύπρος και να μην μπορέσουν να διεκδικήσουν το μερίδιο που τους ανήκει.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ίσως να έπαιξαν ρόλο τα τεράστια - κατά τα φαινόμενα και κατά τα γραφόμενα- αποθέματα, στο εάν η Τουρκία χρησιμοποιήθηκε ως ένας μοχλός πίεσης ώστε να αποδυναμώσει την Ελλάδα, και η τελευταία για να μπει στο παιχνίδι της εκμετάλλευσης από θέση αδυναμίας, Τώρα όμως φαίνεται ότι οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί αλλάζουν, με δεδομένο ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου που βρίσκονται είτε στη κοινή κυπριακή και ισραηλινή περιοχή, είτε στην ελληνική και κυπριακή περιοχή φαίνονται ότι στην ουσία είναι άχρηστα αν δεν υπάρξει τρόπος να μεταφερθούν στις ενεργοβόρες αγορές της Ευρώπης. Μάλλον ο μοναδικός ασφαλής δρόμος προς την Ευρώπη είναι η Κύπρος και η Ελλάδα. Όλοι οι άλλοι λόγω πολιτικής αστάθειας - δηλαδή ο δρόμος Ισραήλ-Λιβάνου-Συρίας-Τουρκίας, είτε Ισραήλ-Αιγύπτου-Τυνησίας - θα είναι αναξιόπιστοι για τις επόμενες πέντε δεκαετίες. Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις-η επίσκεψη γερμανού ηγέτη μετά από σαράντα χρόνια, δηλαδή της Μέρκελ, και τα όσα δήλωσε δεν μπορούν να εξηγηθούν αλλιώς. Θέλω να πιστεύω, ότι οι εξελίξεις αυτή τη φορά θα ευνοήσουν τα εθνικά μας συμφέροντα. Όμως για να έχουν όλα αυτά αποτέλεσμα, Κύπρος και Ελλάδα χρειάζονται δυνατές κυβερνήσεις και εγρήγορση σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο λαών.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Όσο αφορά στην κατάσταση που βιώνει η Ελλάδα σήμερα αλλά και σύμφωνα με τα όσα αναπτύξατε, θα ήταν παράτολμο να συμπεράνουμε ότι η κρίση είναι τεχνητή; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Όπως ανέφερα, τις προηγούμενες δεκαετίες δεν επιτράπηκε στην Ελλάδα να ελέγξει απολύτως το Αιγαίο και το χώρο που την ενώνει με την Κύπρο, γιατί αν το έκανε θα μπορούσε να διεκδικήσει με άλλους όρους τα ποσοστά που της αναλογούν σε τετριμμένα ζητήματα. Επίσης, εάν η Ελλάδα ήταν μια χώρα που δεν είχε το ΔΝΤ στο κεφάλι της και διέθετε και οικονομική ευρωστία, πάλι θα μπορούσε να διαπραγματευτεί το μερίδιο με διαφορετικούς όρους. Όμως ο νους του ανθρώπου πάει ακόμα και στο ότι όλη αυτή η κατάσταση της ουσιαστικής πτώχευσης της Ελλάδας, ίσως και να δημιουργήθηκε από ορισμένους παράγοντες, προκειμένου να μπορούν να μας χειριστούν καλύτερα στο ζήτημα αυτό. Όμως αυτά δεν μπορεί κανείς να τα ισχυριστεί με στοιχεία. Είναι όμως εύλογες σκέψεις.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Διανύουμε το 2011. Έννοιες όπως η Εθνική Κυριαρχία ακούγονται κάπως παράξενα. Μήπως έχει ξεπεραστεί πλέον αυτός ο όρος;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Όχι, δεν έχει. Είναι αλήθεια ότι το κράτος- έθνος ή καλύτερα το εθνικό κράτος δοκιμάζεται. Όχι γιατί υπάρχουν κάποιοι μηχανισμοί που βάλουν εναντίον του έθνους-κράτους, αλλά γιατί εξελίσσεται ο κόσμος και γενικότερα η ανθρωπότητα. Αν και δεν μπορούμε να πούμε το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα σε 50 ή 100 χρόνια και ποια θα είναι η μετεξέλιξή.</p>
<p align="JUSTIFY">Όμως, κοιτώντας την ιστορία των λαών μας, θεωρώ ότι θα πρέπει να υποστηρίξουμε όσο είναι δυνατόν την έννοια του έθνους-κράτους, αλλά και τις δομές του, γιατί αυτό προστατεύει τα έθνη τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο που διανύουμε. Όπως, επίσης, καλό θα ήταν να λάβουμε και όποια άλλα μέτρα χρειάζονται χωρίς να μπούμε σε ξενοφοβικές ή εθνοφοβικές λογικές, προκειμένου να προστατεύσουμε και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του λαού και του έθνους μας. Επομένως οι έννοιες του έθνους αλλά και του εθνικού κράτους και τις εθνικής κυριαρχίας υπάρχουν. Οφείλουμε να τις υποστηρίξουμε παραμένοντας όμως ανοικτοί και στις επιρροές της παγκόσμιας κοινωνίας. Ζούμε σε μια παγκόσμια κοινωνία, δεν πρέπει να είμαστε φοβικοί απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, ταυτόχρονα όμως έχει σημασία να φροντίσουμε να προστατεύσουμε την ιδιοπροσωπία μας.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ο Σάββας Καλεντερίδης υπηρέτησε την πατρίδα Ελλάδα. Όμως, το Μάρτιο του 2000, παραιτηθήκατε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Πώς ένας άνθρωπος αυτού του βεληνε-κούς αλλάζει πορεία και δραστηριο-ποιείται στον εκδοτικό οίκο;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Θα σας εξηγήσω. Όταν ολοκληρώθηκε η τραγωδία του Οτζαλάν, αποφάσισα ότι δεν θέλω πια να συνεχίσω. Το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο μυαλό ήταν να κάνω αυτό που δεν είχε κάνει άλλος μέχρι τότε. Ή έστω αυτό που θεωρούσα ότι έπρεπε να γίνει σε αυτόν τον τομέα. Κι έτσι, «γεννήθηκε» ο εκδοτικός οίκος Ινφογνωμων. Αρχίσαμε να εκδίδουμε οδηγούς για την Ανατολή, την κάτω Ιταλία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, ενώ έχουμε ένα μισοέτοιμο οδηγό για την Αρμενία, τη Συρία και τη Λιβύη. Πιστεύω ότι θα επεκταθούμε και σε όλες αυτές τις περιοχές της Ανατολίας, του Πόντου, του Καυκάσου, της Μέσης Ανατολής και της Μεσογείου.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αυτή η ανάγκη σας ήταν ένα είδος έμπνευσης ή υπήρχε από παλιά;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Όταν υπηρετούσα στην Τουρκία, ένοιωσα την ανάγκη να γυρίσω όλη την Ανατολή, όχι όμως ως απλός επισκέπτης. Προσδοκούσα να γνωρίσω την ιστορία, τα μνημεία, τους πολιτισμούς και τους λαούς που έζησαν στη κάθε περιοχή. Αυτό με ώθησε στο να ανατρέξω σε βιβλία ή σε ταξιδιωτικούς οδηγούς. Τότε διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε ένα φυλλάδιο, ούτε ένας χάρτης στα ελληνικά για την Ανατολή- που πιστεύω ότι είναι και η μήτρα του ελληνικού πολιτισμού.</p>
<p align="JUSTIFY">Αν δείτε το οδηγό μας «Ιωνία», θα κατανοήσετε τι λέω. Επίσης, όταν ταξιδεύαμε είτε επίσημα είτε ανεπίσημα στους αρχαιολογικούς χώρους, εκεί ο επισκέπτης διαπίστωνε το βιασμό της ιστορικής αλήθειας από τους τούρκους ξεναγούς. Ήταν αδύνατο να κρατήσεις την ψυχραιμία σου με τις αθλιότητες και τα ψεύδη που έλεγαν, είτε στους ξένους είτε στους Έλληνες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία γνώρισα την Ανατολή. Διάβασα πολύ, και τότε γεννήθηκε μέσα μου η πεποίθηση ότι πρέπει να εκδοθούν ιστορικοί ταξιδιωτικοί οδηγοί για αυτή την περιοχή που να απεικονίζουν δίκαια την ιστορική αλήθεια, συμπεριλαμβάνοντας και την οθωμανική ιστορία, όχι μόνο την αρμενική και την ελληνική. Και ταυτόχρονα να είναι πραγματικοί οδηγοί για τους έλληνες επισκέπτες. Και στο μέλλον ευελπιστώ αυτοί οι οδηγοί να μεταφραστούν και στα αγγλικά για να μπορέσουμε να επεκτείνουμε την αλήθεια και στο αγγλόφωνο κοινό. Επαναλαμβάνω, δεν θα έλεγα τους οδηγούς μας ελληνοκεντρικούς, αλλά αληθο-κεντρικούς. Δηλαδή είναι ιστορικοί ταξιδιωτικοί οδηγοί που απεικονίζουν την ιστορική αλήθεια με ό,τι αυτό σημαίνει.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Χαρακτηρίσατε την ολοκλήρωση της υπόθεσης Οτζαλάν ως τραγωδία. Κλείνοντας λοιπόν τη συνέντευξη με τον ίδιο τρόπο που την ξεκινήσαμε, θεωρείτε ότι θα μπορούσε να πάρει διαφορετική τροπή και να έχει διαφορετικό τέλος η υπόθεση για τον κούρδο ηγέτη;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ασφαλώς και θα μπορούσε να πάρει άλλη τροπή. Αυτό όμως υπό δύο προϋποθέσεις. Αφενός ψύχραιμη και αποτελεσματική διαχείριση της κρίσης που δεν έγινε, αφετέρου μια άλλη πολιτική φιλοσοφία και στάση ζωής των πολιτικών που αναμείχθηκαν, απέναντι στους Τούρκους και στην όλη ιστορία. Εάν υπήρχαν αυτά τα δύο, με μεγάλη ευκολία θα μπορούσαμε να διαχειριστούμε διαφορετικά το όλο θέμα άσχετα αν στη συνέχεια ο Οτζαλάν κατέληγε ή όχι στη φυλακή. Πάντως ο ελληνικός παράγοντας μπορούσε να μην έχει καμία απολύτως ανάμιξη σε αυτό. Αν οι πολιτικοί ήξεραν τι έκαναν, δεν θα τηρούσαν αυτή τη στάση απέναντι σε αυτό το μείζων ιστορικό ζήτημα.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι τελευταίο στην ενδιαφέρουσα κουβέντα μας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Θα ήθελα να σημειώσω, ότι οι λαοί της Ανατολής στη διάρκεια της ιστορίας των τελευταίων τριών χιλιάδων ετών, παρότι είχαν προβλήματα στη συμβίωσή τους και πέρασαν πολέμους, το μεγαλύτερο διάστημα συνυπήρξαν ειρηνικά και συνεργάστηκαν. Ο παράγοντας που χάλασε την αρμονία στην Ανατολή ήταν ο Τουρκισμός.</p>
<p align="JUSTIFY">Πιστεύω, ότι η Ανατολή για εμάς που είμαστε παιδιά της πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ενδιαφέροντος και η βούλησή μας να είναι προς την κατεύθυνση να ξανανθίσει. Δεν εννοώ ότι πρέπει όλοι οι λαοί να συνασπιστούμε για να νικήσουμε τους Τούρκους. Όμως είναι απαραίτητη η συνεργασία των λαών της Ανατολής για να νικήσουμε το σωβινισμό και τη νοοτροπία που γεννά γενοκτονίες, εθνοκαθάρσεις και βία.</p>
<p align="JUSTIFY">Η ίδια μας η ιστορία, μας δίνει το δικαίωμα της αυτοσυντήρησης και αυτοάμυνας. Μάλιστα θα έλεγα, ότι δεν είναι απλά δικαίωμα αλλά και υποχρέωσή μας. Για αυτό οφείλουμε Αρμένιοι, Ασσύριοι, Κούρδοι, Έλληνες ,Λάζοι και όλοι οι λαοί της Ανατολής να ψάξουμε και να βρούμε ένα κοινό δρόμο.</p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ο Σάββας Καλεντερίδης γεννήθηκε στη Βέργη Σερρών το 1960. Το 1977 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1981, ως ανθυπίλαρχος. Υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες των τεθωρακισμένων και των καταδρομών και σε κρίσιμες θέσεις στο εξωτερικό. Το Μάρτιο του 2000, ενώ φοιτούσε στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, παραιτήθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού, με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Από το φθινόπωρο του 2000 ίδρυσε και διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Ινφο-Γνώμων. Με το ψευδώνυμο Κώστας Νικοπολίδης μετέφρασε από τα τουρκικά και επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου “Κράτος συμμορία”, Εκδόσεις Τουρίκη, ενώ μετέφρασε από τα τουρκικά και την “Έκθεση Σουσουρλούκ”, που συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο βιβλίο των Εκδόσεων Α.Α. Λιβάνη. Σε συνεργασία με το ίδρυμα “Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Μέλπως Μερλιέ” συμμετείχε και προλόγισε την έκδοση του διπλού CD “Τραγούδια του Πόντου, Ηχογραφήσεις του 1930” και του CD “Τραγούδια από τις παράλιες πόλεις του Πόντου και της Μικράς Ασίας». Αναλύσεις και άρθρα του με κύριο θέμα την Τουρκία και άλλα περιφερειακά ζητήματα, έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες “Κυριακάκτικη Ελευθεροτυπία” και “Παρόν” και στα περιοδικά “Άμυνα και διπλωματία”, “Απόρρητο Δελτίο” και “Διπλωματία”.</strong></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στoν Κρικόρ Μιχικιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Ιανουάριος-Μάρτιος 2011</strong></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Είναι ένα πρόσωπο που προφανώς δεν χρειάζεται συστάσεις. Ο Σάββας Καλεντερίδης συνέδεσε το όνομα του με την υπόθεση Οτζαλάν αλλά οι γνώσεις, η εμπειρία του και οι τοποθετήσεις του εκτείνονται και αφορούν τόσο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις όσο και τα δρώμενα στην ευρύτερη γεωπολιτική περιοχή της Ανατολής.</strong></p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Στη συνέντευξη που παραχώρησε στα Αρμενικά αναφέρεται στο βαθύ κράτος της Τουρκίας, στην ανάμειξη των Η.Π.Α, στο Αρμενικό ζήτημα, στη σημασία του έθνους-κράτους για τη διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και φυσικά στην υπόθεση Οτζαλάν που αποτέλεσε και τον λόγο να αλλάξει επαγγελματική πορεία. </strong></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY"><img src="https://armenika.gr/images/stories/kalenteridis.jpg" /></p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>«Η ίδια μας η ιστορία, μας δίνει το δικαίωμα της αυτοσυντήρησης και αυτοάμυνας»</strong></span></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Είστε γνωστός στο ευρύτερο κοινό από την υπόθεση του Οτζαλάν. Θεωρείτε ότι η τροπή των γεγονότων εκείνη την περίοδο άλλαξε τις “ισορροπίες” και επηρέασε την εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Είναι γεγονός ότι το κουρδικό, από το 1983 μέχρι το 1999, αποτέλεσε ένα στοιχείο που επηρέασε ουσιωδώς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Άλλωστε , οι ελληνικές κυβερνήσεις στήριζαν πολιτικά τον αγώνα των Κούρδων, όπως και οι έλληνες πολίτες ή ακόμη και ο απόδημος ελληνισμός.</p>
<p align="JUSTIFY">Μετά την παράδοση του Οτζαλάν, η ελληνική εξωτερική πολιτική έκανε μια στροφή 180 μοιρών. Ενδεχομένως να είχαν ωριμάσει και οι συνθήκες για κάτι τέτοιο και απλά η σύλληψη του Οτζαλάν και οι σεισμοί να ήταν το έναυσμα αλλά και ο καταλύτης για τις αλλαγές που είδαμε τα επόμενα χρόνια. Ίσως να ήταν και τα νέα πρόσωπα που προέκυψαν με την ανάληψη της εξουσίας από τον Κώστα Σημίτη, τα οποία είχαν μια διαφορετική προσέγγιση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις,</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ποια η άποψή σας για το Νέο-Οθωμανικό πρόσωπο και τον υποτιθέμενο διαμελισμό της γειτονικής χώρας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Καταρχάς πρέπει να παραδεχτούμε ότι η Τουρκία είναι μια μεγάλη χώρα, με έντονο πληθυσμιακό δυναμικό και με παραγωγικές δομές- τόσο σε επίπεδο πρωτογενούς όσο και δευτερογενούς τομέα. Το διαπιστώνουμε από τις εξαγωγές της, που ξεπερνούν τα 120 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα -πληθυσμιακά, οικονομικά καθώς και με το γεωπολιτικό της μέγεθος. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να πει, ποιο από όλα αυτά είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά της .</p>
<p align="JUSTIFY">Πιστεύω ότι η καινούργια κατεύθυνση που έδωσε η παρουσία του Νταβούτογλου στην κορυφή της τουρκικής διπλωματίας, είναι ένα θέμα που ασφαλώς αξίζει να το παρακολουθούμε και να το εξετάζουμε τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε διεθνές.</p>
<p align="JUSTIFY">Θεωρώ, επίσης, ότι έχει υπερεκτιμηθεί το φαινόμενο του νέο-οθωμανισμού και ιδιαίτερα του Νταβούτογλου. Πιστεύω δε, ότι επί της ουσίας η έννοια του νέο-οθωμανισμού είναι κάτι ανάλογο με ένα άδειο σακί. Διότι αν διαβάσει κανείς όχι ως ειδήμον αλλά ως απλός αναγνώστης το βιβλίο του Νταβούτογλου και παρατηρήσει τη φρασεολογία του, θα διαπιστώσει ότι υπάρχει ένας πολιτικός πρωτογονισμός στην ουσία των λεγομένων του ανδρός. Όσον αφορά σε αυτόν καθ’ αυτόν τον νέο-οθωμανισμό, βλέπει κανείς ότι η Τουρκία προσπαθεί με την κυβέρνηση Ερντογάν - που είναι μετριοπαθείς ισλαμιστές- να μετατρέψει σε πλεονέκτημα ένα σοβαρότατο μειονέκτημα που έχουν ως χώρα και ως λαός. Δηλαδή το έλλειμμα πολιτισμού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αλλά και πολιτισμικά ζητήματα της πίστης στο Ισλάμ.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε ποια στοιχεία βασίζετε τη συγκεκριμένη άποψη;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ενδεικτικό είναι ότι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν λειτουργούσε ίσως κανένα πανεπιστήμιο, με εξαίρεση τις τελευταίες δεκαετίες. Επιπλέον οι μουσουλμανικές κοινωνίες δεν είχαν καν σχολειά για τα παιδιά τους, εκτός από τους Μεντρεσέδες (θεολογικά σχολειά όπου κατά βάση διδάσκεται το Κοράνι) .</p>
<p align="JUSTIFY">Από την άλλη, η Οθωμανική Αυτοκρατορία χαρακτηρίστηκε ως ένας καταστροφέας πολιτισμών. Έρχεται λοιπόν αυτό το πολιτισμικό και γεωπολιτικό αβαθές της Τουρκίας, και προσπαθεί να σβήσει τις αρνητικές μνήμες και να αναδείξει τις όποιες θετικές προκειμένου να χτίσει το ιδεολόγημα του νέο-οθωμανισμού. Τη στιγμή που η περιοχή στην οποία θέλει να εφαρμόσει αυτή τη πολιτική- δηλαδή τα πρώην όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας- βρίθει από λαούς με πολύ βαρύ πολιτισμό, όπως είναι οι Αρμένιοι, οι Έλληνες, οι Ασσύριοι, οι Κούρδοι ή οι Αλεβίτες, που είναι και οι αυτόχθονες κάτοικοι της Ανατολής. Έρχεται λοιπόν ο κ. Νταβούτογλου να μιλήσει σε αυτούς τους λαούς με τον τόσο πλούσιο πολιτισμό, για γεωπολιτικό, ιστορικό και πολιτισμικό βάθος. Προφανώς «ξεχνάει» ότι οι Τούρκοι ήρθαν στην Ανατολή χωρίς να έχουν γραφή. Για αυτό δανείστηκαν για δυο αιώνες τη γραφή των Ιρανών, στη συνέχεια των Αράβων και από το 1926 έως το 1928 τη λατινική γραφή που στην απαρχή της ήταν και ελληνική. Άρα ασφαλώς και θα πρέπει να δίνουμε τη βαρύτητα που αρμόζει στην τουρκική εξωτερική πολιτική και ιδιαίτερα στο φαινόμενο του νέο-οθωμανισμού, όχι όμως και να το υπερεκτιμούμε.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Από την μια το «αβαθές» της Τουρκία και από την άλλη το βαθύ κράτος. Ποιος όμως θεωρείτε ότι έχει τον έλεγχο του τουρκικού κράτους λαμβάνοντας υπόψη και το σκάνδαλο Εργενεγκόν. </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Καταρχήν, βαθύ κράτος είναι οι μηχανισμοί οι οποίοι κινούνται έξω από κάθε έννοια του Κράτους Δικαίου και η κινητήρια δύναμή τους είναι οι στόχοι και οι σκοποί του τουρκικού ή κεμαλικού εθνικισμού.</p>
<p align="JUSTIFY">Το βαθύ κράτος είναι ένα φαινόμενο το οποίο υπήρχε από την περίοδο τον Νεοτούρκων. Στη συνέχεια ισχυροποιήθηκε την περίοδο του Μουσταφά Κεμάλ. Το βαθύ κράτος συνέχισε να υπάρχει και να είναι πολύ ισχυρό και κατά τη διάρκεια του Αντνάν Μεντερές.</p>
<p align="JUSTIFY">Από τότε που άρχισε να κάνει φανερή την παρουσία του και την επιρροή του ο αμερικανικός παράγοντας στην Τουρκία- εννοώ το πρώτο πραξικόπημα που έγινε το 1960, το δεύτερο το 1971 και το τρίτο το 1980-, το βαθύ κράτος άρχισε να ελέγχεται κατά κάποιο τρόπο από αντίστοιχους μηχανισμούς της αμερικανικής διοίκησης.</p>
<p align="JUSTIFY">Αυτό μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90. Μετά τον Πόλεμο του Κόλπου το 1991, άρχισε να φαίνεται στον ορίζοντα πιο καθαρά η πρόθεση των ΗΠΑ για την ίδρυση ενός κουρδικού κράτους στο Β. Ιράκ. Γιατί τότε άρχισε να δρα η «Provide Comfort», δύναμη ισχυρή με έδρα το Ινσιρλίκ των Αδάνων. Μάλιστα η αεροπορική βάση του Ινσιρλίκ είναι οικοδομημένη πάνω σε κτήματα Αρμενίων που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας. Όταν λοιπόν άρχισε να βλέπει το βαθύ κράτος- δηλαδή οι εθνικιστικές και κεμαλικές δομές της Τουρκίας- ότι σταδιακά γίνεται πράξη η ίδρυση ενός κουρδικού κράτους στο Β. Ιράκ, διέβλεψε πως αυτό για την Τουρκία σημαίνει αργά ή γρήγορα και δικό της διαμελισμό. Και αν όχι διαμελισμό, στο δια ταύτα αδυναμία ελέγχου του κουρδικού με τις μεθόδους και τους τρόπους που το έλεγχαν μέχρι τότε.</p>
<p align="JUSTIFY">Γιατί αν ιδρυθεί ένα κράτος στο Β. Ιράκ και εκδίδονται διαβατήρια που λένε Κουρδιστάν, τότε είναι προφανές ότι οι Κούρδοι της Τουρκίας, εφόσον αντιμετωπίζουν προβλήματα, θα περάσουν τα σύνορα και θα πάνε στο δικό τους κράτος. Και αυτό για την Τουρκία σημαίνει μπελάδες σε σχέση με το Κουρδικό.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αυτή ήταν και η αφορμή ώστε το βαθύ κράτος της Τουρκίας να επιχειρήσει να απαλλαγεί από το σφιχταγκάλιασμα των ΗΠΑ;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Βεβαίως. Γιατί μέχρι τότε βαθύ κράτος και ΗΠΑ πήγαιναν μαζί. Να σας θυμίσω, ότι τα κεφάλαια για το επιχειρησιακό σκέλος του βαθέως κράτους του τουρκικού ΓΕΕΘΑ τα πλήρωνε η JASMAD και μάλιστα την περίοδο που έγιναν τα Σεπτεμβριανά το 1955.</p>
<p align="JUSTIFY">Οι μηχανισμοί που αναμείχθηκαν στα γεγονότα, χρηματοδοτήθηκαν από τις ΗΠΑ και κατά την άποψή μου όλα έγιναν εν γνώση τους. Τότε άρχισε σταδιακά το βαθύ κράτος να προσπαθεί να βρει τρόπους να απαγκιστρωθεί από το σφιχταγκάλιασμα των ΗΠΑ.</p>
<p align="JUSTIFY">Όταν πλησίαζε η επιχείρηση ανατροπής του Σαντάμ Χουσεΐν - που θα έδινε και το οριστικό κτύπημα στο εθνικό κράτος του Ιράκ-, οι Τούρκοι αντιλήφθηκαν ότι τα πράγματα οδηγούνταν σε ένα ομοσπονδοποιημένο Ιράκ, άρα και πιο κοντά στην ανεξαρτησία των Κούρδων. Τότε άρχισε να ριζοσπαστικοποιείται το βαθύ κράτος στην Τουρκία και προέκυψαν οι ανοικτές συγκρούσεις μεταξύ των Αμερικανών και των Τούρκων σε αυτό το ζήτημα. Ακριβώς εκείνη την περίοδο οι Αμερικανοί έψαξαν και αναζήτησαν αξιόπιστο συνομιλητή και συνεργάτη τους στην Τουρκία, αφού πια οι στρατηγοί ελεγχόμενοι και αυτοί από το βαθύ κράτος εξέφρασαν -με έντονο τρόπο πολλές φορές- τη δυσπιστία τους απέναντι στον αμερικανικό παράγοντα. Και τον βρήκαν στη διάσπαση του κόμματος του Ερμπακάν και στην ηγετική ομάδα που εξέφραζε το «νέο» στο τουρκικό Ισλάμ. Δηλαδή στην τριάδα Ερντογάν, Γκιουλ και Μπουλέντ Αρίντ. Η στήριξη των Αμερικανών ήταν το στοιχείο που τους ανέβασε στην εξουσία.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Φυσικά, υπήρχε και η βούληση του λαού. </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ναι. Από εκεί και έπειτα ισχυροποιήθηκε σε τέτοιο βαθμό ο Ερντογάν και το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης που μπόρεσε να τα βάλει με το βαθύ κράτος ή τουλάχιστον με εκείνο το βαθύ κράτος που απειλούσε τον ίδιο και φαινόταν ότι δεν είναι διατεθειμένο να αποδεχτεί την αμερικανική πολιτική στο Κουρδικό ζήτημα, ιδιαίτερα στο Β. Ιράκ.</p>
<p align="JUSTIFY">Ωστόσο, το βαθύ κράτος και οι μηχανισμοί του είναι τρόπος ζωής στην Τουρκία και παραμένουν εξίσου άγριοι για τους εναπομείναντες Αρμένιους, κρυπτο-Αρμένιους ή φανερούς Αρμένιους, για τους Ασσύριους και για τους Έλληνες. Σας υπενθυμίζω ότι η υπόθεση Ντινκ δεν έχει διαλευκανθεί. Με άλλα λόγια δεν έχουν καθίσει στο σκαμνί οι ιθύνοντες εγκέφαλοι της δολοφονίας του. Μπορεί έκτοτε να άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο το βαθύ κράτος συμπεριφέρεται απέναντι στο διαφορετικό και ό,τι θεωρεί επικίνδυνο αλλά ουσιαστικά πήρε καινούργια μορφή και πλέον αντί από το στρατό, ελέγχεται απόλυτα από τον ίδιο τον Ερντογάν και από το κόμμα του.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θεωρείτε λοιπόν πιθανόν ότι κάποτε θα τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι για τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Πιθανόν να φτάσουμε κάποια στιγμή σε ένα επίπεδο «διαλεύκανσης». Δηλαδή ίσως ο τότε Διοικητής της Στρατοχωροφυλακής της Τραπεζούντας να τιμωρηθεί. Όμως είναι αδιανόητο - ιδιαίτερα στην Τουρκία - να δρούσε μόνος του. Πήρε εντολές σε κεντρικό επίπεδο και νομίζω ότι σε αυτές τις δομές δεν υπάρχει καμία περίπτωση να φθάσει η κυβέρνηση του Ερντογάν και η τουρκική δικαιοσύνη.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Η άρνηση της Τουρκίας να αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Αρμενίων και Ελλήνων, με ποιους τρόπους εκτιμάτε ότι επηρεάζει τις σχέσεις της με τις γειτονικές της χώρες, αλλά και τη διαδικασία ένταξή της στην Ε.Ε.; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Παρεμπιπτόντως, σήμερα διάβαζα ένα άρθρο στην εφημερίδα Δημοκρατία με τίτλο «Νέος Σαντάμ ο Ερντογάν;» Θα έλεγα ότι ο Ταγίπ Ερντογάν για αρκετά χρόνια κατόρθωσε και δημιούργησε ελπίδες στη Δύση και την Ελλάδα, ότι δηλαδή μπορεί να είναι ο ηγέτης που θα φέρει τη δημοκρατία στην Τουρκία. Ήταν πραγματικά αρκετά πειστικός και έκανε αρκετά βήματα προς το εσωτερικό της Τουρκίας στην κατεύθυνση του εκδημοκρατισμού. Όμως στο ζήτημα της Γενοκτονίας ο Ερντογάν έδειξε το πραγματικό του πρόσωπο. Υποδεχόμενος τον Μπεσίρ, τον διεθνώς καταζητούμενο ηγέτη του Σουδάν, είχε το θράσος να δηλώσει πως οι μουσουλμάνοι δεν διέπραξαν ούτε και διαπράττουν γενοκτονίες. Και συνέχισε με εξαιρετική θρασύτητα να λέει αθλιότητες, όπως ότι γενοκτονίες διέπραξαν οι Αρμένιοι και οι Έλληνες που σκότωσαν αθώους μουσουλμάνους. Και όλα αυτά τη στιγμή που πατάει στη γη, που είναι ένα απέραντο νεκροταφείο θυμάτων από τις γενοκτονίες που έχει διαπράξει η Τουρκία.</p>
<p align="JUSTIFY">Ξέρετε διαβάζω για τις περιοχές του Καρς, του Αρνταχάν, του Ερζερούμ, μήπως βρω ειδήσεις να βάλω στην «Ποντιακή Γνώμη»- στην εφημερίδα που εκδίδω- και σχεδόν κάθε μήνα διαπιστώνω πως όταν κάνουν εκσκαφές για δρόμους ή για σχολεία, βρίσκουν ομαδικούς τάφους. Όπου και να σκάψεις στην Τουρκία βρίσκεις «ξεχασμένους» νεκρούς.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Υπό ποιες προϋποθέσεις θα αναγκαστεί η Τουρκία να παραδεχτεί τα εγκλήματα αυτά;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Παρότι σε άλλους τομείς δείχνει μια μετριοπάθεια, στο συγκεκριμένο ζήτημα η Τουρκία θα αναγκαστεί να αποδεχθεί τα εγκλήματα που έκανε εναντίον των Χριστιανών της Ανατολής μόνο όταν βρεθεί σε κατάσταση αδυναμίας και μόνο όταν ο ίδιος ο τουρκικός λαός αρχίσει και πιέζει την τουρκική κυβέρνηση να εξιλεωθεί απέναντι στα θύματα του σκοτεινού παρελθόντος της χώρας. Θεωρητικά, καλά κάνουμε και αναζητούμε τους συμμάχους μας στο εξωτερικό. Βέβαια, ιδιαίτερα εσείς οι Αρμένιοι, έχετε πολλάκις διαπιστώσει ότι άνθρωποι που πληρώνονται αδρά στις ΗΠΑ, σας πούλησαν στην κυριολεξία στο παρά πέντε. Δεν νομίζω πως είμαι αιθεροβάμων, όμως θεωρώ ότι οι πιο αξιόπιστοι σύμμαχοί και πραγματικοί μας φίλοι βρίσκονται στο εσωτερικό της Τουρκίας.</p>
<p align="JUSTIFY">Και αυτό, γιατί πράγματι υπάρχουν τούρκοι πολίτες που θέλουν να απαλλαγούν από το άγχος και από το στίγμα των γενοκτόνων.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πώς θα σχολιάζατε την επίσκεψη του έλληνα πρωθυπουργού στο Ερζερούμ και ποια η γνώμη σας για τα σενάρια συνεκμετάλλευσης στο Αιγαίο; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Καταρχάς, σχετικά με την επίσκεψη του έλληνα πρωθυπουργού στο Ερζερούμ, να σημειώσουμε ότι τουλάχιστον σε εκφραστικό επίπεδο οι δηλώσεις του ήταν απρόσμενα σωστές. Θα έλεγα και επιθετικές, αν λάβουμε υπόψη ότι ήταν φιλοξενούμενος και όμως τις έκανε ενώπιον του διπλωματικού σώματος της Τουρκίας. Έτσι κατά βάση ακύρωσε στο σύνολό της την τουρκική εξωτερική πολιτική. Από την άλλη, μπορεί ο ελληνικός λαός σε σχέση με την οικονομία να έχει ολισθήσει στις τελευταίες θέσεις τις Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ποιότητα της δημοκρατίας μας να μην τον κολακεύει, όμως δεν πρόκειται να επιτρέψει σε κανέναν πολιτικό να προβεί σε συνεκμετάλλευση του Αιγαίου προτού λυθούν ζητήματα του τύπου, τι ανήκει και σε ποιον.</p>
<p align="JUSTIFY">Κατά τη γνώμη μου συνεκμετάλλευση στο Αιγαίο θα έχουμε, το θέμα είναι με ποιους όρους. Δηλαδή για εκείνα τα κοιτάσματα που βρίσκονται μεταξύ της Λέσβου και των Μικρασιατικών ακτών- αν υπάρχουν-μοιραία θα πάμε σε συνεκμετάλλευση, καθότι εκεί τα ποσοστά έχουν να κάνουν με τις περιοχές που ανήκουν στην Ελλάδα αλλά και στην Τουρκία. Όσον αφορά όμως στα κοιτάσματα που βρίσκονται στη Θάσο ή το κεντρικό Αιγαίο, όποιος Έλληνας τολμήσει να μιλήσει για συνεκμετάλλευση ή να κάνει κίνηση για συνεκμετάλλευση σε τέτοιες περιοχές και το αντιληφθεί ο ελληνικός λαός νομίζω πως δεν θα έχει καλό τέλος.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σε σχέση με τα αρμενοτουρκικά και τα ελληνοτουρκικά, το φιάσκο των πρωτοκόλλων καθώς και η αποκαλούμενη πολιτική των μηδενικών προβλημάτων, που οδηγεί τελικά;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής- ίσως και ευρύτερων σχεδιασμών- είναι οι κινήσεις εντυπωσιασμού στις οποίες προβαίνει η Τουρκία για τα πρωτόκολλα με τους Αρμενίους ή οι αντίστοιχες κινήσεις για την Ελλάδα. Με άλλα λόγια, η πολιτική των μηδενικών προβλημάτων, παρότι δημιουργεί ελπίδες, στην ουσία και αυτή είναι ένα άδειο σακί όπως ο νέο-οθωμανισμός.</p>
<p align="JUSTIFY">Η Τουρκία επιδιώκει να ισχυροποιήσει τη θέση της στην περιοχή για πολλούς λόγους. Οι δυο πιο σοβαροί είναι αφενός η ενίσχυση του οικονομικού της ρόλου και των σχέσεων της με τις γειτονικές χώρες, μέσα από τη λογική των μηδενικών προβλημάτων. Δηλαδή χωρίς να κάνει ουσιαστικά βήματα για να λυθούν τα προβλήματα, δημιουργεί ένα καλό κλίμα ώστε να προωθήσει και να αυξήσει την οικονομική της επιρροή. Αφετέρου, επιχειρεί να δυσχεράνει και να αποδυναμώσει τη στήριξη από τις γειτονικές της χώρες στο Κουρδικό ζήτημα και την ίδια στιγμή να ενισχύει τις σχέσεις της με το Ιράν και τη Συρία για να μπορέσει να συνθλίψει το κουρδικό στο εσωτερικό της αλλά και να χειριστεί διαφορετικά το Β. Ιράκ.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Το ενεργειακό και οι φυσικοί πόροι, παραμένουν οι βασικοί «παίκτες» στη σκακιέρα φυσικού πλούτου; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Αν και δεν είμαι σε θέση να το στηρίξω με στοιχεία, φαίνεται ότι στο ζήτημα της εκμετάλλευσης των ενεργειακών αποθεμάτων, οι αγορές απαιτούν να ανοίξει ένας καινούργιος γεωγραφικός κύκλος. Δηλαδή θα φύγουμε από την περιοχή της Μέσης Ανατολής και θα πάμε σε εκείνη της Νοτιοανατολικής Μεσογείου για την εκμετάλλευση των αποθεμάτων. Διότι πλέον ωρίμασαν οι συνθήκες και ο λόγος είναι, ότι μειώνονται τα αποθέματα και οι εκμεταλλεύσιμες περιοχές στη Μέση Ανατολή. Αυτό σημαίνει, ότι αυτή η αναγκαιότητα θα επηρεάσει και τις ισορροπίες και τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς στην περιοχή της Νοτιανατολικής Μεσογείου. Μέχρι τις πρόσφατες δεκαετίες, οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί τόσο στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο όσο και το Νοτιοανατολικό Αιγαίο ήταν μάλλον προς την πλευρά της Τουρκίας. Επομένως, δεν ευνοούσαν τα εθνικά συμφέροντα Ελλάδας και Κύπρου.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αναρωτιέται κανείς εάν όλα αυτά έγιναν για να αποδυναμωθεί η Ελλάδα και η Κύπρος και να μην μπορέσουν να διεκδικήσουν το μερίδιο που τους ανήκει.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ίσως να έπαιξαν ρόλο τα τεράστια - κατά τα φαινόμενα και κατά τα γραφόμενα- αποθέματα, στο εάν η Τουρκία χρησιμοποιήθηκε ως ένας μοχλός πίεσης ώστε να αποδυναμώσει την Ελλάδα, και η τελευταία για να μπει στο παιχνίδι της εκμετάλλευσης από θέση αδυναμίας, Τώρα όμως φαίνεται ότι οι γεωπολιτικοί συσχετισμοί αλλάζουν, με δεδομένο ότι τα αποθέματα φυσικού αερίου που βρίσκονται είτε στη κοινή κυπριακή και ισραηλινή περιοχή, είτε στην ελληνική και κυπριακή περιοχή φαίνονται ότι στην ουσία είναι άχρηστα αν δεν υπάρξει τρόπος να μεταφερθούν στις ενεργοβόρες αγορές της Ευρώπης. Μάλλον ο μοναδικός ασφαλής δρόμος προς την Ευρώπη είναι η Κύπρος και η Ελλάδα. Όλοι οι άλλοι λόγω πολιτικής αστάθειας - δηλαδή ο δρόμος Ισραήλ-Λιβάνου-Συρίας-Τουρκίας, είτε Ισραήλ-Αιγύπτου-Τυνησίας - θα είναι αναξιόπιστοι για τις επόμενες πέντε δεκαετίες. Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις-η επίσκεψη γερμανού ηγέτη μετά από σαράντα χρόνια, δηλαδή της Μέρκελ, και τα όσα δήλωσε δεν μπορούν να εξηγηθούν αλλιώς. Θέλω να πιστεύω, ότι οι εξελίξεις αυτή τη φορά θα ευνοήσουν τα εθνικά μας συμφέροντα. Όμως για να έχουν όλα αυτά αποτέλεσμα, Κύπρος και Ελλάδα χρειάζονται δυνατές κυβερνήσεις και εγρήγορση σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο, αλλά και σε επίπεδο λαών.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Όσο αφορά στην κατάσταση που βιώνει η Ελλάδα σήμερα αλλά και σύμφωνα με τα όσα αναπτύξατε, θα ήταν παράτολμο να συμπεράνουμε ότι η κρίση είναι τεχνητή; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Όπως ανέφερα, τις προηγούμενες δεκαετίες δεν επιτράπηκε στην Ελλάδα να ελέγξει απολύτως το Αιγαίο και το χώρο που την ενώνει με την Κύπρο, γιατί αν το έκανε θα μπορούσε να διεκδικήσει με άλλους όρους τα ποσοστά που της αναλογούν σε τετριμμένα ζητήματα. Επίσης, εάν η Ελλάδα ήταν μια χώρα που δεν είχε το ΔΝΤ στο κεφάλι της και διέθετε και οικονομική ευρωστία, πάλι θα μπορούσε να διαπραγματευτεί το μερίδιο με διαφορετικούς όρους. Όμως ο νους του ανθρώπου πάει ακόμα και στο ότι όλη αυτή η κατάσταση της ουσιαστικής πτώχευσης της Ελλάδας, ίσως και να δημιουργήθηκε από ορισμένους παράγοντες, προκειμένου να μπορούν να μας χειριστούν καλύτερα στο ζήτημα αυτό. Όμως αυτά δεν μπορεί κανείς να τα ισχυριστεί με στοιχεία. Είναι όμως εύλογες σκέψεις.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Διανύουμε το 2011. Έννοιες όπως η Εθνική Κυριαρχία ακούγονται κάπως παράξενα. Μήπως έχει ξεπεραστεί πλέον αυτός ο όρος;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Όχι, δεν έχει. Είναι αλήθεια ότι το κράτος- έθνος ή καλύτερα το εθνικό κράτος δοκιμάζεται. Όχι γιατί υπάρχουν κάποιοι μηχανισμοί που βάλουν εναντίον του έθνους-κράτους, αλλά γιατί εξελίσσεται ο κόσμος και γενικότερα η ανθρωπότητα. Αν και δεν μπορούμε να πούμε το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα σε 50 ή 100 χρόνια και ποια θα είναι η μετεξέλιξή.</p>
<p align="JUSTIFY">Όμως, κοιτώντας την ιστορία των λαών μας, θεωρώ ότι θα πρέπει να υποστηρίξουμε όσο είναι δυνατόν την έννοια του έθνους-κράτους, αλλά και τις δομές του, γιατί αυτό προστατεύει τα έθνη τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο που διανύουμε. Όπως, επίσης, καλό θα ήταν να λάβουμε και όποια άλλα μέτρα χρειάζονται χωρίς να μπούμε σε ξενοφοβικές ή εθνοφοβικές λογικές, προκειμένου να προστατεύσουμε και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του λαού και του έθνους μας. Επομένως οι έννοιες του έθνους αλλά και του εθνικού κράτους και τις εθνικής κυριαρχίας υπάρχουν. Οφείλουμε να τις υποστηρίξουμε παραμένοντας όμως ανοικτοί και στις επιρροές της παγκόσμιας κοινωνίας. Ζούμε σε μια παγκόσμια κοινωνία, δεν πρέπει να είμαστε φοβικοί απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, ταυτόχρονα όμως έχει σημασία να φροντίσουμε να προστατεύσουμε την ιδιοπροσωπία μας.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ο Σάββας Καλεντερίδης υπηρέτησε την πατρίδα Ελλάδα. Όμως, το Μάρτιο του 2000, παραιτηθήκατε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Πώς ένας άνθρωπος αυτού του βεληνε-κούς αλλάζει πορεία και δραστηριο-ποιείται στον εκδοτικό οίκο;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Θα σας εξηγήσω. Όταν ολοκληρώθηκε η τραγωδία του Οτζαλάν, αποφάσισα ότι δεν θέλω πια να συνεχίσω. Το πρώτο πράγμα που μου ήρθε στο μυαλό ήταν να κάνω αυτό που δεν είχε κάνει άλλος μέχρι τότε. Ή έστω αυτό που θεωρούσα ότι έπρεπε να γίνει σε αυτόν τον τομέα. Κι έτσι, «γεννήθηκε» ο εκδοτικός οίκος Ινφογνωμων. Αρχίσαμε να εκδίδουμε οδηγούς για την Ανατολή, την κάτω Ιταλία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, ενώ έχουμε ένα μισοέτοιμο οδηγό για την Αρμενία, τη Συρία και τη Λιβύη. Πιστεύω ότι θα επεκταθούμε και σε όλες αυτές τις περιοχές της Ανατολίας, του Πόντου, του Καυκάσου, της Μέσης Ανατολής και της Μεσογείου.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αυτή η ανάγκη σας ήταν ένα είδος έμπνευσης ή υπήρχε από παλιά;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Όταν υπηρετούσα στην Τουρκία, ένοιωσα την ανάγκη να γυρίσω όλη την Ανατολή, όχι όμως ως απλός επισκέπτης. Προσδοκούσα να γνωρίσω την ιστορία, τα μνημεία, τους πολιτισμούς και τους λαούς που έζησαν στη κάθε περιοχή. Αυτό με ώθησε στο να ανατρέξω σε βιβλία ή σε ταξιδιωτικούς οδηγούς. Τότε διαπίστωσα ότι δεν υπήρχε ένα φυλλάδιο, ούτε ένας χάρτης στα ελληνικά για την Ανατολή- που πιστεύω ότι είναι και η μήτρα του ελληνικού πολιτισμού.</p>
<p align="JUSTIFY">Αν δείτε το οδηγό μας «Ιωνία», θα κατανοήσετε τι λέω. Επίσης, όταν ταξιδεύαμε είτε επίσημα είτε ανεπίσημα στους αρχαιολογικούς χώρους, εκεί ο επισκέπτης διαπίστωνε το βιασμό της ιστορικής αλήθειας από τους τούρκους ξεναγούς. Ήταν αδύνατο να κρατήσεις την ψυχραιμία σου με τις αθλιότητες και τα ψεύδη που έλεγαν, είτε στους ξένους είτε στους Έλληνες. Μέσα από αυτή τη διαδικασία γνώρισα την Ανατολή. Διάβασα πολύ, και τότε γεννήθηκε μέσα μου η πεποίθηση ότι πρέπει να εκδοθούν ιστορικοί ταξιδιωτικοί οδηγοί για αυτή την περιοχή που να απεικονίζουν δίκαια την ιστορική αλήθεια, συμπεριλαμβάνοντας και την οθωμανική ιστορία, όχι μόνο την αρμενική και την ελληνική. Και ταυτόχρονα να είναι πραγματικοί οδηγοί για τους έλληνες επισκέπτες. Και στο μέλλον ευελπιστώ αυτοί οι οδηγοί να μεταφραστούν και στα αγγλικά για να μπορέσουμε να επεκτείνουμε την αλήθεια και στο αγγλόφωνο κοινό. Επαναλαμβάνω, δεν θα έλεγα τους οδηγούς μας ελληνοκεντρικούς, αλλά αληθο-κεντρικούς. Δηλαδή είναι ιστορικοί ταξιδιωτικοί οδηγοί που απεικονίζουν την ιστορική αλήθεια με ό,τι αυτό σημαίνει.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Χαρακτηρίσατε την ολοκλήρωση της υπόθεσης Οτζαλάν ως τραγωδία. Κλείνοντας λοιπόν τη συνέντευξη με τον ίδιο τρόπο που την ξεκινήσαμε, θεωρείτε ότι θα μπορούσε να πάρει διαφορετική τροπή και να έχει διαφορετικό τέλος η υπόθεση για τον κούρδο ηγέτη;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ασφαλώς και θα μπορούσε να πάρει άλλη τροπή. Αυτό όμως υπό δύο προϋποθέσεις. Αφενός ψύχραιμη και αποτελεσματική διαχείριση της κρίσης που δεν έγινε, αφετέρου μια άλλη πολιτική φιλοσοφία και στάση ζωής των πολιτικών που αναμείχθηκαν, απέναντι στους Τούρκους και στην όλη ιστορία. Εάν υπήρχαν αυτά τα δύο, με μεγάλη ευκολία θα μπορούσαμε να διαχειριστούμε διαφορετικά το όλο θέμα άσχετα αν στη συνέχεια ο Οτζαλάν κατέληγε ή όχι στη φυλακή. Πάντως ο ελληνικός παράγοντας μπορούσε να μην έχει καμία απολύτως ανάμιξη σε αυτό. Αν οι πολιτικοί ήξεραν τι έκαναν, δεν θα τηρούσαν αυτή τη στάση απέναντι σε αυτό το μείζων ιστορικό ζήτημα.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Θα θέλατε να προσθέσετε κάτι τελευταίο στην ενδιαφέρουσα κουβέντα μας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Θα ήθελα να σημειώσω, ότι οι λαοί της Ανατολής στη διάρκεια της ιστορίας των τελευταίων τριών χιλιάδων ετών, παρότι είχαν προβλήματα στη συμβίωσή τους και πέρασαν πολέμους, το μεγαλύτερο διάστημα συνυπήρξαν ειρηνικά και συνεργάστηκαν. Ο παράγοντας που χάλασε την αρμονία στην Ανατολή ήταν ο Τουρκισμός.</p>
<p align="JUSTIFY">Πιστεύω, ότι η Ανατολή για εμάς που είμαστε παιδιά της πρέπει να αποτελεί αντικείμενο ενδιαφέροντος και η βούλησή μας να είναι προς την κατεύθυνση να ξανανθίσει. Δεν εννοώ ότι πρέπει όλοι οι λαοί να συνασπιστούμε για να νικήσουμε τους Τούρκους. Όμως είναι απαραίτητη η συνεργασία των λαών της Ανατολής για να νικήσουμε το σωβινισμό και τη νοοτροπία που γεννά γενοκτονίες, εθνοκαθάρσεις και βία.</p>
<p align="JUSTIFY">Η ίδια μας η ιστορία, μας δίνει το δικαίωμα της αυτοσυντήρησης και αυτοάμυνας. Μάλιστα θα έλεγα, ότι δεν είναι απλά δικαίωμα αλλά και υποχρέωσή μας. Για αυτό οφείλουμε Αρμένιοι, Ασσύριοι, Κούρδοι, Έλληνες ,Λάζοι και όλοι οι λαοί της Ανατολής να ψάξουμε και να βρούμε ένα κοινό δρόμο.</p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ο Σάββας Καλεντερίδης γεννήθηκε στη Βέργη Σερρών το 1960. Το 1977 εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, από την οποία αποφοίτησε το 1981, ως ανθυπίλαρχος. Υπηρέτησε σε διάφορες μονάδες των τεθωρακισμένων και των καταδρομών και σε κρίσιμες θέσεις στο εξωτερικό. Το Μάρτιο του 2000, ενώ φοιτούσε στην Ανωτάτη Σχολή Πολέμου, παραιτήθηκε από τις τάξεις του Ελληνικού Στρατού, με το βαθμό του αντισυνταγματάρχη. Από το φθινόπωρο του 2000 ίδρυσε και διευθύνει τον εκδοτικό οίκο Ινφο-Γνώμων. Με το ψευδώνυμο Κώστας Νικοπολίδης μετέφρασε από τα τουρκικά και επιμελήθηκε την έκδοση του βιβλίου “Κράτος συμμορία”, Εκδόσεις Τουρίκη, ενώ μετέφρασε από τα τουρκικά και την “Έκθεση Σουσουρλούκ”, που συμπεριλήφθηκε στο ομώνυμο βιβλίο των Εκδόσεων Α.Α. Λιβάνη. Σε συνεργασία με το ίδρυμα “Φίλοι Λαογραφικού Μουσείου Μέλπως Μερλιέ” συμμετείχε και προλόγισε την έκδοση του διπλού CD “Τραγούδια του Πόντου, Ηχογραφήσεις του 1930” και του CD “Τραγούδια από τις παράλιες πόλεις του Πόντου και της Μικράς Ασίας». Αναλύσεις και άρθρα του με κύριο θέμα την Τουρκία και άλλα περιφερειακά ζητήματα, έχουν δημοσιευθεί στις εφημερίδες “Κυριακάκτικη Ελευθεροτυπία” και “Παρόν” και στα περιοδικά “Άμυνα και διπλωματία”, “Απόρρητο Δελτίο” και “Διπλωματία”.</strong></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY">{jgototop}{/jgototop}</p>Κεγάμ Μανουκιάν2011-01-07T13:14:34Z2011-01-07T13:14:34Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/320-kegam-manoukianAdministratorit@parasites.gr<p align="CENTER"><strong>Διευθυντής προγράμματος του τηλεοπτικού σταθμού</strong></p>
<p align="CENTER"><em><strong>Yerkir Media</strong></em><strong> ο οποίος εκπέμπει και δορυφορικά</strong></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στην Λούση Οννικιάν-Σαχινιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2010</strong></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER" lang="en-US"><img src="https://armenika.gr/images/stories/manoukian.jpg" /></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Η τηλεόραση στην Αρμενία δεν έχει καμία σχέση με την κοινωνία</strong></span></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Παρουσιάστε μας, σας παρακαλώ τον χάρτη των τηλεοπτικών καναλιών στην Αρμενία σήμερα.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Τα κανάλια διακρίνονται ανάλογα με τον πολιτικό τους προσανατολισμό και ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους. Από πολιτικής πλευράς, μπορώ να πω ότι τα περισσότερα από αυτά ακολουθούν την κυβερνητική γραμμή, τη γραμμή των μεγάλων επενδυτών, δηλαδή της ολιγαρχίας. Γι’ αυτό το λόγο η συντριπτική πλειοψηφία των καναλιών που ασκούν κάποια πολιτική κι έχουν πολιτική ειδησεογραφία ακολουθούν την πολιτική της κυβέρνησης. Δεν μιλάμε, φυσικά για τις προεκλογικές περιόδους, οπότε κάθε κανάλι υποστηρίζει τον έναν ή τον άλλο υποψήφιο. Υπάρχουν ένα δύο κανάλια που έχουν συγκεκριμένο πολιτικό στόχο και λειτουργούν πιο ανεξάρτητα από την κυβερνητική πολιτική, και άλλα, όπως το Γεργκίρ Μέντια το οποίο χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, διατηρεί ανοιχτή τη συχνότητά του σε διάφορες πολιτικές κατευθύνσεις. Ως προς τα ενδιαφέροντα των καναλιών, διάφοροι αντικειμενικοί και υποκειμενικοί λόγοι τα ωθούν να διαθέτουν πολύ λιγότερο χώρο στην πολιτική, την οικονομία, τα κοινωνικά θέματα και περισσότερο σε ελαφρές εκπομπές τύπου σόου (θεάματος), σε ταινίες, σε χαμηλού επιπέδου σήριαλ, με τα οποία προσπαθούν να προσελκύσουν τους τηλεθεατές.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Με ποιον τρόπο δηλαδή θα αξιολογούσατε την ποιότητα των προσφερόμενων προγραμμάτων και πώς συγκρίνονται τα σημερινά προγράμματα με αυτά των προηγούμενων ετών;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η τηλεόραση στην Αρμενία δεν έχει καμία σχέση με την κοινωνία. Δηλαδή, οι δυσκολίες, τα σημαντικά θέματα που απασχολούν τους απλούς πολίτες, τα οικονομικά, τα κοινωνικά, τα πολιτιστικά, θέματα απόδοσης δικαιοσύνης, διαφθοράς, δεν απεικονίζονται. Η τηλεόραση είναι ένα ζαχαρωτό, με όμορφο περιτύλιγμα, όπου απεικονίζονται μόνο οι πλούσιοι, μόνο τα σκάνδαλα και τα κουτσομπολιά, δηλαδή όλα αυτά με τα οποία είναι απασχολημένος ο κόσμος σήμερα. Δεν υπάρχει σχεδόν καμιά σχέση ανάμεσα στην τηλεόραση και το κοινό. Έτσι οι άνθρωποι, για να ξεφύγουν από τα προβλήματά τους, συνήθως καταπίνουν αυτό το, να το πω ναρκωτικό, να το πω υπνωτικό, το οποίο αποσπά την προσοχή τους από το πρόβλημα της πληρωμής του ενοικίου, του ηλεκτρικού, των οικογενειακών υποχρεώσεων, των λογαριασμών.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Κατά πόσο είναι λοιπόν ανεξάρτητη η δημοσιογραφία στην Αρμενία σήμερα με αυτά τα δεδομένα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δεν είναι ανεξάρτητη, διότι η τηλεόραση, όπως και όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης διεθνώς, δεν είναι αυτόνομα. Πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχουν ανεξάρτητα τηλεοπτικά κανάλια κι εφημερίδες. Κι ο λόγος που δεν είναι ανεξάρτητα είναι ότι η σχέση κέρδους-δαπανών είναι δυσανάλογη. Έτσι λοιπόν, παραμένουν τις περισσότερες φορές εξαρτημένα από τους ιδιοκτήτες, τους επιχειρηματίες, τους πολιτικούς παράγοντες και φυσικά τις κυβερνήσεις, από τις οποίες αποβλέπουν το κέρδος και ό,τι άλλο ήθελε προκύψει.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τι είδους προγράμματα παράγει σήμερα το Γεργκίρ Μίντια, ποια είναι η θεματολογία του. Οι παραγωγές σας διατίθενται στο κοινό και σε ποια μορφή;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η αποστολή του Γεργκίρ Μίντια ήταν εξαρχής διαφορετική. Οι ιδρυτές του καναλιού είχαν μια διαφορετική τοποθέτηση. Δεν πρόκειται για κερδοφόρα επιχείρηση, κι αυτό φυσικά ενέχει δυσκολίες. Για παράδειγμα, ενώ το επιτρέπει ο νόμος, εμείς δεν επιτρέπεται να διαφημίζουμε καζίνα ή νυχτερινά κέντρα ή κάποια ύποπτη επιχείρηση, πράγμα που φυσικά δημιουργεί οικονομικά προβλήματα. Αλλά αυτή είναι η πολιτική του καναλιού. Επίσης, δεν αποβλέπουμε αποκλειστικά στην υψηλή τηλεθέαση. Το σλόγκαν μας είναι: «Το Γεργκίρ για τη χώρα» (σ.σ. γεργκίρ σημαίνει χώρα στην αρμενική γλώσσα). Δηλαδή το Γεργκίρ Μίντια για όλη τη χώρα των Αρμενίων και για όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό το λόγο η ειδησεογραφία μας δεν περιορίζεται μόνο στα εσωτερικά νέα, μόνο όσα αφορούν την Αρμενία. Όταν δεν υπήρχαν ακόμα δορυφόροι, εμείς προσπαθούσαμε να εξασφαλίσουμε ανταποκριτές σε διάφορες χώρες. Το καταφέραμε, πρώτα στο Λίβανο, έπειτα στο Ιράν. Επίσης, ανταποκριτές μας εμφανίζονταν σε αποστολές σε διάφορες χώρες και ετοίμαζαν ταινίες που αφορούσαν τις διάφορες παροικίες. Όπως για παράδειγμα στην αρμενική παροικία της Ελλάδας, αλλά και στο Ιράν, το Λίβανο, τη Ρωσία. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε στον αρμέ-νιο τηλεθεατή, το άλλο πλουσιότερο κομμάτι του λαού μας για το οποίο γνώριζε πολύ λιγότερα πράγματα. Όταν άρχισε η δορυφορική κάλυψη, αυξήθηκαν και οι υποχρεώσεις μας, αφού τέθηκε πια και το αντίστροφο ερώτημα, να παρουσιάσουμε δηλαδή την Αρμενία στην αρμενική διασπορά. Από την πρώτη στιγμή είχαμε το «Οριζόν», το συνεργαζόμενο κανάλι στις Η.Π.Α., στο οποίο διοχετεύαμε καθημερινά όλη μας την ειδησεογραφία σε απευθείας σύνδεση. Εδώ και ενάμισι χρόνο έχουμε συνεργασία με το κανάλι OTV του Λιβάνου και γενικότερα έχουμε επεκταθεί αρκετά. Τα προγράμματά μας είναι πολιτικο-ειδησεογραφικά. Είμαστε το πιο ειδησεογραφικό κανάλι, με 16 ώρες ειδησεογραφικές εκπομπές. Όσο για τις παραγωγές μας, έχουν τώρα πια μόνιμο χαρακτήρα. Η σειρά «Ας γνωρίσουμε ότι…» έχει περίπου 80 επεισόδια. Ο στόχος ήταν να γνωρίσουν όλοι την Αρμενία εκτός από τα τουριστικά της αξιοθέατα. Ήταν και για μένα προσωπικά μια αποκάλυψη, όταν ο συνεργάτης μας έβγαινε από τον κεντρικό δρόμο και περνούσε μέσα από κάθε χωριό, μελετώντας ένα ένα τα μνημεία. Η σειρά αυτή πωλείται. Έχουμε κι άλλες τέτοιες σειρές, όπως η «Ας θυμηθούμε ποιο είναι» και πολλές άλλες. Τελευταία βραβευτήκαμε από την ένωση συντακτών με το βραβείο καλύτερης εκπομπής. Πρόκειται για μια ταινία-ντοκιμαντέρ μικρού μήκους που αποτελείται από αρχεία, φωτογραφίες, ντοκουμέντα και ταινίες για τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα της ζωής του αρμενικού έθνους συνολικής διάρκειας δύο ετών και 780 εκπομπών σε καθημερινή βάση. Συνήθως αυτά διατίθενται δωρεάν σε εθνικές και πολιτιστικές οργανώσεις των παροικιών. Επίσης, πολύ συχνά πωλούνται και ανταλλάσσονται με άλλα κανάλια. Μια τέτοια περίπτωση ήταν το 1991, όταν διαθέσαμε μαζί με τα πρωτότυπα, αφού τα μεταφέραμε σε ψηφιακή μορφή, στην τηλεόραση του Αρτσάχ, μια ταινία-αρχείο που είχε χαθεί στη διάρκεια των βομβαρδισμών και βρέθηκε εκ των υστέρων τυχαία στα χέρια μας.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τα δορυφορικά κανάλια λειτουργούν ως επί το πλείστον για τους τηλεθεατές της διασποράς. Έχουν οι διάφορες παροικίες κάποια συμμετοχή στην προετοιμασία των προγραμμάτων; Αν όχι, υπάρχει για το μέλλον μια τέτοια προοπτική;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Στη δική μας περίπτωση, το δορυφορικό πρόγραμμα είναι κατά 90% το ίδιο με αυτό του εσωτερικού καθώς δεν έχουμε άδεια προβολής ταινιών στο δορυφορικό κανάλι. Αντιθέτως, τα υπόλοιπα κανάλια αλλάζουν εντελώς το πρόγραμμά τους. Για μας, ο Αρμένιος που ζει στο Χαλέπι είναι ίδιος με αυτόν που ζει στο Ερεβάν ή στα χωριά. Δεν διαχωρίζουμε τα προγράμματα ειδικά για το δορυφορικό κανάλι όπως για παράδειγμα τις πολιτιστικές εκπομπές ή τα διάφορα σόου. Όσο για τη συνεργασία, ήδη διατηρούμε μόνιμους επαγγελματίες ανταποκριτές στο Λίβανο, την Ουκρανία, τη Γαλλία, την Ουάσιγκτον και την Καλιφόρνια στις Η.Π.Α., τον Καναδά, όπου δεν είναι ακόμα πλήρης η κάλυψη. Υπάρχουν ανταποκρίσεις από την Ιερουσαλήμ, την Κωνσταντινούπολη και την Ελλάδα.</p>
<p align="JUSTIFY">Προσπαθούμε τώρα να διευθετήσουμε το άλλο θέμα, να έχουν δηλαδή οι παροικίες τη δική τους ώρα... Ήδη συνεργαζόμαστε με τις παροικίες της Συρίας, Γαλλίας και Ρωσίας, ώστε να έχουν συγκεκριμένη μόνιμη μέρα και δική τους ώρα στο πρόγραμμα. Επιθυμία μας είναι να έχουν στο μέλλον τη σταθερή τους ώρα και οι διάφορες οργανώσεις μας, το «Χομενετμέν» (σ.σ. αθλητικό σωματείο), ο «Κυανούς Σταυρός», το πολιτιστικό σωματείο «Χαμασκαΐν», αλλά προς το παρόν δεν έχουν γίνει συγκεκριμένα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Να περάσουμε σ’ ένα πολιτικό θέμα. Πώς διαμορφώθηκε η κοινή γνώμη στην Αρμενία μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων με την Τουρκία;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η εκστρατεία του «όχι» είχε ήδη ξεκινήσει πριν την υπογραφή, κυρίως με πρωτοβουλία του κόμματος Τασνακ-τσουτιούν. Ήταν πολύ λίγοι εκείνοι που υποστήριζαν τα πρωτόκολλα. Ήταν ένας συγκεκριμένος κύκλος ανθρώπων που είχε άμεση εργασιακή εξάρτηση με την κυβέρνηση. Υπήρχε κι ένας κύκλος, συγκεκριμένα ο κύκλος του Λεβόν Τερ Πετροσιάν, ο οποίος ενώ επέκρινε την κυβέρνηση για το χειρισμό άλλων θεμάτων, δεν έλεγε τίποτα για τα πρωτόκολλα, καθώς όλοι αυτοί ήταν πεπεισμένοι ότι αυτό που έπραττε με τα πρωτόκολλα ήταν σωστό. Παρόλα αυτά, υπήρχε μια έντονη πίεση εναντίον της κυβερνητικής πολιτικής που εκφραζόταν με διαμαρτυρίες, διαδηλώσεις, δημόσιες συζητήσεις. Όλα αυτά οδήγησαν στο πάγωμα των πρωτοκόλλων. Η κοινή γνώμη απαιτούσε μια απάντηση. Τελικά η κυβέρνηση πάγωσε το θέμα, αφού όμως είχε δημιουργηθεί όλη αυτή η αναταρα-χή. Σήμερα, το θέμα έχει παγώσει ακόμα πιο πολύ, αφού δεν συζητιέται πια κι έτσι το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης έχει μειωθεί κατά πολύ. Όχι πως δεν υφίσταται θέμα από πολιτική άποψη πάντα υπάρχει αυτός ο κίνδυνος.</p>
<p align="JUSTIFY">Σήμερα υπάρχει κι ένας άλλος κίνδυνος που είναι αποτέλεσμα της αμερικανικής πολιτικής και των οικονομικών πιέσεων που δημιουργούν ψευδείς εντυπώσεις, με δηλώσεις κι από τις δύο πλευρές ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται . Στην ουσία όμως δεν υπάρχει τίποτα που να ενδιαφέρει την κοινή γνώμη. Έτσι κι αλλιώς, υπάρχει η άρνηση από τη μεριά της κοινής γνώμης. Η άρνηση αυτή, ενώ θεωρείται φυσιολογική για τη διασπορά, για την Αρμενία ήταν κάτι πολύ δυναμικό. Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι η αντίδραση ήταν πολύ πιο έντονη σ’ αυτό το ζήτημα παρά σε οποιοδήποτε άλλο κοινωνικό ζήτημα κι ενώ ο λαός ταλανίζεται από πολυάριθμα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Σ’ αυτό το κρίσιμο εθνικό ζήτημα πραγματικά ξέσπασε.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Έπαιξε κάποιο ρόλο το κανάλι;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η αλήθεια είναι πως το Γεργκίρ Μίντια διεκδικεί τον τίτλο του μοναδικού κανα-λιού που έδωσε μάχη γι’ αυτό το θέμα. Ξέρετε, την εποχή εκείνη εμείς δεν εκπέμπαμε σε ολόκληρη την Αρμενία. Υπήρχαν λοιπόν δύο πραγματικότητες στην Αρμενία. Η μία στο Ερεβάν, όπου εκπέμπαμε εμείς και λέγαμε ότι γίνεται απεργία πείνας εδώ και 40 ημέρες στην πρωτεύουσα, ότι η υπογραφή των πρωτολόλλων ενέχει κινδύνους, ότι παντού στον κόσμο οι Αρμένιοι διαμαρτύρονται και διαδηλώνουν εναντίον των πρωτο-κόλλων. Και η άλλη έξω από το Ερεβάν και τα περίχωρα, όπου δεν εκπέμπαμε εμείς, αλλά τα άλλα κανάλια τα οποία φώναζαν από το πρωί ως το βράδυ ότι τα πρωτόκολλα είναι σωστά και πρέπει να υπογραφούν. Παρόλα αυτά, ακόμα και ο κόσμος που βρισκόταν εκτός της πρωτεύουσας και τα άκουγε, εναντιώθηκε και μάλιστα δυναμικά. Παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι στη μεγάλη διαδήλωση της 9ης Οκτωβρίου συμμετείχαν πολλοί από την επαρχία, οι οποίοι δεν έβλεπαν Γεργκίρ Μίντια. Δυστυχώς, μόνο εμείς μιλήσαμε εναντίον των πρωτοκόλλων αυτών. Φυσικά ο Τύπος έπαιξε κι αυτός το ρόλο του, η εφημερίδα Γεργκίρ που κυκλοφορεί σ’ όλη τη χώρα αναφερόταν καθημερινά στο θέμα. Περιττό να σας πω ότι σήμερα όλα τα κανάλια καταφέρονται εναντίον των πρωτοκόλλων, εναντίον των όρων που θέτει η Τουρκία, έχουμε φτάσει στο σημείο να λέμε πως εμείς θα πάψουμε να μιλάμε πια γι αυτό και θ’αφήσουμε όλους τους άλλους να μιλούν!</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις της υπογραφής των πρωτοκόλλων στην πορεία επίλυσης του Αρμενικού ζητήματος διεθνώς;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Αναμφισβήτητα είναι επιζήμια. Ήταν μια βασική διαπίστωση και θέση μας. Επειδή όμως κατά το διάστημα εκείνο κάποιες χώρες ασχολήθηκαν με το Αρμενικό ζήτημα, η κυβέρνηση πιάστηκε απ’ αυτό σαν να ήταν σανίδα σωτηρίας και θέλησε να δικαιώσει τη λανθασμένη πολιτική της βασιζόμενη σ’ αυτό. Βεβαίως, το όλο θέμα που ανακινήθηκε, η αντίδρααση που δημιουργήθηκε, έδειξε ότι η Τουρκία έπαιζε ούτως ή άλλως ένα παιχνίδι και ότι δεν έπρεπε το θέμα των πρωτοκόλλων να γίνει αιτία να παγώσει η ανάδειξη της αλήθειας έως ότου οι δύο χώρες έρθουν σε κάποια συμφωνία.</p>
<p align="JUSTIFY">Ευτυχώς, η κυβέρνηση κατόρθωσε να παρουσιάσει τελικά την αλήθεια, ότι δηλαδή η Τουρκία είχε ήδη αρχίσει να θέτει τους όρους της, κάτι το οποίο ήταν βέβαιο, φυσικά… Για δύο λόγους κυρίως. Πρώτα απ’ όλα, αφού με την υπογραφή των πρωτοκόλλων μπορούσε να παίξει με ανοιχτά χαρτιά και δεύτερον, επειδή ενώ υπήρχε η υπογραφή εκ μέρους της Αρμενίας, το Συνταγματικό δικαστήριο της Αρμενίας έθεσε εμπόδια στην κυβέρνηση, λέγοντας ότι σύμφωνα με το Σύνταγμα της Αρμενίας το θέμα του ανοίγματος των συνόρων έπρεπε να διευθετηθεί με ξεχωριστό νόμο και ότι έπρεπε πρώτα να ανοίξουν τα σύνορα και στη συνέχεια να λυθούν τα υπόλοιπα θεμελιώδη ζητήματα. Η Τουρκία λοιπόν εξοργίστηκε, επειδή είχε ελπίσει να προωθήσει τα σημαντικά για την ίδια σημεία, δηλαδή να συνδέσει το άνοιγμα των συνόρων με το ζήτημα του Καραμπάγ, να αναθέσει το θέμα της γενοκτονίας στους ιστορικούς. Αυτό το τελευταίο απορρίφθηκε ασυζητητί από το Συνταγματικό δικαστήριο, αφού σύμφωνα με το Σύνταγμα της Αρμενίας απαγορεύεται ρητά στους αρμένιους δημόσιους λειτουργούς να διαπραγματεύονται το θέμα της γενοκτονίας παντού και πάντοτε.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πώς κρίνετε την προσπάθεια της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα να δείξει το «πολιτισμένο» της πρόσωπο, αναστηλώνοντας ιστορικές εκκλησίες της δυτικής Αρμενίας και επιτρέποντας την τέλεση της Θείας Λειτουργίας εκεί;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Το ζήτημα έχει δύο όψεις. Πρέπει να δούμε τι συμβαίνει πραγματικά στην Τουρκία, κατά πρώτο λόγο τις αλλαγές που συντελούνται εκεί, αρχίζοντας από το δημοψήφισμα και φτάνοντας μέχρι τις πραγματικές, βαθύτερες αλλαγές, και κατά δεύτερο την προπαγάνδα. Ήταν νομίζω το 2006 όταν ο γνωστός τούρκος δημοσιογράφος Μεχμέτ Αλή Μπιράντ δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Το Αρμενικό Τσουνάμι» στο οποίο επεσήμαινε ότι πρόκειται να υπάρξει κύμα αντίδρασης και ανέφερε τρόπους έξυ-πνης διαχείρησης του θέματος. Ένα από τα σημεία που αναφέρει είναι η πολιτιστική προσέγγιση. Υπάρχουν φυσικά δύο τινά. Tο ένα είναι η εξωτερική πίεση από την Ευρωπαϊκή Ένωση όπου η Τουρκία προσπαθεί να συμμορφωθεί. Ακόμα και το θέμα του Αχταμάρ που είναι ένα «πικρό ποτήρι». Δόξα σοι ο Θεός που αναστηλώθηκε αυτή η εκκλησία, στο κάτω-κάτω δική μας είναι και τοποθετήθηκε πάνω της ο σταυρός!</p>
<p align="JUSTIFY">Ακόμα κι έτσι, βέβαια, έγινε μισή δουλειά, όπως και στην περίπτωση της ελληνικής θείας Λειτουργίας μια φορά το χρόνο, αλλά υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις. Οι Έλληνες τέλεσαν τη λειτουργία χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχη, ενώ οι Αρμένιοι με τον εκπρόσωπο του Αρμένιου Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης. Η Οικουμενικότητα ήταν πολύ ισχυρή προπαγάνδα για την Ελληνική Εκκλησία, το γεγονός ότι ο έλληνας Πατριάρχης, στον οποίο είχε απαγορευτεί να εισέλθει σε αυτή την εκκλησία, το έκανε τώρα. Εκεί η Ελλάδα έλυσε ένα πολιτικό ζήτημα. Στη δικιά μας περίπτωση, οι ίδιες τουρκικές αρχές δεν το επέτρεψαν και η Λειτουργία τελέστηκε από τον εκπρόσωπο. Αλλά, το θέμα είναι τι κέρδος θέλει ν’αποκομίσει κανείς από κάθε περίπτωση. Οι αρμενικές οργανώσεις σήμερα πρέπει να καλλιεργήσουν μια σωστή προσέγγιση στο θέμα αυτό που αφορά ένα κτίσμα χιλίων χρόνων. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Όσον αφορά εσωτερικά την Τουρκία, το ζήτημα είναι πολύ ευρύτερο. Η χώρα βρίσκεται μέσα σε μια δύνη. Ακόμα και στις 29 Οκτωβρίου την ημέρα της δημοκρατίας, η χώρα βρέθηκε σε μια δύνη. Το ίδιο έγινε και την ημέρα του δημοψηφίσματος και την ημέρα των εκλογών. Ο Χράντ Ντινκ, δύο μήνες πριν δολοφονηθεί, στο συνέδριο για το Αρμενικό ζήτημα στην Τεχεράνη, επεσήμανε πως αν θέλουμε να μιλάμε για την παρακμή της Τουρκίας, αρκεί να καταλάβουμε πως η Τουρκία θα απωλέσει την ταυτότητά της με την είσοδο της στην Ε.Ε., θα απωλέσει την ταυτότητα που της έδωσε ο Κεμάλ το 1923. Και μπαίνοντας στην Ε.Ε. η χώρα θα καταρρεύσει, ακριβώς επειδή θα πάψει να υφίσταται η ταυτότητά της. Όσο για τις εκκλησίες, κάποιες αναστηλώνονται με προσωπικές πρωτοβουλίες και πιστεύω ότι αν θέλουμε μπορούμε, μπορούν οι Αρμένιοι να πάνε εκεί, παραδείγματος χάριν στην εκκλησία του Ντιγιάρμπακιρ, μαζί με 20, 30, 40 ή και έναν μόνο επιζήσαντα της γενοκτονίας, έναν παππού ή μια γιαγιά, να τον καθήσουμε πάνω στο θώκο και να πούμε «αν θέλετε να συζητήσουμε για τη γενοκτονία, ιδού οι επιζήσαντες. Η γενοκτονία θα είναι το θέμα του σημερινού κηρύγματος»! Το θέμα είναι να το κάνουμε. Επιτρέψτε μου και μια σκέψη που μου εξέφρασε τις ημέρες της Λειτουργίας του Αχταμάρ ένας κούρδος πολιτικός. Να γίνει από κοινού αίτηση εκ μέρους του Καθολικού του Ετσμιατζίν, του Καθολικού της Κιλικίας και του Πατριάρχη Ιεροσολύμων και να ζητούν την τέλεση της λειτουργίας στις 24 Απριλίου! Ακόμα κι αν αρνηθούν, θα δείξουν τις πραγματικές τους προθέσεις…</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Η τελευταία ερώτηση αναφέρεται στο θέμα του Αζερμπαϊτζάν. Ποιος είναι ο λόγος για τις αυξανόμενες επιθέσεις το τελευταίο διάστημα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ο Αλίεβ αντιμετωπίζει εσωτερικά προβλήματα και κάνει προεκλογική προ-παγάνδα. Επίσης, οι εσωτερικές κομματικές αναμετρήσεις επηρεάζουν τις σχέσεις της με την Τουρκία, οπότε με αυτό τον τρόπο προσπαθεί να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη. Παρουσιάζει ότι δήθεν θα αναγκάσει την Αρμενία να υποχωρήσει σε κάποια σημεία με αυτό τον τρόπο. Δεν είναι αλήθεια ότι γίνονται μάχες και υπάρχουν πολλά θύματα. Στατιστικά, τα θύματα ήταν περισσότερα τα προηγούμενα χρόνια, διότι σήμερα και οι δυο πλευρές είναι πιο έμπειρες. Δεν είναι δηλαδή ότι στέκονται αντιμέτωποι Αρμένιοι και Αζέροι στα άδεια σύνορα και ανταλλάσσουν πυροβολισμούς.</p>
<p align="JUSTIFY">Τα σύνορα είναι εφοδιασμένα με αντιαεροπορικά άρματα και συστήματα τέτοια που καθιστούν πολύ δύσκολη την πολεμική αντιπαράθεση υπ’ αυτήν την έννοια. Δεν είναι πια ο πόλεμος του 90-92 με κανόνια και πολυβόλα! Σ’ αυτό τον πόλεμο κάθε πυροβολισμός πυροδοτεί πυραύλους, τους οποίους είναι αδύνατο να σταματήσεις… Είναι περισσότερο πόλεμος νεύρων και προσπάθεια προπαγάνδας. Η Αρμενία μέχρι σήμερα δεν αντιδρούσε σε κάτι τέτοια. Σήμερα, η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει άλλη τακτική και απαντά και εκείνη με προειδοποιήσεις εναντίον του Αζερμπαϊτζάν. Ο Τύπος καταγράφει κάθε μέρα πόσες σφαίρες έπεσαν. Καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο, δεν είναι δυνατόν να μετράς τις σφαίρες!</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αυτό δημιουργεί ακόμα ένα ερώτημα…Κατά πόσο προστατεύεται ο Τύπος στην Αρμενία σήμερα από επιθέσεις μέσω διαδικτύου;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Πολύ περισσότερο σήμερα απ’ ότι πριν, ειδικά τα δύο τελευταία χρόνια. Κάποτε, έγινε ένας πόλεμος Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν στο διαδίκτυο. Εκεί νίκησαν οι αρμένιοι νέοι, οι οποίοι σήμερα ζουν και εργάζονται στο Ερεβάν. Οι Αζέροι αναγκάστηκαν να ζητήσουν «κατάπαυση του πυρός». Σήμερα είμαστε πιο προστατευμένοι απέναντι σε επιθέσεις πληροφοριών αλλά και τεχνολογικές επιθέσεις και πολύ συχνά αναλαμβάνουμε και πρωτοβουλία. Είναι καθημερινός αυτός ο πόλεμος και τα δικά μας παιδιά είναι πραγματικά ικανότατα σ’ αυτό το πεδίο.</p>
<br />
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="CENTER"><strong>Διευθυντής προγράμματος του τηλεοπτικού σταθμού</strong></p>
<p align="CENTER"><em><strong>Yerkir Media</strong></em><strong> ο οποίος εκπέμπει και δορυφορικά</strong></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στην Λούση Οννικιάν-Σαχινιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Οκτώβριος-Δεκέμβριος 2010</strong></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER" lang="en-US"><img src="https://armenika.gr/images/stories/manoukian.jpg" /></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Η τηλεόραση στην Αρμενία δεν έχει καμία σχέση με την κοινωνία</strong></span></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Παρουσιάστε μας, σας παρακαλώ τον χάρτη των τηλεοπτικών καναλιών στην Αρμενία σήμερα.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Τα κανάλια διακρίνονται ανάλογα με τον πολιτικό τους προσανατολισμό και ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους. Από πολιτικής πλευράς, μπορώ να πω ότι τα περισσότερα από αυτά ακολουθούν την κυβερνητική γραμμή, τη γραμμή των μεγάλων επενδυτών, δηλαδή της ολιγαρχίας. Γι’ αυτό το λόγο η συντριπτική πλειοψηφία των καναλιών που ασκούν κάποια πολιτική κι έχουν πολιτική ειδησεογραφία ακολουθούν την πολιτική της κυβέρνησης. Δεν μιλάμε, φυσικά για τις προεκλογικές περιόδους, οπότε κάθε κανάλι υποστηρίζει τον έναν ή τον άλλο υποψήφιο. Υπάρχουν ένα δύο κανάλια που έχουν συγκεκριμένο πολιτικό στόχο και λειτουργούν πιο ανεξάρτητα από την κυβερνητική πολιτική, και άλλα, όπως το Γεργκίρ Μέντια το οποίο χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, διατηρεί ανοιχτή τη συχνότητά του σε διάφορες πολιτικές κατευθύνσεις. Ως προς τα ενδιαφέροντα των καναλιών, διάφοροι αντικειμενικοί και υποκειμενικοί λόγοι τα ωθούν να διαθέτουν πολύ λιγότερο χώρο στην πολιτική, την οικονομία, τα κοινωνικά θέματα και περισσότερο σε ελαφρές εκπομπές τύπου σόου (θεάματος), σε ταινίες, σε χαμηλού επιπέδου σήριαλ, με τα οποία προσπαθούν να προσελκύσουν τους τηλεθεατές.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Με ποιον τρόπο δηλαδή θα αξιολογούσατε την ποιότητα των προσφερόμενων προγραμμάτων και πώς συγκρίνονται τα σημερινά προγράμματα με αυτά των προηγούμενων ετών;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η τηλεόραση στην Αρμενία δεν έχει καμία σχέση με την κοινωνία. Δηλαδή, οι δυσκολίες, τα σημαντικά θέματα που απασχολούν τους απλούς πολίτες, τα οικονομικά, τα κοινωνικά, τα πολιτιστικά, θέματα απόδοσης δικαιοσύνης, διαφθοράς, δεν απεικονίζονται. Η τηλεόραση είναι ένα ζαχαρωτό, με όμορφο περιτύλιγμα, όπου απεικονίζονται μόνο οι πλούσιοι, μόνο τα σκάνδαλα και τα κουτσομπολιά, δηλαδή όλα αυτά με τα οποία είναι απασχολημένος ο κόσμος σήμερα. Δεν υπάρχει σχεδόν καμιά σχέση ανάμεσα στην τηλεόραση και το κοινό. Έτσι οι άνθρωποι, για να ξεφύγουν από τα προβλήματά τους, συνήθως καταπίνουν αυτό το, να το πω ναρκωτικό, να το πω υπνωτικό, το οποίο αποσπά την προσοχή τους από το πρόβλημα της πληρωμής του ενοικίου, του ηλεκτρικού, των οικογενειακών υποχρεώσεων, των λογαριασμών.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Κατά πόσο είναι λοιπόν ανεξάρτητη η δημοσιογραφία στην Αρμενία σήμερα με αυτά τα δεδομένα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δεν είναι ανεξάρτητη, διότι η τηλεόραση, όπως και όλα τα μέσα μαζικής ενημέρωσης διεθνώς, δεν είναι αυτόνομα. Πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχουν ανεξάρτητα τηλεοπτικά κανάλια κι εφημερίδες. Κι ο λόγος που δεν είναι ανεξάρτητα είναι ότι η σχέση κέρδους-δαπανών είναι δυσανάλογη. Έτσι λοιπόν, παραμένουν τις περισσότερες φορές εξαρτημένα από τους ιδιοκτήτες, τους επιχειρηματίες, τους πολιτικούς παράγοντες και φυσικά τις κυβερνήσεις, από τις οποίες αποβλέπουν το κέρδος και ό,τι άλλο ήθελε προκύψει.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τι είδους προγράμματα παράγει σήμερα το Γεργκίρ Μίντια, ποια είναι η θεματολογία του. Οι παραγωγές σας διατίθενται στο κοινό και σε ποια μορφή;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η αποστολή του Γεργκίρ Μίντια ήταν εξαρχής διαφορετική. Οι ιδρυτές του καναλιού είχαν μια διαφορετική τοποθέτηση. Δεν πρόκειται για κερδοφόρα επιχείρηση, κι αυτό φυσικά ενέχει δυσκολίες. Για παράδειγμα, ενώ το επιτρέπει ο νόμος, εμείς δεν επιτρέπεται να διαφημίζουμε καζίνα ή νυχτερινά κέντρα ή κάποια ύποπτη επιχείρηση, πράγμα που φυσικά δημιουργεί οικονομικά προβλήματα. Αλλά αυτή είναι η πολιτική του καναλιού. Επίσης, δεν αποβλέπουμε αποκλειστικά στην υψηλή τηλεθέαση. Το σλόγκαν μας είναι: «Το Γεργκίρ για τη χώρα» (σ.σ. γεργκίρ σημαίνει χώρα στην αρμενική γλώσσα). Δηλαδή το Γεργκίρ Μίντια για όλη τη χώρα των Αρμενίων και για όλο τον κόσμο. Γι’ αυτό το λόγο η ειδησεογραφία μας δεν περιορίζεται μόνο στα εσωτερικά νέα, μόνο όσα αφορούν την Αρμενία. Όταν δεν υπήρχαν ακόμα δορυφόροι, εμείς προσπαθούσαμε να εξασφαλίσουμε ανταποκριτές σε διάφορες χώρες. Το καταφέραμε, πρώτα στο Λίβανο, έπειτα στο Ιράν. Επίσης, ανταποκριτές μας εμφανίζονταν σε αποστολές σε διάφορες χώρες και ετοίμαζαν ταινίες που αφορούσαν τις διάφορες παροικίες. Όπως για παράδειγμα στην αρμενική παροικία της Ελλάδας, αλλά και στο Ιράν, το Λίβανο, τη Ρωσία. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε στον αρμέ-νιο τηλεθεατή, το άλλο πλουσιότερο κομμάτι του λαού μας για το οποίο γνώριζε πολύ λιγότερα πράγματα. Όταν άρχισε η δορυφορική κάλυψη, αυξήθηκαν και οι υποχρεώσεις μας, αφού τέθηκε πια και το αντίστροφο ερώτημα, να παρουσιάσουμε δηλαδή την Αρμενία στην αρμενική διασπορά. Από την πρώτη στιγμή είχαμε το «Οριζόν», το συνεργαζόμενο κανάλι στις Η.Π.Α., στο οποίο διοχετεύαμε καθημερινά όλη μας την ειδησεογραφία σε απευθείας σύνδεση. Εδώ και ενάμισι χρόνο έχουμε συνεργασία με το κανάλι OTV του Λιβάνου και γενικότερα έχουμε επεκταθεί αρκετά. Τα προγράμματά μας είναι πολιτικο-ειδησεογραφικά. Είμαστε το πιο ειδησεογραφικό κανάλι, με 16 ώρες ειδησεογραφικές εκπομπές. Όσο για τις παραγωγές μας, έχουν τώρα πια μόνιμο χαρακτήρα. Η σειρά «Ας γνωρίσουμε ότι…» έχει περίπου 80 επεισόδια. Ο στόχος ήταν να γνωρίσουν όλοι την Αρμενία εκτός από τα τουριστικά της αξιοθέατα. Ήταν και για μένα προσωπικά μια αποκάλυψη, όταν ο συνεργάτης μας έβγαινε από τον κεντρικό δρόμο και περνούσε μέσα από κάθε χωριό, μελετώντας ένα ένα τα μνημεία. Η σειρά αυτή πωλείται. Έχουμε κι άλλες τέτοιες σειρές, όπως η «Ας θυμηθούμε ποιο είναι» και πολλές άλλες. Τελευταία βραβευτήκαμε από την ένωση συντακτών με το βραβείο καλύτερης εκπομπής. Πρόκειται για μια ταινία-ντοκιμαντέρ μικρού μήκους που αποτελείται από αρχεία, φωτογραφίες, ντοκουμέντα και ταινίες για τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα της ζωής του αρμενικού έθνους συνολικής διάρκειας δύο ετών και 780 εκπομπών σε καθημερινή βάση. Συνήθως αυτά διατίθενται δωρεάν σε εθνικές και πολιτιστικές οργανώσεις των παροικιών. Επίσης, πολύ συχνά πωλούνται και ανταλλάσσονται με άλλα κανάλια. Μια τέτοια περίπτωση ήταν το 1991, όταν διαθέσαμε μαζί με τα πρωτότυπα, αφού τα μεταφέραμε σε ψηφιακή μορφή, στην τηλεόραση του Αρτσάχ, μια ταινία-αρχείο που είχε χαθεί στη διάρκεια των βομβαρδισμών και βρέθηκε εκ των υστέρων τυχαία στα χέρια μας.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τα δορυφορικά κανάλια λειτουργούν ως επί το πλείστον για τους τηλεθεατές της διασποράς. Έχουν οι διάφορες παροικίες κάποια συμμετοχή στην προετοιμασία των προγραμμάτων; Αν όχι, υπάρχει για το μέλλον μια τέτοια προοπτική;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Στη δική μας περίπτωση, το δορυφορικό πρόγραμμα είναι κατά 90% το ίδιο με αυτό του εσωτερικού καθώς δεν έχουμε άδεια προβολής ταινιών στο δορυφορικό κανάλι. Αντιθέτως, τα υπόλοιπα κανάλια αλλάζουν εντελώς το πρόγραμμά τους. Για μας, ο Αρμένιος που ζει στο Χαλέπι είναι ίδιος με αυτόν που ζει στο Ερεβάν ή στα χωριά. Δεν διαχωρίζουμε τα προγράμματα ειδικά για το δορυφορικό κανάλι όπως για παράδειγμα τις πολιτιστικές εκπομπές ή τα διάφορα σόου. Όσο για τη συνεργασία, ήδη διατηρούμε μόνιμους επαγγελματίες ανταποκριτές στο Λίβανο, την Ουκρανία, τη Γαλλία, την Ουάσιγκτον και την Καλιφόρνια στις Η.Π.Α., τον Καναδά, όπου δεν είναι ακόμα πλήρης η κάλυψη. Υπάρχουν ανταποκρίσεις από την Ιερουσαλήμ, την Κωνσταντινούπολη και την Ελλάδα.</p>
<p align="JUSTIFY">Προσπαθούμε τώρα να διευθετήσουμε το άλλο θέμα, να έχουν δηλαδή οι παροικίες τη δική τους ώρα... Ήδη συνεργαζόμαστε με τις παροικίες της Συρίας, Γαλλίας και Ρωσίας, ώστε να έχουν συγκεκριμένη μόνιμη μέρα και δική τους ώρα στο πρόγραμμα. Επιθυμία μας είναι να έχουν στο μέλλον τη σταθερή τους ώρα και οι διάφορες οργανώσεις μας, το «Χομενετμέν» (σ.σ. αθλητικό σωματείο), ο «Κυανούς Σταυρός», το πολιτιστικό σωματείο «Χαμασκαΐν», αλλά προς το παρόν δεν έχουν γίνει συγκεκριμένα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Να περάσουμε σ’ ένα πολιτικό θέμα. Πώς διαμορφώθηκε η κοινή γνώμη στην Αρμενία μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων με την Τουρκία;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η εκστρατεία του «όχι» είχε ήδη ξεκινήσει πριν την υπογραφή, κυρίως με πρωτοβουλία του κόμματος Τασνακ-τσουτιούν. Ήταν πολύ λίγοι εκείνοι που υποστήριζαν τα πρωτόκολλα. Ήταν ένας συγκεκριμένος κύκλος ανθρώπων που είχε άμεση εργασιακή εξάρτηση με την κυβέρνηση. Υπήρχε κι ένας κύκλος, συγκεκριμένα ο κύκλος του Λεβόν Τερ Πετροσιάν, ο οποίος ενώ επέκρινε την κυβέρνηση για το χειρισμό άλλων θεμάτων, δεν έλεγε τίποτα για τα πρωτόκολλα, καθώς όλοι αυτοί ήταν πεπεισμένοι ότι αυτό που έπραττε με τα πρωτόκολλα ήταν σωστό. Παρόλα αυτά, υπήρχε μια έντονη πίεση εναντίον της κυβερνητικής πολιτικής που εκφραζόταν με διαμαρτυρίες, διαδηλώσεις, δημόσιες συζητήσεις. Όλα αυτά οδήγησαν στο πάγωμα των πρωτοκόλλων. Η κοινή γνώμη απαιτούσε μια απάντηση. Τελικά η κυβέρνηση πάγωσε το θέμα, αφού όμως είχε δημιουργηθεί όλη αυτή η αναταρα-χή. Σήμερα, το θέμα έχει παγώσει ακόμα πιο πολύ, αφού δεν συζητιέται πια κι έτσι το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης έχει μειωθεί κατά πολύ. Όχι πως δεν υφίσταται θέμα από πολιτική άποψη πάντα υπάρχει αυτός ο κίνδυνος.</p>
<p align="JUSTIFY">Σήμερα υπάρχει κι ένας άλλος κίνδυνος που είναι αποτέλεσμα της αμερικανικής πολιτικής και των οικονομικών πιέσεων που δημιουργούν ψευδείς εντυπώσεις, με δηλώσεις κι από τις δύο πλευρές ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται . Στην ουσία όμως δεν υπάρχει τίποτα που να ενδιαφέρει την κοινή γνώμη. Έτσι κι αλλιώς, υπάρχει η άρνηση από τη μεριά της κοινής γνώμης. Η άρνηση αυτή, ενώ θεωρείται φυσιολογική για τη διασπορά, για την Αρμενία ήταν κάτι πολύ δυναμικό. Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι η αντίδραση ήταν πολύ πιο έντονη σ’ αυτό το ζήτημα παρά σε οποιοδήποτε άλλο κοινωνικό ζήτημα κι ενώ ο λαός ταλανίζεται από πολυάριθμα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Σ’ αυτό το κρίσιμο εθνικό ζήτημα πραγματικά ξέσπασε.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Έπαιξε κάποιο ρόλο το κανάλι;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η αλήθεια είναι πως το Γεργκίρ Μίντια διεκδικεί τον τίτλο του μοναδικού κανα-λιού που έδωσε μάχη γι’ αυτό το θέμα. Ξέρετε, την εποχή εκείνη εμείς δεν εκπέμπαμε σε ολόκληρη την Αρμενία. Υπήρχαν λοιπόν δύο πραγματικότητες στην Αρμενία. Η μία στο Ερεβάν, όπου εκπέμπαμε εμείς και λέγαμε ότι γίνεται απεργία πείνας εδώ και 40 ημέρες στην πρωτεύουσα, ότι η υπογραφή των πρωτολόλλων ενέχει κινδύνους, ότι παντού στον κόσμο οι Αρμένιοι διαμαρτύρονται και διαδηλώνουν εναντίον των πρωτο-κόλλων. Και η άλλη έξω από το Ερεβάν και τα περίχωρα, όπου δεν εκπέμπαμε εμείς, αλλά τα άλλα κανάλια τα οποία φώναζαν από το πρωί ως το βράδυ ότι τα πρωτόκολλα είναι σωστά και πρέπει να υπογραφούν. Παρόλα αυτά, ακόμα και ο κόσμος που βρισκόταν εκτός της πρωτεύουσας και τα άκουγε, εναντιώθηκε και μάλιστα δυναμικά. Παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον το γεγονός ότι στη μεγάλη διαδήλωση της 9ης Οκτωβρίου συμμετείχαν πολλοί από την επαρχία, οι οποίοι δεν έβλεπαν Γεργκίρ Μίντια. Δυστυχώς, μόνο εμείς μιλήσαμε εναντίον των πρωτοκόλλων αυτών. Φυσικά ο Τύπος έπαιξε κι αυτός το ρόλο του, η εφημερίδα Γεργκίρ που κυκλοφορεί σ’ όλη τη χώρα αναφερόταν καθημερινά στο θέμα. Περιττό να σας πω ότι σήμερα όλα τα κανάλια καταφέρονται εναντίον των πρωτοκόλλων, εναντίον των όρων που θέτει η Τουρκία, έχουμε φτάσει στο σημείο να λέμε πως εμείς θα πάψουμε να μιλάμε πια γι αυτό και θ’αφήσουμε όλους τους άλλους να μιλούν!</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις της υπογραφής των πρωτοκόλλων στην πορεία επίλυσης του Αρμενικού ζητήματος διεθνώς;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Αναμφισβήτητα είναι επιζήμια. Ήταν μια βασική διαπίστωση και θέση μας. Επειδή όμως κατά το διάστημα εκείνο κάποιες χώρες ασχολήθηκαν με το Αρμενικό ζήτημα, η κυβέρνηση πιάστηκε απ’ αυτό σαν να ήταν σανίδα σωτηρίας και θέλησε να δικαιώσει τη λανθασμένη πολιτική της βασιζόμενη σ’ αυτό. Βεβαίως, το όλο θέμα που ανακινήθηκε, η αντίδρααση που δημιουργήθηκε, έδειξε ότι η Τουρκία έπαιζε ούτως ή άλλως ένα παιχνίδι και ότι δεν έπρεπε το θέμα των πρωτοκόλλων να γίνει αιτία να παγώσει η ανάδειξη της αλήθειας έως ότου οι δύο χώρες έρθουν σε κάποια συμφωνία.</p>
<p align="JUSTIFY">Ευτυχώς, η κυβέρνηση κατόρθωσε να παρουσιάσει τελικά την αλήθεια, ότι δηλαδή η Τουρκία είχε ήδη αρχίσει να θέτει τους όρους της, κάτι το οποίο ήταν βέβαιο, φυσικά… Για δύο λόγους κυρίως. Πρώτα απ’ όλα, αφού με την υπογραφή των πρωτοκόλλων μπορούσε να παίξει με ανοιχτά χαρτιά και δεύτερον, επειδή ενώ υπήρχε η υπογραφή εκ μέρους της Αρμενίας, το Συνταγματικό δικαστήριο της Αρμενίας έθεσε εμπόδια στην κυβέρνηση, λέγοντας ότι σύμφωνα με το Σύνταγμα της Αρμενίας το θέμα του ανοίγματος των συνόρων έπρεπε να διευθετηθεί με ξεχωριστό νόμο και ότι έπρεπε πρώτα να ανοίξουν τα σύνορα και στη συνέχεια να λυθούν τα υπόλοιπα θεμελιώδη ζητήματα. Η Τουρκία λοιπόν εξοργίστηκε, επειδή είχε ελπίσει να προωθήσει τα σημαντικά για την ίδια σημεία, δηλαδή να συνδέσει το άνοιγμα των συνόρων με το ζήτημα του Καραμπάγ, να αναθέσει το θέμα της γενοκτονίας στους ιστορικούς. Αυτό το τελευταίο απορρίφθηκε ασυζητητί από το Συνταγματικό δικαστήριο, αφού σύμφωνα με το Σύνταγμα της Αρμενίας απαγορεύεται ρητά στους αρμένιους δημόσιους λειτουργούς να διαπραγματεύονται το θέμα της γενοκτονίας παντού και πάντοτε.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πώς κρίνετε την προσπάθεια της Τουρκίας το τελευταίο διάστημα να δείξει το «πολιτισμένο» της πρόσωπο, αναστηλώνοντας ιστορικές εκκλησίες της δυτικής Αρμενίας και επιτρέποντας την τέλεση της Θείας Λειτουργίας εκεί;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Το ζήτημα έχει δύο όψεις. Πρέπει να δούμε τι συμβαίνει πραγματικά στην Τουρκία, κατά πρώτο λόγο τις αλλαγές που συντελούνται εκεί, αρχίζοντας από το δημοψήφισμα και φτάνοντας μέχρι τις πραγματικές, βαθύτερες αλλαγές, και κατά δεύτερο την προπαγάνδα. Ήταν νομίζω το 2006 όταν ο γνωστός τούρκος δημοσιογράφος Μεχμέτ Αλή Μπιράντ δημοσίευσε ένα άρθρο με τίτλο «Το Αρμενικό Τσουνάμι» στο οποίο επεσήμαινε ότι πρόκειται να υπάρξει κύμα αντίδρασης και ανέφερε τρόπους έξυ-πνης διαχείρησης του θέματος. Ένα από τα σημεία που αναφέρει είναι η πολιτιστική προσέγγιση. Υπάρχουν φυσικά δύο τινά. Tο ένα είναι η εξωτερική πίεση από την Ευρωπαϊκή Ένωση όπου η Τουρκία προσπαθεί να συμμορφωθεί. Ακόμα και το θέμα του Αχταμάρ που είναι ένα «πικρό ποτήρι». Δόξα σοι ο Θεός που αναστηλώθηκε αυτή η εκκλησία, στο κάτω-κάτω δική μας είναι και τοποθετήθηκε πάνω της ο σταυρός!</p>
<p align="JUSTIFY">Ακόμα κι έτσι, βέβαια, έγινε μισή δουλειά, όπως και στην περίπτωση της ελληνικής θείας Λειτουργίας μια φορά το χρόνο, αλλά υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις. Οι Έλληνες τέλεσαν τη λειτουργία χοροστατούντος του Οικουμενικού Πατριάρχη, ενώ οι Αρμένιοι με τον εκπρόσωπο του Αρμένιου Πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης. Η Οικουμενικότητα ήταν πολύ ισχυρή προπαγάνδα για την Ελληνική Εκκλησία, το γεγονός ότι ο έλληνας Πατριάρχης, στον οποίο είχε απαγορευτεί να εισέλθει σε αυτή την εκκλησία, το έκανε τώρα. Εκεί η Ελλάδα έλυσε ένα πολιτικό ζήτημα. Στη δικιά μας περίπτωση, οι ίδιες τουρκικές αρχές δεν το επέτρεψαν και η Λειτουργία τελέστηκε από τον εκπρόσωπο. Αλλά, το θέμα είναι τι κέρδος θέλει ν’αποκομίσει κανείς από κάθε περίπτωση. Οι αρμενικές οργανώσεις σήμερα πρέπει να καλλιεργήσουν μια σωστή προσέγγιση στο θέμα αυτό που αφορά ένα κτίσμα χιλίων χρόνων. Υπάρχει αυτή η δυνατότητα. Όσον αφορά εσωτερικά την Τουρκία, το ζήτημα είναι πολύ ευρύτερο. Η χώρα βρίσκεται μέσα σε μια δύνη. Ακόμα και στις 29 Οκτωβρίου την ημέρα της δημοκρατίας, η χώρα βρέθηκε σε μια δύνη. Το ίδιο έγινε και την ημέρα του δημοψηφίσματος και την ημέρα των εκλογών. Ο Χράντ Ντινκ, δύο μήνες πριν δολοφονηθεί, στο συνέδριο για το Αρμενικό ζήτημα στην Τεχεράνη, επεσήμανε πως αν θέλουμε να μιλάμε για την παρακμή της Τουρκίας, αρκεί να καταλάβουμε πως η Τουρκία θα απωλέσει την ταυτότητά της με την είσοδο της στην Ε.Ε., θα απωλέσει την ταυτότητα που της έδωσε ο Κεμάλ το 1923. Και μπαίνοντας στην Ε.Ε. η χώρα θα καταρρεύσει, ακριβώς επειδή θα πάψει να υφίσταται η ταυτότητά της. Όσο για τις εκκλησίες, κάποιες αναστηλώνονται με προσωπικές πρωτοβουλίες και πιστεύω ότι αν θέλουμε μπορούμε, μπορούν οι Αρμένιοι να πάνε εκεί, παραδείγματος χάριν στην εκκλησία του Ντιγιάρμπακιρ, μαζί με 20, 30, 40 ή και έναν μόνο επιζήσαντα της γενοκτονίας, έναν παππού ή μια γιαγιά, να τον καθήσουμε πάνω στο θώκο και να πούμε «αν θέλετε να συζητήσουμε για τη γενοκτονία, ιδού οι επιζήσαντες. Η γενοκτονία θα είναι το θέμα του σημερινού κηρύγματος»! Το θέμα είναι να το κάνουμε. Επιτρέψτε μου και μια σκέψη που μου εξέφρασε τις ημέρες της Λειτουργίας του Αχταμάρ ένας κούρδος πολιτικός. Να γίνει από κοινού αίτηση εκ μέρους του Καθολικού του Ετσμιατζίν, του Καθολικού της Κιλικίας και του Πατριάρχη Ιεροσολύμων και να ζητούν την τέλεση της λειτουργίας στις 24 Απριλίου! Ακόμα κι αν αρνηθούν, θα δείξουν τις πραγματικές τους προθέσεις…</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Η τελευταία ερώτηση αναφέρεται στο θέμα του Αζερμπαϊτζάν. Ποιος είναι ο λόγος για τις αυξανόμενες επιθέσεις το τελευταίο διάστημα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Ο Αλίεβ αντιμετωπίζει εσωτερικά προβλήματα και κάνει προεκλογική προ-παγάνδα. Επίσης, οι εσωτερικές κομματικές αναμετρήσεις επηρεάζουν τις σχέσεις της με την Τουρκία, οπότε με αυτό τον τρόπο προσπαθεί να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη. Παρουσιάζει ότι δήθεν θα αναγκάσει την Αρμενία να υποχωρήσει σε κάποια σημεία με αυτό τον τρόπο. Δεν είναι αλήθεια ότι γίνονται μάχες και υπάρχουν πολλά θύματα. Στατιστικά, τα θύματα ήταν περισσότερα τα προηγούμενα χρόνια, διότι σήμερα και οι δυο πλευρές είναι πιο έμπειρες. Δεν είναι δηλαδή ότι στέκονται αντιμέτωποι Αρμένιοι και Αζέροι στα άδεια σύνορα και ανταλλάσσουν πυροβολισμούς.</p>
<p align="JUSTIFY">Τα σύνορα είναι εφοδιασμένα με αντιαεροπορικά άρματα και συστήματα τέτοια που καθιστούν πολύ δύσκολη την πολεμική αντιπαράθεση υπ’ αυτήν την έννοια. Δεν είναι πια ο πόλεμος του 90-92 με κανόνια και πολυβόλα! Σ’ αυτό τον πόλεμο κάθε πυροβολισμός πυροδοτεί πυραύλους, τους οποίους είναι αδύνατο να σταματήσεις… Είναι περισσότερο πόλεμος νεύρων και προσπάθεια προπαγάνδας. Η Αρμενία μέχρι σήμερα δεν αντιδρούσε σε κάτι τέτοια. Σήμερα, η κυβέρνηση έχει υιοθετήσει άλλη τακτική και απαντά και εκείνη με προειδοποιήσεις εναντίον του Αζερμπαϊτζάν. Ο Τύπος καταγράφει κάθε μέρα πόσες σφαίρες έπεσαν. Καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο, δεν είναι δυνατόν να μετράς τις σφαίρες!</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Αυτό δημιουργεί ακόμα ένα ερώτημα…Κατά πόσο προστατεύεται ο Τύπος στην Αρμενία σήμερα από επιθέσεις μέσω διαδικτύου;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Πολύ περισσότερο σήμερα απ’ ότι πριν, ειδικά τα δύο τελευταία χρόνια. Κάποτε, έγινε ένας πόλεμος Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν στο διαδίκτυο. Εκεί νίκησαν οι αρμένιοι νέοι, οι οποίοι σήμερα ζουν και εργάζονται στο Ερεβάν. Οι Αζέροι αναγκάστηκαν να ζητήσουν «κατάπαυση του πυρός». Σήμερα είμαστε πιο προστατευμένοι απέναντι σε επιθέσεις πληροφοριών αλλά και τεχνολογικές επιθέσεις και πολύ συχνά αναλαμβάνουμε και πρωτοβουλία. Είναι καθημερινός αυτός ο πόλεμος και τα δικά μας παιδιά είναι πραγματικά ικανότατα σ’ αυτό το πεδίο.</p>
<br />
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Πακράντ Εστουκιάν2010-10-01T22:17:27Z2010-10-01T22:17:27Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/234-pagrant-estoukianAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><strong>Αρχισυντάκτης της αρμενόγλωσσης έκδοσης</strong> <strong>της εφημερίδας “Αγκός”<br /><br /></strong></p>
<p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;">Στην Κουήν Μινασιάν</span></strong><br /> <strong>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2010<br /></strong></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><img src="https://armenika.gr/images/stories/estoukian.jpg" /></p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p align="center"><strong> </strong></p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Tο αρμενικό ζήτημα έχει πάψει</strong> <strong>να είναι μόνο ζήτημα των Αρμενίων</strong> <strong>στην Τουρκία κι έχει γίνει κύριο</strong> <strong>πολιτικό ζήτημα</strong></span></p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Θα θέλατε να δώσετε στους αναγνώστες μας κάποιες πληροφορίες σχετικά με την εφημερίδα «Αγκός»;</strong><br /> Το πρώτο φύλλο της «Αγκός» εκδόθηκε στις 5 Απριλίου 1996, ανήμερα το Πάσχα. Είναι εβδομαδιαία εφημερίδα και κυκλοφορεί κάθε Παρασκευή. Αποτελείται από 24 σελίδες, 20 από τις οποίες στα τουρκικά, ενώ οι 4 στα αρμενικά. Εκδίδεται σε 7000 αντίτυπα, μεγάλο μέρος των οποίων φθάνει στους αναγνώστες μέσω περιπτέρων και βιβλιοπωλείων, κάποια μέσω διανομέων, ενώ οι συνδρομητές της εφημερίδας στο εσωτερικό και το εξωτερικό τη λαμβάνουν ταχυδρομικά. Εκτός αυτών οι ηλεκτρονικοί συνδρομητές μας ανοίγουν τις σελίδες της εφημερίδας πληκτρολογώντας τον προσωπικό τους κωδικό.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Στο παρελθόν ο Χράντ Ντινκ είχε δηλώσει ότι η έκδοση της «Αγκός» ήταν απαραίτητη, σχεδόν επιτακτική ανάγκη, καθώς η στάση της τουρκικής κοινής γνώμης προς τους Αρμένιους ήταν αδικαιολόγητα αρνητική κι εχθρική. Η κατάσταση αυτή έχει αρχίσει ν’ αλλάζει; Πέτυχε η «Αγκός» το σκοπό της;</strong><br /> Η εφημερίδα μας έχει διπλή αποστολή. Πρώτα να τονώσει την εθνική συνείδηση των Αρμενίων της Τουρκίας που δεν μιλούν πια τη γλώσσα μας, και δεν είναι λίγοι. Κατά δεύτερο λόγο έχει ως αποστολή να ενημερώσει τον τουρκικό λαό για τα αρμενικά αιτήματα και ζητήματα. Η εφημερίδα έχει εκπληρώσει και τους δύο στόχους της. Απόδειξη αποτελεί ο μεγάλος αριθμός μη αρμενίων αναγνωστών, στην πλειοψηφία τους αντικαθεστωτικοί άνθρωποι του πνεύματος. Όλοι αυτοί υψώνουν δυνατά τη φωνή τους για να διαμαρτυρηθούν όταν ο αρμενικός λαός αδικείται και συμπαρατάσσονται με εμάς για την επίλυση των ζητημάτων μας. Αν το αρμενικό ζήτημα έχει πάψει να είναι μόνο ζήτημα των Αρμενίων στην Τουρκία κι έχει γίνει κύριο πολιτικό ζήτημα, η «Αγκός» έχει παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο διεθνής τύπος έχει πλέον πολύ συχνές αναφορές στην «Αγκός», που στη συνείδηση πολλών έχει ταυτιστεί με τον Χράντ Ντινκ. Πόσο «βαραίνει» το γεγονός αυτό στους ώμους σας;</strong><br /> Άθελά μας οι θέσεις μας, ο λόγος μας, οι απόψεις και οι σκέψεις μας έχουν βαρύνουσα σημασία από το άτομό μας και συχνά αποδίδονται πρώτα στην εφημερίδα και κατόπιν σε ολόκληρο το λαό μας. Αυτό δεν είναι επιλογή μας, αλλά μια ευθύνη που φόρτωσε στους αδύναμους ώμους μας η ιστορική συγκυρία. Για να αντεπεξέλθουμε, επαφιέμεθα στις αρχές της δημοσιογραφίας, στην εθνική μας συνείδηση, αλλά και στην ατομική μας συνείδηση. Στο δύσκολο αυτό έργο, η αποφασιστικότητα και οι διεκδικήσεις του Χράντ Ντινκ μας δίνουν δύναμη και κουράγιο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Πόσο άλλαξε η γνώμη των Τούρκων για τους Αρμενίους και οι μεταξύ τους σχέσεις μετά τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ; Ποιοι ήταν οι χιλιάδες άνθρωποι που διαδήλωναν φωνάζοντας «είμαστε όλοι μας Χράντ Ντινκ»;</strong><br /> Η δολοφονία του Ντινκ δημιούργησε στην κοινή γνώμη την αίσθηση ότι ένας αθώος άνθρωπος του πνεύματος δολοφονήθηκε μόνο και μόνο επειδή ήταν Αρμένιος. Το έγκλημα αυτό ήταν η αφορμή ώστε ο κόσμος ν’ ακούει με μεγαλύτερη επιφύλαξη την αντιαρμενική προπαγάνδα της κυβέρνησης. Η προπαγάνδα εκείνη στόχευε στο να διαμορφώσει μια αρνητική εικόνα για τους Αρμενίους. Ο λαός όμως είδε στον Χράντ έναν αξιόλογο πνευματικό άνθρωπο που σήκωνε στους ώμους του την τραγική μοίρα του λαού του, αλλά και τα σοβαρά ζητήματα της χώρας του, της Τουρκίας. Γνωρίζοντας την τύχη των προγόνων του, ζητούσε το λόγο όχι από τον απλό λαό, αλλά από τις ηγεσίες των νεοτούρκων και την ιδεολογία στην οποία στηρίζονταν -τον εθνικισμό και το φασισμό. Διαμορφώθηκε έτσι μια κοινή γνώμη η οποία αντιλήφθηκε όλα αυτά και μπήκε μπροστά με το σύνθημα «είμαστε όλοι μας Χράντ Ντινκ». Θα ήταν λάθος να αποδώσουμε το σύνθημα αυτό σε «μεταμφιεσμένους» Αρμενίους, ακόμη κι αν υπήρχαν και τέτοιοι. Ήταν απλά μια προσπάθεια συμπαράστασης στον καταδιωκόμενο. Οι τουρκικοί εθνικιστικοί κύκλοι έχουν καταδιώξει τόσο πολύ τους Αρμενίους, ώστε έμειναν άναυδοι με τις εξελίξεις.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Χράντ Ντινκ είχε δηλώσει σε ανύποπτο χρόνο «δεν είναι σημαντικό αν θα πεθάνει κανείς, το σημαντικό είναι να πεθάνει όρθιος». Τα λόγια του και ο τρόπος ζωής του έχουν επηρεάσει Αρμενίους και Τούρκους;</strong><br /> Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν και ανάμεσα στους Αρμενίους και στους Τούρκους άνθρωποι που βάζουν τις ανθρώπινες αξίες και την ιδεολογία τους πάνω από την προσωπική ασφάλεια και ηρεμία. Είναι επίσης σίγουρο πως υπάρχουν άνθρωποι -είτε Αρμένιοι είτε Τούρκοι- οι οποίοι για χάρη της προσωπικής τους ασφάλειας και ηρεμίας παραβαίνουν όλες τις αρχές τους.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει η στάση της τουρκικής κυβέρνησης προς την αρμενική κοινότητα, τις δομές της και την πολιτιστική της κληρονομιά;</strong><br /> Πράγματι έχει αλλάξει. Ο λόγος είναι απλός. Το παρόν καθεστώς, που ήρθε στην εξουσία το 2002, έχει αναλάβει να εξασφαλίσει την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει αναλάβει λοιπόν την υποχρέωση να κάνει κάποιες μεταρρυθμίσεις που επιβάλλει η Ένωση, ανάμεσα στις οποίες είναι και η αναγνώριση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Εκτός αυτού, η παρούσα κυβέρνηση έχει υιοθετήσει ένα πιο δημοκρατικό προφίλ, που επιβάλλει το σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, κάτι που πριν παραβιαζόταν συστηματικά.<br /> Σε όλη την περίοδο της δημοκρατίας, η στάση όλων των κυβερνήσεων για τα αρμενικά ιστορικά-πολιτιστικά μνημεία ήταν η χειρότερη. Έχουν γκρεμιστεί αλύπητα αναρίθμητα κτίσματα ηλικίας χιλιάδων ετών, έχουν συληθεί εκκλησίες, μοναστήρια και νεκροταφεία. Για πρώτη φορά, επί των ημερών της παρούσας κυβέρνησης, δόθηκαν χρήματα από τον κρατικό κορβανά για την αναστήλωση μιας εκκλησίας. Πρόκειται για την εκκλησία του Τίμιου Σταυρού (Σουρπ Χατς), που βρίσκεται στο νησάκι Αχταμάρ, πάνω στη λίμνη Βαν. Η αναστήλωση αυτή, ενθάρρυνε πολλά στελέχη, δημάρχους και κοινοτάρχες να ζητήσουν την αναστήλωση εγκαταλελειμμένων εκκλησιών στην περιφέρειά τους. Τώρα έχει ξεκινήσει η αναστήλωση της αρμενικής εκκλησίας της Αγίας Τριάδας, που βρίσκεται στο Εσχί Σεχίρ. Αναμφίβολα με αυτή την “κούρσα” των αναστηλώσεων προσβλέπουν και σε οικονομικά οφέλη όπως π.χ. την αύξηση των τουριστών. Εκτός αυτών, το υπουργείο Παιδείας έχει αναλάβει την έκδοση αρμενικών σχολικών βιβλίων, καθώς και την ένταξη σε σχολεία παιδιών από την Αρμενία, οι γονείς των οποίων έχουν έρθει στην Τουρκία για να εργαστούν, όμως αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη νομιμότητα των εγγράφων τους. Θα πρέπει να τονίσουμε βέβαια, πως όλα αυτά αποτελούν σχέδια, που μένει να δούμε εάν θα υλοποιηθούν. Να θυμίσουμε, επίσης, πως στη μακραίωνη ιστορία των σχέσεων των δύο λαών, ο λαός μας έχει πολλές φορές πιστέψει σε υποσχέσεις για να δει αμέσως μετά τις ελπίδες του να διαψεύδονται. Αυτό το οποίο μας διδάσκει το παρελθόν, είναι ότι δεν πρέπει να εφησυ-χάζουμε με υποσχέσεις, πριν αυτές υλο-ποιηθούν. Και στις παρούσες συνθήκες, έχουμε πολλούς λόγους για να είμαστε επιφυλακτικοί. Η τουρκική δημοκρατία απέχει πολύ από το να εμπνέει εμπιστοσύνη για τη δίκαιη επίλυση του αρμενικού ζητήματος.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η δίκη του Χράντ Ντινκ; Θα μπορούσατε να την χαρακτηρίσετε δίκαιη;</strong><br /> Τρανή απόδειξη της απουσίας δικαιοσύνης από το τουρκικό δικαστικό σύστημα, αποτελεί η δίκη του Χράντ Ντινκ. Ο περιφερειάρχης κι ο διευθυντής ασφαλείας της Κωνσταντινούπολης δήλωσαν αμέσως μετά τη δολοφονία πως επρόκειτο για μια ιδιωτική υπόθεση. Αργότερα, όλα τα στοιχεία κατέδειξαν πως η δολοφονία του Χράντ Ντινκ ήταν ένα προσεκτικά σχεδιασμένο, μελετημένο κι εκτελεσμένο έγκλημα. Εδώ και τρία χρόνια το δικαστήριο δεν έχει κατορθώσει να φτάσει σε κάποιο συμπέρασμα για τις σχέσεις των 30 κατηγορουμένων κι έχει φορτώσει τη δίκη στο δολοφόνο και τους άμεσους συνεργούς του. Είναι επομένως φανερό πως οι δικαστές με την ετυμηγορία τους δεν θα έχουν υπηρετήσει τη δικαιοσύνη.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ποια είναι η γνώμη σας: η τουρκική κοινή γνώμη αρνείται τη γενοκτονία των Αρμενίων ή αγνοεί την ιστορία;</strong><br /> Η πολιτική της Τουρκίας βασίζεται στην άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων. Η κρατική μηχανή, το δικαστικό σώμα, τα πανεπιστήμια, οι έδρες της ιστορίας, ο στρατός, όλοι υπηρετούν τον ίδιο σκοπό: την άρνηση της γενοκτονίας και των αρμενικών διεκδικήσεων. Έχει επινοηθεί μια πλαστή ιστορία, πάνω στην οποία έχει βασιστεί και η εκπαίδευση. Η κοινή γνώμη έχει χάσει την παραδοσιακή της συνείδηση κι απλά συμμετέχει στον αγώνα σύστασης ενός “τουρκικού έθνους”. Στον τουρκικό πληθυσμό αποτελούν εξαίρεση οι οικογένειες που έχουν ζήσει τα τελευταία εκατό χρόνια στην ίδια πόλη ή το ίδιο χωριό. Έχει πληγεί η κοινή μνήμη. Έτσι μπορεί κανείς να πει πως η πολιτεία αρνείται το αρμενικό ζήτημα και τη γενοκτονία του 1915, ενώ η κοινή γνώμη τα αγνοεί.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τα τελευταία χρόνια ένας σημαντικός αριθμός τούρκων υπηκόων που ζουν στις ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας αναζητούν τις αρμενικές τους ρίζες. Πώς ξεκίνησε αυτό το θέμα;</strong><br /> Και για εμάς -τους αρμενικής καταγωγής τούρκους υπηκόους- ήταν έκπληξη να δούμε τόσους πολλούς ανθρώπους να γνωστοποιούν την αρμενική τους ταυτότητα. Το γεγονός αυτό εξηγείται ως εξής: κατ’ αρχάς για πολλά χρόνια άνθρωποι δήλωναν μουσουλμάνοι, τούρκοι ή κούρδοι για να γλυτώσουν από τις σκληρότατες διώξεις. Με αυτό τον τρόπο πολλές οικογένειες κατάφεραν να επιβιώσουν στις πόλεις ή τα χωριά τους. Φρόντιζαν πάντα βέβαια να παντρεύονται ομοίους τους για να κατορθώσουν να διατηρήσουν την ταυτότητά τους και να μην αφομοιωθούν. Διατήρησαν ακόμη και τη θρησκεία τους, αντιστεκόμενοι σε ισχυρότατες πιέσεις. Αναπόφευκτα αυτό το πείσμα για διατήρηση της εθνικής ταυτότητας ολοένα χαλάρωνε λόγω των επιταγών της σύγχρονης ζωής. Όσοι έφευγαν από το σπίτι τους για σπουδές σταδιακά αφομοιώνονταν. Εδώ αναφερόμαστε σε όσους άλλαξαν θρησκεία οικογενειακώς. Φυσικά δεν είχαν την ίδια τύχη όλοι όσοι αλλαξοπίστησαν. Πολλοί από αυτούς αντίθετα, θέλοντας να φανούν πιο πειστικοί, έγιναν φανατικοί μουσουλμάνοι ή Τούρκοι. Υπάρχουν ακόμη επιζώντες της γενοκτονίας, για τους οποίους η καταγωγή τους αποτελούσε “οικογενειακή ντροπή” και είχε καλυφθεί από το πυκνό πέπλο της λήθης. Η δικηγόρος Φετιγιέ Τσετίν εξέδωσε βιβλίο, όπου αποκαλύπτει το μυστικό που της εμπιστεύθηκε η γιαγιά της, λίγο πριν πεθάνει. Η αφήγηση της ηλικιωμένης γυναίκας φανερώνει την απόλυτη τραγωδία που έζησε και παρ’ όλο που παρόμοιες ιστορίες εμάς δεν μας ξαφνιάζουν, για όσους αγνοούν αυτές τις σελίδες της ιστορίας, αποτελούν ένα γερό ταρακούνημα. Το βιβλίο σημείωσε μεγάλη επιτυχία και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής. Μετά από αυτή την έκδοση γίναμε μάρτυρες ενός κατακλυσμού εκμυστηρεύσεων. Υπήρξαν γράμματα και τηλεφωνήματα ανθρώπων από κάθε γωνιά της Τουρκίας που αποκάλυπταν πως η γιαγιά τους ήταν Αρμένια. Έτσι γεννήθηκε ένα δεύτερο βιβλίο, “Τα εγγόνια”.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τι θέμα έχει δημιουργηθεί με την εκλογή του τοποτηρητή του πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης; Γιατί πρόκειται το Πατριαρχείο να κινηθεί δικαστικά εναντίον της τουρκικής κυβέρνησης;</strong><br /> Σύμφωνα με την τουρκική νομοθεσία, ο αρμενικός πληθυσμός αποτελεί θρησκευτική μειονότητα, εκπρόσωπος της οποίας είναι ο αρμένιος πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης. Λόγω κάποιας ανίατης ασθένειας από την οποία πάσχει ο σημερινός πατριάρχης Μεσρόπ Β’, ο πατριαρχικός θρόνος έχει ουσιαστικά χηρέψει. Ο αρχιεπίσκοπος Αράμ Ατεσιάν θεωρεί πως δεν έχει το ανάλογο κύρος για να εκλεγεί πατριάρχης, και προτιμά να ασκεί το ρόλο του με τον τίτλο του τοποτηρητή. Η λύση αυτή φαίνεται να εξυπηρετεί και την τουρκική κυβέρνηση, καθώς ο αρχιεπίσκοπος Αράμ είναι ένας συνομιλητής που υποκύπτει εύκολα. Η κοινότητα δεν εγκρίνει αυτή την περίεργη λύση, αλλά αποφεύγει να έρθει σε έντονη αντιπαράθεση. Ως τώρα ο αριθμός όσων έχουν υπογράψει αίτημα για εκλογή πατριάρχη ανέρχεται σε 5000.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><strong>Αρχισυντάκτης της αρμενόγλωσσης έκδοσης</strong> <strong>της εφημερίδας “Αγκός”<br /><br /></strong></p>
<p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;">Στην Κουήν Μινασιάν</span></strong><br /> <strong>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2010<br /></strong></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><img src="https://armenika.gr/images/stories/estoukian.jpg" /></p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p align="center"><strong> </strong></p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Tο αρμενικό ζήτημα έχει πάψει</strong> <strong>να είναι μόνο ζήτημα των Αρμενίων</strong> <strong>στην Τουρκία κι έχει γίνει κύριο</strong> <strong>πολιτικό ζήτημα</strong></span></p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Θα θέλατε να δώσετε στους αναγνώστες μας κάποιες πληροφορίες σχετικά με την εφημερίδα «Αγκός»;</strong><br /> Το πρώτο φύλλο της «Αγκός» εκδόθηκε στις 5 Απριλίου 1996, ανήμερα το Πάσχα. Είναι εβδομαδιαία εφημερίδα και κυκλοφορεί κάθε Παρασκευή. Αποτελείται από 24 σελίδες, 20 από τις οποίες στα τουρκικά, ενώ οι 4 στα αρμενικά. Εκδίδεται σε 7000 αντίτυπα, μεγάλο μέρος των οποίων φθάνει στους αναγνώστες μέσω περιπτέρων και βιβλιοπωλείων, κάποια μέσω διανομέων, ενώ οι συνδρομητές της εφημερίδας στο εσωτερικό και το εξωτερικό τη λαμβάνουν ταχυδρομικά. Εκτός αυτών οι ηλεκτρονικοί συνδρομητές μας ανοίγουν τις σελίδες της εφημερίδας πληκτρολογώντας τον προσωπικό τους κωδικό.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Στο παρελθόν ο Χράντ Ντινκ είχε δηλώσει ότι η έκδοση της «Αγκός» ήταν απαραίτητη, σχεδόν επιτακτική ανάγκη, καθώς η στάση της τουρκικής κοινής γνώμης προς τους Αρμένιους ήταν αδικαιολόγητα αρνητική κι εχθρική. Η κατάσταση αυτή έχει αρχίσει ν’ αλλάζει; Πέτυχε η «Αγκός» το σκοπό της;</strong><br /> Η εφημερίδα μας έχει διπλή αποστολή. Πρώτα να τονώσει την εθνική συνείδηση των Αρμενίων της Τουρκίας που δεν μιλούν πια τη γλώσσα μας, και δεν είναι λίγοι. Κατά δεύτερο λόγο έχει ως αποστολή να ενημερώσει τον τουρκικό λαό για τα αρμενικά αιτήματα και ζητήματα. Η εφημερίδα έχει εκπληρώσει και τους δύο στόχους της. Απόδειξη αποτελεί ο μεγάλος αριθμός μη αρμενίων αναγνωστών, στην πλειοψηφία τους αντικαθεστωτικοί άνθρωποι του πνεύματος. Όλοι αυτοί υψώνουν δυνατά τη φωνή τους για να διαμαρτυρηθούν όταν ο αρμενικός λαός αδικείται και συμπαρατάσσονται με εμάς για την επίλυση των ζητημάτων μας. Αν το αρμενικό ζήτημα έχει πάψει να είναι μόνο ζήτημα των Αρμενίων στην Τουρκία κι έχει γίνει κύριο πολιτικό ζήτημα, η «Αγκός» έχει παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο διεθνής τύπος έχει πλέον πολύ συχνές αναφορές στην «Αγκός», που στη συνείδηση πολλών έχει ταυτιστεί με τον Χράντ Ντινκ. Πόσο «βαραίνει» το γεγονός αυτό στους ώμους σας;</strong><br /> Άθελά μας οι θέσεις μας, ο λόγος μας, οι απόψεις και οι σκέψεις μας έχουν βαρύνουσα σημασία από το άτομό μας και συχνά αποδίδονται πρώτα στην εφημερίδα και κατόπιν σε ολόκληρο το λαό μας. Αυτό δεν είναι επιλογή μας, αλλά μια ευθύνη που φόρτωσε στους αδύναμους ώμους μας η ιστορική συγκυρία. Για να αντεπεξέλθουμε, επαφιέμεθα στις αρχές της δημοσιογραφίας, στην εθνική μας συνείδηση, αλλά και στην ατομική μας συνείδηση. Στο δύσκολο αυτό έργο, η αποφασιστικότητα και οι διεκδικήσεις του Χράντ Ντινκ μας δίνουν δύναμη και κουράγιο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Πόσο άλλαξε η γνώμη των Τούρκων για τους Αρμενίους και οι μεταξύ τους σχέσεις μετά τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ; Ποιοι ήταν οι χιλιάδες άνθρωποι που διαδήλωναν φωνάζοντας «είμαστε όλοι μας Χράντ Ντινκ»;</strong><br /> Η δολοφονία του Ντινκ δημιούργησε στην κοινή γνώμη την αίσθηση ότι ένας αθώος άνθρωπος του πνεύματος δολοφονήθηκε μόνο και μόνο επειδή ήταν Αρμένιος. Το έγκλημα αυτό ήταν η αφορμή ώστε ο κόσμος ν’ ακούει με μεγαλύτερη επιφύλαξη την αντιαρμενική προπαγάνδα της κυβέρνησης. Η προπαγάνδα εκείνη στόχευε στο να διαμορφώσει μια αρνητική εικόνα για τους Αρμενίους. Ο λαός όμως είδε στον Χράντ έναν αξιόλογο πνευματικό άνθρωπο που σήκωνε στους ώμους του την τραγική μοίρα του λαού του, αλλά και τα σοβαρά ζητήματα της χώρας του, της Τουρκίας. Γνωρίζοντας την τύχη των προγόνων του, ζητούσε το λόγο όχι από τον απλό λαό, αλλά από τις ηγεσίες των νεοτούρκων και την ιδεολογία στην οποία στηρίζονταν -τον εθνικισμό και το φασισμό. Διαμορφώθηκε έτσι μια κοινή γνώμη η οποία αντιλήφθηκε όλα αυτά και μπήκε μπροστά με το σύνθημα «είμαστε όλοι μας Χράντ Ντινκ». Θα ήταν λάθος να αποδώσουμε το σύνθημα αυτό σε «μεταμφιεσμένους» Αρμενίους, ακόμη κι αν υπήρχαν και τέτοιοι. Ήταν απλά μια προσπάθεια συμπαράστασης στον καταδιωκόμενο. Οι τουρκικοί εθνικιστικοί κύκλοι έχουν καταδιώξει τόσο πολύ τους Αρμενίους, ώστε έμειναν άναυδοι με τις εξελίξεις.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Χράντ Ντινκ είχε δηλώσει σε ανύποπτο χρόνο «δεν είναι σημαντικό αν θα πεθάνει κανείς, το σημαντικό είναι να πεθάνει όρθιος». Τα λόγια του και ο τρόπος ζωής του έχουν επηρεάσει Αρμενίους και Τούρκους;</strong><br /> Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν και ανάμεσα στους Αρμενίους και στους Τούρκους άνθρωποι που βάζουν τις ανθρώπινες αξίες και την ιδεολογία τους πάνω από την προσωπική ασφάλεια και ηρεμία. Είναι επίσης σίγουρο πως υπάρχουν άνθρωποι -είτε Αρμένιοι είτε Τούρκοι- οι οποίοι για χάρη της προσωπικής τους ασφάλειας και ηρεμίας παραβαίνουν όλες τις αρχές τους.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τα τελευταία χρόνια έχει αλλάξει η στάση της τουρκικής κυβέρνησης προς την αρμενική κοινότητα, τις δομές της και την πολιτιστική της κληρονομιά;</strong><br /> Πράγματι έχει αλλάξει. Ο λόγος είναι απλός. Το παρόν καθεστώς, που ήρθε στην εξουσία το 2002, έχει αναλάβει να εξασφαλίσει την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει αναλάβει λοιπόν την υποχρέωση να κάνει κάποιες μεταρρυθμίσεις που επιβάλλει η Ένωση, ανάμεσα στις οποίες είναι και η αναγνώριση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων. Εκτός αυτού, η παρούσα κυβέρνηση έχει υιοθετήσει ένα πιο δημοκρατικό προφίλ, που επιβάλλει το σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, κάτι που πριν παραβιαζόταν συστηματικά.<br /> Σε όλη την περίοδο της δημοκρατίας, η στάση όλων των κυβερνήσεων για τα αρμενικά ιστορικά-πολιτιστικά μνημεία ήταν η χειρότερη. Έχουν γκρεμιστεί αλύπητα αναρίθμητα κτίσματα ηλικίας χιλιάδων ετών, έχουν συληθεί εκκλησίες, μοναστήρια και νεκροταφεία. Για πρώτη φορά, επί των ημερών της παρούσας κυβέρνησης, δόθηκαν χρήματα από τον κρατικό κορβανά για την αναστήλωση μιας εκκλησίας. Πρόκειται για την εκκλησία του Τίμιου Σταυρού (Σουρπ Χατς), που βρίσκεται στο νησάκι Αχταμάρ, πάνω στη λίμνη Βαν. Η αναστήλωση αυτή, ενθάρρυνε πολλά στελέχη, δημάρχους και κοινοτάρχες να ζητήσουν την αναστήλωση εγκαταλελειμμένων εκκλησιών στην περιφέρειά τους. Τώρα έχει ξεκινήσει η αναστήλωση της αρμενικής εκκλησίας της Αγίας Τριάδας, που βρίσκεται στο Εσχί Σεχίρ. Αναμφίβολα με αυτή την “κούρσα” των αναστηλώσεων προσβλέπουν και σε οικονομικά οφέλη όπως π.χ. την αύξηση των τουριστών. Εκτός αυτών, το υπουργείο Παιδείας έχει αναλάβει την έκδοση αρμενικών σχολικών βιβλίων, καθώς και την ένταξη σε σχολεία παιδιών από την Αρμενία, οι γονείς των οποίων έχουν έρθει στην Τουρκία για να εργαστούν, όμως αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη νομιμότητα των εγγράφων τους. Θα πρέπει να τονίσουμε βέβαια, πως όλα αυτά αποτελούν σχέδια, που μένει να δούμε εάν θα υλοποιηθούν. Να θυμίσουμε, επίσης, πως στη μακραίωνη ιστορία των σχέσεων των δύο λαών, ο λαός μας έχει πολλές φορές πιστέψει σε υποσχέσεις για να δει αμέσως μετά τις ελπίδες του να διαψεύδονται. Αυτό το οποίο μας διδάσκει το παρελθόν, είναι ότι δεν πρέπει να εφησυ-χάζουμε με υποσχέσεις, πριν αυτές υλο-ποιηθούν. Και στις παρούσες συνθήκες, έχουμε πολλούς λόγους για να είμαστε επιφυλακτικοί. Η τουρκική δημοκρατία απέχει πολύ από το να εμπνέει εμπιστοσύνη για τη δίκαιη επίλυση του αρμενικού ζητήματος.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η δίκη του Χράντ Ντινκ; Θα μπορούσατε να την χαρακτηρίσετε δίκαιη;</strong><br /> Τρανή απόδειξη της απουσίας δικαιοσύνης από το τουρκικό δικαστικό σύστημα, αποτελεί η δίκη του Χράντ Ντινκ. Ο περιφερειάρχης κι ο διευθυντής ασφαλείας της Κωνσταντινούπολης δήλωσαν αμέσως μετά τη δολοφονία πως επρόκειτο για μια ιδιωτική υπόθεση. Αργότερα, όλα τα στοιχεία κατέδειξαν πως η δολοφονία του Χράντ Ντινκ ήταν ένα προσεκτικά σχεδιασμένο, μελετημένο κι εκτελεσμένο έγκλημα. Εδώ και τρία χρόνια το δικαστήριο δεν έχει κατορθώσει να φτάσει σε κάποιο συμπέρασμα για τις σχέσεις των 30 κατηγορουμένων κι έχει φορτώσει τη δίκη στο δολοφόνο και τους άμεσους συνεργούς του. Είναι επομένως φανερό πως οι δικαστές με την ετυμηγορία τους δεν θα έχουν υπηρετήσει τη δικαιοσύνη.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ποια είναι η γνώμη σας: η τουρκική κοινή γνώμη αρνείται τη γενοκτονία των Αρμενίων ή αγνοεί την ιστορία;</strong><br /> Η πολιτική της Τουρκίας βασίζεται στην άρνηση της γενοκτονίας των Αρμενίων. Η κρατική μηχανή, το δικαστικό σώμα, τα πανεπιστήμια, οι έδρες της ιστορίας, ο στρατός, όλοι υπηρετούν τον ίδιο σκοπό: την άρνηση της γενοκτονίας και των αρμενικών διεκδικήσεων. Έχει επινοηθεί μια πλαστή ιστορία, πάνω στην οποία έχει βασιστεί και η εκπαίδευση. Η κοινή γνώμη έχει χάσει την παραδοσιακή της συνείδηση κι απλά συμμετέχει στον αγώνα σύστασης ενός “τουρκικού έθνους”. Στον τουρκικό πληθυσμό αποτελούν εξαίρεση οι οικογένειες που έχουν ζήσει τα τελευταία εκατό χρόνια στην ίδια πόλη ή το ίδιο χωριό. Έχει πληγεί η κοινή μνήμη. Έτσι μπορεί κανείς να πει πως η πολιτεία αρνείται το αρμενικό ζήτημα και τη γενοκτονία του 1915, ενώ η κοινή γνώμη τα αγνοεί.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τα τελευταία χρόνια ένας σημαντικός αριθμός τούρκων υπηκόων που ζουν στις ανατολικές επαρχίες της Τουρκίας αναζητούν τις αρμενικές τους ρίζες. Πώς ξεκίνησε αυτό το θέμα;</strong><br /> Και για εμάς -τους αρμενικής καταγωγής τούρκους υπηκόους- ήταν έκπληξη να δούμε τόσους πολλούς ανθρώπους να γνωστοποιούν την αρμενική τους ταυτότητα. Το γεγονός αυτό εξηγείται ως εξής: κατ’ αρχάς για πολλά χρόνια άνθρωποι δήλωναν μουσουλμάνοι, τούρκοι ή κούρδοι για να γλυτώσουν από τις σκληρότατες διώξεις. Με αυτό τον τρόπο πολλές οικογένειες κατάφεραν να επιβιώσουν στις πόλεις ή τα χωριά τους. Φρόντιζαν πάντα βέβαια να παντρεύονται ομοίους τους για να κατορθώσουν να διατηρήσουν την ταυτότητά τους και να μην αφομοιωθούν. Διατήρησαν ακόμη και τη θρησκεία τους, αντιστεκόμενοι σε ισχυρότατες πιέσεις. Αναπόφευκτα αυτό το πείσμα για διατήρηση της εθνικής ταυτότητας ολοένα χαλάρωνε λόγω των επιταγών της σύγχρονης ζωής. Όσοι έφευγαν από το σπίτι τους για σπουδές σταδιακά αφομοιώνονταν. Εδώ αναφερόμαστε σε όσους άλλαξαν θρησκεία οικογενειακώς. Φυσικά δεν είχαν την ίδια τύχη όλοι όσοι αλλαξοπίστησαν. Πολλοί από αυτούς αντίθετα, θέλοντας να φανούν πιο πειστικοί, έγιναν φανατικοί μουσουλμάνοι ή Τούρκοι. Υπάρχουν ακόμη επιζώντες της γενοκτονίας, για τους οποίους η καταγωγή τους αποτελούσε “οικογενειακή ντροπή” και είχε καλυφθεί από το πυκνό πέπλο της λήθης. Η δικηγόρος Φετιγιέ Τσετίν εξέδωσε βιβλίο, όπου αποκαλύπτει το μυστικό που της εμπιστεύθηκε η γιαγιά της, λίγο πριν πεθάνει. Η αφήγηση της ηλικιωμένης γυναίκας φανερώνει την απόλυτη τραγωδία που έζησε και παρ’ όλο που παρόμοιες ιστορίες εμάς δεν μας ξαφνιάζουν, για όσους αγνοούν αυτές τις σελίδες της ιστορίας, αποτελούν ένα γερό ταρακούνημα. Το βιβλίο σημείωσε μεγάλη επιτυχία και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένης και της ελληνικής. Μετά από αυτή την έκδοση γίναμε μάρτυρες ενός κατακλυσμού εκμυστηρεύσεων. Υπήρξαν γράμματα και τηλεφωνήματα ανθρώπων από κάθε γωνιά της Τουρκίας που αποκάλυπταν πως η γιαγιά τους ήταν Αρμένια. Έτσι γεννήθηκε ένα δεύτερο βιβλίο, “Τα εγγόνια”.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τι θέμα έχει δημιουργηθεί με την εκλογή του τοποτηρητή του πατριάρχη της Κωνσταντινούπολης; Γιατί πρόκειται το Πατριαρχείο να κινηθεί δικαστικά εναντίον της τουρκικής κυβέρνησης;</strong><br /> Σύμφωνα με την τουρκική νομοθεσία, ο αρμενικός πληθυσμός αποτελεί θρησκευτική μειονότητα, εκπρόσωπος της οποίας είναι ο αρμένιος πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης. Λόγω κάποιας ανίατης ασθένειας από την οποία πάσχει ο σημερινός πατριάρχης Μεσρόπ Β’, ο πατριαρχικός θρόνος έχει ουσιαστικά χηρέψει. Ο αρχιεπίσκοπος Αράμ Ατεσιάν θεωρεί πως δεν έχει το ανάλογο κύρος για να εκλεγεί πατριάρχης, και προτιμά να ασκεί το ρόλο του με τον τίτλο του τοποτηρητή. Η λύση αυτή φαίνεται να εξυπηρετεί και την τουρκική κυβέρνηση, καθώς ο αρχιεπίσκοπος Αράμ είναι ένας συνομιλητής που υποκύπτει εύκολα. Η κοινότητα δεν εγκρίνει αυτή την περίεργη λύση, αλλά αποφεύγει να έρθει σε έντονη αντιπαράθεση. Ως τώρα ο αριθμός όσων έχουν υπογράψει αίτημα για εκλογή πατριάρχη ανέρχεται σε 5000.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Γκαγκίκ Γαλατσιάν2010-09-29T11:01:27Z2010-09-29T11:01:27Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/226-gagik-galatsianAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><strong>Aπό το νέο πρέσβη της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα</strong><strong> </strong><br /> <strong>Στην Λούση Οννικιάν – Σαχινιάν</strong><br /> <strong><span style="text-decoration: underline;">Τευχος: Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2010</span></strong></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/galatsian.jpg" /><br /></span></strong></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Βλέπω στη συνεργασία πρεσβείας-παροικίας την ανάγκη υιοθέτησης ενός νέου, πιο ενεργού τρόπου συνεργασίας</strong></span></p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Επιστρέφετε στην Ελλάδα μετά από δέκα χρόνια, στη διάρκεια των οποίων υπήρξατε γραμματέας της πρεσβείας της Αρμενίας στην Ελλάδα. Έχετε αναλάβει υπηρεσία εδώ και τρεις μηνες. Πώς νοιώθετε όντας και πάλι στο ίδιο περιβάλλον;</strong><br /> Το περιβάλλον είναι γνωστό-άγνωστο, για να είμαι ειλικρινής, κι έτσι θα έπρεπε να είναι, έστω κι αν είχα λείψει μόνο για ένα χρόνο. Η ζωή αλλάζει, παρουσιάζονται συνεχώς νέα γεγονότα, νέα πρόσωπα, νέες υποθέσεις...Πρέπει λοιπόν ν’αντιμετωπίσω το «και πάλι» που μου λέτε με κάποια επιφύλαξη, ιδιαίτερα εδώ, στην Ελλάδα, απ’ όπου κι ο αρχαίος φιλόσοφος Ηράκλειτος επεσήμανε ότι «δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι δυο φορές». Στην προκειμένη περίπτωση, σηματοδοτώ τη συνέχεια του έργου μου, και επισημαίνω ότι όπως ακριβώς πριν δέκα χρόνια, έτσι και τώρα, αφιερώνω όλες μου τις δυνάμεις και τις προσπάθειες στον ίδιο σκοπό, δηλαδή στη σύσφιγξη των αιώνιων φιλικών σχέσεων μεταξύ Αρμενίας-Ελλάδας και την κατά το δυνατόν, περαιτέρω επέκταση και εμβάθυνση της ελληνοαρμενικής συνεργασίας. Φυσικά, η νέα μου θέση του πρέσβη της Αρμενικής Δημοκρατίας, φέρει μαζί της ένα νέο κύκλο ευθυνών, νέα ζητήματα προς αντιμετώπιση με νέες, απαιτητικότερες υπευθυνότητες.<br /> Είναι ενδιαφέρον ότι η παραπάνω ρήση του Ηράκλειτου έχει απηχήσει στην αρμενική λογοτεχνία, αφού ο μεγάλος αρμένιος ποιητής Γεγισέ Τσαρέντς έχει πει ότι «η επιστροφή δεν είναι πισωγύρισμα, αλλά ούτε και η επανάληψη του παλαιού». Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος από αυτόν για να εκφράσω μια απάντηση στο ερώτημά σας που αφορά την επιστροφή μου ως πρέσβη.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας όσον αφορά την εδραίωση των σχέσεων συνεργασίας Αρμενίας-Ελλάδας;</strong><br /> Η αρμενοελληνική φιλία ξεκινά από τα βάθη των αιώνων. Οι πρόγονοί μας έχουν κληροδοτήσει και στους δύο λαούς πολύτιμη κοινή κληρονομιά, την οποία είμαστε υποχρεωμένοι να διαφυλάξουμε και να αναπτύξουμε στη διάρκεια της μελλοντικής κοινής πορείας που απλώνεται ακόμα μπροστά μας. Ιδού το σημείο στο οποίο βρίσκεται το πεδίο εργασίας εμού και των συνεργατών μου.<br /> Φυσικά, οι προτεραιότητες καθορίζονται στα πλαίσια των αρχών συνεργασίας που έχουν προκύψει κατα τη διάρκεια των ετών που ακολουθούν τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Ως προς τις προτεραιότητες, επισημαίνω φυσικά την εμβάθυνση των διμερών οικονομικών σχέσεων και την ενεργοποίηση των σχέσεων στα πολιτιστικά πλαίσια. Ο λόγος είναι φανερός, οι διμερείς οικονομικές σχέσεις παρουσιάζουν ένα πισωγύρισμα, εξ αιτίας του επιπέδου της πολιτιστικής μας συνεργασίας. Στο πεδίο αυτό υπάρχει ένα τεράστιο εύρος δυνατοτήτων οι οποίες δεν έχουν μελετηθεί και υλοποιηθεί. Είμαι πεπεισμένος ότι και οι δύο πλευρές διαθέτουν πολλές δυνατότητες, ώστε να βελτιώσουν τα πράγματα στον τομέα αυτόν, κάτι που μπορεί να γίνει δια της ενεργοποίησης των δραστηριοτήτων της αρμενοελληνικής διακυβερνητικής επιτροπής, των σχέσεων μεταξύ των κύκλων των επιχειρηματιών, καθώς και με πολλούς άλλους τρόπους.<br /> Η πολιτιστική συνεργασία μας είναι πολύ μικρότερη της επιθυμητής, κάτι το οποίο θεωρώ εντελώς ανεπίτρεπτο όταν πρόκειται για φίλα προσκείμενες χώρες. Οι κοινωνίες μας οφείλουν να γνωρίσουν καλύτερα η μια την άλλη, να γίνουν κοινωνοί των πολιτιστικών αξιών και επιτευγμάτων αλλήλων. Η μόνη οδός πραγματοποίησης των παραπάνω είναι η ανταλλαγή πολιτιστικών στοιχείων, οι επαφές μεταξύ πολιτιστικών εκπροσώπων, εκθέσεις, συναυλίες, παρουσιάσεις, διοργάνωση πολυάριθμων εκδηλώσεων ποικίλης θεματολογίας, πολιτιστικών ημερίδων και εβδομάδων. Η πρεσβεία έχει ήδη ξεκινήσει να κάνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, μελετώντας εν τω μεταξύ τις δυνατότητες των δύο μερών και καθορίζοντας αναλόγως τα μετέπειτα σχέδια.<br /> Τα παραπάνω δεν σημαίνουν φυσικά ότι δεν υπάρχουν κι άλλα πεδία δραστηριοτήτων, υπάρχουν ουκ ολίγα. Τα όσα έχουν επιτευχθεί ως προς την εξομάλυνση των πολιτικών σχέσεων είναι καλά, αλλά πρέπει να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν, ώστε να εδραιωθούν και αναπτυχθούν περαιτέρω. Σε κάθε περίπτωση, είμαι της γνώμης ότι οι διμερείς σχέσεις πρέπει να αναπτύσσονται αρμονικά και ισομερισμένα σε όλους τους τομείς, χέρι με χέρι, αλλιώς, όχι μόνο δεν θα ενδυναμωθούν τα αδύνατα σημεία των σχέσεων, αλλ’ αντιθέτως, θα αποδυναμωθούν και τα δυνατά.<br /> Προσβλέπω στην κατά το δυνατόν μεγαλύτερη συνεργασία όλων των μερών και οργανώσεων της ελληνοαρμενικής παροικίας, αφού αποτελούν τις γέφυρες προσέγγισης και φιλίας μεταξύ των δύο λαών.<br /> Η δυναμική της παροικίας είναι η γενική μας περιουσία, δεν θα ήταν φρόνιμο να μην αποκομίσουμε τα οφέλη της προς το συμφέρον της Αρμενίας, της ελληνοαρμενικής φιλίας, προς όφελος της ίδιας της παροικίας. <br /> Αναφέρθηκα σε αυτό το θέμα, επειδή δεν μπορώ να δω την ελληνοαρμενική παροικία εκτός του πλαισίου των ελληνοαρμενικών σχέσεων. Βλέπω, επίσης, στη συνεργασία πρεσβείας-παροικίας την ανάγκη υιοθέτησης ενός νέου, πιο ενεργού τρόπου συνεργασίας, με βάση το αμοιβαίο όφελος. Για να είμαι πιο σαφής, το θεμέλιο της συνεργασίας αυτής πρέπει να είναι το εθνικό-κρατικό μας όφελος, με αυτή την έννοια των λέξεων, νομίζω πως δεν αφήνω περιθώρια παρεξηγήσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το ζωτικό ζήτημα των αρμενοτουρκικών σχέσεων, που σχετίζεται με τη Δημοκρατία της Αρμενίας αλλά και όλους τους Αρμένιους, παραμένει στην πρώτη γραμμή των ενδιαφερόντων μας. Τι έχετε να πείτε στην παρούσα φάση, κυρίως ως προς το θέμα της επικύρωσης των πρωτοκόλλων;</strong><br /> Ο λόγος τώρα ανήκει στην Τουρκία, η οποία, για να είμαι ειλικρινής, τήρησε αρκετά νευρική στάση, κατά τη διάρκεια αλλά και αμέσως μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων. Τώρα βρίσκεται στο μάτι της διεθνούς κοινότητας με το φόβο, για να μην πούμε τη βεβαιότητα σχεδόν, της απώλειας του κύρους της. Η πραγματικότητα είναι η εξής.- έχουν συζητηθεί και υπογραφεί διεθνή πρωτόκολλα, είναι σειρά της Τουρκίας φυσικά τώρα να τα επικυρώσει, αφού η Αρμενία έχει ήδη κάνει το δικό της βήμα.<br /> Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αρμενίας, το οποίο είναι το ανώτατο συνταγματικό δικαστικό σώμα της χώρας, έχει εκδώσει απόφαση, σύμφωνα με την οποία, τα αρμενοτουρκικά πρωτόκολλα είναι σύμφωνα με το θεμέλιο νόμο της Αρμενικής Δημοκρατίας, δηλ. το Σύνταγμα του κράτους. <br /> Πρέπει να επισημάνω, για όσους δεν γνωρίζουν καλά το θέμα, σχετικά με το Συνταγματικό Δικαστήριο, ότι βασει της νομοθεσίας της Αρμενικής Δημοκρατίας, το σώμα αυτό είναι ανεξάρτητο, υπάγεται αποκλειστικά στο Σύνταγμα χωρίς να υποκύπτει σε καμία πίεση και χωρίς να είναι υπόλογο σε στιγμιαίες συνθήκες. Έτσι, το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ανοίξει το δρόμο προς την επικύρωση των πρωτοκόλλων από την αρμενική πλευρά, επισημαίνοντας με απλά λόγια, ότι δεν υπάρχουν νομικά κωλλύματα προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτό είναι ένα θετικό μήνυμα προς την τουρκική πλευρά. Όλως περιέργως, ακόμα και αυτή η απόφαση έχει αποτελέσει αιτία προφάσεων εκ μέρους της τουρκικής πλευράς, αναλόγων με τις διαθέσεις της. Ωστόσο, η κατάσταση είναι πασιφανής, εάν η τουρκική πλευρά δεν είναι έτοιμη να επικυρώσει τα πρωτόκολλα, ή εάν καθυστερήσει αδικαιολόγητα μεταθέτοντας επ’ αόριστον τις προθεσμίες, εάν συνεχίσει να θέτει όρους ή να βλέπει εμπόδια εκεί που δεν υπάρχουν, δεν αποκλείεται η διαδικασία εξομάλυνσης των αρμενοτουρκικών σχέσεων να αποτύχει.<br /> Αν συμβεί αυτό, δε μας μένει παρά να λυπηθούμε που αφέθηκε στη μοίρα της μια δυνατότητα, αφού από την αρχή η προσέγγιση της αρμενικής πλευράς υπήρξε απλούστατη. Να θεσπιστούν διπλωματικές σχέσεις άνευ όρων, ν’ ανοίξουν τα σύνορα ανάμεσα στις δύο χώρες, με σκοπό τη θεμελίωση των προϋποθέσεων για την ύπαρξη φυσιολογικών σχέσεων μεταξύ τους. Αυτά έχουν υπογραμμιστεί πολλές φορές απο τον Πρόεδρο της Αρμενικής Δημοκρατίας και τον υπουργό Εξωτερικών, οι επίσημες θέσεις μας θα μπορούσαν να έχουν γίνει για την Τουρκία κατευθυντήριο των αρχών και επιδιώξεων της Αρμενίας. Θα είναι κρίμα αν αναγκαστούμε να δηλώσουμε για άλλη μια φορά ότι «το όρος έτεκε μυν».</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το δεύτερο θεμελιώδες ζήτημα αφορά το Ορεινό Καραμπάχ. Η τουρκική πλευρά το θεωρεί προϋπόθεση για την εξομάλυνση των αρμενοτουρκικών σχέσεων. Ποια είναι η επίσημη απάντηση του Ερεβάν;</strong><br /> Αυτό το θέμα είναι αλληλένδετο με το προηγούμενο, οπότε επιτρέψτε μου ν’ αναφερθώ με υπευθυνότητα και στα δύο, παρόλο που το ζήτημα του Ορεινού Καραμπάχ δεν σχετίζεται με κανέναν τρόπο με τη διευθέτηση των αρμενοτουρκικών σχέσεων. Το αν η τουρκική πλευρά θεωρεί ή όχι το ζήτημα του Ορεινού Καραμπάχ προϋπόθεση για τη διευθέτηση των αρμενοτουρκικών σχέσεων, είναι δικό της θέμα.<br /> Η αρμενική πλευρά δεν το θεωρεί και τα πρωτόκολλα που υπογράφηκαν τοω Οκτώβριο του 2009 στη Ζυρίχη δεν περιέχουν τέτοιες προϋποθέσεις, δεν θα μπορούσαν άλλωστε. Ούτε βλέπουμε κανενός είδους προϋποθέσεις στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αρμενίας. Άλλο θέμα που η Τουρκία η οποία προσπαθεί να συνομιλεί με τους άλλους στη γλώσσα των προϋποθέσεων, βλέπει λογιών-λογιών προϋποθέσεις στα προαναφερθέντα έγγραφα. Εδώ πρέπει ν’ αναφέρω, ότι το τόσο χιλιοειπωμένο ζήτημα των προϋποθέσεων έχει μια προϊστορία, η οποία δεν σχετίζεται μόνο με το θεμελιώδες θέμα του Ορεινού Καραμπάχ. Η διευθέτηση των σχέσεων με την Τουρκία άνευ όρων υπήρξε πάγια θέση της αρμενικής πολιτικής επί σειρά ετών. Δεν έχουμε λοξοδρομήσει από αυτή τη θέση, η οποία έχει βρει ανταπόκριση και στην εξωτερική πολιτική από τη διεθνή κοινότητα, ούτε κατά τις διαπραγματεύσεις, αλλά ούτε και κατά την υπογραφή των πρωτοκόλλων, ούτε και πρόκειται να το πράξουμε στο μέλλον.<br /> Ακόμα και στην ερμηνεία της απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου έχει τονιστεί η σκέψη ότι οι διμερείς σχέσεις δεν μπορούν ν’ αποτελούν συνέχεια άλλων θεμάτων, υποχρεώσεων ή άλλων σχέσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Μπορούμε να παζαρέψουμε την ανεξαρτησία του Καραμπάχ, που ως έθνος κατακτήσαμε με αίμα, κατά τη διαδικασία διευθέτησης του θεμελιώδους αυτού ζητήματος; Μέχρι ποιο σημείο είναι δυνατόν να υποχωρήσουμε;</strong><br /> Γενικά δεν είναι δυνατόν να πάμε σε υποχωρήσεις, πόσο μάλλον σε παζαρέματα, ειδικά όταν πρόκειται για την αυτοδιάθεση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προσωπική ελευθερία και ασφάλεια ενός αδιαχώριστου κομματιού του λαού μας, όπως είναι οι Αρμένιοι του Καραμπάχ. Το θέμα είναι να φτάσουμε σε αμοιβαία αποδεκτές λύσεις δια της ειρηνικής διαπραγματευτικής οδού. Εάν, βεβαίως, αυτό που αποκαλείτε εσείς παζάρεμα είναι η διευθέτηση των αντιθέσεων δια των παγκοσμίως αποδεκτών διαπραγματευτικών οδών. <br /> Όσο κι αν διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις, όσο κι αν τραβήξει σε μάκρος η ειρηνική διαπραγματευτική διαδικασία, πιστεύουμε ότι είναι ο μόνος πραγματικός δρόμος διευθέτησης της κρίσης. Δεν υπάρχει ενναλλακτική λύση. Αυτή είναι και η πεποίθηση της διεθνούς κοινότητας καθώς και των χωρών της ομάδας Μινσκ του ΟΑΣΕ.<br /> Οι συνεχείς πολεμοχαρείς ανακοινώσεις από πλευράς του Αζερμπαϊτζάν, η τακτική πιέσεων και διασυρμού του ζητήματος του Καραμπάχ σε διάφορα διεθνή δικαστήρια και γενικότερα η μη επικοιδομητική της στάση, φυσικά δεν ευνοούν την πλήρη διευθέτηση του θέματος, του οποίου μια ήδη εδραιωμένη αρχή είναιη το δικαίωμα της ελεύθερης αυτοδιάθεσης των λαών. Εδώ πρέπει να πω, ότι το τελευταίο διεθνές πρωτόκολλο που αφορά αυτό το θέμα, είναι εκείνο που εγκρίθηκε στους κύκλους της 17ης προεδρικής συνόδου των χωρών του ΟΑΣΕ στα τέλη του προηγούμενου έτους εδώ στη Αθήνα, το οποίο επιβεβαιώνει τη λογική της διαπραγματευτικής διαδικασίας και τις θέσεις της διεθνούς κοινότητας για το Καραμπάχ.<br /> Μια πιο σύντομη απάντηση στο ερώτημά σας είναι, ότι το απελευθερωμένο Καραμπάχ και τα, σύμφωνα με τις διεθνείς αρχές, αναφαίρετα δικαι-ώματα του λαού του, δεν είναι διαπραγματεύσιμα.<br /> Αν όχι για οποιονδήποτε άλλο λόγο, μόνο και μόνο για το ολοφάνερο, ότι δηλαδή η μοίρα του Καραμπάχ, τουλάχιστον στην τελευταία φάση των διευθετήσεων, θα πρέπει να αποφασιστεί από τον ίδιο το λαό του.<br /> Η τελευταία λέξη ανήκει στο λαό που κατέκτησε την ελευθερία του με αίμα, σε έναν πόλεμο που του επιβλήθηκε. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><strong>Aπό το νέο πρέσβη της Δημοκρατίας της Αρμενίας στην Ελλάδα</strong><strong> </strong><br /> <strong>Στην Λούση Οννικιάν – Σαχινιάν</strong><br /> <strong><span style="text-decoration: underline;">Τευχος: Ιανουάριος-Φεβρουάριος 2010</span></strong></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/galatsian.jpg" /><br /></span></strong></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Βλέπω στη συνεργασία πρεσβείας-παροικίας την ανάγκη υιοθέτησης ενός νέου, πιο ενεργού τρόπου συνεργασίας</strong></span></p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Επιστρέφετε στην Ελλάδα μετά από δέκα χρόνια, στη διάρκεια των οποίων υπήρξατε γραμματέας της πρεσβείας της Αρμενίας στην Ελλάδα. Έχετε αναλάβει υπηρεσία εδώ και τρεις μηνες. Πώς νοιώθετε όντας και πάλι στο ίδιο περιβάλλον;</strong><br /> Το περιβάλλον είναι γνωστό-άγνωστο, για να είμαι ειλικρινής, κι έτσι θα έπρεπε να είναι, έστω κι αν είχα λείψει μόνο για ένα χρόνο. Η ζωή αλλάζει, παρουσιάζονται συνεχώς νέα γεγονότα, νέα πρόσωπα, νέες υποθέσεις...Πρέπει λοιπόν ν’αντιμετωπίσω το «και πάλι» που μου λέτε με κάποια επιφύλαξη, ιδιαίτερα εδώ, στην Ελλάδα, απ’ όπου κι ο αρχαίος φιλόσοφος Ηράκλειτος επεσήμανε ότι «δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι δυο φορές». Στην προκειμένη περίπτωση, σηματοδοτώ τη συνέχεια του έργου μου, και επισημαίνω ότι όπως ακριβώς πριν δέκα χρόνια, έτσι και τώρα, αφιερώνω όλες μου τις δυνάμεις και τις προσπάθειες στον ίδιο σκοπό, δηλαδή στη σύσφιγξη των αιώνιων φιλικών σχέσεων μεταξύ Αρμενίας-Ελλάδας και την κατά το δυνατόν, περαιτέρω επέκταση και εμβάθυνση της ελληνοαρμενικής συνεργασίας. Φυσικά, η νέα μου θέση του πρέσβη της Αρμενικής Δημοκρατίας, φέρει μαζί της ένα νέο κύκλο ευθυνών, νέα ζητήματα προς αντιμετώπιση με νέες, απαιτητικότερες υπευθυνότητες.<br /> Είναι ενδιαφέρον ότι η παραπάνω ρήση του Ηράκλειτου έχει απηχήσει στην αρμενική λογοτεχνία, αφού ο μεγάλος αρμένιος ποιητής Γεγισέ Τσαρέντς έχει πει ότι «η επιστροφή δεν είναι πισωγύρισμα, αλλά ούτε και η επανάληψη του παλαιού». Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος από αυτόν για να εκφράσω μια απάντηση στο ερώτημά σας που αφορά την επιστροφή μου ως πρέσβη.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ποιες είναι οι προτεραιότητές σας όσον αφορά την εδραίωση των σχέσεων συνεργασίας Αρμενίας-Ελλάδας;</strong><br /> Η αρμενοελληνική φιλία ξεκινά από τα βάθη των αιώνων. Οι πρόγονοί μας έχουν κληροδοτήσει και στους δύο λαούς πολύτιμη κοινή κληρονομιά, την οποία είμαστε υποχρεωμένοι να διαφυλάξουμε και να αναπτύξουμε στη διάρκεια της μελλοντικής κοινής πορείας που απλώνεται ακόμα μπροστά μας. Ιδού το σημείο στο οποίο βρίσκεται το πεδίο εργασίας εμού και των συνεργατών μου.<br /> Φυσικά, οι προτεραιότητες καθορίζονται στα πλαίσια των αρχών συνεργασίας που έχουν προκύψει κατα τη διάρκεια των ετών που ακολουθούν τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Ως προς τις προτεραιότητες, επισημαίνω φυσικά την εμβάθυνση των διμερών οικονομικών σχέσεων και την ενεργοποίηση των σχέσεων στα πολιτιστικά πλαίσια. Ο λόγος είναι φανερός, οι διμερείς οικονομικές σχέσεις παρουσιάζουν ένα πισωγύρισμα, εξ αιτίας του επιπέδου της πολιτιστικής μας συνεργασίας. Στο πεδίο αυτό υπάρχει ένα τεράστιο εύρος δυνατοτήτων οι οποίες δεν έχουν μελετηθεί και υλοποιηθεί. Είμαι πεπεισμένος ότι και οι δύο πλευρές διαθέτουν πολλές δυνατότητες, ώστε να βελτιώσουν τα πράγματα στον τομέα αυτόν, κάτι που μπορεί να γίνει δια της ενεργοποίησης των δραστηριοτήτων της αρμενοελληνικής διακυβερνητικής επιτροπής, των σχέσεων μεταξύ των κύκλων των επιχειρηματιών, καθώς και με πολλούς άλλους τρόπους.<br /> Η πολιτιστική συνεργασία μας είναι πολύ μικρότερη της επιθυμητής, κάτι το οποίο θεωρώ εντελώς ανεπίτρεπτο όταν πρόκειται για φίλα προσκείμενες χώρες. Οι κοινωνίες μας οφείλουν να γνωρίσουν καλύτερα η μια την άλλη, να γίνουν κοινωνοί των πολιτιστικών αξιών και επιτευγμάτων αλλήλων. Η μόνη οδός πραγματοποίησης των παραπάνω είναι η ανταλλαγή πολιτιστικών στοιχείων, οι επαφές μεταξύ πολιτιστικών εκπροσώπων, εκθέσεις, συναυλίες, παρουσιάσεις, διοργάνωση πολυάριθμων εκδηλώσεων ποικίλης θεματολογίας, πολιτιστικών ημερίδων και εβδομάδων. Η πρεσβεία έχει ήδη ξεκινήσει να κάνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, μελετώντας εν τω μεταξύ τις δυνατότητες των δύο μερών και καθορίζοντας αναλόγως τα μετέπειτα σχέδια.<br /> Τα παραπάνω δεν σημαίνουν φυσικά ότι δεν υπάρχουν κι άλλα πεδία δραστηριοτήτων, υπάρχουν ουκ ολίγα. Τα όσα έχουν επιτευχθεί ως προς την εξομάλυνση των πολιτικών σχέσεων είναι καλά, αλλά πρέπει να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν, ώστε να εδραιωθούν και αναπτυχθούν περαιτέρω. Σε κάθε περίπτωση, είμαι της γνώμης ότι οι διμερείς σχέσεις πρέπει να αναπτύσσονται αρμονικά και ισομερισμένα σε όλους τους τομείς, χέρι με χέρι, αλλιώς, όχι μόνο δεν θα ενδυναμωθούν τα αδύνατα σημεία των σχέσεων, αλλ’ αντιθέτως, θα αποδυναμωθούν και τα δυνατά.<br /> Προσβλέπω στην κατά το δυνατόν μεγαλύτερη συνεργασία όλων των μερών και οργανώσεων της ελληνοαρμενικής παροικίας, αφού αποτελούν τις γέφυρες προσέγγισης και φιλίας μεταξύ των δύο λαών.<br /> Η δυναμική της παροικίας είναι η γενική μας περιουσία, δεν θα ήταν φρόνιμο να μην αποκομίσουμε τα οφέλη της προς το συμφέρον της Αρμενίας, της ελληνοαρμενικής φιλίας, προς όφελος της ίδιας της παροικίας. <br /> Αναφέρθηκα σε αυτό το θέμα, επειδή δεν μπορώ να δω την ελληνοαρμενική παροικία εκτός του πλαισίου των ελληνοαρμενικών σχέσεων. Βλέπω, επίσης, στη συνεργασία πρεσβείας-παροικίας την ανάγκη υιοθέτησης ενός νέου, πιο ενεργού τρόπου συνεργασίας, με βάση το αμοιβαίο όφελος. Για να είμαι πιο σαφής, το θεμέλιο της συνεργασίας αυτής πρέπει να είναι το εθνικό-κρατικό μας όφελος, με αυτή την έννοια των λέξεων, νομίζω πως δεν αφήνω περιθώρια παρεξηγήσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το ζωτικό ζήτημα των αρμενοτουρκικών σχέσεων, που σχετίζεται με τη Δημοκρατία της Αρμενίας αλλά και όλους τους Αρμένιους, παραμένει στην πρώτη γραμμή των ενδιαφερόντων μας. Τι έχετε να πείτε στην παρούσα φάση, κυρίως ως προς το θέμα της επικύρωσης των πρωτοκόλλων;</strong><br /> Ο λόγος τώρα ανήκει στην Τουρκία, η οποία, για να είμαι ειλικρινής, τήρησε αρκετά νευρική στάση, κατά τη διάρκεια αλλά και αμέσως μετά την υπογραφή των πρωτοκόλλων. Τώρα βρίσκεται στο μάτι της διεθνούς κοινότητας με το φόβο, για να μην πούμε τη βεβαιότητα σχεδόν, της απώλειας του κύρους της. Η πραγματικότητα είναι η εξής.- έχουν συζητηθεί και υπογραφεί διεθνή πρωτόκολλα, είναι σειρά της Τουρκίας φυσικά τώρα να τα επικυρώσει, αφού η Αρμενία έχει ήδη κάνει το δικό της βήμα.<br /> Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αρμενίας, το οποίο είναι το ανώτατο συνταγματικό δικαστικό σώμα της χώρας, έχει εκδώσει απόφαση, σύμφωνα με την οποία, τα αρμενοτουρκικά πρωτόκολλα είναι σύμφωνα με το θεμέλιο νόμο της Αρμενικής Δημοκρατίας, δηλ. το Σύνταγμα του κράτους. <br /> Πρέπει να επισημάνω, για όσους δεν γνωρίζουν καλά το θέμα, σχετικά με το Συνταγματικό Δικαστήριο, ότι βασει της νομοθεσίας της Αρμενικής Δημοκρατίας, το σώμα αυτό είναι ανεξάρτητο, υπάγεται αποκλειστικά στο Σύνταγμα χωρίς να υποκύπτει σε καμία πίεση και χωρίς να είναι υπόλογο σε στιγμιαίες συνθήκες. Έτσι, το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ανοίξει το δρόμο προς την επικύρωση των πρωτοκόλλων από την αρμενική πλευρά, επισημαίνοντας με απλά λόγια, ότι δεν υπάρχουν νομικά κωλλύματα προς αυτή την κατεύθυνση. Αυτό είναι ένα θετικό μήνυμα προς την τουρκική πλευρά. Όλως περιέργως, ακόμα και αυτή η απόφαση έχει αποτελέσει αιτία προφάσεων εκ μέρους της τουρκικής πλευράς, αναλόγων με τις διαθέσεις της. Ωστόσο, η κατάσταση είναι πασιφανής, εάν η τουρκική πλευρά δεν είναι έτοιμη να επικυρώσει τα πρωτόκολλα, ή εάν καθυστερήσει αδικαιολόγητα μεταθέτοντας επ’ αόριστον τις προθεσμίες, εάν συνεχίσει να θέτει όρους ή να βλέπει εμπόδια εκεί που δεν υπάρχουν, δεν αποκλείεται η διαδικασία εξομάλυνσης των αρμενοτουρκικών σχέσεων να αποτύχει.<br /> Αν συμβεί αυτό, δε μας μένει παρά να λυπηθούμε που αφέθηκε στη μοίρα της μια δυνατότητα, αφού από την αρχή η προσέγγιση της αρμενικής πλευράς υπήρξε απλούστατη. Να θεσπιστούν διπλωματικές σχέσεις άνευ όρων, ν’ ανοίξουν τα σύνορα ανάμεσα στις δύο χώρες, με σκοπό τη θεμελίωση των προϋποθέσεων για την ύπαρξη φυσιολογικών σχέσεων μεταξύ τους. Αυτά έχουν υπογραμμιστεί πολλές φορές απο τον Πρόεδρο της Αρμενικής Δημοκρατίας και τον υπουργό Εξωτερικών, οι επίσημες θέσεις μας θα μπορούσαν να έχουν γίνει για την Τουρκία κατευθυντήριο των αρχών και επιδιώξεων της Αρμενίας. Θα είναι κρίμα αν αναγκαστούμε να δηλώσουμε για άλλη μια φορά ότι «το όρος έτεκε μυν».</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το δεύτερο θεμελιώδες ζήτημα αφορά το Ορεινό Καραμπάχ. Η τουρκική πλευρά το θεωρεί προϋπόθεση για την εξομάλυνση των αρμενοτουρκικών σχέσεων. Ποια είναι η επίσημη απάντηση του Ερεβάν;</strong><br /> Αυτό το θέμα είναι αλληλένδετο με το προηγούμενο, οπότε επιτρέψτε μου ν’ αναφερθώ με υπευθυνότητα και στα δύο, παρόλο που το ζήτημα του Ορεινού Καραμπάχ δεν σχετίζεται με κανέναν τρόπο με τη διευθέτηση των αρμενοτουρκικών σχέσεων. Το αν η τουρκική πλευρά θεωρεί ή όχι το ζήτημα του Ορεινού Καραμπάχ προϋπόθεση για τη διευθέτηση των αρμενοτουρκικών σχέσεων, είναι δικό της θέμα.<br /> Η αρμενική πλευρά δεν το θεωρεί και τα πρωτόκολλα που υπογράφηκαν τοω Οκτώβριο του 2009 στη Ζυρίχη δεν περιέχουν τέτοιες προϋποθέσεις, δεν θα μπορούσαν άλλωστε. Ούτε βλέπουμε κανενός είδους προϋποθέσεις στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Αρμενίας. Άλλο θέμα που η Τουρκία η οποία προσπαθεί να συνομιλεί με τους άλλους στη γλώσσα των προϋποθέσεων, βλέπει λογιών-λογιών προϋποθέσεις στα προαναφερθέντα έγγραφα. Εδώ πρέπει ν’ αναφέρω, ότι το τόσο χιλιοειπωμένο ζήτημα των προϋποθέσεων έχει μια προϊστορία, η οποία δεν σχετίζεται μόνο με το θεμελιώδες θέμα του Ορεινού Καραμπάχ. Η διευθέτηση των σχέσεων με την Τουρκία άνευ όρων υπήρξε πάγια θέση της αρμενικής πολιτικής επί σειρά ετών. Δεν έχουμε λοξοδρομήσει από αυτή τη θέση, η οποία έχει βρει ανταπόκριση και στην εξωτερική πολιτική από τη διεθνή κοινότητα, ούτε κατά τις διαπραγματεύσεις, αλλά ούτε και κατά την υπογραφή των πρωτοκόλλων, ούτε και πρόκειται να το πράξουμε στο μέλλον.<br /> Ακόμα και στην ερμηνεία της απόφασης του Συνταγματικού Δικαστηρίου έχει τονιστεί η σκέψη ότι οι διμερείς σχέσεις δεν μπορούν ν’ αποτελούν συνέχεια άλλων θεμάτων, υποχρεώσεων ή άλλων σχέσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Μπορούμε να παζαρέψουμε την ανεξαρτησία του Καραμπάχ, που ως έθνος κατακτήσαμε με αίμα, κατά τη διαδικασία διευθέτησης του θεμελιώδους αυτού ζητήματος; Μέχρι ποιο σημείο είναι δυνατόν να υποχωρήσουμε;</strong><br /> Γενικά δεν είναι δυνατόν να πάμε σε υποχωρήσεις, πόσο μάλλον σε παζαρέματα, ειδικά όταν πρόκειται για την αυτοδιάθεση, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την προσωπική ελευθερία και ασφάλεια ενός αδιαχώριστου κομματιού του λαού μας, όπως είναι οι Αρμένιοι του Καραμπάχ. Το θέμα είναι να φτάσουμε σε αμοιβαία αποδεκτές λύσεις δια της ειρηνικής διαπραγματευτικής οδού. Εάν, βεβαίως, αυτό που αποκαλείτε εσείς παζάρεμα είναι η διευθέτηση των αντιθέσεων δια των παγκοσμίως αποδεκτών διαπραγματευτικών οδών. <br /> Όσο κι αν διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις, όσο κι αν τραβήξει σε μάκρος η ειρηνική διαπραγματευτική διαδικασία, πιστεύουμε ότι είναι ο μόνος πραγματικός δρόμος διευθέτησης της κρίσης. Δεν υπάρχει ενναλλακτική λύση. Αυτή είναι και η πεποίθηση της διεθνούς κοινότητας καθώς και των χωρών της ομάδας Μινσκ του ΟΑΣΕ.<br /> Οι συνεχείς πολεμοχαρείς ανακοινώσεις από πλευράς του Αζερμπαϊτζάν, η τακτική πιέσεων και διασυρμού του ζητήματος του Καραμπάχ σε διάφορα διεθνή δικαστήρια και γενικότερα η μη επικοιδομητική της στάση, φυσικά δεν ευνοούν την πλήρη διευθέτηση του θέματος, του οποίου μια ήδη εδραιωμένη αρχή είναιη το δικαίωμα της ελεύθερης αυτοδιάθεσης των λαών. Εδώ πρέπει να πω, ότι το τελευταίο διεθνές πρωτόκολλο που αφορά αυτό το θέμα, είναι εκείνο που εγκρίθηκε στους κύκλους της 17ης προεδρικής συνόδου των χωρών του ΟΑΣΕ στα τέλη του προηγούμενου έτους εδώ στη Αθήνα, το οποίο επιβεβαιώνει τη λογική της διαπραγματευτικής διαδικασίας και τις θέσεις της διεθνούς κοινότητας για το Καραμπάχ.<br /> Μια πιο σύντομη απάντηση στο ερώτημά σας είναι, ότι το απελευθερωμένο Καραμπάχ και τα, σύμφωνα με τις διεθνείς αρχές, αναφαίρετα δικαι-ώματα του λαού του, δεν είναι διαπραγματεύσιμα.<br /> Αν όχι για οποιονδήποτε άλλο λόγο, μόνο και μόνο για το ολοφάνερο, ότι δηλαδή η μοίρα του Καραμπάχ, τουλάχιστον στην τελευταία φάση των διευθετήσεων, θα πρέπει να αποφασιστεί από τον ίδιο το λαό του.<br /> Η τελευταία λέξη ανήκει στο λαό που κατέκτησε την ελευθερία του με αίμα, σε έναν πόλεμο που του επιβλήθηκε. Δεν μπορεί να γίνει αλλιώς.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Χίλντα Τσομπογιάν2010-09-15T12:58:53Z2010-09-15T12:58:53Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/212-hilda-tsompogianAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><span style="text-decoration: underline;"><b>Στην Αζνίβ Κασπαριάν</b></span></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Μάρτιος-Απρίλιος 2010</b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Η Χίλντα Τσομπογιάν είναι πρόεδρος της “Ευρω-Αρμενικής Ομοσπονδίας για την Δικαιοσύνη και τη Δημοκρατία” (EAFJD), δηλαδή του γραφείου της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής για την Ευρώπη, με έδρα τις Βρυξέλλες.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/hilda.jpg" /></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 13pt;"><b>Για μας, η απειλή απέλασης από έναν τούρκο Πρωθυπουργό, ξυπνά την οδυνηρή ανάμνηση του εκτοπισμού των γονέων μας</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η αναγνώριση της Γενοκτονίας από το Σουηδικό Κοινοβούλιο, κατά τη γνώμη σας, πώς μπορεί να επηρεάσει άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες δεν έχουν αναγνωρίσει τη Γενοκτονία; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Βλέπω την αναγνώριση της Γενοκτονίας ως μια διαδικασία: πρέπει να γνωρίζουμε πώς επιτυγχάνεται η αναγνώριση της Γενοκτονίας στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης αλλά και αλλού. Πρόκειται για αίτημα που προέρχεται από την κοινωνία των πολιτών της κάθε χώρας, που υποβάλλεται συνήθως από πολίτες αρμενικής καταγωγής. Και, συνήθως, η εκάστοτε πολιτική τάξη του τόπου ανταποκρίνεται στο αίτημα, ως θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικαιοσύνης. Πρόκειται πάντοτε για μία κίνηση που ξεκινά από τον λαό και ανεβαίνει προς τα πάνω. Η αναγνώριση δεν υπήρξε ποτέ καρπός συμφερόντων ενός κράτους που έφερε και υπέβαλε το θέμα στο κοινοβούλιο. Ούτε υπήρξε ποτέ δώρο του πολιτικού κόσμου κάποιας χώρας. Είναι πάντοτε αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς, καθώς, προσκρούοντας, κάθε φορά, στον αρνητισμό της Τουρκίας, που εκτοξεύει απειλές κατά των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων της συγκεκριμένης χώρας, το θέμα μπαίνει στο παιχνίδι του συσχετισμού δυνάμεων.</p>
<p style="text-align: justify;">Η αναγνώριση της Σουηδίας ήταν μια μακρά διαδικασία. Συνεπώς, ναι, μπορεί να πει κανείς ότι μπορεί να επηρεάσει και άλλες χώρες, εάν καταστεί παράδειγμα σοβαρής πολιτικής δουλειάς που γίνεται με διακριτικότητα και υπομονή.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b> Όσον αφορά στους άλλους χριστιανικούς λαούς (Πόντιοι, Ασσύριοι), που γνώρισαν κι αυτοί τις θηριωδίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Νεότουρκων, τι σημαίνει γι’αυτούς η αναγνώριση της Γενοκτονίας από το σουηδικό κοινοβούλιο;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η εξόντωση των Ασσυρο-Χαλδέων και των Ελλήνων του Πόντου περιλαμβάνεται στις ξεχασμένες γενοκτονίες του 20ου αιώνα και η αναγνώρισή τους σήμερα, φέρνει στο φως το βαθύτατα γενοκτονικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως την Δημοκρατία. Προκαλεί ανακούφιση στους Ασσυρο-Χαλδαίους και τους Ποντίους το γεγονός ότι η ιστορική αλήθεια βγαίνει επί τέλους στο φως. Πρόκειται, επίσης, για μια μεγάλη πρεμιέρα συνεργασίας και αλληλεγγύης μεταξύ των λαών – θυμάτων της γενοκτονίας. Είναι αυτό που ο συγγραφέας Μπερνάρ Ανρί Λεβύ αποκαλεί «αλληλεγγύη των ναυαγών».</p>
<p style="text-align: justify;">Η αναγνώριση αυτή συμπληρώνει την ιστορική εικόνα και καθιστά βαρύτερη την ευθύνη του τουρκικού κράτους στην υπόθεση της εξόντωσης των μη τουρκικών λαών της περιοχής. Δεν μπορεί πλέον να λέγεται ότι η γενοκτονία των Αρμενίων ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, χρησιμοποιώντας το ψευδές επίσημο τουρκικό επιχείρημα ότι οι Αρμένιοι ήταν άξιοι εκτοπισμού καθώς είχαν συνεργαστεί με τους εχθρούς.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι τελευταίες δηλώσεις του Ερντογάν, ότι θα απελάσει τους Αρμενίους από την Τουρκία, πώς μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. Νομίζετε ότι η αρμενική διασπορά θα πρέπει να αντιδράσει στις δηλώσεις αυτές;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρώπη, αυτή τη στιγμή, χωλαίνει λόγω της άρνησης της χώρας αυτής να σεβαστεί τις πολιτικές της δεσμεύσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρνείται πάντοτε να αντιμετωπίσει το ρατσιστικό, υπερεθνικιστικό χαρακτήρα των διακρίσεων της τουρκικής κοινωνίας, όπως θα έκανε με οποιαδήποτε άλλη υποψήφια χώρα. Διατηρεί πάντοτε την προοπτική να την αλλάξει μετά την ενσωμάτωση. Νομίζω ότι η Ευρώπη σφάλλει αναβάλλοντας για αργότερα αυτό που είναι ανίκανη να κάνει τώρα, ενώ, η Τουρκία, όλο και πιο ξεκάθαρα, επιδεικνύει το αληθινό της πρόσωπο. Ο λόγος του Ερντογάν, που απευθυνόταν στις τουρκικές κοινότητες της Ευρώπης, λέει πολλά ως προς την επιθετικότητα με την οποία η χώρα αυτή χρησιμοποιεί τους μετανάστες της, επιβάλλοντας τα δικά της συμφέροντα και το δικό της εθνικιστικό μοντέλο, περιφρονώντας τις ευρωπαϊκές αξίες.</p>
<p style="text-align: justify;">Για μας, η απειλή απέλασης από έναν Τούρκο πρωθυπουργό, ξυπνά την οδυνηρή ανάμνηση του εκτοπισμού των γονέων μας, και είναι λυπηρό το γεγονός ότι αυτή η δήλωση , αντάξια της γλώσσας των ναζί, δεν καταδικάστηκε ομόφωνα, ως όφειλε, από τους ευρωπαίους ηγέτες, παρά μόνον για να πουν ότι τέτοιες δηλώσεις δεν διευκολύνουν την ένταξη!</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα, απέναντι στα μέσα που θέτει το τουρκικό κράτος στην υπηρεσία του αρνητισμού, χρειάζεται, ασφαλώς, μια ισχυρή αντίδραση από την πλευρά της διασποράς, αλλά τούτο δεν αρκεί. Πρέπει να επανεξετάσουμε τις στρατηγικές του Αρμενικού Ζητήματος.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς βλέπετε το «ευρωπαϊκό πρόσωπο» της Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη τη στάση της ως προς το Αρμενικό Ζήτημα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ευρωπαϊκή μορφή της Τουρκίας υπάρχει από τα τέλη του 19ου αιώνα. Καταρχήν με τη μορφή των Νεότουρκων, που κήρυξαν τον πόλεμο κατά του αυταρχισμού του Σουλτάνου, επαγγέλθηκαν τον εκσυγχρονισμό της Αυτοκρατορίας και τις αρχές της ισότητας και της αδελφοσύνης μεταξύ των πολιτών. Ωστόσο, οι ιδέες αυτές, που ήρθαν δανεικές από τη δύση μαζί με τον εκσυγχρονισμό, καταποντίστηκαν με την Γενοκτονία. Η δεύτερη φάση του εκσυγχρονισμού της χώρας προς μία ευρωπαϊκή κατεύθυνση, που πραγματοποιήθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ, παρήγαγε ένα αυταρχικό καθεστώς, τύπου Μουσολίνι, το οποίο ισχύει μέχρι σήμερα. Το κοσμικό κράτος, που δανείστηκαν από τη Γαλλία, όπως και άλλες δημοκρατικές πρόοδοι που σημειώθηκαν στη Δύση, μετατράπηκαν σε παρωδία στην Τουρκία, καθώς παρεκτράπηκε για να υποστηρίξει μία μοναδική θρησκεία, το Σουνιτικό Ισλάμ, χωρίς να εγγυάται τη λατρεία όλων των άλλων θρησκειών, περιλαμβανομένων και των άλλων πτερύγων του Ισλάμ.</p>
<p style="text-align: justify;">Η τουρκική πολιτική έναντι του αρμενικού ζητήματος εκπορεύεται από έναν ακραίο εθνικισμό, χαρακτηριστικό των ολοκληρωτικών καθεστώτων. Η διεθνής πίεση που ασκήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας ένταξης στην Ευρώπη, επέτρεψε κάποια ανοίγματα, κάποιες εκδηλώσεις ελευθερίας έκφρασης στους κόλπους της κοινωνίας των πολιτών, που παραμένουν, ωστόσο, εξαιρετικά ολιγάριθμα. Οι προσπάθειες κάποιων Τούρκων διανοουμένων να εκσυγχρονίσουν την πολιτική σκέψη στην Τουρκία, είναι ασφαλώς αξιέπαινες, είναι πατριώτες που θέλουν να βγάλουν τη χώρα τους από το αδιέξοδο στο οποίο περιέπεσε με τη Γενοκτονία και τον αρνητισμό. Τέλος, δε πρέπει να ξεχνούμε ότι η τουρκική κοινωνία των πολιτών, δεν είναι ευρωπαϊκή, πέραν μιας δυτικοποιημένης ελίτ, που υπήρχε ανέκαθεν σε περιθωριακή κατάσταση.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Εάν κάποτε η Τουρκία καταστεί μέλος της ΕΕ, με ποιό τρόπο αυτό θα επηρεάσει τις σχέσεις Αρμενίας – Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν η Τουρκία ενταχθεί στην Ευρώπη χωρίς ν’αλλάξει το πολιτικό της δόγμα της υπεροχής της τουρκικής φυλής, χωρίς να παραιτείται από την επιδίωξή της να καθυποτάξει άλλους λαούς στους δικούς της ανώτερους σχεδιασμούς, τότε η βιωσιμότητα του αρμενικού κράτους θα απειληθεί σοβαρά. Και προς το παρόν, τουλάχιστον, αυτή η αλλαγή δεν έχει συμβεί στην τουρκική πολιτική σκέψη. Επί του παρόντος, η όλη συζήτηση των Τούρκων ηγετών για καθιέρωση σχέσεων καλής γειτονίας με την Αρμενία, δεν βασίζεται σε καμμία αλλαγή ή αμφισβήτηση αυτού του σκεπτικού. Είναι προφανές ότι η Τουρκία δε θεωρεί την Αρμενία ως μία χώρα εταίρο, αλλά ως όμηρο που στραγγαλίζει στην πράξη και αποπειράται να απομονώσει πολιτικά και οικονομικά.</p>
<p style="text-align: justify;">Εάν η Ευρώπη μπορούσε ν’αλλάξει αυτήν την Τουρκία, θα προσέφερε μία πολύτιμη υπηρεσία στην ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής. Ωστόσο, ως προσεκτικός παρατηρητής της εξέλιξης της οικοδόμησης της Ευρώπης, διαπιστώνω ότι η Ευρώπη πέρασε από τέτοιες πολιτισμικές, κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις ώστε δεν έχει την πολιτική ικανότητα ν’αλλάξει σε βάθος μια χώρα μ’έναν επιθετικό εθνικισμό, 75 εκατομμυρίων κατοίκων, που έκτισε την ταυτότητά της πάνω στο πτώμα ενός άλλου λαού.</p>
<p style="text-align: justify;">Η διαδικασία ένταξης προσφέρει στην Τουρκία οικονομική ισχύ, ικανή να ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτόν τον εθνικισμό, που συνιστά πραγματικό κίνδυνο για την μελλοντική ασφάλεια της Αρμενίας.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><span style="text-decoration: underline;"><b>Στην Αζνίβ Κασπαριάν</b></span></p>
<p align="center"><b>Τεύχος: Μάρτιος-Απρίλιος 2010</b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"><br /></span></b></p>
<p align="center"><b><span style="text-decoration: underline;"> </span></b></p>
<p style="text-align: justify;">Η Χίλντα Τσομπογιάν είναι πρόεδρος της “Ευρω-Αρμενικής Ομοσπονδίας για την Δικαιοσύνη και τη Δημοκρατία” (EAFJD), δηλαδή του γραφείου της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής για την Ευρώπη, με έδρα τις Βρυξέλλες.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><img src="https://armenika.gr/images/stories/hilda.jpg" /></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;"><span style="font-size: 13pt;"><b>Για μας, η απειλή απέλασης από έναν τούρκο Πρωθυπουργό, ξυπνά την οδυνηρή ανάμνηση του εκτοπισμού των γονέων μας</b></span></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Η αναγνώριση της Γενοκτονίας από το Σουηδικό Κοινοβούλιο, κατά τη γνώμη σας, πώς μπορεί να επηρεάσει άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες δεν έχουν αναγνωρίσει τη Γενοκτονία; </b></p>
<p style="text-align: justify;">Βλέπω την αναγνώριση της Γενοκτονίας ως μια διαδικασία: πρέπει να γνωρίζουμε πώς επιτυγχάνεται η αναγνώριση της Γενοκτονίας στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης αλλά και αλλού. Πρόκειται για αίτημα που προέρχεται από την κοινωνία των πολιτών της κάθε χώρας, που υποβάλλεται συνήθως από πολίτες αρμενικής καταγωγής. Και, συνήθως, η εκάστοτε πολιτική τάξη του τόπου ανταποκρίνεται στο αίτημα, ως θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικαιοσύνης. Πρόκειται πάντοτε για μία κίνηση που ξεκινά από τον λαό και ανεβαίνει προς τα πάνω. Η αναγνώριση δεν υπήρξε ποτέ καρπός συμφερόντων ενός κράτους που έφερε και υπέβαλε το θέμα στο κοινοβούλιο. Ούτε υπήρξε ποτέ δώρο του πολιτικού κόσμου κάποιας χώρας. Είναι πάντοτε αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς, καθώς, προσκρούοντας, κάθε φορά, στον αρνητισμό της Τουρκίας, που εκτοξεύει απειλές κατά των οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων της συγκεκριμένης χώρας, το θέμα μπαίνει στο παιχνίδι του συσχετισμού δυνάμεων.</p>
<p style="text-align: justify;">Η αναγνώριση της Σουηδίας ήταν μια μακρά διαδικασία. Συνεπώς, ναι, μπορεί να πει κανείς ότι μπορεί να επηρεάσει και άλλες χώρες, εάν καταστεί παράδειγμα σοβαρής πολιτικής δουλειάς που γίνεται με διακριτικότητα και υπομονή.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b> Όσον αφορά στους άλλους χριστιανικούς λαούς (Πόντιοι, Ασσύριοι), που γνώρισαν κι αυτοί τις θηριωδίες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των Νεότουρκων, τι σημαίνει γι’αυτούς η αναγνώριση της Γενοκτονίας από το σουηδικό κοινοβούλιο;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η εξόντωση των Ασσυρο-Χαλδέων και των Ελλήνων του Πόντου περιλαμβάνεται στις ξεχασμένες γενοκτονίες του 20ου αιώνα και η αναγνώρισή τους σήμερα, φέρνει στο φως το βαθύτατα γενοκτονικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, από την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως την Δημοκρατία. Προκαλεί ανακούφιση στους Ασσυρο-Χαλδαίους και τους Ποντίους το γεγονός ότι η ιστορική αλήθεια βγαίνει επί τέλους στο φως. Πρόκειται, επίσης, για μια μεγάλη πρεμιέρα συνεργασίας και αλληλεγγύης μεταξύ των λαών – θυμάτων της γενοκτονίας. Είναι αυτό που ο συγγραφέας Μπερνάρ Ανρί Λεβύ αποκαλεί «αλληλεγγύη των ναυαγών».</p>
<p style="text-align: justify;">Η αναγνώριση αυτή συμπληρώνει την ιστορική εικόνα και καθιστά βαρύτερη την ευθύνη του τουρκικού κράτους στην υπόθεση της εξόντωσης των μη τουρκικών λαών της περιοχής. Δεν μπορεί πλέον να λέγεται ότι η γενοκτονία των Αρμενίων ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός, χρησιμοποιώντας το ψευδές επίσημο τουρκικό επιχείρημα ότι οι Αρμένιοι ήταν άξιοι εκτοπισμού καθώς είχαν συνεργαστεί με τους εχθρούς.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Οι τελευταίες δηλώσεις του Ερντογάν, ότι θα απελάσει τους Αρμενίους από την Τουρκία, πώς μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε. Νομίζετε ότι η αρμενική διασπορά θα πρέπει να αντιδράσει στις δηλώσεις αυτές;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ένταξη της Τουρκίας στην Ευρώπη, αυτή τη στιγμή, χωλαίνει λόγω της άρνησης της χώρας αυτής να σεβαστεί τις πολιτικές της δεσμεύσεις. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αρνείται πάντοτε να αντιμετωπίσει το ρατσιστικό, υπερεθνικιστικό χαρακτήρα των διακρίσεων της τουρκικής κοινωνίας, όπως θα έκανε με οποιαδήποτε άλλη υποψήφια χώρα. Διατηρεί πάντοτε την προοπτική να την αλλάξει μετά την ενσωμάτωση. Νομίζω ότι η Ευρώπη σφάλλει αναβάλλοντας για αργότερα αυτό που είναι ανίκανη να κάνει τώρα, ενώ, η Τουρκία, όλο και πιο ξεκάθαρα, επιδεικνύει το αληθινό της πρόσωπο. Ο λόγος του Ερντογάν, που απευθυνόταν στις τουρκικές κοινότητες της Ευρώπης, λέει πολλά ως προς την επιθετικότητα με την οποία η χώρα αυτή χρησιμοποιεί τους μετανάστες της, επιβάλλοντας τα δικά της συμφέροντα και το δικό της εθνικιστικό μοντέλο, περιφρονώντας τις ευρωπαϊκές αξίες.</p>
<p style="text-align: justify;">Για μας, η απειλή απέλασης από έναν Τούρκο πρωθυπουργό, ξυπνά την οδυνηρή ανάμνηση του εκτοπισμού των γονέων μας, και είναι λυπηρό το γεγονός ότι αυτή η δήλωση , αντάξια της γλώσσας των ναζί, δεν καταδικάστηκε ομόφωνα, ως όφειλε, από τους ευρωπαίους ηγέτες, παρά μόνον για να πουν ότι τέτοιες δηλώσεις δεν διευκολύνουν την ένταξη!</p>
<p style="text-align: justify;">Σήμερα, απέναντι στα μέσα που θέτει το τουρκικό κράτος στην υπηρεσία του αρνητισμού, χρειάζεται, ασφαλώς, μια ισχυρή αντίδραση από την πλευρά της διασποράς, αλλά τούτο δεν αρκεί. Πρέπει να επανεξετάσουμε τις στρατηγικές του Αρμενικού Ζητήματος.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Πώς βλέπετε το «ευρωπαϊκό πρόσωπο» της Τουρκίας, λαμβάνοντας υπόψη τη στάση της ως προς το Αρμενικό Ζήτημα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η ευρωπαϊκή μορφή της Τουρκίας υπάρχει από τα τέλη του 19ου αιώνα. Καταρχήν με τη μορφή των Νεότουρκων, που κήρυξαν τον πόλεμο κατά του αυταρχισμού του Σουλτάνου, επαγγέλθηκαν τον εκσυγχρονισμό της Αυτοκρατορίας και τις αρχές της ισότητας και της αδελφοσύνης μεταξύ των πολιτών. Ωστόσο, οι ιδέες αυτές, που ήρθαν δανεικές από τη δύση μαζί με τον εκσυγχρονισμό, καταποντίστηκαν με την Γενοκτονία. Η δεύτερη φάση του εκσυγχρονισμού της χώρας προς μία ευρωπαϊκή κατεύθυνση, που πραγματοποιήθηκε από τον Μουσταφά Κεμάλ, παρήγαγε ένα αυταρχικό καθεστώς, τύπου Μουσολίνι, το οποίο ισχύει μέχρι σήμερα. Το κοσμικό κράτος, που δανείστηκαν από τη Γαλλία, όπως και άλλες δημοκρατικές πρόοδοι που σημειώθηκαν στη Δύση, μετατράπηκαν σε παρωδία στην Τουρκία, καθώς παρεκτράπηκε για να υποστηρίξει μία μοναδική θρησκεία, το Σουνιτικό Ισλάμ, χωρίς να εγγυάται τη λατρεία όλων των άλλων θρησκειών, περιλαμβανομένων και των άλλων πτερύγων του Ισλάμ.</p>
<p style="text-align: justify;">Η τουρκική πολιτική έναντι του αρμενικού ζητήματος εκπορεύεται από έναν ακραίο εθνικισμό, χαρακτηριστικό των ολοκληρωτικών καθεστώτων. Η διεθνής πίεση που ασκήθηκε στο πλαίσιο της διαδικασίας ένταξης στην Ευρώπη, επέτρεψε κάποια ανοίγματα, κάποιες εκδηλώσεις ελευθερίας έκφρασης στους κόλπους της κοινωνίας των πολιτών, που παραμένουν, ωστόσο, εξαιρετικά ολιγάριθμα. Οι προσπάθειες κάποιων Τούρκων διανοουμένων να εκσυγχρονίσουν την πολιτική σκέψη στην Τουρκία, είναι ασφαλώς αξιέπαινες, είναι πατριώτες που θέλουν να βγάλουν τη χώρα τους από το αδιέξοδο στο οποίο περιέπεσε με τη Γενοκτονία και τον αρνητισμό. Τέλος, δε πρέπει να ξεχνούμε ότι η τουρκική κοινωνία των πολιτών, δεν είναι ευρωπαϊκή, πέραν μιας δυτικοποιημένης ελίτ, που υπήρχε ανέκαθεν σε περιθωριακή κατάσταση.</p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Εάν κάποτε η Τουρκία καταστεί μέλος της ΕΕ, με ποιό τρόπο αυτό θα επηρεάσει τις σχέσεις Αρμενίας – Τουρκίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εάν η Τουρκία ενταχθεί στην Ευρώπη χωρίς ν’αλλάξει το πολιτικό της δόγμα της υπεροχής της τουρκικής φυλής, χωρίς να παραιτείται από την επιδίωξή της να καθυποτάξει άλλους λαούς στους δικούς της ανώτερους σχεδιασμούς, τότε η βιωσιμότητα του αρμενικού κράτους θα απειληθεί σοβαρά. Και προς το παρόν, τουλάχιστον, αυτή η αλλαγή δεν έχει συμβεί στην τουρκική πολιτική σκέψη. Επί του παρόντος, η όλη συζήτηση των Τούρκων ηγετών για καθιέρωση σχέσεων καλής γειτονίας με την Αρμενία, δεν βασίζεται σε καμμία αλλαγή ή αμφισβήτηση αυτού του σκεπτικού. Είναι προφανές ότι η Τουρκία δε θεωρεί την Αρμενία ως μία χώρα εταίρο, αλλά ως όμηρο που στραγγαλίζει στην πράξη και αποπειράται να απομονώσει πολιτικά και οικονομικά.</p>
<p style="text-align: justify;">Εάν η Ευρώπη μπορούσε ν’αλλάξει αυτήν την Τουρκία, θα προσέφερε μία πολύτιμη υπηρεσία στην ειρήνη και την ασφάλεια της περιοχής. Ωστόσο, ως προσεκτικός παρατηρητής της εξέλιξης της οικοδόμησης της Ευρώπης, διαπιστώνω ότι η Ευρώπη πέρασε από τέτοιες πολιτισμικές, κοινωνικές και πολιτικές κρίσεις ώστε δεν έχει την πολιτική ικανότητα ν’αλλάξει σε βάθος μια χώρα μ’έναν επιθετικό εθνικισμό, 75 εκατομμυρίων κατοίκων, που έκτισε την ταυτότητά της πάνω στο πτώμα ενός άλλου λαού.</p>
<p style="text-align: justify;">Η διαδικασία ένταξης προσφέρει στην Τουρκία οικονομική ισχύ, ικανή να ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτόν τον εθνικισμό, που συνιστά πραγματικό κίνδυνο για την μελλοντική ασφάλεια της Αρμενίας.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Φίλιος Στάγκος2010-05-01T00:00:00Z2010-05-01T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/192-filios-stagkosAdministratorit@parasites.gr<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Σ</strong></span><span style="text-decoration: underline;"><strong>την Mάρθα Τζαμουζιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Μάιος-Ιούνιος 2</strong><span lang="en-US"><strong>0</strong></span><strong>10</strong></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b>Ο Φίλιος Στάγκος συμπαρουσιάζει στη ΝΕΤ την εκπομπή διεθνούς επικαιρότητας «Ανταποκριτές» και αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Καθημερινή». Τον χειμώνα που μας πέρασε, μέσα από την εκπομπή «Ανταποκριτές» και με αφορμή την προσέγγιση Αρμενίας-Τουρκίας, επιμελήθηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα για το αρμενικό ζήτημα. Ταξίδεψε στην Αρμενία, το Ναγκόρνο Καραμπάχ και την Τουρκία, όπου συναντήθηκε με εξισλαμισμένους Αρμενίους. Με αφορμή αυτό το ταξίδι τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν και συζήτησαν μαζί του, πριν το πάγωμα της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας.<br /><br /></b></p>
<p align="CENTER"><img src="https://armenika.gr/images/stories/stagkos.jpg" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><br /><span style="font-size: 13pt;">Χαίρομαι που η αφορμή για να γνωρίσω την Αρμενία ήταν μία ειρηνική συμφωνία και όχι ένας πόλεμος</span></b></p>
<p style="text-align: justify;" align="CENTER"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μας ενδιαφέρει πάντα η γνώμη ενός ουδέτερου παρατηρητή. Εσάς τι σας εντυπωσίασε περισσότερο στο ταξίδι που κάνατε στην Αρμενία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ομολογώ πως το ερέθισμα για να ασχοληθώ με την Αρμενία γεννήθηκε περισσότερο από την ανάγκη μου να γνωρίσω βαθύτερα την Τουρκία. Η χώρα αυτή καθορίζει σε τέτοιο βαθμό τη διεθνοπολιτική θέση, την ιστορία και εν τέλει την ταυτότητα του Ελληνισμού που θεωρώ ότι το ελληνικό κοινό οφείλει να είναι διαρκώς ενημερωμένο για τη δυναμική που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια τόσο εντός όσο και στο επίπεδο της διεθνούς συμπεριφοράς της. Οι δύο μέρες που έμεινα στην Αρμενία και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ δεν επαρκούν για να βγάλει κανείς αξιόπιστα συμπεράσματα. Ωστόσο πήγα κουβαλώντας την αίσθηση ότι επισκέπτομαι την εσχατιά της Ευρώπης. Εάν η έννοια της Ευρώπης δεν προσδιορίζεται μόνο γεωγραφικά αλλά και ιστορικά ή πολιτισμικά, τότε ο Καύκασος είναι σίγουρα τμήμα της.</p>
<p style="text-align: justify;">Να το πω διαφορετικά. Σαν Έλληνας δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός ότι η ένταξή μας, το 1981, στην ΕΟΚ ήταν η μόνο ίσως στιγμή που η Ευρώπη ενήργησε προληπτικά για να αποσοβήσει τον κίνδυνο ενός πολέμου. Αυτή η διαύγεια και ο πολιτικός βολονταρισμός απουσίασαν στις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν ξέσπασαν οι εθνοτικές συρράξεις στην πρώην Σοβιετική Ένωση και στην πρώην Γιουγκοσλαβία.</p>
<p style="text-align: justify;">Είκοσι χρόνια αργότερα - και με δεδομένη την απροθυμία της Ε.Ε. να προχωρήσει σε περαιτέρω διεύρυνση - οι παγωμένες αυτές συρράξεις προβληματίζουν εκ νέου. Βέβαια, δεν υπάρχουν τα περιθώρια για ετοιματζίδικες λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν ομοιόμορφα. Αλλά βρισκόμαστε σε μία ιστορική συγκυρία όπου υπάρχει η δυνατότητα ενός «θετικού» ντόμινο επίλυσης των εκκρεμοτήτων (γεωγραφικών, προσφυγικών κλπ) που κληρονομήσαμε από τον προηγούμενο αιώνα. Και η αρχή θα μπορούσε να γίνει στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Όση γενναιότητα χρειάζεται στον πόλεμο, άλλο τόσο αναγκαία είναι για να κερδηθεί η ειρήνη. Για το λόγο αυτό αναρωτήθηκα στο ρεπορτάζ μου αν σήμανε η ώρα της «ειρήνης των γενναίων». Φυσικά στην περίπτωση της Αρμενίας ο μεγάλος σύμμαχος είναι η Ρωσία. Μην ξεχνάτε όμως ότι η όποια μετακίνηση της Τουρκίας από τις πρακτικές προηγούμενων δεκαετιών, έχει στο βάθος μία ευρωπαϊκή προοπτική.<br /> <br /> <br /> <b>Οι εικόνες που είδαμε στην εκπομπή σας για τους λεγόμενους κρυπτο-Αρμένιους στην Τουρκία μας εντυπωσίασαν. Είναι η πρώτη φορά -τουλάχιστον στην ελληνική τηλεόραση- που προβάλλονται τέτοιες εικόνες. Πώς έγινε η επαφή μαζί τους; Δεν φοβήθηκαν να μιλήσουν μπροστά στην κάμερα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω την εντύπωση ότι είναι η πρώτη φορά που οι άνθρωποι αυτοί - απόγονοι των Αρμενίων που είχαν αλλαξοπιστήσει για να σωθούν από τις σφαγές του 1915 - μιλούν σε ξένη τηλεόραση. Στα τουρκικά μέσα όμως τολμούν και μιλούν εδώ και κάποια χρόνια. Αυτό οφείλεται σε ένα και μόνο γεγονός: τη θυσία του Χραντ Ντινκ. Γνώρισα αρκετούς «κρυπτο-Αρμένιους» που φοβούνται να μιλήσουν. Η Φετιγιέ Τσετίν που στο δεύτερο βιβλίο της έχει καταγράψει δεκάδες μαρτυρίες κρυπτο-Αρμενίων, μου είπε ότι αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει ψευδώνυμα. Εγώ είχα την τύχη να συναντήσω και τον Γκαρμπίς (το αρμενικό, μη επίσημο όνομα του) ο οποίος μου είπε «φυσικά θέλω να μιλήσω, από παιδί τα κουβαλάω μέσα μου». Το ζήτημα ακουμπάει στην πιο σκοτεινή σελίδα της σύγχρονης ιστορίας της Τουρκίας και δεν είναι εύκολο να ρίξεις φως από τη μία στιγμή στην άλλη. Υπάρχουν ακόμα και σήμερα Τούρκοι που αγνοούν την αρμενική καταγωγή τους και αντιμετωπίζονται από το κράτος ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας (με δυσμενείς μεταθέσεις και αποκλεισμό από κάποια δημόσια αξιώματα) χωρίς να γνωρίζουν το γιατί.<br /> <br /> <br /> <b>Από την εικόνα που έχετε μέχρι στιγμής σχηματίσει για τα αρμενοτουρκικά, πιστεύετε ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μπορούν να εξομαλυνθούν, παρακάμπτοντας το θέμα της Γενοκτονίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Να εξομαλυνθούν πλήρως, σε καμία περίπτωση. Είναι μία πληγή που δεν κλείνει, ένα έγκλημα που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που κάποιος το αμφισβητεί. Οι πρόσφατες εξελίξεις στο αμερικανικό Κογκρέσο κατέδειξαν το πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο που είναι έτοιμη να καταναλώσει η Άγκυρα για να παραμείνει πιστή στην εθνική της «ορθοδοξία». Υπό αυτό το πρίσμα, είναι χρήσιμη η ανακίνηση του ζητήματος ακόμα κι αν δεν περάσει από την ολομέλεια του Κογκρέσου. Έδειξε επίσης πόσο εφήμερες είναι οι συμμαχίες των εθνικών λόμπι στην Ουάσιγκτον.</p>
Από την άλλη πλευρά, η Ιστορία δεν θα πρέπει να είναι εργαλείο στις διεθνείς σχέσεις. Διαφωνώ με την ποινικοποίηση του ιστορικού αρνητισμού αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο οποιοσδήποτε ηγέτης μπορεί να αμφισβητεί ένα ιστορικό γεγονός (είτε πρόκειται για μία από τις βεβαιωμένες γενοκτονίες του 20ού αιώνα, είτε για την ελληνική καταγωγή ενός αρχαίου λαού) και να λέει «ας το λύσουν οι ιστορικοί». Η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται ότι, σε αντίθεση με τη γενοκτονία των Εβραίων από τους Γερμανούς ή των Τούτσι από τους Χούτου, οι Αρμένιοι είχαν εξολοθρευτεί όχι επειδή απλά ήταν Αρμένιοι αλλά επειδή είχαν επιδιώξει το διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι ιστορικές συνθήκες της μιας και της άλλης περίπτωσης μπορεί να διαφέρουν, σημασία όμως έχει το αποτέλεσμα. Νομίζω ότι κάποια στιγμή η τουρκική κοινωνία θα πρέπει να συμφιλιωθεί με το παρελθόν και να μην αδικεί εκείνους τους Τούρκους που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να σώσουν τους Αρμένιους το 1915. Και αυτή τη δουλειά μπορούν να την κάνουν μόνο οι πολιτικοί, όχι οι ιστορικοί. Το 1970, ο καγκελάριος Βίλι Μπραντ δεν περίμενε τους ιστορικούς να αποφανθούν για το Ολοκαύτωμα πριν γονατίσει στο μνημείο της εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας.<br /> <br /> <br /> <b>Στο ρεπορτάζ σας είδαμε την αντίδραση μερικών τούρκων κατοίκων του Καρς για το θέμα του ανοίγματος των συνόρων. Πόσο συμβάλλουν αυτές οι αντιδράσεις από μόνες τους στη συμφιλίωση των δύο λαών;</b>
<p style="text-align: justify;">Το ενδιαφέρον με τις στάσεις των κατοίκων του Καρς είναι ότι δεν ήταν ταυτόσημες. Οι νέοι, Κούρδοι και Τούρκοι, είναι πιο ανοιχτοί στο γείτονα. Κάποιοι ίσως να συνομιλούν με νέους Αρμένιους σε chat rooms και να βρίσκουν κοινούς κώδικες ακόμα κι αν διαφωνούν για την ιστορία. Οι παλαιότεροι, ιδίως εκείνοι που εργάζονται σε σώματα ασφαλείας, αναπαράγουν την εθνική παράνοια στην οποία έχουν γαλουχηθεί επί δεκαετίες. Το θέμα είναι ότι όταν τα σύνορα είναι κλειστά, προσφέρουν δουλειά μόνο στους φρουρούς και τους λαθρεμπόρους. Όταν ανοίγουν, ευημερούν όλοι.<br /> <br /> <br /> <b>Μετά από όσα είδατε και τις επαφές που είχατε στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, θεωρείτε πιθανό να λυθεί το θέμα με στρατιωτικά μέσα, όπως επιθυμούν κάποιοι στο Μπακού;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εκτιμήσεις δεν μπορώ να κάνω και δεν πρέπει να κάνω. Το ζήτημα δεν είναι αν μπορεί η μία πλευρά να ανακαταλάβει τα χαμένα εδάφη της με στρατιωτικά μέσα αλλά πως θα πειστούν και οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μία συμφωνία που θα τους επιτρέψει να συνυπάρξουν ειρηνικά προς όφελος όλων. Είδα βέβαια πόσο καλά εκπαιδευμένη είναι η εθνοφρουρά του Αρτσάχ και πόσο την ευνοεί το γεωγραφικό ανάγλυφο της περιοχής. Αλλά είδα και τα ερείπια του Αγντάμ και δεν μπόρεσα να μην σκεφτώ την κυπριακή Αμμόχωστο. Με κάθε σεβασμό στη μνήμη εκείνων που έπεσαν στον εθνικό αγώνα, πρέπει να πω ότι οι πρόσφυγες και οι ερημωμένες πόλεις και τα χωριά είναι λίπασμα για το μίσος. Το ερώτημα είναι κατά πόσο θεωρεί κανείς ότι αποτελεί καλή επένδυση για το μέλλον.<br /> <br /> <br /> <b>Επιτρέψτε μας μια πιο συναισθηματική ερώτηση: επισκεφθήκατε τα απομεινάρια της μεσαιωνικής μας πρωτεύουσας Ανί και είδατε το σύμβολο του λαού μας, το Αραράτ.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μετά από αυτό το ταξίδι μπορείτε να καταλάβετε γιατί δεν συμφωνούν οι Αρμένιοι με τη χάραξη των σημερινών συνόρων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η επίσκεψη στο Ανί μου προκάλεσε κι εμένα τα πιο δυνατά συναισθήματα. Σκέφτηκα πώς θα αισθανόμουν σαν Έλληνας αν η χώρα μου τελείωνε στου Φιλοπάππου κι αντίκριζα από την άλλη πλευρά την Ακρόπολη να μαραζώνει. Ένα μαχαίρι μόνιμα μπηγμένο στην εθνική μου υπερηφάνεια.</p>
<p style="text-align: justify;">Η χάραξη των σημερινών συνόρων που οφείλεται σε συμφωνία του Μουσταφά Κεμάλ με τους Μπολσεβίκους πρέπει να κάνει ακόμα πιο επώδυνη για τους Αρμένιους τη μνήμη των γεγονότων του περασμένου αιώνα.</p>
Το Αραράτ είναι βέβαια ο Όλυμπος της Αρμενίας αλλά οι πρόποδές του κατοικούνται από τουρκικούς και κουρδικούς πληθυσμούς. Δεν βλέπω ποια ειρηνική δύναμη μπορεί να πείσει τους πολίτες του Ιγντίρ και του Ντογουμπεγιαζίτ να αλλάξουν σημαία. Δεν μπορώ όμως να μην αναλογιστώ το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο που θα κέρδιζε η Τουρκία αν επέστρεφε τα ερείπια της Ανί και αναγνώριζε τη Γενοκτονία.<br /> <br /> <br /> <b>Θέλουμε να σας συγχαρούμε για την εκπομπή που ετοιμάσατε και προβάλατε στην ΝΕΤ. Θα ασχοληθείτε ξανά με το θέμα στο μέλλον;</b>
<p style="text-align: justify;">Όπως αντιλαμβάνεστε, η κουβέντα μας τελειώνει εκεί απ' όπου ξεκίνησε. Η περιοχή μας, από το Μόσταρ της Βοσνίας μέχρι το Τιγρανακέρτ κι από την Αμμόχωστο ως το Σουχούμι, πασχίζει να βρει έναν οριστικό χάρτη, όπου τα σύνορα θα είναι αποδεκτά και διαμπερή και οι λαοί δεν θα είναι πελάτες αμυντικών βιομηχανιών αλλά θα ευημερούν μέσω του τουρισμού. Χαίρομαι που η αφορμή για να γνωρίσω - όσο τη γνώρισα - την Αρμενία ήταν μία ειρηνική συμφωνία και όχι ένας πόλεμος.</p>
<p>Είναι κάτι που στη δουλειά μου συμβαίνει σπάνια. Και θέλω να πιστεύω ότι θα έχω και στο μέλλον πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Ίσως, πάντως, το επόμενο ταξίδι μου να είναι στο Ναχιτσεβάν.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Σ</strong></span><span style="text-decoration: underline;"><strong>την Mάρθα Τζαμουζιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Μάιος-Ιούνιος 2</strong><span lang="en-US"><strong>0</strong></span><strong>10</strong></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><b>Ο Φίλιος Στάγκος συμπαρουσιάζει στη ΝΕΤ την εκπομπή διεθνούς επικαιρότητας «Ανταποκριτές» και αρθρογραφεί στην εφημερίδα «Καθημερινή». Τον χειμώνα που μας πέρασε, μέσα από την εκπομπή «Ανταποκριτές» και με αφορμή την προσέγγιση Αρμενίας-Τουρκίας, επιμελήθηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα για το αρμενικό ζήτημα. Ταξίδεψε στην Αρμενία, το Ναγκόρνο Καραμπάχ και την Τουρκία, όπου συναντήθηκε με εξισλαμισμένους Αρμενίους. Με αφορμή αυτό το ταξίδι τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν και συζήτησαν μαζί του, πριν το πάγωμα της διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων Αρμενίας-Τουρκίας.<br /><br /></b></p>
<p align="CENTER"><img src="https://armenika.gr/images/stories/stagkos.jpg" /></p>
<p style="text-align: center;" align="center"><b><br /><span style="font-size: 13pt;">Χαίρομαι που η αφορμή για να γνωρίσω την Αρμενία ήταν μία ειρηνική συμφωνία και όχι ένας πόλεμος</span></b></p>
<p style="text-align: justify;" align="CENTER"> </p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μας ενδιαφέρει πάντα η γνώμη ενός ουδέτερου παρατηρητή. Εσάς τι σας εντυπωσίασε περισσότερο στο ταξίδι που κάνατε στην Αρμενία και το Ναγκόρνο Καραμπάχ;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Ομολογώ πως το ερέθισμα για να ασχοληθώ με την Αρμενία γεννήθηκε περισσότερο από την ανάγκη μου να γνωρίσω βαθύτερα την Τουρκία. Η χώρα αυτή καθορίζει σε τέτοιο βαθμό τη διεθνοπολιτική θέση, την ιστορία και εν τέλει την ταυτότητα του Ελληνισμού που θεωρώ ότι το ελληνικό κοινό οφείλει να είναι διαρκώς ενημερωμένο για τη δυναμική που αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια τόσο εντός όσο και στο επίπεδο της διεθνούς συμπεριφοράς της. Οι δύο μέρες που έμεινα στην Αρμενία και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ δεν επαρκούν για να βγάλει κανείς αξιόπιστα συμπεράσματα. Ωστόσο πήγα κουβαλώντας την αίσθηση ότι επισκέπτομαι την εσχατιά της Ευρώπης. Εάν η έννοια της Ευρώπης δεν προσδιορίζεται μόνο γεωγραφικά αλλά και ιστορικά ή πολιτισμικά, τότε ο Καύκασος είναι σίγουρα τμήμα της.</p>
<p style="text-align: justify;">Να το πω διαφορετικά. Σαν Έλληνας δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός ότι η ένταξή μας, το 1981, στην ΕΟΚ ήταν η μόνο ίσως στιγμή που η Ευρώπη ενήργησε προληπτικά για να αποσοβήσει τον κίνδυνο ενός πολέμου. Αυτή η διαύγεια και ο πολιτικός βολονταρισμός απουσίασαν στις αρχές της δεκαετίας του '90, όταν ξέσπασαν οι εθνοτικές συρράξεις στην πρώην Σοβιετική Ένωση και στην πρώην Γιουγκοσλαβία.</p>
<p style="text-align: justify;">Είκοσι χρόνια αργότερα - και με δεδομένη την απροθυμία της Ε.Ε. να προχωρήσει σε περαιτέρω διεύρυνση - οι παγωμένες αυτές συρράξεις προβληματίζουν εκ νέου. Βέβαια, δεν υπάρχουν τα περιθώρια για ετοιματζίδικες λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν ομοιόμορφα. Αλλά βρισκόμαστε σε μία ιστορική συγκυρία όπου υπάρχει η δυνατότητα ενός «θετικού» ντόμινο επίλυσης των εκκρεμοτήτων (γεωγραφικών, προσφυγικών κλπ) που κληρονομήσαμε από τον προηγούμενο αιώνα. Και η αρχή θα μπορούσε να γίνει στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Όση γενναιότητα χρειάζεται στον πόλεμο, άλλο τόσο αναγκαία είναι για να κερδηθεί η ειρήνη. Για το λόγο αυτό αναρωτήθηκα στο ρεπορτάζ μου αν σήμανε η ώρα της «ειρήνης των γενναίων». Φυσικά στην περίπτωση της Αρμενίας ο μεγάλος σύμμαχος είναι η Ρωσία. Μην ξεχνάτε όμως ότι η όποια μετακίνηση της Τουρκίας από τις πρακτικές προηγούμενων δεκαετιών, έχει στο βάθος μία ευρωπαϊκή προοπτική.<br /> <br /> <br /> <b>Οι εικόνες που είδαμε στην εκπομπή σας για τους λεγόμενους κρυπτο-Αρμένιους στην Τουρκία μας εντυπωσίασαν. Είναι η πρώτη φορά -τουλάχιστον στην ελληνική τηλεόραση- που προβάλλονται τέτοιες εικόνες. Πώς έγινε η επαφή μαζί τους; Δεν φοβήθηκαν να μιλήσουν μπροστά στην κάμερα;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Έχω την εντύπωση ότι είναι η πρώτη φορά που οι άνθρωποι αυτοί - απόγονοι των Αρμενίων που είχαν αλλαξοπιστήσει για να σωθούν από τις σφαγές του 1915 - μιλούν σε ξένη τηλεόραση. Στα τουρκικά μέσα όμως τολμούν και μιλούν εδώ και κάποια χρόνια. Αυτό οφείλεται σε ένα και μόνο γεγονός: τη θυσία του Χραντ Ντινκ. Γνώρισα αρκετούς «κρυπτο-Αρμένιους» που φοβούνται να μιλήσουν. Η Φετιγιέ Τσετίν που στο δεύτερο βιβλίο της έχει καταγράψει δεκάδες μαρτυρίες κρυπτο-Αρμενίων, μου είπε ότι αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει ψευδώνυμα. Εγώ είχα την τύχη να συναντήσω και τον Γκαρμπίς (το αρμενικό, μη επίσημο όνομα του) ο οποίος μου είπε «φυσικά θέλω να μιλήσω, από παιδί τα κουβαλάω μέσα μου». Το ζήτημα ακουμπάει στην πιο σκοτεινή σελίδα της σύγχρονης ιστορίας της Τουρκίας και δεν είναι εύκολο να ρίξεις φως από τη μία στιγμή στην άλλη. Υπάρχουν ακόμα και σήμερα Τούρκοι που αγνοούν την αρμενική καταγωγή τους και αντιμετωπίζονται από το κράτος ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας (με δυσμενείς μεταθέσεις και αποκλεισμό από κάποια δημόσια αξιώματα) χωρίς να γνωρίζουν το γιατί.<br /> <br /> <br /> <b>Από την εικόνα που έχετε μέχρι στιγμής σχηματίσει για τα αρμενοτουρκικά, πιστεύετε ότι οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών μπορούν να εξομαλυνθούν, παρακάμπτοντας το θέμα της Γενοκτονίας;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Να εξομαλυνθούν πλήρως, σε καμία περίπτωση. Είναι μία πληγή που δεν κλείνει, ένα έγκλημα που επαναλαμβάνεται κάθε φορά που κάποιος το αμφισβητεί. Οι πρόσφατες εξελίξεις στο αμερικανικό Κογκρέσο κατέδειξαν το πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο που είναι έτοιμη να καταναλώσει η Άγκυρα για να παραμείνει πιστή στην εθνική της «ορθοδοξία». Υπό αυτό το πρίσμα, είναι χρήσιμη η ανακίνηση του ζητήματος ακόμα κι αν δεν περάσει από την ολομέλεια του Κογκρέσου. Έδειξε επίσης πόσο εφήμερες είναι οι συμμαχίες των εθνικών λόμπι στην Ουάσιγκτον.</p>
Από την άλλη πλευρά, η Ιστορία δεν θα πρέπει να είναι εργαλείο στις διεθνείς σχέσεις. Διαφωνώ με την ποινικοποίηση του ιστορικού αρνητισμού αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο οποιοσδήποτε ηγέτης μπορεί να αμφισβητεί ένα ιστορικό γεγονός (είτε πρόκειται για μία από τις βεβαιωμένες γενοκτονίες του 20ού αιώνα, είτε για την ελληνική καταγωγή ενός αρχαίου λαού) και να λέει «ας το λύσουν οι ιστορικοί». Η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται ότι, σε αντίθεση με τη γενοκτονία των Εβραίων από τους Γερμανούς ή των Τούτσι από τους Χούτου, οι Αρμένιοι είχαν εξολοθρευτεί όχι επειδή απλά ήταν Αρμένιοι αλλά επειδή είχαν επιδιώξει το διαμελισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Οι ιστορικές συνθήκες της μιας και της άλλης περίπτωσης μπορεί να διαφέρουν, σημασία όμως έχει το αποτέλεσμα. Νομίζω ότι κάποια στιγμή η τουρκική κοινωνία θα πρέπει να συμφιλιωθεί με το παρελθόν και να μην αδικεί εκείνους τους Τούρκους που διακινδύνευσαν τη ζωή τους για να σώσουν τους Αρμένιους το 1915. Και αυτή τη δουλειά μπορούν να την κάνουν μόνο οι πολιτικοί, όχι οι ιστορικοί. Το 1970, ο καγκελάριος Βίλι Μπραντ δεν περίμενε τους ιστορικούς να αποφανθούν για το Ολοκαύτωμα πριν γονατίσει στο μνημείο της εξέγερσης του Γκέτο της Βαρσοβίας.<br /> <br /> <br /> <b>Στο ρεπορτάζ σας είδαμε την αντίδραση μερικών τούρκων κατοίκων του Καρς για το θέμα του ανοίγματος των συνόρων. Πόσο συμβάλλουν αυτές οι αντιδράσεις από μόνες τους στη συμφιλίωση των δύο λαών;</b>
<p style="text-align: justify;">Το ενδιαφέρον με τις στάσεις των κατοίκων του Καρς είναι ότι δεν ήταν ταυτόσημες. Οι νέοι, Κούρδοι και Τούρκοι, είναι πιο ανοιχτοί στο γείτονα. Κάποιοι ίσως να συνομιλούν με νέους Αρμένιους σε chat rooms και να βρίσκουν κοινούς κώδικες ακόμα κι αν διαφωνούν για την ιστορία. Οι παλαιότεροι, ιδίως εκείνοι που εργάζονται σε σώματα ασφαλείας, αναπαράγουν την εθνική παράνοια στην οποία έχουν γαλουχηθεί επί δεκαετίες. Το θέμα είναι ότι όταν τα σύνορα είναι κλειστά, προσφέρουν δουλειά μόνο στους φρουρούς και τους λαθρεμπόρους. Όταν ανοίγουν, ευημερούν όλοι.<br /> <br /> <br /> <b>Μετά από όσα είδατε και τις επαφές που είχατε στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, θεωρείτε πιθανό να λυθεί το θέμα με στρατιωτικά μέσα, όπως επιθυμούν κάποιοι στο Μπακού;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Εκτιμήσεις δεν μπορώ να κάνω και δεν πρέπει να κάνω. Το ζήτημα δεν είναι αν μπορεί η μία πλευρά να ανακαταλάβει τα χαμένα εδάφη της με στρατιωτικά μέσα αλλά πως θα πειστούν και οι δύο πλευρές να καταλήξουν σε μία συμφωνία που θα τους επιτρέψει να συνυπάρξουν ειρηνικά προς όφελος όλων. Είδα βέβαια πόσο καλά εκπαιδευμένη είναι η εθνοφρουρά του Αρτσάχ και πόσο την ευνοεί το γεωγραφικό ανάγλυφο της περιοχής. Αλλά είδα και τα ερείπια του Αγντάμ και δεν μπόρεσα να μην σκεφτώ την κυπριακή Αμμόχωστο. Με κάθε σεβασμό στη μνήμη εκείνων που έπεσαν στον εθνικό αγώνα, πρέπει να πω ότι οι πρόσφυγες και οι ερημωμένες πόλεις και τα χωριά είναι λίπασμα για το μίσος. Το ερώτημα είναι κατά πόσο θεωρεί κανείς ότι αποτελεί καλή επένδυση για το μέλλον.<br /> <br /> <br /> <b>Επιτρέψτε μας μια πιο συναισθηματική ερώτηση: επισκεφθήκατε τα απομεινάρια της μεσαιωνικής μας πρωτεύουσας Ανί και είδατε το σύμβολο του λαού μας, το Αραράτ.</b></p>
<p style="text-align: justify;"><b>Μετά από αυτό το ταξίδι μπορείτε να καταλάβετε γιατί δεν συμφωνούν οι Αρμένιοι με τη χάραξη των σημερινών συνόρων;</b></p>
<p style="text-align: justify;">Η επίσκεψη στο Ανί μου προκάλεσε κι εμένα τα πιο δυνατά συναισθήματα. Σκέφτηκα πώς θα αισθανόμουν σαν Έλληνας αν η χώρα μου τελείωνε στου Φιλοπάππου κι αντίκριζα από την άλλη πλευρά την Ακρόπολη να μαραζώνει. Ένα μαχαίρι μόνιμα μπηγμένο στην εθνική μου υπερηφάνεια.</p>
<p style="text-align: justify;">Η χάραξη των σημερινών συνόρων που οφείλεται σε συμφωνία του Μουσταφά Κεμάλ με τους Μπολσεβίκους πρέπει να κάνει ακόμα πιο επώδυνη για τους Αρμένιους τη μνήμη των γεγονότων του περασμένου αιώνα.</p>
Το Αραράτ είναι βέβαια ο Όλυμπος της Αρμενίας αλλά οι πρόποδές του κατοικούνται από τουρκικούς και κουρδικούς πληθυσμούς. Δεν βλέπω ποια ειρηνική δύναμη μπορεί να πείσει τους πολίτες του Ιγντίρ και του Ντογουμπεγιαζίτ να αλλάξουν σημαία. Δεν μπορώ όμως να μην αναλογιστώ το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο που θα κέρδιζε η Τουρκία αν επέστρεφε τα ερείπια της Ανί και αναγνώριζε τη Γενοκτονία.<br /> <br /> <br /> <b>Θέλουμε να σας συγχαρούμε για την εκπομπή που ετοιμάσατε και προβάλατε στην ΝΕΤ. Θα ασχοληθείτε ξανά με το θέμα στο μέλλον;</b>
<p style="text-align: justify;">Όπως αντιλαμβάνεστε, η κουβέντα μας τελειώνει εκεί απ' όπου ξεκίνησε. Η περιοχή μας, από το Μόσταρ της Βοσνίας μέχρι το Τιγρανακέρτ κι από την Αμμόχωστο ως το Σουχούμι, πασχίζει να βρει έναν οριστικό χάρτη, όπου τα σύνορα θα είναι αποδεκτά και διαμπερή και οι λαοί δεν θα είναι πελάτες αμυντικών βιομηχανιών αλλά θα ευημερούν μέσω του τουρισμού. Χαίρομαι που η αφορμή για να γνωρίσω - όσο τη γνώρισα - την Αρμενία ήταν μία ειρηνική συμφωνία και όχι ένας πόλεμος.</p>
<p>Είναι κάτι που στη δουλειά μου συμβαίνει σπάνια. Και θέλω να πιστεύω ότι θα έχω και στο μέλλον πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Ίσως, πάντως, το επόμενο ταξίδι μου να είναι στο Ναχιτσεβάν.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Νίκος Λυγερός2009-10-21T00:00:00Z2009-10-21T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/273-nikos-lygerosAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;">Στην Μάρθα Τζαμουζιάν</span></strong><strong><span style="text-decoration: underline;"> </span></strong><br /> <strong>Τεύχος: Oκτώβριος - Δεκέμβριος 2009<br /><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Νίκος Λυγερός είναι ο Έλληνας που κατέχει τον υψηλότερο δείκτη ευφυΐας (IQ) στην κλίμακα Stanford-Binet, με 189 βαθμούς και είναι ένας από τους 50 εξυπνότερους ανθρώπους στον κόσμο. Διαθέτει ένα “βαρύ” βιογραφικό, ωστόσο παλεύει με πάθος για το μοναδικό του ενδιαφέρον, όπως ο ίδιος ομολογεί, τον άνθρωπο… Γνωρίζει άριστα τα θέματα της Αρμενίας και του Ναγκόρνο Καραμπάχ, μιλά ανοιχτά και χρησιμοποιεί το α’ πληθυντικό πρόσωπο… </strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><img src="https://armenika.gr/images/stories/lygeros.jpg" /><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><br clear="all" /></p>
<p style="text-align: justify;">Γεννήθηκε το 1968 στον Βόλο, αλλά σε μικρή ηλικία μετακόμισε με την οικογένειά του στη Γαλλία. <br /> Ως ερευνητής κατέχει διάφορα παγκόσμια ρεκόρ στους τομείς της άλγεβρας, της θεωρίας αριθμών και της συνδυαστικής. Είναι στρατηγικός σύμβουλος και καθηγητής γεωστρατηγικής στην Αστυνομική Ακαδημία, στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας, στη Σχολή Στρατολογικού, στη Σχολή Πολέμου, στη Σχολή Πολεμικής Αεροπορίας και στη Σχολή Εθνικής Άμυνας στην Ελλάδα. <br /> Ως καθηγητής μαθηματικών, πληροφορικής, κυβερνητικής, επιστημολογίας, γλωσσολογίας, βιοηθικής διδάσκει στα Πανεπιστήμια της Λυών, της Αθήνας και της Θράκης και στην Πολυτεχνική Σχολή Ξάνθης. Είναι Πρόεδρος Επιτροπής Καλλιτεχνικών Σχολείων (Υπουργείο Παιδείας), καθηγητής προικισμένων παιδιών, expert διερμηνέας και μεταφραστής στα γαλλικά δικαστήρια, επιστημονικός σύμβουλος του Συνδέσμου Φίλων Καραθεοδωρή και του υπουργείου Παιδείας. <br /> Υπήρξε διεθνής παρατηρητής στις προεδρικές του Nαγκόρνο Καραμπάχ. <br /> Έχει ιδρύσει την οργάνωση «The Pi Society», τα μέλη της οποίας έχουν δείκτη IQ από 176 βαθμούς και πάνω, που σύμφωνα με στατιστικές αντιστοιχεί σ’ έναν άνθρωπο στο εκατομμύριο.<br /> Διακεκριμένος για την επικοινωνία του με τα παιδιά, ειδικευμένος στην καθοδήγηση, στη συμβουλευτική αγωγή και στον επαγγελματικό προσανατολισμό μαθητών και γονιών, έχει συνεργαστεί με πολλά σχολεία στη Γαλλία, την Ελλάδα και την Κύπρο.<br /> Είναι συγγραφέας, σκηνοθέτης, ποιητής, ζωγράφος. <br /> Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 5.100 άρθρα, ποιήματα, λογοτεχνικά κείμενα, πάνω σε θέματα μαθηματικών, νοημοσύνης, φυσικής, φιλοσοφίας, εκπαίδευσης, μυθολογίας, θρησκείας, ιστορίας, αρχαιολογίας, κινηματογράφου, ζωγραφικής, μουσικής, πολιτικής, κοινωνιολογίας, στρατηγικής, management, οικονομίας. </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><strong>Λέω πολύ συχνά στους σπουδαστές μου ότι θα ήταν πολύ καλό να πάνε στο Αρτσάχ να μάθουν τι σημαίνει αντίσταση</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Κύριε Λυγερέ, έχετε σπουδάσει μαθηματικά και γλωσσολογία. Αυτός ο συνδυασμός μας ξαφνιάζει. </strong><br /> Με ενδιαφέρει ο άνθρωπος. Τα μαθηματικά είναι για μένα απλώς μια κωδικοποίηση του πυρήνα της γνώσης. Οι γλώσσες με αγγίζουν, γιατί νομίζω ότι όσο πιο πολλές γλώσσες γνωρίζουμε τόσο πιο ανθρώπινοι είμαστε. Είναι και ένας από τους λόγους που με άγγιξαν τα αρμενικά. Τα σιδερένια γράμματα έχουν κάτι το ελκυστικό. Η αρμενική γραφή - γιατί μελετάω και γραφές όπως η γραμμική Α και Β- έχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία. Έχει και κάτι άλλο, είναι και δύσκολη γλώσσα. Είναι και αυτό ελκυστικό. Όταν είναι ένας μικρός λαός και έχει δύσκολη γλώσσα, αποδεικνύει αυτό που λέω στη στρατηγική ότι η ανθεκτικότητα προέρχεται από τη δυσκολία. Αν ήταν πολύ πιο εύκολη η γλώσσα, θα είχε χαθεί πιο εύκολα. Ενώ εδώ, αναγκαστικά, η τριβή των παιδιών μέχρι να τη μάθουν είναι τόσο μεγάλη, που μετά και να δέχονται πιέσεις, δεν την ξεχνούν.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Πώς ξεκίνησαν οι σχέσεις σας με το Αρτσάχ;</strong><br /> Στο Αρτσάχ πήγα επίσημα ως διεθνής παρατηρητής για τις προεδρικές εκλογές του 2007. Πήγα ως Έλληνας, γιατί δεν υπήρχαν έλληνες παρατηρητές, που δε νομίζω ότι ήταν σωστό. Μετά ξαναπήγα για τα είκοσι χρόνια του Αρτσάχ, με κάλεσαν ως ομιλητή, ως στρατηγικό σύμβουλο. <br /> Επισκέφτηκα πολλές περιοχές που ήταν σημαντικό να τις έχω δει από κοντά, για να ξέρω τι θα χάναμε, αν χάναμε αυτά τα μέρη. Μ’ αυτό τον τρόπο έγραψα μερικά άρθρα και έκανα αναλύσεις στρατηγικές. Έκανα μια ανάλυση γεωστρατηγική για την τοποθεσία του Στεπανακέρτ σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις που γίνονται. Χωρίς την πρόσβασή μου σ’ αυτές τις περιοχές, δεν θα μπορούσα να είχα γράψει ούτε για το οδικό δίκτυο ούτε για το ηλεκτρικό δίκτυο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το Αρτσάχ είναι αναμφίβολα πολύ διαφορετικό από την Αρμενία. Τι σας έκανε εντύπωση σ’ αυτό τον τόπο;</strong><br /> Ναι, είναι πολύ διαφορετικό. Η Αρμενία είναι η γη της πέτρας, ενώ το Αρτσάχ είναι πράσινο εντελώς, με πολλά βουνά. Νομίζω ότι το σύνθημα του Αρτσάχ είναι σωστό. «Εμείς είμαστε τα βουνά μας», πραγματικά, χωρίς βουνά δεν θα άντεχε αυτή η περιοχή. <br /> Το άλλο που με άγγιξε είναι ότι έχουμε την εντύπωση ότι είμαστε πολύ λίγα άτομα, αλλά είναι όλοι ριζωμένοι, περισσότερο από τους Αρμένιους της Αρμενίας. Δεν υπονοώ ότι είναι καλύτεροι. Αλλά όταν σε πλακώνουν στο ξύλο συστηματικά, ή αποκτάς αντοχές ή έχεις πεθάνει. Άρα αυτοί που ζουν αναγκαστικά είναι πιο ανθεκτικοί. Γι’ αυτό το σύμβολο του Αρτσάχ, ο μπαμπίγκ και η νταντίγκ είναι σημαντικό για μένα και όντως αληθινό.<br /> Οι άνθρωποι του Αρτσάχ έχουν το στοιχείο του Σπαρτιάτη, ενώ στην Αρμενία νομίζω ότι έχουν πιο πολύ το στοιχείο του Αθηναίου, είναι άλλη προσέγγιση. Ο κάτοικος του Αρτσάχ σου λέει εγώ, αν δεν δώσω μάχη, θα φύγω. Ενώ στην Αρμενία κουτσά-στραβά τα καταφέρνουμε, γιατί ξέρουμε ότι στα σύνορα είναι η Ρωσία, ενώ στο Αρτσάχ η Ρωσία δεν παίζει το ίδιο παιχνίδι, είναι πιο πολύπλοκο.<br /> Βέβαια, αυτό που με αγγίζει περισσότερο πάντα είναι οι άνθρωποι. <br /> Μ’ αγγίζει και η διαχρονικότητα της αρμενικής παράδοσης: παρόλο που είναι ένας μικρός λαός, έχει πολύ μεγάλο βάθος χρόνου. Αυτό νομίζω ότι είναι και το πρόβλημα των Αζέρων, θα ήθελαν να τους ξεριζώσουν όλους έναν-έναν, αλλά το πρόβλημα είναι ότι πρέπει πραγματικά να τους ξεριζώσουν έναν-έναν. <br /> Το άλλο που με αγγίζει είναι ότι παρά τη φτώχεια, γιατί υπάρχει μεγάλη φτώχεια, υπάρχουν στοιχεία της διασποράς που έρχονται και κάνουν επενδύσεις. Απλώς, θα ήθελα, και εκεί το θέλουν, οι επενδύσεις αυτές να είναι πιο σφαιρικές. Ένας Αρμένης που ζει στο εξωτερικό και αποφασίζει να μείνει στο Στεπανακέρτ είναι ικανός να κάνει ένα κτήριο ή ένα ξενοδοχείο που να μοιάζει με τη Βουλή, αλλά μπροστά θα έχει έναν τετραπλό δρόμο και πίσω έναν χωματόδρομο…<br /> <br /> <strong>Θεωρείτε χρέος των τοπικών αρχών αυτά τα πιο σφαιρικά έργα;</strong><br /> Είναι πολύ δύσκολο για τον κρατικό φορέα να ελέγξει τον πλούσιο της διασποράς. Ο άλλος προτιμά να επενδύσει σε ένα ξενοδοχείο ή σε ένα χώρο παρά να πει ότι με τα ίδια λεφτά θα γίνουν δρόμοι. Εδώ είναι η δυσκολία. <br /> Δε νομίζω ότι προς το παρόν η κυβέρνηση είναι αρκετά δυνατή για να μπορέσει να επιβάλει τέτοια προγράμματα ή να τα ενσωματώσει σε προγράμματα πλαισίου. Αλλά θα πρέπει να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το Αρτσάχ εξακολουθεί να έχει προβλήματα υποδομής;</strong><br /> Γενικά, το οδικό δίκτυο δεν είναι ακόμα καλό, αλλά εγώ τους λέω συχνά ότι αυτό μας προστάτεψε. Είναι το παράδοξο: τα βουνά μπορεί να αποτελούν μια δυσκολία, είναι και προστατευτικό τείχος.<br /> Στα πρακτικά πράγματα εγώ προώθησα πολύ το ασύρματο δίκτυο. Υπάρχει μεγάλη δυσκολία να βάλουν ηλεκτρικό ρεύμα παντού. Εφόσον έχουμε περάσει στη φάση του ασύρματου, γιατί να μην το χρησιμοποιήσουμε πιο εντατικά για μια χώρα τέτοιου τύπου; Νομίζω ότι πέρασε σαν ιδέα. <br /> Υπάρχουν προβλήματα πολεοδομίας. Με ενοχλεί κάπως που αρχίζουν να συντηρούν τζαμιά, ενώ δεν έχουμε φτάσει καν να έχουμε το προαπαιτούμενο για συμβατικά πράγματα. Ας πούμε τα σχολεία. Βέβαια, πήγα σε ιδιωτικά σχολεία που είναι σε πολύ καλή κατάσταση, με διαδραστικό πίνακα πολύ ωραίο. Θα σας εντυπωσίαζε και εσάς η αίθουσα, σαν να ήταν το Αρσάκειο, με πολύ καλή υποδομή με καθηγητές, με ερευνητές.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Σας άρεσε το νέο κτήριο της Βουλής;</strong><br /> Είναι εντυπωσιακό, εγώ χαίρομαι που υπάρχει. Θα μπορούσαν να είχαν μείνει σε ένα πιο μίζερο πλαίσιο, θα ήταν πιο εύκολο αυτό. Για παράδειγμα, το Ιστορικό Μουσείο είναι πιο πολύ η συνέχεια της σοβιετικής ιστορίας, απλώς μετατράπηκε σε αρμενικό.<br /> Ενώ τώρα η νέα Βουλή και δίπλα το ξενοδοχείο δίνουν πιο πολύ ένα στίγμα δικό μας και αυτό με αγγίζει. Η αρχιτεκτονική για μένα είναι πώς να σκαλίζω το κενό, πώς να σηκώνεται το κτήριο χωρίς να έχει βάρος. Το κτήριο είναι ενδεικτικό της ποιότητας που θα μπορούσαν να αποκτήσουν σ’ αυτό τον τομέα. Νομίζω ότι τεχνικά και αρχιτεκτονικά είναι κάτι πετυχημένο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Σήμερα υπογράφονται στη Ζυρίχη τα πρωτόκολλα για το άνοιγμα των συνόρων μεταξύ Αρμενίας-Τουρκίας και την καθιέρωση διπλωματικών δεσμών. Ξέρετε ότι η διασπορά είναι αντίθετη. Ποια είναι η γνώμη σας;</strong><br /> Είναι λογικό η διασπορά να είναι μπροστά από το κράτος στα ανθρώπινα δικαιώματα. Το κράτος πρέπει να συμβιβαστεί με ορισμένα δεδομένα. Δεν θέλω να δικαιολογήσω ούτε τους μεν ούτε τους δε. Άλλωστε εγώ είμαι με τη διασπορά, το ξεκαθαρίζω. Όταν όμως το κράτος είναι στριμωγμένο, με τα δυο χέρια στις χειροπέδες, δεν του λες γιατί δεν ψηφίζεις σηκώνοντας το χέρι ψηλά;<br /> Νομίζω ότι το λάθος το κάνει η διασπορά τώρα. Με ποια έννοια; Ξαφνιάστηκε, δεν περίμενε ότι θα γίνει αυτό, αλλιώς θα είχε αντιδράσει πριν. Για μένα σ’ αυτό το πράγμα δεν ήταν αρκετά αποτελεσματική, να μπλοκάρει τη διαδικασία, πριν μπούμε σ’ αυτή τη διαδικασία. Γιατί το ξέρετε πολύ καλά, αυτά όταν αρχίσουν, μετά θέλουν πολύ περισσότερη δουλειά για να σταματήσουν. Για μένα εδώ στρατηγικά η λανθασμένη κίνηση προέρχεται από τη διασπορά που δεν προέβλεψε την τακτική κίνηση του κράτους.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Εννοείτε ότι η διασπορά αντέδρασε αργά;</strong><br /> Αναρωτιέμαι γιατί αντέδρασε αργά. Αντέδρασε, δεν αντιστάθηκε. Με αυτή την αντίδραση θα γίνει κάτι; Στη Γαλλία έχω εκπομπή στο αρμενικό ραδιόφωνο μια φορά την εβδομάδα. Αν κοιτάξετε το ραδιόφωνο, εδώ και βδομάδες έχει εκπομπές που κατηγορούν το πρωτόκολλο. Απλώς, εγώ βρίσκω ότι δεν ήταν μια κίνηση γενική. Το αιώνιο πρόβλημα που έχουμε είναι ότι, αν δεν κινούμαστε όλοι μαζί, καταλήγουμε να μην είμαστε ενωμένοι. Πρέπει να είναι πολύ σοβαρή η υπόθεση για να ενωθούμε, αλλιώς έχουμε την τάση που έχουν και οι Έλληνες και οι Εβραίοι να κάνουμε έναν εμφύλιο με τρία άτομα. Με στεναχωρεί, γιατί οι Τούρκοι το χρησιμοποιούν.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Καταλήγουμε ότι το πρωτόκολλο ήταν αναμενόμενο.</strong><br /> Αν κοιτάξουμε την Αρμενία όπως είναι τώρα, έχουμε την εντύπωση ότι το πρωτόκολλο ήταν αναμενόμενο. Αν θυμηθούμε ότι η Αρμενία ήταν η χώρα των τριών θαλασσών, είναι λίγο αστείο να αποδεχτούμε αυτό το πρωτόκολλο. Για ποια Αρμενία μιλάμε; Δεν ξέρω αν έχετε ασχοληθεί με τις συνθήκες. Μια συνθήκη που θεωρώ απαράδεκτη είναι η συνθήκη Καρς, διότι η Ρωσία και η Τουρκία υπέγραψαν ένα πρωτόκολλο, με το οποίο δεν δέχονταν τρίτο μέλος. Άρα, η Αρμενία βρίσκεται στη θέση να υπογράφει ένα κείμενο που δεν υπογράφει και με το οποίο της παίρνουν περιοχές.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Γνωρίζετε και το θέμα του Τσαβάχκ;</strong><br /> Είναι μεγάλο πρόβλημα που δεν το λέμε πολύ, ενώ καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα των δικών μας. Εγώ βρίσκω ότι γενικά είμαστε πολύ χαλαροί.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ίσως φοβόμαστε μη δημιουργηθεί άλλο ένα μέτωπο.</strong><br /> Ναι, αλλά τα μέτωπα μερικές φορές ενώνονται. Υπάρχει ένα ολόκληρο αρμενικό κίνημα στη Γαλλία που αφορά τη λεγόμενη δυτική Αρμενία, την κατεχόμενη, διότι, αν δεν ξέρουμε το πλαίσιο, έχουμε την εντύπωση ότι τη γενοκτονία την έχουν υποστεί οι Αρμένιοι με μια ομοιόμορφη κατανομή. Είναι ριζικό λάθος και στρατηγικό. Τη χρησιμοποιεί, βέβαια, η Τουρκία εναντίον μας αυτή την άγνοια, αλλά είναι η δυτική Αρμενία που έχει το περισσότερο κόστος και γι’ αυτό πια δεν υπάρχει. Κανονικά, θα είχε ενδιαφέρον το ανάλογο που έχει γίνει με το Ναγκόρνο Καραμπάχ να γινόταν στη δυτική Αρμενία και το Τσαβάχκ. Δεν νομίζω ότι υπάρχει νομικό πλαίσιο που το απορρίπτει. Γεωστρατηγικά μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι είναι τόσο εύκολο να είμαστε εντελώς απομονωμένοι από την Αρμενία, σε μια κουκκίδα. <br /> Λέτε ότι θα ανοίξουμε μέτωπο. Πολύ σωστά. Στο Τσαβάχκ, το βουλώνω, στη δυτική Αρμενία, το βουλώνω, μου μένει λίγο το Καραμπάχ, αλλά εκεί έχουμε διαπραγματεύσεις, μπορεί να μας το ξαναπάρουν. Τι θα μείνει στο τέλος; Ξανά το ίδιο κομματάκι; Το οποίο είναι εντελώς αυθαίρετο.<br /> Τα σύνορα μεταξύ Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν δεν ήταν μόνο αυθαίρετα, ήταν ύπουλα. Αντικρούουν σε βασικές αρχές της γεωστρατηγικής. Όταν έχεις έναν χώρο που δεν είναι συνεκτικός και δεν μπορείς να περάσεις από τον ένα στον άλλο, χωρίς να περάσεις από τον άλλο, πώς θέλεις να έχεις σταθεροποίηση; <br /> Το είδαμε, όταν κατέστρεψαν το κοιμητήριο στο Τσουγά. Εγώ δεν είδα μεγάλη κινητοποίηση στην Ελλάδα. Είναι κοιμητήριο, στην Ελλάδα έχουν την τάση να προσέχουν τα κοιμητήρια. Έλλειψη ενημέρωσης; Δεν το είδαμε; Μα υπήρχε ολόκληρο βίντεο. Δεν ήταν στρατιώτες; Πάλι το είδαμε. <br /> Πάντως, να ξέρετε ότι σε αυτή την προσπάθεια εγώ λειτουργώ ως στρατηγικός σύμβουλος για να γίνουν προσφυγές για κάθε τάφο. Κάθε τάφος εκτιμάται γύρω στις 150.000 ευρώ. Έχουμε στείλει ήδη και έχουμε πάρει πρωτόκολλα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Άρα, θα μπούμε σ’ αυτή τη διαδικασία.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ασχολείστε και με το θέμα των προσφυγών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο;</strong><br /> Πρόσφατα, στις 29 Σεπτεμβρίου, είχαμε την απόφαση για την προσφυγή των αδερφών Φωκά εναντίον της Τουρκίας για μη απόλαυση περιουσίας στην Κύπρο και στις 6 Οκτωβρίου για την Τένεδο. Πρόκειται για σημαντικές αποφάσεις από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως δεδικασμένο. <br /> Στη Γαλλία, όσον αφορά το αρμενικό στοιχείο, κάνουμε μια ολόκληρη καμπάνια για να βρούμε έγγραφα και τίτλους ιδιοκτησίας για να μπορούν να κάνουν προσφυγές. Οι Αρμένιοι είναι στην ίδια περίπτωση με τους Έλληνες και όχι με τους Κυπρίους, γιατί το τουρκικό κράτος είναι αναγνωρισμένο, άρα πρέπει να εξαντληθούν όλα τα ένδικα μέσα και μετά να πάμε στο ΕΔΑΔ. <br /> Θα ήθελα, όμως, να υπάρχει μεγαλύτερη κινητοποίηση από τους δημοσιογράφους. Ενώ κερδίσαμε τις δύο δίκες, στον τύπο δεν βλέπετε τίποτα. Θυμάστε πόσα λεφτά θα πάρουν οι αδερφοί Φωκά; Δεν είναι σημαντικό; Μιλάμε για 19.000.000 ευρώ ως ενοίκιο, όχι σαν αποζημίωση για το σπίτι. Όσον αφορά το χρηματικό, οι υποθέσεις στην Κωνσταντινούπολη είναι 10 φορές μεγαλύτερες σε σχέση με την Κύπρο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τελικά, είστε αισιόδοξος; </strong><br /> Βεβαίως, δεν ασχολούμαι με προβλήματα που δεν λύνονται. Δεν έχω ανάγκη να είμαι αισιόδοξος ούτε για το αρμενικό ούτε για το Αρτσάχ. Είναι τώρα πλέον θέμα στρατηγικής και νομικού πλαισίου. Εμείς οφείλουμε να παίξουμε σωστά, ο χρόνος είναι μαζί μας.</p>
Η γενοκτονία δεν παραγράφεται, στο Αρτσάχ κατάφεραν πράγματα που είναι εξωπραγματικά ακόμα και για Έλληνες: 150.000 άτομα απέναντι σε 7.000.000 … Εγώ, πάντως, το χρησιμοποιώ σαν παράδειγμα ανθεκτικότητας στη Σχολή Εθνικής Άμυνας και λέω πολύ συχνά στους σπουδαστές μου ότι θα ήταν πολύ καλό να πάνε στο Αρτσάχ να μάθουν τι σημαίνει αντίσταση.<br />
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;">Στην Μάρθα Τζαμουζιάν</span></strong><strong><span style="text-decoration: underline;"> </span></strong><br /> <strong>Τεύχος: Oκτώβριος - Δεκέμβριος 2009<br /><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Νίκος Λυγερός είναι ο Έλληνας που κατέχει τον υψηλότερο δείκτη ευφυΐας (IQ) στην κλίμακα Stanford-Binet, με 189 βαθμούς και είναι ένας από τους 50 εξυπνότερους ανθρώπους στον κόσμο. Διαθέτει ένα “βαρύ” βιογραφικό, ωστόσο παλεύει με πάθος για το μοναδικό του ενδιαφέρον, όπως ο ίδιος ομολογεί, τον άνθρωπο… Γνωρίζει άριστα τα θέματα της Αρμενίας και του Ναγκόρνο Καραμπάχ, μιλά ανοιχτά και χρησιμοποιεί το α’ πληθυντικό πρόσωπο… </strong></p>
<p style="text-align: justify;"> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><img src="https://armenika.gr/images/stories/lygeros.jpg" /><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><br clear="all" /></p>
<p style="text-align: justify;">Γεννήθηκε το 1968 στον Βόλο, αλλά σε μικρή ηλικία μετακόμισε με την οικογένειά του στη Γαλλία. <br /> Ως ερευνητής κατέχει διάφορα παγκόσμια ρεκόρ στους τομείς της άλγεβρας, της θεωρίας αριθμών και της συνδυαστικής. Είναι στρατηγικός σύμβουλος και καθηγητής γεωστρατηγικής στην Αστυνομική Ακαδημία, στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας, στη Σχολή Στρατολογικού, στη Σχολή Πολέμου, στη Σχολή Πολεμικής Αεροπορίας και στη Σχολή Εθνικής Άμυνας στην Ελλάδα. <br /> Ως καθηγητής μαθηματικών, πληροφορικής, κυβερνητικής, επιστημολογίας, γλωσσολογίας, βιοηθικής διδάσκει στα Πανεπιστήμια της Λυών, της Αθήνας και της Θράκης και στην Πολυτεχνική Σχολή Ξάνθης. Είναι Πρόεδρος Επιτροπής Καλλιτεχνικών Σχολείων (Υπουργείο Παιδείας), καθηγητής προικισμένων παιδιών, expert διερμηνέας και μεταφραστής στα γαλλικά δικαστήρια, επιστημονικός σύμβουλος του Συνδέσμου Φίλων Καραθεοδωρή και του υπουργείου Παιδείας. <br /> Υπήρξε διεθνής παρατηρητής στις προεδρικές του Nαγκόρνο Καραμπάχ. <br /> Έχει ιδρύσει την οργάνωση «The Pi Society», τα μέλη της οποίας έχουν δείκτη IQ από 176 βαθμούς και πάνω, που σύμφωνα με στατιστικές αντιστοιχεί σ’ έναν άνθρωπο στο εκατομμύριο.<br /> Διακεκριμένος για την επικοινωνία του με τα παιδιά, ειδικευμένος στην καθοδήγηση, στη συμβουλευτική αγωγή και στον επαγγελματικό προσανατολισμό μαθητών και γονιών, έχει συνεργαστεί με πολλά σχολεία στη Γαλλία, την Ελλάδα και την Κύπρο.<br /> Είναι συγγραφέας, σκηνοθέτης, ποιητής, ζωγράφος. <br /> Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 5.100 άρθρα, ποιήματα, λογοτεχνικά κείμενα, πάνω σε θέματα μαθηματικών, νοημοσύνης, φυσικής, φιλοσοφίας, εκπαίδευσης, μυθολογίας, θρησκείας, ιστορίας, αρχαιολογίας, κινηματογράφου, ζωγραφικής, μουσικής, πολιτικής, κοινωνιολογίας, στρατηγικής, management, οικονομίας. </p>
<p style="text-align: justify;" align="center"><strong>Λέω πολύ συχνά στους σπουδαστές μου ότι θα ήταν πολύ καλό να πάνε στο Αρτσάχ να μάθουν τι σημαίνει αντίσταση</strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Κύριε Λυγερέ, έχετε σπουδάσει μαθηματικά και γλωσσολογία. Αυτός ο συνδυασμός μας ξαφνιάζει. </strong><br /> Με ενδιαφέρει ο άνθρωπος. Τα μαθηματικά είναι για μένα απλώς μια κωδικοποίηση του πυρήνα της γνώσης. Οι γλώσσες με αγγίζουν, γιατί νομίζω ότι όσο πιο πολλές γλώσσες γνωρίζουμε τόσο πιο ανθρώπινοι είμαστε. Είναι και ένας από τους λόγους που με άγγιξαν τα αρμενικά. Τα σιδερένια γράμματα έχουν κάτι το ελκυστικό. Η αρμενική γραφή - γιατί μελετάω και γραφές όπως η γραμμική Α και Β- έχει πολλά ενδιαφέροντα στοιχεία. Έχει και κάτι άλλο, είναι και δύσκολη γλώσσα. Είναι και αυτό ελκυστικό. Όταν είναι ένας μικρός λαός και έχει δύσκολη γλώσσα, αποδεικνύει αυτό που λέω στη στρατηγική ότι η ανθεκτικότητα προέρχεται από τη δυσκολία. Αν ήταν πολύ πιο εύκολη η γλώσσα, θα είχε χαθεί πιο εύκολα. Ενώ εδώ, αναγκαστικά, η τριβή των παιδιών μέχρι να τη μάθουν είναι τόσο μεγάλη, που μετά και να δέχονται πιέσεις, δεν την ξεχνούν.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Πώς ξεκίνησαν οι σχέσεις σας με το Αρτσάχ;</strong><br /> Στο Αρτσάχ πήγα επίσημα ως διεθνής παρατηρητής για τις προεδρικές εκλογές του 2007. Πήγα ως Έλληνας, γιατί δεν υπήρχαν έλληνες παρατηρητές, που δε νομίζω ότι ήταν σωστό. Μετά ξαναπήγα για τα είκοσι χρόνια του Αρτσάχ, με κάλεσαν ως ομιλητή, ως στρατηγικό σύμβουλο. <br /> Επισκέφτηκα πολλές περιοχές που ήταν σημαντικό να τις έχω δει από κοντά, για να ξέρω τι θα χάναμε, αν χάναμε αυτά τα μέρη. Μ’ αυτό τον τρόπο έγραψα μερικά άρθρα και έκανα αναλύσεις στρατηγικές. Έκανα μια ανάλυση γεωστρατηγική για την τοποθεσία του Στεπανακέρτ σε σχέση με τις διαπραγματεύσεις που γίνονται. Χωρίς την πρόσβασή μου σ’ αυτές τις περιοχές, δεν θα μπορούσα να είχα γράψει ούτε για το οδικό δίκτυο ούτε για το ηλεκτρικό δίκτυο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το Αρτσάχ είναι αναμφίβολα πολύ διαφορετικό από την Αρμενία. Τι σας έκανε εντύπωση σ’ αυτό τον τόπο;</strong><br /> Ναι, είναι πολύ διαφορετικό. Η Αρμενία είναι η γη της πέτρας, ενώ το Αρτσάχ είναι πράσινο εντελώς, με πολλά βουνά. Νομίζω ότι το σύνθημα του Αρτσάχ είναι σωστό. «Εμείς είμαστε τα βουνά μας», πραγματικά, χωρίς βουνά δεν θα άντεχε αυτή η περιοχή. <br /> Το άλλο που με άγγιξε είναι ότι έχουμε την εντύπωση ότι είμαστε πολύ λίγα άτομα, αλλά είναι όλοι ριζωμένοι, περισσότερο από τους Αρμένιους της Αρμενίας. Δεν υπονοώ ότι είναι καλύτεροι. Αλλά όταν σε πλακώνουν στο ξύλο συστηματικά, ή αποκτάς αντοχές ή έχεις πεθάνει. Άρα αυτοί που ζουν αναγκαστικά είναι πιο ανθεκτικοί. Γι’ αυτό το σύμβολο του Αρτσάχ, ο μπαμπίγκ και η νταντίγκ είναι σημαντικό για μένα και όντως αληθινό.<br /> Οι άνθρωποι του Αρτσάχ έχουν το στοιχείο του Σπαρτιάτη, ενώ στην Αρμενία νομίζω ότι έχουν πιο πολύ το στοιχείο του Αθηναίου, είναι άλλη προσέγγιση. Ο κάτοικος του Αρτσάχ σου λέει εγώ, αν δεν δώσω μάχη, θα φύγω. Ενώ στην Αρμενία κουτσά-στραβά τα καταφέρνουμε, γιατί ξέρουμε ότι στα σύνορα είναι η Ρωσία, ενώ στο Αρτσάχ η Ρωσία δεν παίζει το ίδιο παιχνίδι, είναι πιο πολύπλοκο.<br /> Βέβαια, αυτό που με αγγίζει περισσότερο πάντα είναι οι άνθρωποι. <br /> Μ’ αγγίζει και η διαχρονικότητα της αρμενικής παράδοσης: παρόλο που είναι ένας μικρός λαός, έχει πολύ μεγάλο βάθος χρόνου. Αυτό νομίζω ότι είναι και το πρόβλημα των Αζέρων, θα ήθελαν να τους ξεριζώσουν όλους έναν-έναν, αλλά το πρόβλημα είναι ότι πρέπει πραγματικά να τους ξεριζώσουν έναν-έναν. <br /> Το άλλο που με αγγίζει είναι ότι παρά τη φτώχεια, γιατί υπάρχει μεγάλη φτώχεια, υπάρχουν στοιχεία της διασποράς που έρχονται και κάνουν επενδύσεις. Απλώς, θα ήθελα, και εκεί το θέλουν, οι επενδύσεις αυτές να είναι πιο σφαιρικές. Ένας Αρμένης που ζει στο εξωτερικό και αποφασίζει να μείνει στο Στεπανακέρτ είναι ικανός να κάνει ένα κτήριο ή ένα ξενοδοχείο που να μοιάζει με τη Βουλή, αλλά μπροστά θα έχει έναν τετραπλό δρόμο και πίσω έναν χωματόδρομο…<br /> <br /> <strong>Θεωρείτε χρέος των τοπικών αρχών αυτά τα πιο σφαιρικά έργα;</strong><br /> Είναι πολύ δύσκολο για τον κρατικό φορέα να ελέγξει τον πλούσιο της διασποράς. Ο άλλος προτιμά να επενδύσει σε ένα ξενοδοχείο ή σε ένα χώρο παρά να πει ότι με τα ίδια λεφτά θα γίνουν δρόμοι. Εδώ είναι η δυσκολία. <br /> Δε νομίζω ότι προς το παρόν η κυβέρνηση είναι αρκετά δυνατή για να μπορέσει να επιβάλει τέτοια προγράμματα ή να τα ενσωματώσει σε προγράμματα πλαισίου. Αλλά θα πρέπει να κινηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Το Αρτσάχ εξακολουθεί να έχει προβλήματα υποδομής;</strong><br /> Γενικά, το οδικό δίκτυο δεν είναι ακόμα καλό, αλλά εγώ τους λέω συχνά ότι αυτό μας προστάτεψε. Είναι το παράδοξο: τα βουνά μπορεί να αποτελούν μια δυσκολία, είναι και προστατευτικό τείχος.<br /> Στα πρακτικά πράγματα εγώ προώθησα πολύ το ασύρματο δίκτυο. Υπάρχει μεγάλη δυσκολία να βάλουν ηλεκτρικό ρεύμα παντού. Εφόσον έχουμε περάσει στη φάση του ασύρματου, γιατί να μην το χρησιμοποιήσουμε πιο εντατικά για μια χώρα τέτοιου τύπου; Νομίζω ότι πέρασε σαν ιδέα. <br /> Υπάρχουν προβλήματα πολεοδομίας. Με ενοχλεί κάπως που αρχίζουν να συντηρούν τζαμιά, ενώ δεν έχουμε φτάσει καν να έχουμε το προαπαιτούμενο για συμβατικά πράγματα. Ας πούμε τα σχολεία. Βέβαια, πήγα σε ιδιωτικά σχολεία που είναι σε πολύ καλή κατάσταση, με διαδραστικό πίνακα πολύ ωραίο. Θα σας εντυπωσίαζε και εσάς η αίθουσα, σαν να ήταν το Αρσάκειο, με πολύ καλή υποδομή με καθηγητές, με ερευνητές.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Σας άρεσε το νέο κτήριο της Βουλής;</strong><br /> Είναι εντυπωσιακό, εγώ χαίρομαι που υπάρχει. Θα μπορούσαν να είχαν μείνει σε ένα πιο μίζερο πλαίσιο, θα ήταν πιο εύκολο αυτό. Για παράδειγμα, το Ιστορικό Μουσείο είναι πιο πολύ η συνέχεια της σοβιετικής ιστορίας, απλώς μετατράπηκε σε αρμενικό.<br /> Ενώ τώρα η νέα Βουλή και δίπλα το ξενοδοχείο δίνουν πιο πολύ ένα στίγμα δικό μας και αυτό με αγγίζει. Η αρχιτεκτονική για μένα είναι πώς να σκαλίζω το κενό, πώς να σηκώνεται το κτήριο χωρίς να έχει βάρος. Το κτήριο είναι ενδεικτικό της ποιότητας που θα μπορούσαν να αποκτήσουν σ’ αυτό τον τομέα. Νομίζω ότι τεχνικά και αρχιτεκτονικά είναι κάτι πετυχημένο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Σήμερα υπογράφονται στη Ζυρίχη τα πρωτόκολλα για το άνοιγμα των συνόρων μεταξύ Αρμενίας-Τουρκίας και την καθιέρωση διπλωματικών δεσμών. Ξέρετε ότι η διασπορά είναι αντίθετη. Ποια είναι η γνώμη σας;</strong><br /> Είναι λογικό η διασπορά να είναι μπροστά από το κράτος στα ανθρώπινα δικαιώματα. Το κράτος πρέπει να συμβιβαστεί με ορισμένα δεδομένα. Δεν θέλω να δικαιολογήσω ούτε τους μεν ούτε τους δε. Άλλωστε εγώ είμαι με τη διασπορά, το ξεκαθαρίζω. Όταν όμως το κράτος είναι στριμωγμένο, με τα δυο χέρια στις χειροπέδες, δεν του λες γιατί δεν ψηφίζεις σηκώνοντας το χέρι ψηλά;<br /> Νομίζω ότι το λάθος το κάνει η διασπορά τώρα. Με ποια έννοια; Ξαφνιάστηκε, δεν περίμενε ότι θα γίνει αυτό, αλλιώς θα είχε αντιδράσει πριν. Για μένα σ’ αυτό το πράγμα δεν ήταν αρκετά αποτελεσματική, να μπλοκάρει τη διαδικασία, πριν μπούμε σ’ αυτή τη διαδικασία. Γιατί το ξέρετε πολύ καλά, αυτά όταν αρχίσουν, μετά θέλουν πολύ περισσότερη δουλειά για να σταματήσουν. Για μένα εδώ στρατηγικά η λανθασμένη κίνηση προέρχεται από τη διασπορά που δεν προέβλεψε την τακτική κίνηση του κράτους.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Εννοείτε ότι η διασπορά αντέδρασε αργά;</strong><br /> Αναρωτιέμαι γιατί αντέδρασε αργά. Αντέδρασε, δεν αντιστάθηκε. Με αυτή την αντίδραση θα γίνει κάτι; Στη Γαλλία έχω εκπομπή στο αρμενικό ραδιόφωνο μια φορά την εβδομάδα. Αν κοιτάξετε το ραδιόφωνο, εδώ και βδομάδες έχει εκπομπές που κατηγορούν το πρωτόκολλο. Απλώς, εγώ βρίσκω ότι δεν ήταν μια κίνηση γενική. Το αιώνιο πρόβλημα που έχουμε είναι ότι, αν δεν κινούμαστε όλοι μαζί, καταλήγουμε να μην είμαστε ενωμένοι. Πρέπει να είναι πολύ σοβαρή η υπόθεση για να ενωθούμε, αλλιώς έχουμε την τάση που έχουν και οι Έλληνες και οι Εβραίοι να κάνουμε έναν εμφύλιο με τρία άτομα. Με στεναχωρεί, γιατί οι Τούρκοι το χρησιμοποιούν.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Καταλήγουμε ότι το πρωτόκολλο ήταν αναμενόμενο.</strong><br /> Αν κοιτάξουμε την Αρμενία όπως είναι τώρα, έχουμε την εντύπωση ότι το πρωτόκολλο ήταν αναμενόμενο. Αν θυμηθούμε ότι η Αρμενία ήταν η χώρα των τριών θαλασσών, είναι λίγο αστείο να αποδεχτούμε αυτό το πρωτόκολλο. Για ποια Αρμενία μιλάμε; Δεν ξέρω αν έχετε ασχοληθεί με τις συνθήκες. Μια συνθήκη που θεωρώ απαράδεκτη είναι η συνθήκη Καρς, διότι η Ρωσία και η Τουρκία υπέγραψαν ένα πρωτόκολλο, με το οποίο δεν δέχονταν τρίτο μέλος. Άρα, η Αρμενία βρίσκεται στη θέση να υπογράφει ένα κείμενο που δεν υπογράφει και με το οποίο της παίρνουν περιοχές.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Γνωρίζετε και το θέμα του Τσαβάχκ;</strong><br /> Είναι μεγάλο πρόβλημα που δεν το λέμε πολύ, ενώ καταπατούν τα ανθρώπινα δικαιώματα των δικών μας. Εγώ βρίσκω ότι γενικά είμαστε πολύ χαλαροί.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ίσως φοβόμαστε μη δημιουργηθεί άλλο ένα μέτωπο.</strong><br /> Ναι, αλλά τα μέτωπα μερικές φορές ενώνονται. Υπάρχει ένα ολόκληρο αρμενικό κίνημα στη Γαλλία που αφορά τη λεγόμενη δυτική Αρμενία, την κατεχόμενη, διότι, αν δεν ξέρουμε το πλαίσιο, έχουμε την εντύπωση ότι τη γενοκτονία την έχουν υποστεί οι Αρμένιοι με μια ομοιόμορφη κατανομή. Είναι ριζικό λάθος και στρατηγικό. Τη χρησιμοποιεί, βέβαια, η Τουρκία εναντίον μας αυτή την άγνοια, αλλά είναι η δυτική Αρμενία που έχει το περισσότερο κόστος και γι’ αυτό πια δεν υπάρχει. Κανονικά, θα είχε ενδιαφέρον το ανάλογο που έχει γίνει με το Ναγκόρνο Καραμπάχ να γινόταν στη δυτική Αρμενία και το Τσαβάχκ. Δεν νομίζω ότι υπάρχει νομικό πλαίσιο που το απορρίπτει. Γεωστρατηγικά μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά δεν είμαι σίγουρος ότι είναι τόσο εύκολο να είμαστε εντελώς απομονωμένοι από την Αρμενία, σε μια κουκκίδα. <br /> Λέτε ότι θα ανοίξουμε μέτωπο. Πολύ σωστά. Στο Τσαβάχκ, το βουλώνω, στη δυτική Αρμενία, το βουλώνω, μου μένει λίγο το Καραμπάχ, αλλά εκεί έχουμε διαπραγματεύσεις, μπορεί να μας το ξαναπάρουν. Τι θα μείνει στο τέλος; Ξανά το ίδιο κομματάκι; Το οποίο είναι εντελώς αυθαίρετο.<br /> Τα σύνορα μεταξύ Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν δεν ήταν μόνο αυθαίρετα, ήταν ύπουλα. Αντικρούουν σε βασικές αρχές της γεωστρατηγικής. Όταν έχεις έναν χώρο που δεν είναι συνεκτικός και δεν μπορείς να περάσεις από τον ένα στον άλλο, χωρίς να περάσεις από τον άλλο, πώς θέλεις να έχεις σταθεροποίηση; <br /> Το είδαμε, όταν κατέστρεψαν το κοιμητήριο στο Τσουγά. Εγώ δεν είδα μεγάλη κινητοποίηση στην Ελλάδα. Είναι κοιμητήριο, στην Ελλάδα έχουν την τάση να προσέχουν τα κοιμητήρια. Έλλειψη ενημέρωσης; Δεν το είδαμε; Μα υπήρχε ολόκληρο βίντεο. Δεν ήταν στρατιώτες; Πάλι το είδαμε. <br /> Πάντως, να ξέρετε ότι σε αυτή την προσπάθεια εγώ λειτουργώ ως στρατηγικός σύμβουλος για να γίνουν προσφυγές για κάθε τάφο. Κάθε τάφος εκτιμάται γύρω στις 150.000 ευρώ. Έχουμε στείλει ήδη και έχουμε πάρει πρωτόκολλα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Άρα, θα μπούμε σ’ αυτή τη διαδικασία.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ασχολείστε και με το θέμα των προσφυγών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο;</strong><br /> Πρόσφατα, στις 29 Σεπτεμβρίου, είχαμε την απόφαση για την προσφυγή των αδερφών Φωκά εναντίον της Τουρκίας για μη απόλαυση περιουσίας στην Κύπρο και στις 6 Οκτωβρίου για την Τένεδο. Πρόκειται για σημαντικές αποφάσεις από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως δεδικασμένο. <br /> Στη Γαλλία, όσον αφορά το αρμενικό στοιχείο, κάνουμε μια ολόκληρη καμπάνια για να βρούμε έγγραφα και τίτλους ιδιοκτησίας για να μπορούν να κάνουν προσφυγές. Οι Αρμένιοι είναι στην ίδια περίπτωση με τους Έλληνες και όχι με τους Κυπρίους, γιατί το τουρκικό κράτος είναι αναγνωρισμένο, άρα πρέπει να εξαντληθούν όλα τα ένδικα μέσα και μετά να πάμε στο ΕΔΑΔ. <br /> Θα ήθελα, όμως, να υπάρχει μεγαλύτερη κινητοποίηση από τους δημοσιογράφους. Ενώ κερδίσαμε τις δύο δίκες, στον τύπο δεν βλέπετε τίποτα. Θυμάστε πόσα λεφτά θα πάρουν οι αδερφοί Φωκά; Δεν είναι σημαντικό; Μιλάμε για 19.000.000 ευρώ ως ενοίκιο, όχι σαν αποζημίωση για το σπίτι. Όσον αφορά το χρηματικό, οι υποθέσεις στην Κωνσταντινούπολη είναι 10 φορές μεγαλύτερες σε σχέση με την Κύπρο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τελικά, είστε αισιόδοξος; </strong><br /> Βεβαίως, δεν ασχολούμαι με προβλήματα που δεν λύνονται. Δεν έχω ανάγκη να είμαι αισιόδοξος ούτε για το αρμενικό ούτε για το Αρτσάχ. Είναι τώρα πλέον θέμα στρατηγικής και νομικού πλαισίου. Εμείς οφείλουμε να παίξουμε σωστά, ο χρόνος είναι μαζί μας.</p>
Η γενοκτονία δεν παραγράφεται, στο Αρτσάχ κατάφεραν πράγματα που είναι εξωπραγματικά ακόμα και για Έλληνες: 150.000 άτομα απέναντι σε 7.000.000 … Εγώ, πάντως, το χρησιμοποιώ σαν παράδειγμα ανθεκτικότητας στη Σχολή Εθνικής Άμυνας και λέω πολύ συχνά στους σπουδαστές μου ότι θα ήταν πολύ καλό να πάνε στο Αρτσάχ να μάθουν τι σημαίνει αντίσταση.<br />
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Χρατς Τατεβοσιάν2009-10-21T00:00:00Z2009-10-21T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/274-xrats-tatevosianAdministratorit@parasites.gr<p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;">Στον Χαρουτιούν Σπαρταλιάν</span></strong><br /> <strong>Τεύχος: Oκτώβριος - Δεκέμβριος 2009<br /><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Χρατς Τατεβοσιάν, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος Τασνακτσουτιούν στην Αρμενία, βρέθηκε στην Ελλάδα ως κεντρικός ομιλητής εκδήλωσης που ήταν αφιερωμένη στα 119 χρόνια από την ίδρυση του κόμματος. Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν μαζί του και συζήτησαν για το θέμα των ημερών, την υπογραφή των πρωτοκόλλων για το άνοιγμα των συνόρων και την καθιέρωση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας. Να υπενθυμίσουμε ότι το Τασνακτσουτιούν αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό, γιατί διαφωνούσε με το περιεχόμενο της συμφωνίας που υπογράφτηκε με την Τουρκία. </strong></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><img src="https://armenika.gr/images/stories/tatevosian.jpg" /><br /></strong></p>
<p> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Δηλαδή εμείς θα παζαρέψουμε με τον</strong> <strong>ίδιο μας τον εαυτό;</strong></span></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ποια συγκεκριμένα οφέλη αποκομίζει η αρμενική πλευρά απο τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων Αρμενίας- Τουρκίας;</strong><br /> Δεν αποκομίζει τίποτα απολύτως.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Δηλαδή πιστεύετε ότι δεν έχουμε κανένα όφελος;</strong><br /> Στην πραγματικότητα το υπάρχον πρόγραμμα είναι αυτή η διαδικασία που άρει τον αποκλεισμό των συνόρων, το οποίο βεβαίως είναι καλό και επιθυμητό, αλλά με τι αντάλλαγμα; Εάν πρόκειται να πραγματοποιηθεί με παραχωρήσεις σε ζωτικά εθνικά θέματα, είναι εντελώς απαράδεκτο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Όσων αφορά το θέμα του Καραμπάχ, οι τελευταίες δηλώσεις των τούρκων αξιωματούχων (Ερντογάν - Γκιουλ) εξυπηρετούν το θέμα της «εσωτερικής κατανάλωσης», ή είναι σαφείς πολιτικές θέσεις της χώρας;</strong><br /> Είναι σίγουρα απόρροια σαφέστατων πολιτικών θέσεων της χώρας. Δεν υπάρχει λόγος να οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα, ως προς το σημείο αυτό. Αλλωστε, όχι μόνο οι επίσημες δηλώσεις αλλά κι όλα τα βήματα που έχει κάνει η Τουρκία, υποδηλώνουν ότι προσβλέπει στο να πραγματοποιηθεί η άρση του αποκλεισμού των συνόρων στο τμήμα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν, εις βάρος των ζωτικών συμφερόντων του αρμενικού λαού. Δηλαδή η διευθέτηση του ζητήματος του Καραμπάχ να γίνει με γνώμονα τα συμφέροντα του Αζερμπαϊτζάν. Μπορώ να προσθέσω ακόμα, ότι κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων μηνών στο Τουρκικό Κοινοβούλιο, καθώς επίσης και σε όλους τους κρατικούς φορείς, όλοι επικεντρώνονται στο ρόλο της Τουρκίας στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, κάτι που αποδεικνύει περίτρανα ότι η Τουρκία έχει λάβει όλα όσα διεκδικούσε η ίδια, και τώρα έχει πρόθεση να συνδράμει στην επίλυση των προβλημάτων του « μικρότερου αδερφού» της. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνδέει τα δύο ζητήματα. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι ακόμη και οι πρόεδροι του OΑΣΕ και του Mινσκ βεβαιώνουν, ότι αυτά τα ζητήματα προχωρούν παράλληλα, η Τουρκία κάνει ότι είναι δυνατόν ώστε στην ουσία οι δυο διαδικασίες να συγχρονιστούν. Χρησιμοποιεί δηλαδή το θέμα της αναγνώρισης ως εργαλείο, συνδέοντάς το με το άνοιγμα συγκεκριμένα αυτού του σημείου των συνόρων. Οι άνθρωποι δηλώνουν ρητά και σε όλα τα επίπεδα, ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο αν υπάρξουν ουσιαστικές μετατροπές στις σχέσεις μας με το Αζερμπαϊτζάν. Έχουν φυσικά υπ’ όψιν ότι ο αρμενικός στρατός θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να μείνει εκτός της ζώνης των εχθροπραξιών.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν κατά τη γνώμη σας τα γνωστά «πρωτόκολλα», στις προσπάθειες αναγνώρισης της γενοκτονίας που διενεργεί το Τασνακτσουτιούν στη διασπορά;</strong><br /> Απολύτως αρνητικές. Σας το λέω με πόνο ψυχής. Ήδη από το 1915, κοντεύουμε τα 95 χρόνια, που για κάθε μια μέρα που η γενοκτονία δεν έχει αναγνωριστεί, αποτελεί το μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Κι αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Όλος ο πολιτισμένος κόσμος επιβεβαιώνει, ότι η γενοκτονία είναι το ειδεχθέστερο έγκλημα κατά των ανθρώπων. Κι αν κάποιοι μπορούν να το μετατρέψουν σε αντικείμενο εκμετάλλευσης, εγώ δεν μπορώ να το καταλάβω στη δικιά μας περίπτωση. Δηλαδή εμείς θα παζαρέψουμε τον ίδιο μας τον εαυτό; Λυπάμαι, όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει. Όντως η τουρκική πολιτική έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση, υπό την έννοια ότι μπορεί να δημιουργήσει ένα πλήγμα στη διασπορά, στην Αρμενία, ακόμη στις σχέσεις μεταξύ τους, πράγμα που είναι άκρως επικίνδυνο, επειδή υπό τις σημερινές πολύπλοκες συνθήκες, η μόνη σημαντική προϋπόθεση για να μπορέσουμε αντισταθούμε και να προσεγγίσουμε στους στόχους μας κατά το καλύτερο δυνατόν, είναι η διαφύλαξη της ενότητας μεταξύ μας πάση θυσία. Όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό, εγώ πιστεύω οτι είναι εφικτό, κι οτι μπορούμε στην προσπάθειά μας αυτή, ακόμα και ν’ αναβαθμίσουμε την ποιότητα αυτής της ενότητας. Αυτό βέβαια, θα είναι μια βαριά πρόκληση για εμάς διότι οι δυσκολίες είναι πολλές. Εν τέλει, όλα αυτά, δεν μπορεί να μην επηρεάσουν τις απόψεις των ανθρώπων για τα πράγματα. Θα σας πω ακόμα, ότι οι ανησυχίες της διασποράς δεν είναι καθόλου συναισθηματικής υφής. Πρόκειται για πολύ πιο αληθινούς κινδύνους και απειλές που φυσικά αφορούν πρωτίστως την Αρμενία και το Καραμπάχ. Είναι αποτέλεσμα επιπόλαιας και ανώριμης ερμηνείας του θέματος η άποψη αυτή, κάτι που δείχνει ότι τα άτομα που την εκφέρουν δεν είναι σε θέση να φανταστούν τις βαθύτερες πτυχές των φαινομένων αυτών. Επομένως λοιπόν, οι ανησυχίες αυτές σαφώς και υπάρχουν αλλά εμείς πρέπει οπωσδήποτε να βρούμε τον τρόπο, και ιδιαίτερα το Τασνακτσουτιούν, να συνεχίσει να φέρνει εις πέρας ό,τι εξαρτάται από αυτό, ούτως ώστε να διαφυλαχθεί με κάθε τρόπο η εθνική ομοψυχία. Είναι πιθανόν να χρειαστεί να υιοθετήσει μια ευρεία σύμπνοια με σκοπό την επίλυση αυτού του προβλήματος. Εν τέλει, γύρω από τι είναι επικεντρωμένη αυτή η ευρεία σύμπνοια; Εμείς στην Αρμενία έχουμε πολλά να πράξουμε, ώστε αυτή η προσπάθεια διατήρησης της ενότητας να μην γίνει εις βάρος των αδιαμφισβήτητων εθνικών μας αξιών.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Θεωρείτε ότι η υπογραφή των πρωτοκόλλων και το άνοιγμα των συνόρων είναι μια πραγματικότητα; Ποια μέτρα θα λάβει η αντιπολίτευση στην Αρμενία ως προς αυτή την κατεύθυνση;</strong><br /> Σε σχέση με το ζήτημα των συνόρων, η οργάνωση μας συμφωνεί, όπως και πάνω από το ήμισυ του λαού μας δείχνει να συμφωνεί, διότι γενικώς δεν δικαιολογείται να έχουμε κλειστά σύνορα. Δεν δικαιολογείται ακόμη κι αν υπάρχει διακοπή των σχέσεων από την πλευρά της Τουρκίας. Είμαστε δε πεπεισμένοι ότι το άνοιγμα των συνόρων και η θέσπιση διπλωματικών σχέσεων αποτελούν μεγάλες παραχωρήσεις προς την Τουρκία. Παρόλα αυτά είναι δυνατόν να γίνει αυτό το βήμα, πρέπει να γίνει, είναι απαραίτητο και το θεωρώ και δικαιολογημένο. Θα αναφέρω ότι υπάρχουν στην Αρμενία κοινωνιολογικές δημοσκοπήσεις, οι οποίες δείχνουν ότι πλέον του 41% του πληθυσμού της Αρμενίας είναι κάθετα αντίθετοι στο άνοιγμα των συνόρων. Σύμφωνα δε με μια άλλη δημοσκόπηση, που έχει γίνει μέσω της ιστοσελίδας του ραδιοσταθμού «Αζαντουτιούν», το 63% τίθεται κατά του ανοίγματος των συνόρων. Βάσει των ερωτήσεων της Αρμενικής Κοινωνιολογικής Ένωσης, το 63% επιμένει ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τουρκία δεν πρέπει να συνεχιστούν. Παρόλα αυτά, εμείς πιστεύουμε ότι το άνοιγμα των συνόρων και η θέσπιση διπλωματικών σχέσεων με την Τουρκία είναι απαραίτητη. Γνωρίζουμε ακόμη, ότι σε επίπεδο τοπικής αλλά και διεθνούς πολιτικής, πραγματοποιούνται συγκεκριμένες μεγάλες και σύνθετες αλλαγές... Ως προς αυτά, φυσικά εμείς θεωρούμε ότι δεν ορίζουμε αυτές τις εξελίξεις, ούτε κι έχουμε λόγο να τις παρακωλύουμε. Το πρόβλημά μας είναι όλα αυτά τα αντεθνικά και ολέθρια σημεία που υπάρχουν σε αυτά τα πρωτόκολλα, πρέπει να ακυρωθούν. Και σκοπεύουμε να κάνουμε τα πάντα, ώστε αυτά τα πρωτόκολλα να αποτύχουν. Δηλαδή το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αρμενίας να μην δώσει θετική απόφαση, σύμφωνα με το Αρμενικό Σύνταγμα, για το σκέλος της συμφωνίας που αφορά την αρμενική πλευρά. Σε τέτοια περίπτωση, το ζήτημα δεν μπορεί να προχωρήσει προς εξέταση στο Κοινοβούλιο. Το άλλο σκέλος των προσπαθειών μας θα πρέπει να είναι οι εργασίες της Βουλής, όπου και πάλι θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν ώστε να μην επικυρωθούν τα πρωτόκολλα αυτά, τουλάχιστον όχι στη μορφή με την οποία έχουν παρουσιαστεί.<br /> Αν παρόλα αυτά, προσφύγουν σε μέσα πολύ δυναμικά που θα έχουν μεγάλη απήχηση στον κόσμο, εγώ είμαι πεπεισμένος, ότι αν συμβεί αυτό, ο μόνος τρόπος αντίδρασης είναι η αλλαγή ηγεσίας. Άλλη εναλλακτική δεν υπάρχει. Εμείς σήμερα προσπαθούμε με όλα τα συνταγματικά και πολιτισμένα μέσα, με πολιτικά μέσα σταδιακά κλιμακούμενα, οργανώνοντας τη σύμφωνη γνώμη του κοινού και δημιουργώντας εθνικό μέτωπο, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλα τα σημεία, να καταφέρουμε την επίλυση του θέματος. Αν όλα τα παραπάνω δεν φέρουν το ποθητό αποτέλεσμα, τότε θα προβούμε, με κάθε τίμημα, σε αλλαγή ηγεσίας. Διότι στην Αρμενία θα πρέπει να βρίσκεται στην ηγεσία, εκείνη η πολιτική δύναμη, η οποία θα είναι ικανή να αντισταθεί στις διεθνείς πιέσεις και θα μπορέσει να αρνηθεί τα πρωτόκολλα.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Γενικότερα μέσα στη διασπορά υπάρχουν άτομα που μιλούν για προδοσία. Το είδαμε και στις διαδηλώσεις πάνω σε πανώ. Ποια η γνώμη σας για αυτό το θέμα;</strong><br /> Σήμερα αυτή η άποψη, νομίζω ότι δεν είναι ακόμη πλήρως θεμελιωμένη. Αναμφισβήτητα έχει κάποια βάση. Υπάρχουν προϋποθέσεις που γεννούν συναισθήματα αγανάκτησης και θυμού, αλλά εμείς δεν σπεύδουμε να χαρακτηρίσουμε το γεγονός ως προδοσία. Μέχρι να φτάσουμε σε έναν τελικό τέτοιο χαρακτηρισμό, εμείς πράττουμε τα πάντα προκειμένου να αφυπνιστεί η ηγεσία της χώρας. Είτε το ομολογούν, είτε όχι, εμείς ξέρουμε ότι βρίσκεται υπό το βάρος σοβαρότατων πιέσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Πώς φαντάζεστε το «αύριο» των αρμενοτουρκικών σχέσεων; Μπορούν να αναπτυχθούν φυσιολογικές σχέσεις μεταξύ δύο γειτονικών χωρών, όταν τα θέματα του παρελθόντος δεν έχουν επιλυθεί;</strong><br /> Όχι! Για αυτό το ζήτημα λυπάμαι αλλά είμαι πολύ επιφυλακτικός και απαισιόδοξος, διότι υπάρχουν σοβαρότατοι λόγοι. Αν η γειτονική μας χώρα, δεν βρίσκει μέσα της τη δύναμη να ομολογήσει ότι αυτό το έγκλημα, η γενοκτονία, έλαβε χώρα, τότε ποια είναι η εγγύηση ότι αύριο ή μεθαύριο δεν θα επαναλάβει τέτοιες συμπεριφορές ως προς την Αρμενία. Υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν ότι αν οι Η.Π.Α., η Ρωσία, ή η Ε.Ε. είναι οι εγγυητές της συνέχισης αυτών των διεργασιών, πράγμα που αποτελεί ισχυρό και σημαντικό όρο, τότε λοιπόν δεν θα πρέπει να υπάρχουν πολλοί λόγοι ανησυχίας για το μέλλον. Κι αυτά όμως δεν αποτελούν ικανοποιητικά στοιχεία και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για να σβήσουν τις ανησυχίες μας. Σήμερα, εμείς βλέπουμε καθαρά ότι η Τουρκία μιλά με την Αρμενία με μια σκληρή γλώσσα απειλών και πιέσεων. Αν εμείς αψηφήσουμε το γεγονός ότι επιλύει τα διάφορα ζητήματα με τέτοιες μεθοδεύσεις, ουσιαστικά την ενθαρρύνουμε.. Και δεδομένου τούτου, εμείς πρέπει να διασφαλίσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα συνεχιστούν οι διαδικασίες. Σήμερα βέβαια στο Τουρκικό Κοινοβούλιο δεν υπάρχει κανείς που να υποστηρίζει ότι αυτές οι διαδικασίες δεν πρέπει να συνδεθούν με το θέμα του Καραμπάχ. Όλοι, ομόφωνα υποστηρίζουν ότι μέχρι ο αρμενικός στρατός να αποχωρήσει από την αμυντική ζώνη, από τα «κατεχόμενα εδάφη» όπως τα ονομάζουν αυτοί, αυτά τα πρωτόκολλα δεν μπορούν να επικυρωθούν. Από το 1993 μέχρι σήμερα συνεχίζεται ο εδαφικός αποκλεισμός της Αρμενίας. Ακόμη και μετά το σεισμό, είχαν γίνει κάποιες διενέργειες, όταν είχε απαγορευτεί μέχρι και η εναέρια επικοινωνία. Η εχθρική πολιτική αυτή της χώρας ως προς την Αρμενία, υφίσταται ακόμη και σήμερα. Δεν υπάρχει κανένα παράδειγμα που να υποδηλώνει ότι κάτι έχει αλλάξει. Επιπλέον μόνο οι ανησυχίες αυξάνονται, διότι σε τελική ανάλυση το παντουρανικό σχέδιο, όσο κι αν ξενίζει πολλούς και φαίνεται σαν κάτι ακαθόριστο και φανταστικό, είναι σαφές πλέον ότι η Τουρκία δεν έχει αποποιηθεί ποτέ και σε καμιά περίπτωση αυτό της το σχέδιο. Οποιαδήποτε περίοδο, ακόμη και στις περιόδους εκείνες που δεν είχε τα μέσα για να εξομαλύνει την πορεία αυτού του σχεδίου, ακόμη και στα 70 χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι και την κατάρρευσή της, δεν έπαψε ποτέ να το υποστηρίζει. Μέχρι της αρχές του ‘90, πληθυσμοί Αζέρων και Τούρκων μετατοπίζονταν κατά μήκος των συνόρων Αρμενίας - Τουρκίας βάση οργανωμένου σχεδίου. Γνωρίζουμε λοιπόν, ότι δεν έχουν απαρνηθεί το σχέδιο τους αυτό. Απόδειξη ότι τον περασμένο Οκτώβρη στη Σύνοδο των τουρκικών κρατών με τη συμμετοχή των 4 προέδρων, ο Αλίεφ ενώπιον όλων των επισήμων δήλωσε ξεκάθαρα, ότι το Σιουνίκ ή το Ζανκεζούρ παραμένουν τα μόνα εμπόδια στην ένωση των πληθυσμών των τουρκικών χωρών. Αν μερικοί νομίζουν ότι αυτά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή ότι είναι ένα παραλήρημα, νομίζω ότι απατώνται. Καθότι, ο ρόλος της Τουρκίας στις αδιαμφισβήτητα αναμενόμενες πολιτικοοικονομικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή πρόκειται να διευρυνθεί. Ενώ η δική μας θέση και η ισχύς δεν πρόκειται να αναβαθμιστεί. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει η Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν, η Κεντρική Ασία, οι τουρκικοί λαοί. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα οι διεθνείς μεγάλες δυνάμεις, να μην καταβάλλουν προσπάθειες ώστε τα συμφέροντά μας να μην ποδοπατηθούν. Εγώ μπορώ να αναφέρω και πολλά επιχειρήματα τα οποία επιβεβαιώνουν ότι τα παραπάνω συμβαίνουν ακόμη και στις μέρες μας. Δεν μιλώ για το μακρινό παρελθόν. Μέχρι σήμερα, αυτή η χώρα δεν δείχνει καμία ένδειξη καλής πίστης. Πρέπει εμείς να εξετάσουμε με ηθικά και πολιτικά μέτρα το άνοιγμα των συνόρων και την ανάπτυξη διπλωματικών σχέσεων. Ενώ αντ’ αυτού εισπράττουμε πάλι απειλές, πάλι φθορά, πάλι όρους, και πάντα σε μορφή υπόδειξης. Αν αυτή η στάση έχει αλλάξει, ας θεμελιωθεί, αναφέροντας οποιοδήποτε παράδειγμα.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="center"><strong><span style="text-decoration: underline;">Στον Χαρουτιούν Σπαρταλιάν</span></strong><br /> <strong>Τεύχος: Oκτώβριος - Δεκέμβριος 2009<br /><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ο Χρατς Τατεβοσιάν, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος Τασνακτσουτιούν στην Αρμενία, βρέθηκε στην Ελλάδα ως κεντρικός ομιλητής εκδήλωσης που ήταν αφιερωμένη στα 119 χρόνια από την ίδρυση του κόμματος. Τα «Αρμενικά» συναντήθηκαν μαζί του και συζήτησαν για το θέμα των ημερών, την υπογραφή των πρωτοκόλλων για το άνοιγμα των συνόρων και την καθιέρωση διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Αρμενίας και Τουρκίας. Να υπενθυμίσουμε ότι το Τασνακτσουτιούν αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό, γιατί διαφωνούσε με το περιεχόμενο της συμφωνίας που υπογράφτηκε με την Τουρκία. </strong></p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;"><strong><img src="https://armenika.gr/images/stories/tatevosian.jpg" /><br /></strong></p>
<p> </p>
<p align="center"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Δηλαδή εμείς θα παζαρέψουμε με τον</strong> <strong>ίδιο μας τον εαυτό;</strong></span></p>
<p align="center"> </p>
<p align="center"><strong><br /></strong></p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Ποια συγκεκριμένα οφέλη αποκομίζει η αρμενική πλευρά απο τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων Αρμενίας- Τουρκίας;</strong><br /> Δεν αποκομίζει τίποτα απολύτως.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Δηλαδή πιστεύετε ότι δεν έχουμε κανένα όφελος;</strong><br /> Στην πραγματικότητα το υπάρχον πρόγραμμα είναι αυτή η διαδικασία που άρει τον αποκλεισμό των συνόρων, το οποίο βεβαίως είναι καλό και επιθυμητό, αλλά με τι αντάλλαγμα; Εάν πρόκειται να πραγματοποιηθεί με παραχωρήσεις σε ζωτικά εθνικά θέματα, είναι εντελώς απαράδεκτο.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Όσων αφορά το θέμα του Καραμπάχ, οι τελευταίες δηλώσεις των τούρκων αξιωματούχων (Ερντογάν - Γκιουλ) εξυπηρετούν το θέμα της «εσωτερικής κατανάλωσης», ή είναι σαφείς πολιτικές θέσεις της χώρας;</strong><br /> Είναι σίγουρα απόρροια σαφέστατων πολιτικών θέσεων της χώρας. Δεν υπάρχει λόγος να οδηγηθούμε σε λάθος συμπεράσματα, ως προς το σημείο αυτό. Αλλωστε, όχι μόνο οι επίσημες δηλώσεις αλλά κι όλα τα βήματα που έχει κάνει η Τουρκία, υποδηλώνουν ότι προσβλέπει στο να πραγματοποιηθεί η άρση του αποκλεισμού των συνόρων στο τμήμα Αρμενίας-Αζερμπαϊτζάν, εις βάρος των ζωτικών συμφερόντων του αρμενικού λαού. Δηλαδή η διευθέτηση του ζητήματος του Καραμπάχ να γίνει με γνώμονα τα συμφέροντα του Αζερμπαϊτζάν. Μπορώ να προσθέσω ακόμα, ότι κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων μηνών στο Τουρκικό Κοινοβούλιο, καθώς επίσης και σε όλους τους κρατικούς φορείς, όλοι επικεντρώνονται στο ρόλο της Τουρκίας στο θέμα του Ναγκόρνο Καραμπάχ, κάτι που αποδεικνύει περίτρανα ότι η Τουρκία έχει λάβει όλα όσα διεκδικούσε η ίδια, και τώρα έχει πρόθεση να συνδράμει στην επίλυση των προβλημάτων του « μικρότερου αδερφού» της. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο συνδέει τα δύο ζητήματα. Ανεξάρτητα από το γεγονός ότι ακόμη και οι πρόεδροι του OΑΣΕ και του Mινσκ βεβαιώνουν, ότι αυτά τα ζητήματα προχωρούν παράλληλα, η Τουρκία κάνει ότι είναι δυνατόν ώστε στην ουσία οι δυο διαδικασίες να συγχρονιστούν. Χρησιμοποιεί δηλαδή το θέμα της αναγνώρισης ως εργαλείο, συνδέοντάς το με το άνοιγμα συγκεκριμένα αυτού του σημείου των συνόρων. Οι άνθρωποι δηλώνουν ρητά και σε όλα τα επίπεδα, ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει μόνο αν υπάρξουν ουσιαστικές μετατροπές στις σχέσεις μας με το Αζερμπαϊτζάν. Έχουν φυσικά υπ’ όψιν ότι ο αρμενικός στρατός θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να μείνει εκτός της ζώνης των εχθροπραξιών.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν κατά τη γνώμη σας τα γνωστά «πρωτόκολλα», στις προσπάθειες αναγνώρισης της γενοκτονίας που διενεργεί το Τασνακτσουτιούν στη διασπορά;</strong><br /> Απολύτως αρνητικές. Σας το λέω με πόνο ψυχής. Ήδη από το 1915, κοντεύουμε τα 95 χρόνια, που για κάθε μια μέρα που η γενοκτονία δεν έχει αναγνωριστεί, αποτελεί το μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Κι αυτό δεν το λέμε μόνο εμείς. Όλος ο πολιτισμένος κόσμος επιβεβαιώνει, ότι η γενοκτονία είναι το ειδεχθέστερο έγκλημα κατά των ανθρώπων. Κι αν κάποιοι μπορούν να το μετατρέψουν σε αντικείμενο εκμετάλλευσης, εγώ δεν μπορώ να το καταλάβω στη δικιά μας περίπτωση. Δηλαδή εμείς θα παζαρέψουμε τον ίδιο μας τον εαυτό; Λυπάμαι, όμως αυτό δεν μπορεί να γίνει. Όντως η τουρκική πολιτική έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση, υπό την έννοια ότι μπορεί να δημιουργήσει ένα πλήγμα στη διασπορά, στην Αρμενία, ακόμη στις σχέσεις μεταξύ τους, πράγμα που είναι άκρως επικίνδυνο, επειδή υπό τις σημερινές πολύπλοκες συνθήκες, η μόνη σημαντική προϋπόθεση για να μπορέσουμε αντισταθούμε και να προσεγγίσουμε στους στόχους μας κατά το καλύτερο δυνατόν, είναι η διαφύλαξη της ενότητας μεταξύ μας πάση θυσία. Όσο δύσκολο κι αν είναι αυτό, εγώ πιστεύω οτι είναι εφικτό, κι οτι μπορούμε στην προσπάθειά μας αυτή, ακόμα και ν’ αναβαθμίσουμε την ποιότητα αυτής της ενότητας. Αυτό βέβαια, θα είναι μια βαριά πρόκληση για εμάς διότι οι δυσκολίες είναι πολλές. Εν τέλει, όλα αυτά, δεν μπορεί να μην επηρεάσουν τις απόψεις των ανθρώπων για τα πράγματα. Θα σας πω ακόμα, ότι οι ανησυχίες της διασποράς δεν είναι καθόλου συναισθηματικής υφής. Πρόκειται για πολύ πιο αληθινούς κινδύνους και απειλές που φυσικά αφορούν πρωτίστως την Αρμενία και το Καραμπάχ. Είναι αποτέλεσμα επιπόλαιας και ανώριμης ερμηνείας του θέματος η άποψη αυτή, κάτι που δείχνει ότι τα άτομα που την εκφέρουν δεν είναι σε θέση να φανταστούν τις βαθύτερες πτυχές των φαινομένων αυτών. Επομένως λοιπόν, οι ανησυχίες αυτές σαφώς και υπάρχουν αλλά εμείς πρέπει οπωσδήποτε να βρούμε τον τρόπο, και ιδιαίτερα το Τασνακτσουτιούν, να συνεχίσει να φέρνει εις πέρας ό,τι εξαρτάται από αυτό, ούτως ώστε να διαφυλαχθεί με κάθε τρόπο η εθνική ομοψυχία. Είναι πιθανόν να χρειαστεί να υιοθετήσει μια ευρεία σύμπνοια με σκοπό την επίλυση αυτού του προβλήματος. Εν τέλει, γύρω από τι είναι επικεντρωμένη αυτή η ευρεία σύμπνοια; Εμείς στην Αρμενία έχουμε πολλά να πράξουμε, ώστε αυτή η προσπάθεια διατήρησης της ενότητας να μην γίνει εις βάρος των αδιαμφισβήτητων εθνικών μας αξιών.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Θεωρείτε ότι η υπογραφή των πρωτοκόλλων και το άνοιγμα των συνόρων είναι μια πραγματικότητα; Ποια μέτρα θα λάβει η αντιπολίτευση στην Αρμενία ως προς αυτή την κατεύθυνση;</strong><br /> Σε σχέση με το ζήτημα των συνόρων, η οργάνωση μας συμφωνεί, όπως και πάνω από το ήμισυ του λαού μας δείχνει να συμφωνεί, διότι γενικώς δεν δικαιολογείται να έχουμε κλειστά σύνορα. Δεν δικαιολογείται ακόμη κι αν υπάρχει διακοπή των σχέσεων από την πλευρά της Τουρκίας. Είμαστε δε πεπεισμένοι ότι το άνοιγμα των συνόρων και η θέσπιση διπλωματικών σχέσεων αποτελούν μεγάλες παραχωρήσεις προς την Τουρκία. Παρόλα αυτά είναι δυνατόν να γίνει αυτό το βήμα, πρέπει να γίνει, είναι απαραίτητο και το θεωρώ και δικαιολογημένο. Θα αναφέρω ότι υπάρχουν στην Αρμενία κοινωνιολογικές δημοσκοπήσεις, οι οποίες δείχνουν ότι πλέον του 41% του πληθυσμού της Αρμενίας είναι κάθετα αντίθετοι στο άνοιγμα των συνόρων. Σύμφωνα δε με μια άλλη δημοσκόπηση, που έχει γίνει μέσω της ιστοσελίδας του ραδιοσταθμού «Αζαντουτιούν», το 63% τίθεται κατά του ανοίγματος των συνόρων. Βάσει των ερωτήσεων της Αρμενικής Κοινωνιολογικής Ένωσης, το 63% επιμένει ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τουρκία δεν πρέπει να συνεχιστούν. Παρόλα αυτά, εμείς πιστεύουμε ότι το άνοιγμα των συνόρων και η θέσπιση διπλωματικών σχέσεων με την Τουρκία είναι απαραίτητη. Γνωρίζουμε ακόμη, ότι σε επίπεδο τοπικής αλλά και διεθνούς πολιτικής, πραγματοποιούνται συγκεκριμένες μεγάλες και σύνθετες αλλαγές... Ως προς αυτά, φυσικά εμείς θεωρούμε ότι δεν ορίζουμε αυτές τις εξελίξεις, ούτε κι έχουμε λόγο να τις παρακωλύουμε. Το πρόβλημά μας είναι όλα αυτά τα αντεθνικά και ολέθρια σημεία που υπάρχουν σε αυτά τα πρωτόκολλα, πρέπει να ακυρωθούν. Και σκοπεύουμε να κάνουμε τα πάντα, ώστε αυτά τα πρωτόκολλα να αποτύχουν. Δηλαδή το Συνταγματικό Δικαστήριο της Αρμενίας να μην δώσει θετική απόφαση, σύμφωνα με το Αρμενικό Σύνταγμα, για το σκέλος της συμφωνίας που αφορά την αρμενική πλευρά. Σε τέτοια περίπτωση, το ζήτημα δεν μπορεί να προχωρήσει προς εξέταση στο Κοινοβούλιο. Το άλλο σκέλος των προσπαθειών μας θα πρέπει να είναι οι εργασίες της Βουλής, όπου και πάλι θα κάνουμε ότι είναι δυνατόν ώστε να μην επικυρωθούν τα πρωτόκολλα αυτά, τουλάχιστον όχι στη μορφή με την οποία έχουν παρουσιαστεί.<br /> Αν παρόλα αυτά, προσφύγουν σε μέσα πολύ δυναμικά που θα έχουν μεγάλη απήχηση στον κόσμο, εγώ είμαι πεπεισμένος, ότι αν συμβεί αυτό, ο μόνος τρόπος αντίδρασης είναι η αλλαγή ηγεσίας. Άλλη εναλλακτική δεν υπάρχει. Εμείς σήμερα προσπαθούμε με όλα τα συνταγματικά και πολιτισμένα μέσα, με πολιτικά μέσα σταδιακά κλιμακούμενα, οργανώνοντας τη σύμφωνη γνώμη του κοινού και δημιουργώντας εθνικό μέτωπο, λαμβάνοντας υπ’ όψιν όλα τα σημεία, να καταφέρουμε την επίλυση του θέματος. Αν όλα τα παραπάνω δεν φέρουν το ποθητό αποτέλεσμα, τότε θα προβούμε, με κάθε τίμημα, σε αλλαγή ηγεσίας. Διότι στην Αρμενία θα πρέπει να βρίσκεται στην ηγεσία, εκείνη η πολιτική δύναμη, η οποία θα είναι ικανή να αντισταθεί στις διεθνείς πιέσεις και θα μπορέσει να αρνηθεί τα πρωτόκολλα.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Γενικότερα μέσα στη διασπορά υπάρχουν άτομα που μιλούν για προδοσία. Το είδαμε και στις διαδηλώσεις πάνω σε πανώ. Ποια η γνώμη σας για αυτό το θέμα;</strong><br /> Σήμερα αυτή η άποψη, νομίζω ότι δεν είναι ακόμη πλήρως θεμελιωμένη. Αναμφισβήτητα έχει κάποια βάση. Υπάρχουν προϋποθέσεις που γεννούν συναισθήματα αγανάκτησης και θυμού, αλλά εμείς δεν σπεύδουμε να χαρακτηρίσουμε το γεγονός ως προδοσία. Μέχρι να φτάσουμε σε έναν τελικό τέτοιο χαρακτηρισμό, εμείς πράττουμε τα πάντα προκειμένου να αφυπνιστεί η ηγεσία της χώρας. Είτε το ομολογούν, είτε όχι, εμείς ξέρουμε ότι βρίσκεται υπό το βάρος σοβαρότατων πιέσεων.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>Πώς φαντάζεστε το «αύριο» των αρμενοτουρκικών σχέσεων; Μπορούν να αναπτυχθούν φυσιολογικές σχέσεις μεταξύ δύο γειτονικών χωρών, όταν τα θέματα του παρελθόντος δεν έχουν επιλυθεί;</strong><br /> Όχι! Για αυτό το ζήτημα λυπάμαι αλλά είμαι πολύ επιφυλακτικός και απαισιόδοξος, διότι υπάρχουν σοβαρότατοι λόγοι. Αν η γειτονική μας χώρα, δεν βρίσκει μέσα της τη δύναμη να ομολογήσει ότι αυτό το έγκλημα, η γενοκτονία, έλαβε χώρα, τότε ποια είναι η εγγύηση ότι αύριο ή μεθαύριο δεν θα επαναλάβει τέτοιες συμπεριφορές ως προς την Αρμενία. Υπάρχουν πολλοί που υποστηρίζουν ότι αν οι Η.Π.Α., η Ρωσία, ή η Ε.Ε. είναι οι εγγυητές της συνέχισης αυτών των διεργασιών, πράγμα που αποτελεί ισχυρό και σημαντικό όρο, τότε λοιπόν δεν θα πρέπει να υπάρχουν πολλοί λόγοι ανησυχίας για το μέλλον. Κι αυτά όμως δεν αποτελούν ικανοποιητικά στοιχεία και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάση για να σβήσουν τις ανησυχίες μας. Σήμερα, εμείς βλέπουμε καθαρά ότι η Τουρκία μιλά με την Αρμενία με μια σκληρή γλώσσα απειλών και πιέσεων. Αν εμείς αψηφήσουμε το γεγονός ότι επιλύει τα διάφορα ζητήματα με τέτοιες μεθοδεύσεις, ουσιαστικά την ενθαρρύνουμε.. Και δεδομένου τούτου, εμείς πρέπει να διασφαλίσουμε τον τρόπο με τον οποίο θα συνεχιστούν οι διαδικασίες. Σήμερα βέβαια στο Τουρκικό Κοινοβούλιο δεν υπάρχει κανείς που να υποστηρίζει ότι αυτές οι διαδικασίες δεν πρέπει να συνδεθούν με το θέμα του Καραμπάχ. Όλοι, ομόφωνα υποστηρίζουν ότι μέχρι ο αρμενικός στρατός να αποχωρήσει από την αμυντική ζώνη, από τα «κατεχόμενα εδάφη» όπως τα ονομάζουν αυτοί, αυτά τα πρωτόκολλα δεν μπορούν να επικυρωθούν. Από το 1993 μέχρι σήμερα συνεχίζεται ο εδαφικός αποκλεισμός της Αρμενίας. Ακόμη και μετά το σεισμό, είχαν γίνει κάποιες διενέργειες, όταν είχε απαγορευτεί μέχρι και η εναέρια επικοινωνία. Η εχθρική πολιτική αυτή της χώρας ως προς την Αρμενία, υφίσταται ακόμη και σήμερα. Δεν υπάρχει κανένα παράδειγμα που να υποδηλώνει ότι κάτι έχει αλλάξει. Επιπλέον μόνο οι ανησυχίες αυξάνονται, διότι σε τελική ανάλυση το παντουρανικό σχέδιο, όσο κι αν ξενίζει πολλούς και φαίνεται σαν κάτι ακαθόριστο και φανταστικό, είναι σαφές πλέον ότι η Τουρκία δεν έχει αποποιηθεί ποτέ και σε καμιά περίπτωση αυτό της το σχέδιο. Οποιαδήποτε περίοδο, ακόμη και στις περιόδους εκείνες που δεν είχε τα μέσα για να εξομαλύνει την πορεία αυτού του σχεδίου, ακόμη και στα 70 χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης μέχρι και την κατάρρευσή της, δεν έπαψε ποτέ να το υποστηρίζει. Μέχρι της αρχές του ‘90, πληθυσμοί Αζέρων και Τούρκων μετατοπίζονταν κατά μήκος των συνόρων Αρμενίας - Τουρκίας βάση οργανωμένου σχεδίου. Γνωρίζουμε λοιπόν, ότι δεν έχουν απαρνηθεί το σχέδιο τους αυτό. Απόδειξη ότι τον περασμένο Οκτώβρη στη Σύνοδο των τουρκικών κρατών με τη συμμετοχή των 4 προέδρων, ο Αλίεφ ενώπιον όλων των επισήμων δήλωσε ξεκάθαρα, ότι το Σιουνίκ ή το Ζανκεζούρ παραμένουν τα μόνα εμπόδια στην ένωση των πληθυσμών των τουρκικών χωρών. Αν μερικοί νομίζουν ότι αυτά δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα ή ότι είναι ένα παραλήρημα, νομίζω ότι απατώνται. Καθότι, ο ρόλος της Τουρκίας στις αδιαμφισβήτητα αναμενόμενες πολιτικοοικονομικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή πρόκειται να διευρυνθεί. Ενώ η δική μας θέση και η ισχύς δεν πρόκειται να αναβαθμιστεί. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει η Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν, η Κεντρική Ασία, οι τουρκικοί λαοί. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα οι διεθνείς μεγάλες δυνάμεις, να μην καταβάλλουν προσπάθειες ώστε τα συμφέροντά μας να μην ποδοπατηθούν. Εγώ μπορώ να αναφέρω και πολλά επιχειρήματα τα οποία επιβεβαιώνουν ότι τα παραπάνω συμβαίνουν ακόμη και στις μέρες μας. Δεν μιλώ για το μακρινό παρελθόν. Μέχρι σήμερα, αυτή η χώρα δεν δείχνει καμία ένδειξη καλής πίστης. Πρέπει εμείς να εξετάσουμε με ηθικά και πολιτικά μέτρα το άνοιγμα των συνόρων και την ανάπτυξη διπλωματικών σχέσεων. Ενώ αντ’ αυτού εισπράττουμε πάλι απειλές, πάλι φθορά, πάλι όρους, και πάντα σε μορφή υπόδειξης. Αν αυτή η στάση έχει αλλάξει, ας θεμελιωθεί, αναφέροντας οποιοδήποτε παράδειγμα.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Xρανούς Αγκοπιάν2009-09-20T00:00:00Z2009-09-20T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/283-xranous-agkopianAdministratorit@parasites.gr<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στη Λούση Οννικιάν-Σαχινιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2009</strong></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τον Οκτώβριο του 2009 συμπληρώνεται ο πρώτος χρόνος λειτουργίας του υπουργείου Διασποράς της Αρμενίας. Τα «Αρμενικά» με αυτή την ευκαιρία συζήτησαν με την υπουργό Χρανούς Αγκοπιάν για τους σκοπούς και τα προγράμματα του νέου υπουργείου.</strong></p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY" lang="en-US"><img src="https://armenika.gr/images/stories/agopian.jpg" /></p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Δε στοχεύουμε στη διακυβέρνηση ή την εποπτεία της διασποράς, αλλά στη συνεργασία, τις διμερείς σχέσεις και τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων</strong></span></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Με ποιoν τρόπο είναι οργανωμένο και πώς λειτουργεί το υπουργείο Διασποράς της Αρμενικής Δημοκρατίας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Υπάρχουν σήμερα περίπου 10 εκατομμύρια Αρμένιοι ανά τον κόσμο, τα δυο τρίτα των οποίων ζουν εκτός της πατρίδας, σε περισσότερες από 120 χώρες. Η δημιουργία του υπουργείου Διασποράς θα βοηθήσει τους Αρμενίους όλου του κόσμου να συσπειρωθούν γύρω από την πατρίδα που ονειρεύονταν εδώ και 700 χρόνια. Ήταν μέρος του προεκλογικού προγράμματος του Προέδρου Σερζ Σαρκισιάν και πάνω σε αυτή τη βάση ιδρύθηκε την 1η Οκτωβρίου 2008 το υπουργείο Διασποράς. Βασική αποστολή του είναι η υλοποίηση κυβερνητικής πολιτικής για την ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ πατρίδας-διασποράς και ο συντονισμός του έργου των συναρμοδίων εκτελεστικών οργάνων της κυβέρνησης για το σκοπό αυτό. Δε στοχεύουμε στη διακυβέρνηση ή την εποπτεία της διασποράς, αλλά στη συνεργασία, τις διμερείς σχέσεις και τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων. Το υπουργείο πρέπει συνεχώς να παρακολουθεί το τι συμβαίνει στη διασπορά, να κατανοεί τα προβλήματα και τις ανάγκες της, ώστε να υλοποιεί κατάλληλα προγράμματα που να πηγάζουν από τα κοινά συμφέροντα πατρίδας-διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY">Το υπουργείο δραστηριοποιείται σε τρεις κυρίως τομείς: Ο πρώτος είναι η συμβολή στο έργο των οργανώσεων της διασποράς και η ενεργοποίηση των μηχανισμών διαφύλαξης της αρμενικής ταυτότητας στις παροικίες, ο δεύτερος, η ανάδειξη του ανθρώπινου δυναμικού της διασποράς και η δραστηριοποίησή του για την ενδυνάμωση ή ανάπτυξη της πατρίδας και ο τρίτος, η προώθηση κατάλληλων νόμων και προγραμμάτων για τον επαναπατρισμό του λαού μας.</p>
<p align="JUSTIFY">Ένας άλλος στόχος μας είναι η οργάνωση περιοχών της διασποράς όπου ζουν Αρμένιοι χωρίς να έχουν τις συνθήκες ή τα μέσα για να διαφυλάξουν την εθνική τους ταυτότητα.</p>
<p align="JUSTIFY">Για την πραγματοποίηση όλων αυτών, το υπουργείο διαθέτει την ανάλογη υποδομή, η οποία λειτουργεί σε δυο σκέλη: το πρώτο διασφαλίζει την κανονική καθημερινή λειτουργία του, τα νομικά, οικονομικά θέματα, τη διοίκηση προσωπικού, διαχείριση του τύπου και των δημοσίων σχέσεων και το δεύτερο ασχολείται με το καθ’ αυτό περιεχόμενό του, δηλαδή συμβάλλει στην επίλυση των διαφόρων θεμάτων που αντιμετωπίζουν οι παροικίες σε συνεργασία με τις κατά τόπους εκτελεστικές επιτροπές τους. Μιλάμε για τα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, Ευρώπης, Αμερικής καθώς και τις εκτελεστικές επιτροπές Επαναπατρισμού και Έρευνας, επιτροπές Παναρμενικών Προγραμμάτων που ασχολούνται με εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς, κοινωνικούς τομείς, κ.λ.π.</p>
<p align="JUSTIFY">Το υπουργείο οργανώνει τη δουλειά του στη διασπορά δια μέσου των διπλωματικών αντιπροσωπειών και των προξενείων της, οι οποίες λειτουργούν στα διάφορα κράτη. Πριν από ένα χρόνο ο Πρόεδρος Σερζ Σαρκισιάν, κατά τη διάρκεια συμβουλίου των διπλωματών, τόνισε ότι οι πρέσβεις πρέπει να ασχοληθούν με τα βασικά της διασποράς και οι πρεσβείες πρέπει να έχουν ενεργό συμμετοχή στην επίλυση των προβλημάτων και την ενίσχυση των δεσμών πατρίδας-διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY">Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι σε διάφορες χώρες έχουμε ήδη διαπιστευμένους εκπροσώπους του υπουργείου Διασποράς, οι οποίοι προσπαθούν να βοηθήσουν στην υλοποίηση των προγραμμάτων μας, να παρουσιάσουν το πρόγραμμα και το έργο μας, σε κάθε χώρα, ενισχύοντας έτσι το έργο του υπουργείου και δραστηριοποιώντας τη συνεργασία με τις παροικίες.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τι σχέδια έχετε για τη διασπορά και ποια απ’ αυτά βρίσκονται ήδη σε στάδιο πραγματοποίησης; Σε ποιους τομείς θα πρέπει, κατά τη γνώμη σας να δοθεί προτεραιότητα (πολιτιστικούς, εκπαιδευτικούς, αθλητικούς, κ.λ.π.).</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Στη διάρκεια 10 μηνών λειτουργίας μας έχουν εκπονηθεί και εκπονούνται δεκάδες προγράμματα, τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της πραγματοποίησης. Θα ήθελα ν’ αναφέρω μερικά.</p>
<p align="JUSTIFY">- Υπάρχει ένα προσχέδιο ανάπτυξης συνεργασίας πατρίδας-διασποράς, το οποίο έχει παρουσιαστεί σε οργανώσεις εντός και εκτός Αρμενίας, καθώς και σε διάφορες προσωπικότητες, με σκοπό να γίνει δημόσιος διάλογος πάνω σε αυτά.</p>
<p align="JUSTIFY">- Στην Αρμενία υπάρχει ανάγκη επιστημόνων ειδικευμένων σε θέματα διασποράς, αφού μέχρι τώρα δεν είχε γίνει κανένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Από τα πρώτα έργα του υπουργείου υπήρξε η ίδρυση Έδρας Σπουδών Θεμάτων Διασποράς στο Πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Έχει υπογραφεί σχέδιο συνεργασίας με την Ακαδημία της Αρμενίας σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται η κατάρτιση σε πανεπιστημιακό επίπεδο εξειδικευμένων επιστημόνων στην αρμενική φιλολογία, και η δημιουργία τμημάτων Σπουδών Διασποράς στις Σχολές και Ακαδημίες Τεχνών και Φιλολογίας για τις ανάγκες των παροικιών.</p>
<p align="JUSTIFY">- Έχει επίσης υπογραφεί σχέδιο συνεργασίας με την Ένωση Συγγραφέων για την έκδοση έργων αρμενίων συγγραφέων της πατρίδας και της διασποράς, παιδικών παραμυθιών για τα παιδιά της διασποράς, τη δημιουργία λογοτεχνικού ανθολογίου με έργα συγγραφέων της Αρμενίας και της Διασποράς, με σκοπό να γνωρίσουν οι μεν τους δε.</p>
<p align="JUSTIFY">- Το υπουργείο έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας στο πλαίσιο του αναπτυξιακού προγράμματος του ΟΗΕ για την Αρμενία, σύμφωνα με το οποίο δόθηκε η δυνατότητα σε Αρμενίους της διασποράς να έρθουν στην Αρμενία και να εργαστούν για 6 μήνες στο υπουργείο μας. Έχει υπογραφεί επίσης σύμφωνο συνεργασίας με το Εμπορικό-Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Αρμενίας και το επιστημονικό-εκπαιδευτικό ταμείο «Νοραβάνη».</p>
<p align="JUSTIFY">- Το υπουργείο χαιρετίζει με ιδιαίτερη χαρά τη δημιουργία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, «virtual college» από την Αρμενική Γενική Ένωση Αγαθοεργίας με τη συνεργασία του Πανεπιστημίου του Ερεβάν, το οποίο συνιστά απαραίτητο εργαλείο για τους συμπατριώτες που ζουν εκτός πατρίδας για την εκμάθηση αρμενικής γλώσσας, λογοτεχνίας και ιστορίας, ώστε να μπορούν να διαφυλάξουν την αρμενική τους ταυτότητα.</p>
<p align="JUSTIFY">- Έχουν διοργανωθεί εκδηλώσεις με τίτλο «Οι Μεγάλοι του Έθνους μας», αφιερωμένες σε σπουδαίες προσωπικότητες όπως ο Μακαριστός Πατριάρχης Καθολικός Βασκέν Α΄, ο Αλέκ Μανουκιάν, ο Σαρλ Αζναβούρ, ο Κερκ Κρικοριάν, στην πόλη του Ερεβάν, την περιφέρεια και τη διασπορά, με σκοπό να γίνει γνωστό το έργο τους και η συνεισφορά τους.</p>
<p align="JUSTIFY">- Πρόκειται να εκδοθούν οι συλλογές «Αρμενικά Παραμύθια» και «Παροιμίες και Ρητά» στη «δυτική» αρμενική γλώσσα. Επίσης, προετοιμάζεται η έκδοση «Yearbook της Διασποράς».</p>
<p align="JUSTIFY">- Έχοντας ως στόχο την ανάδειξη ενός παναρμενικού ανθρώπινου δυναμικού, το υπουργείο διοργανώνει επιστημονικά συνέδρια, όπου προσπαθεί να συσπειρώσει Αρμενίους των ίδιων ειδικοτήτων απ’ όλο τον κόσμο, αρχιτέκτονες, ιατρούς, τραπεζικούς, οικονομολόγους, νομικούς, εκπαιδευτικούς, ανεξάρτητα από την κομματική τους ταυτότητα και να χρησιμοποιήσει την εμπειρία και τις ικανότητές τους για την ανάπτυξη της πατρίδας.</p>
<p align="JUSTIFY">- Θα ήθελα ν’ αναφέρω ότι με πρωτοβουλία του υπουργείου διοργανώθηκε στο διάστημα 21-24 Απριλίου στο Ερεβάν το πρώτο παναρμενικό συνέδριο αρχιτεκτόνων με θέμα «Η αρμενική αρχιτεκτονική και ο 21ος αιώνας», όπου συμμετείχαν περίπου 134 αρχιτέκτονες από 18 χώρες της αρμενικής διασποράς, τις Η.Π.Α., τη Ρωσία, το Ιράν, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και τον Καναδά. Αποτέλεσμα του συνεδρίου ήταν η δημιουργία Παναρμενικής Αρχιτεκτονικής Εταιρείας, τα μέλη της οποίας έχουν αρχίσει να συνεργάζονται μεταξύ τους μέσω διαδικτύου, με σκοπό τη μελέτη θεμάτων του κλάδου, την ανταλλαγή απόψεων και βεβαίως, το δυναμικό αυτό να τεθεί στην υπηρεσία της ανάπτυξης της πατρίδας.</p>
<p align="JUSTIFY">- Το δεύτερο μεγάλο πρόγραμμα είναι το «Γύρνα Σπίτι», στο πλαίσιο του οποίου νέοι ηλικίας 14-25, έρχονται στην Αρμενία, ζουν με οικογένειες εδώ, γνωρίζουν τα ήθη κι έθιμα, τον τρόπο ζωής. Προς το παρόν έχουν επισκεφθεί την Αρμενία 100 παιδιά από 6 χώρες. Η γνώμη μου είναι ότι όποιο παιδί πατήσει το πόδι του μια φορά στην πατρίδα, νοιώσει τη δύναμη της γης, πλύνει τα χέρια στη λίμνη Σεβάν, προσκυνήσει στο μνημείο γενοκτονίας, ανάψει ένα κερί στο Πατριαρχείο του Ετσμιατζίν, θα μεγαλώσει πια για πάντα σαν Αρμένιος. Το πρόγραμμα συνεχίζεται έως τα τέλη Οκτωβρίου και στο διάστημα αυτό θα έχουν έρθει 500 παιδιά. Πιστεύω ότι είναι ένα μεγαλόπνοο σχέδιο από ψυχολογικής, πολιτικής, ιστορικής και ηθικής απόψεως και πρέπει να αποτελέσει και κύριο μέλημα των αρμενικών οργανώσεων της διασποράς, διότι όσο και να προσπαθούμε αφηρημένα να παρουσιάσουμε την Αρμενία σε νέους που ζουν στη μακρινή διασπορά, δεν είναι δυνατόν να νοιώσουμε, να καταλάβουμε και να βιώσουμε αυτό που θα βιώσουν όντας στην ίδια την πατρίδα. Με αυτό το πρόγραμμα θα μπορέσουμε να μεταδώσουμε το αρμενικό πνεύμα στη διασπορά.</p>
<p align="JUSTIFY">Για τη γρήγορη επικοινωνία με τη διασπορά έχει δημιουργηθεί ιστοσελίδα του υπουργείου, καθώς επίσης η ηλεκτρονική εφημερίδα «Οι Αρμένιοι Σήμερα» σε 4 γλώσσες. Προετοιμάζεται επίσης ο απολογισμός του έργου του υπουργείου, όπου θα δημοσιευθούν τα σημαντικότερα γεγονότα των παροικιών της διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Μετά τις επισκέψεις σας σε χώρες της διασποράς, πώς αξιολογείτε τη συνεργασία Αρμενίας-Διασποράς στην παρούσα φάση;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Θα ήθελα να επισημάνω, ότι από τότε που ανέλαβα το υπουργείο Διασποράς έχω επισκεφθεί τις Η.Π.Α., τον Καναδά, μερικές χώρες της Λατινικής Αμερικής, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Συρία, το Ιράν και τη Βενετία. Μπορώ να πω ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα και από παροικία σε παροικία. Δηλαδή οι Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη καθώς και οι χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης βρίσκονται στα πρόθυρα της αφομοίωσης, ένα μεγάλο μέρος των Αρμενίων εκεί δε μιλά καθόλου τη γλώσσα ή πολύ λίγο και σε πολλές από αυτές η χρήση της γλώσσας περιορίζεται μόνο στον καθημερινό προφορικό λόγο. Σε αυτές τις περιοχές το θέμα της διαφύλαξης της εθνικής ταυτότητας πρέπει να γίνει κύριο μας μέλημα και πρέπει να πάρουμε πολλές πρωτοβουλίες για τη λύση του προβλήματος αυτού. Οι νέοι πρέπει να γαλουχηθούν με αρμενική μουσική, παραμύθια, διηγήματα, παροιμίες. Το υπουργείο έχει ήδη εκδώσει (βγάλει σε κυκλοφορία) μουσική για βρέφη ή έχουμε αρχίσει να ιδρύουμε ημερήσια σχολεία, να στέλνουμε βιβλία.</p>
<p align="JUSTIFY">Οι παροικίες της ...Ανατολής δεν αντιμετωπίζουν τέτοιο κίνδυνο, αφού είναι οργανωμένες, συμμετέχουν στην κατά τόπους πολιτική ζωή, ασχολούνται με το θέμα της αρμενικής εκπαίδευσης. Λαμβάνουμε πάντα υπ’ όψη τις ιδιομορφίες, τις ανάγκες και τα προβλήματα κάθε περιοχής πριν προχωρήσουμε σε οποιονδήποτε σχεδιασμό. Η συνδρομή όμως της Αρμενικής Κυβέρνησης είναι αισθητή σε όλες τις παροικίες. Υπάρχουν διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα για τις παροικίες. Για παράδειγμα, υπάρχει «Πρόγραμμα εκπαιδευτικής συνδρομής σε αρμενικές παροικίες της Λατινικής Αμερικής», «Πολιτιστικό Πρόγραμμα Καναδά», Πρόγραμμα Συνδρομής στην Πολιτιστική ζωή των Αρμενικών Παροικιών Εγγύς Ανατολής» κλπ.</p>
<p align="JUSTIFY">Θέλω ν’ αναφερθώ επίσης στους προβληματισμούς που θέτουν οι Αρμένιοι της διασποράς κατά τη διάρκεια των επισκέψεών μας, θέματα που αφορούν το νομικό καθεστώς της Αρμενίας, τη φορολογία, τους δασμούς που αντιστοιχούν σε εισφορές, τα οποία χρήζουν μεταρρυθμίσεων. Για το σκοπό αυτό, το υπουργείο έχει διευθετήσει κάποιες μεταρρυθμιστικές διατάξεις, δηλαδή έχει διευκολυνθεί η είσοδος στην Αρμενία, με μείωση του αντιτίμου της βίζας στα 3.000 ντραμ από 1ης Ιουλίου.</p>
<p align="JUSTIFY">Επί του παρόντος, εξετάζουμε το θέμα των νόμων που αφορούν τους «Αρμενίους εκτός Αρμενίας». Έχουμε επίσης εξασφαλίσει ευνοϊκές συνθήκες εκπαίδευσης ή ιατρικής περίθαλψης για τους νέους φοιτητές από τις παροικίες της διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY">Η εξέταση ή επίλυση των προβλημάτων δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τις επισκέψεις μας στις παροικίες, αλλά και μέσω των τηλεπικοινωνιών, εικονοσυνεδρίων (τηλεδιασκέψεων), διαδικτύου, της εφημερίδας «Οι Αρμένιοι Σήμερα».</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σκοπεύετε να επισκεφθείτε σύντομα την Ελλάδα; Έχετε κάποια σχέδια για την περιοχή μας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Έχω ήδη επισκεφθεί κάποιες χώρες της Ευρώπης, αλλά όχι ακόμα την Ελλάδα. Είμαι ενήμερη για τις δραστηριότητες των αρμενικών οργανώσεων εκεί. Ελπίζω ότι σύντομα θα μου δοθεί η ευκαιρία να γνωστοποιήσω στα σχολεία και τις διάφορες οργανώσεις σας τη δράση και τα προγράμματά μας και θα υπάρξει από κοινού πρωτοβουλία συνεργασίας. Η πλειοψηφία των σχεδιασμών, βέβαια, θα πρέπει ν’ απευθύνεται στη νεολαία.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πώς μπορεί η διασπορά να βοηθήσει την πατρίδα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η διασπορά στάθηκε πάντα στο πλευρό της πατρίδας ιδιαίτερα κατά το διάστημα της απελευθέρωσης, είτε επρόκειτο για πόλεμο, είτε για σεισμό, είτε για αποκλεισμό... Άρα το υπουργείο αυτό συνιστά έναν θεσμό σημαντικότερο για όλους τους Αρμενίους. Είναι το σπίτι όλων των Αρμενίων της διασποράς, όχι ένα ίδρυμα που κυβερνά τη διασπορά, αλλά ένας χώρος, όπου κάθε Αρμένιος της διασποράς μπορεί να καταφύγει, για να βρει απαντήσεις και λύσεις σε όλα τα προβλήματα που τον απασχολούν.</p>
<p align="JUSTIFY">Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συχνά έχει τονίσει ότι η Αρμενία είναι άλλη χώρα χωρίς τη διασπορά και άλλη με αυτήν. Μόνο με συνεργασία μπορούμε να πετύχουμε τους στόχους μας. Γι’ αυτό το σκοπό ιδρύθηκε και αυτό το υπουργείο. Η συνεργασία πρέπει να είναι αμφίδρομη, να είναι μια γέφυρα απ’ όπου όσοι περνούν, θα την κάνουν πιο στερεή και πιο δυνατή.</p>
<p align="JUSTIFY">Μέχρι σήμερα, η αρμενική διασπορά έχει ιδρύσει και οργανώσει θεσμούς, εκκλησίες, σχολεία, κόμματα: Σήμερα διαθέτουμε ... μπορεί ν’ ασχοληθεί με τη μελέτη και λύση προτάσεων 7 εκατομμυρίων Αρμενίων της διασποράς. Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα ν’ απευθυνθώ στους αναγνώστες του «Αρμενικά», ώστε να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα «Γύρνα Σπίτι», να συνεργαστούν με την ηλεκτρονική εφημερίδα «Οι Αρμένιοι Σήμερα», να κινήσουν το ενδιαφέρον των μελών της παροικίας προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p align="JUSTIFY">Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους αρμένιους δημοσιογράφους της διασποράς, αφού γνωρίζω πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι να εκδίδει κανείς αρμενικές εφημερίδες εκτός πατρίδας.</p>
<p align="JUSTIFY">Ευχαριστώ επίσης για όλες τις προσπάθειές σας προς την κατεύθυνση συνεργασίας Αρμενίας-Διασποράς και την ενδυνάμωση της ελεύθερης πατρίδας μας. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι κύριο μέλημά μας είναι να έχουμε μια δυνατή χώρα, μια στερεή δημοκρατία, μέσα στην οποία ο κάθε Αρμένιος θα εργάζεται για το καλό και την πρόοδό της. Μόνο έτσι η διασπορά θα παραμείνει περήφανη και ο Αρμένιος της διασποράς θα είναι πιστός στην ταυτότητα, τις ρίζες, την πατρίδα του.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στη Λούση Οννικιάν-Σαχινιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2009</strong></p>
<p align="CENTER"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τον Οκτώβριο του 2009 συμπληρώνεται ο πρώτος χρόνος λειτουργίας του υπουργείου Διασποράς της Αρμενίας. Τα «Αρμενικά» με αυτή την ευκαιρία συζήτησαν με την υπουργό Χρανούς Αγκοπιάν για τους σκοπούς και τα προγράμματα του νέου υπουργείου.</strong></p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY" lang="en-US"><img src="https://armenika.gr/images/stories/agopian.jpg" /></p>
<p align="JUSTIFY" lang="en-US"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Δε στοχεύουμε στη διακυβέρνηση ή την εποπτεία της διασποράς, αλλά στη συνεργασία, τις διμερείς σχέσεις και τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων</strong></span></p>
<p align="CENTER" lang="en-US"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Με ποιoν τρόπο είναι οργανωμένο και πώς λειτουργεί το υπουργείο Διασποράς της Αρμενικής Δημοκρατίας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Υπάρχουν σήμερα περίπου 10 εκατομμύρια Αρμένιοι ανά τον κόσμο, τα δυο τρίτα των οποίων ζουν εκτός της πατρίδας, σε περισσότερες από 120 χώρες. Η δημιουργία του υπουργείου Διασποράς θα βοηθήσει τους Αρμενίους όλου του κόσμου να συσπειρωθούν γύρω από την πατρίδα που ονειρεύονταν εδώ και 700 χρόνια. Ήταν μέρος του προεκλογικού προγράμματος του Προέδρου Σερζ Σαρκισιάν και πάνω σε αυτή τη βάση ιδρύθηκε την 1η Οκτωβρίου 2008 το υπουργείο Διασποράς. Βασική αποστολή του είναι η υλοποίηση κυβερνητικής πολιτικής για την ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ πατρίδας-διασποράς και ο συντονισμός του έργου των συναρμοδίων εκτελεστικών οργάνων της κυβέρνησης για το σκοπό αυτό. Δε στοχεύουμε στη διακυβέρνηση ή την εποπτεία της διασποράς, αλλά στη συνεργασία, τις διμερείς σχέσεις και τη λήψη των κατάλληλων αποφάσεων. Το υπουργείο πρέπει συνεχώς να παρακολουθεί το τι συμβαίνει στη διασπορά, να κατανοεί τα προβλήματα και τις ανάγκες της, ώστε να υλοποιεί κατάλληλα προγράμματα που να πηγάζουν από τα κοινά συμφέροντα πατρίδας-διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY">Το υπουργείο δραστηριοποιείται σε τρεις κυρίως τομείς: Ο πρώτος είναι η συμβολή στο έργο των οργανώσεων της διασποράς και η ενεργοποίηση των μηχανισμών διαφύλαξης της αρμενικής ταυτότητας στις παροικίες, ο δεύτερος, η ανάδειξη του ανθρώπινου δυναμικού της διασποράς και η δραστηριοποίησή του για την ενδυνάμωση ή ανάπτυξη της πατρίδας και ο τρίτος, η προώθηση κατάλληλων νόμων και προγραμμάτων για τον επαναπατρισμό του λαού μας.</p>
<p align="JUSTIFY">Ένας άλλος στόχος μας είναι η οργάνωση περιοχών της διασποράς όπου ζουν Αρμένιοι χωρίς να έχουν τις συνθήκες ή τα μέσα για να διαφυλάξουν την εθνική τους ταυτότητα.</p>
<p align="JUSTIFY">Για την πραγματοποίηση όλων αυτών, το υπουργείο διαθέτει την ανάλογη υποδομή, η οποία λειτουργεί σε δυο σκέλη: το πρώτο διασφαλίζει την κανονική καθημερινή λειτουργία του, τα νομικά, οικονομικά θέματα, τη διοίκηση προσωπικού, διαχείριση του τύπου και των δημοσίων σχέσεων και το δεύτερο ασχολείται με το καθ’ αυτό περιεχόμενό του, δηλαδή συμβάλλει στην επίλυση των διαφόρων θεμάτων που αντιμετωπίζουν οι παροικίες σε συνεργασία με τις κατά τόπους εκτελεστικές επιτροπές τους. Μιλάμε για τα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, της Εγγύς και Μέσης Ανατολής, Ευρώπης, Αμερικής καθώς και τις εκτελεστικές επιτροπές Επαναπατρισμού και Έρευνας, επιτροπές Παναρμενικών Προγραμμάτων που ασχολούνται με εκπαιδευτικούς, πολιτιστικούς, κοινωνικούς τομείς, κ.λ.π.</p>
<p align="JUSTIFY">Το υπουργείο οργανώνει τη δουλειά του στη διασπορά δια μέσου των διπλωματικών αντιπροσωπειών και των προξενείων της, οι οποίες λειτουργούν στα διάφορα κράτη. Πριν από ένα χρόνο ο Πρόεδρος Σερζ Σαρκισιάν, κατά τη διάρκεια συμβουλίου των διπλωματών, τόνισε ότι οι πρέσβεις πρέπει να ασχοληθούν με τα βασικά της διασποράς και οι πρεσβείες πρέπει να έχουν ενεργό συμμετοχή στην επίλυση των προβλημάτων και την ενίσχυση των δεσμών πατρίδας-διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY">Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι σε διάφορες χώρες έχουμε ήδη διαπιστευμένους εκπροσώπους του υπουργείου Διασποράς, οι οποίοι προσπαθούν να βοηθήσουν στην υλοποίηση των προγραμμάτων μας, να παρουσιάσουν το πρόγραμμα και το έργο μας, σε κάθε χώρα, ενισχύοντας έτσι το έργο του υπουργείου και δραστηριοποιώντας τη συνεργασία με τις παροικίες.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τι σχέδια έχετε για τη διασπορά και ποια απ’ αυτά βρίσκονται ήδη σε στάδιο πραγματοποίησης; Σε ποιους τομείς θα πρέπει, κατά τη γνώμη σας να δοθεί προτεραιότητα (πολιτιστικούς, εκπαιδευτικούς, αθλητικούς, κ.λ.π.).</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Στη διάρκεια 10 μηνών λειτουργίας μας έχουν εκπονηθεί και εκπονούνται δεκάδες προγράμματα, τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της πραγματοποίησης. Θα ήθελα ν’ αναφέρω μερικά.</p>
<p align="JUSTIFY">- Υπάρχει ένα προσχέδιο ανάπτυξης συνεργασίας πατρίδας-διασποράς, το οποίο έχει παρουσιαστεί σε οργανώσεις εντός και εκτός Αρμενίας, καθώς και σε διάφορες προσωπικότητες, με σκοπό να γίνει δημόσιος διάλογος πάνω σε αυτά.</p>
<p align="JUSTIFY">- Στην Αρμενία υπάρχει ανάγκη επιστημόνων ειδικευμένων σε θέματα διασποράς, αφού μέχρι τώρα δεν είχε γίνει κανένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Από τα πρώτα έργα του υπουργείου υπήρξε η ίδρυση Έδρας Σπουδών Θεμάτων Διασποράς στο Πανεπιστήμιο του Ερεβάν. Έχει υπογραφεί σχέδιο συνεργασίας με την Ακαδημία της Αρμενίας σύμφωνα με το οποίο προβλέπεται η κατάρτιση σε πανεπιστημιακό επίπεδο εξειδικευμένων επιστημόνων στην αρμενική φιλολογία, και η δημιουργία τμημάτων Σπουδών Διασποράς στις Σχολές και Ακαδημίες Τεχνών και Φιλολογίας για τις ανάγκες των παροικιών.</p>
<p align="JUSTIFY">- Έχει επίσης υπογραφεί σχέδιο συνεργασίας με την Ένωση Συγγραφέων για την έκδοση έργων αρμενίων συγγραφέων της πατρίδας και της διασποράς, παιδικών παραμυθιών για τα παιδιά της διασποράς, τη δημιουργία λογοτεχνικού ανθολογίου με έργα συγγραφέων της Αρμενίας και της Διασποράς, με σκοπό να γνωρίσουν οι μεν τους δε.</p>
<p align="JUSTIFY">- Το υπουργείο έχει υπογράψει μνημόνιο συνεργασίας στο πλαίσιο του αναπτυξιακού προγράμματος του ΟΗΕ για την Αρμενία, σύμφωνα με το οποίο δόθηκε η δυνατότητα σε Αρμενίους της διασποράς να έρθουν στην Αρμενία και να εργαστούν για 6 μήνες στο υπουργείο μας. Έχει υπογραφεί επίσης σύμφωνο συνεργασίας με το Εμπορικό-Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Αρμενίας και το επιστημονικό-εκπαιδευτικό ταμείο «Νοραβάνη».</p>
<p align="JUSTIFY">- Το υπουργείο χαιρετίζει με ιδιαίτερη χαρά τη δημιουργία εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, «virtual college» από την Αρμενική Γενική Ένωση Αγαθοεργίας με τη συνεργασία του Πανεπιστημίου του Ερεβάν, το οποίο συνιστά απαραίτητο εργαλείο για τους συμπατριώτες που ζουν εκτός πατρίδας για την εκμάθηση αρμενικής γλώσσας, λογοτεχνίας και ιστορίας, ώστε να μπορούν να διαφυλάξουν την αρμενική τους ταυτότητα.</p>
<p align="JUSTIFY">- Έχουν διοργανωθεί εκδηλώσεις με τίτλο «Οι Μεγάλοι του Έθνους μας», αφιερωμένες σε σπουδαίες προσωπικότητες όπως ο Μακαριστός Πατριάρχης Καθολικός Βασκέν Α΄, ο Αλέκ Μανουκιάν, ο Σαρλ Αζναβούρ, ο Κερκ Κρικοριάν, στην πόλη του Ερεβάν, την περιφέρεια και τη διασπορά, με σκοπό να γίνει γνωστό το έργο τους και η συνεισφορά τους.</p>
<p align="JUSTIFY">- Πρόκειται να εκδοθούν οι συλλογές «Αρμενικά Παραμύθια» και «Παροιμίες και Ρητά» στη «δυτική» αρμενική γλώσσα. Επίσης, προετοιμάζεται η έκδοση «Yearbook της Διασποράς».</p>
<p align="JUSTIFY">- Έχοντας ως στόχο την ανάδειξη ενός παναρμενικού ανθρώπινου δυναμικού, το υπουργείο διοργανώνει επιστημονικά συνέδρια, όπου προσπαθεί να συσπειρώσει Αρμενίους των ίδιων ειδικοτήτων απ’ όλο τον κόσμο, αρχιτέκτονες, ιατρούς, τραπεζικούς, οικονομολόγους, νομικούς, εκπαιδευτικούς, ανεξάρτητα από την κομματική τους ταυτότητα και να χρησιμοποιήσει την εμπειρία και τις ικανότητές τους για την ανάπτυξη της πατρίδας.</p>
<p align="JUSTIFY">- Θα ήθελα ν’ αναφέρω ότι με πρωτοβουλία του υπουργείου διοργανώθηκε στο διάστημα 21-24 Απριλίου στο Ερεβάν το πρώτο παναρμενικό συνέδριο αρχιτεκτόνων με θέμα «Η αρμενική αρχιτεκτονική και ο 21ος αιώνας», όπου συμμετείχαν περίπου 134 αρχιτέκτονες από 18 χώρες της αρμενικής διασποράς, τις Η.Π.Α., τη Ρωσία, το Ιράν, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και τον Καναδά. Αποτέλεσμα του συνεδρίου ήταν η δημιουργία Παναρμενικής Αρχιτεκτονικής Εταιρείας, τα μέλη της οποίας έχουν αρχίσει να συνεργάζονται μεταξύ τους μέσω διαδικτύου, με σκοπό τη μελέτη θεμάτων του κλάδου, την ανταλλαγή απόψεων και βεβαίως, το δυναμικό αυτό να τεθεί στην υπηρεσία της ανάπτυξης της πατρίδας.</p>
<p align="JUSTIFY">- Το δεύτερο μεγάλο πρόγραμμα είναι το «Γύρνα Σπίτι», στο πλαίσιο του οποίου νέοι ηλικίας 14-25, έρχονται στην Αρμενία, ζουν με οικογένειες εδώ, γνωρίζουν τα ήθη κι έθιμα, τον τρόπο ζωής. Προς το παρόν έχουν επισκεφθεί την Αρμενία 100 παιδιά από 6 χώρες. Η γνώμη μου είναι ότι όποιο παιδί πατήσει το πόδι του μια φορά στην πατρίδα, νοιώσει τη δύναμη της γης, πλύνει τα χέρια στη λίμνη Σεβάν, προσκυνήσει στο μνημείο γενοκτονίας, ανάψει ένα κερί στο Πατριαρχείο του Ετσμιατζίν, θα μεγαλώσει πια για πάντα σαν Αρμένιος. Το πρόγραμμα συνεχίζεται έως τα τέλη Οκτωβρίου και στο διάστημα αυτό θα έχουν έρθει 500 παιδιά. Πιστεύω ότι είναι ένα μεγαλόπνοο σχέδιο από ψυχολογικής, πολιτικής, ιστορικής και ηθικής απόψεως και πρέπει να αποτελέσει και κύριο μέλημα των αρμενικών οργανώσεων της διασποράς, διότι όσο και να προσπαθούμε αφηρημένα να παρουσιάσουμε την Αρμενία σε νέους που ζουν στη μακρινή διασπορά, δεν είναι δυνατόν να νοιώσουμε, να καταλάβουμε και να βιώσουμε αυτό που θα βιώσουν όντας στην ίδια την πατρίδα. Με αυτό το πρόγραμμα θα μπορέσουμε να μεταδώσουμε το αρμενικό πνεύμα στη διασπορά.</p>
<p align="JUSTIFY">Για τη γρήγορη επικοινωνία με τη διασπορά έχει δημιουργηθεί ιστοσελίδα του υπουργείου, καθώς επίσης η ηλεκτρονική εφημερίδα «Οι Αρμένιοι Σήμερα» σε 4 γλώσσες. Προετοιμάζεται επίσης ο απολογισμός του έργου του υπουργείου, όπου θα δημοσιευθούν τα σημαντικότερα γεγονότα των παροικιών της διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Μετά τις επισκέψεις σας σε χώρες της διασποράς, πώς αξιολογείτε τη συνεργασία Αρμενίας-Διασποράς στην παρούσα φάση;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Θα ήθελα να επισημάνω, ότι από τότε που ανέλαβα το υπουργείο Διασποράς έχω επισκεφθεί τις Η.Π.Α., τον Καναδά, μερικές χώρες της Λατινικής Αμερικής, την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Συρία, το Ιράν και τη Βενετία. Μπορώ να πω ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές από χώρα σε χώρα και από παροικία σε παροικία. Δηλαδή οι Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη καθώς και οι χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης βρίσκονται στα πρόθυρα της αφομοίωσης, ένα μεγάλο μέρος των Αρμενίων εκεί δε μιλά καθόλου τη γλώσσα ή πολύ λίγο και σε πολλές από αυτές η χρήση της γλώσσας περιορίζεται μόνο στον καθημερινό προφορικό λόγο. Σε αυτές τις περιοχές το θέμα της διαφύλαξης της εθνικής ταυτότητας πρέπει να γίνει κύριο μας μέλημα και πρέπει να πάρουμε πολλές πρωτοβουλίες για τη λύση του προβλήματος αυτού. Οι νέοι πρέπει να γαλουχηθούν με αρμενική μουσική, παραμύθια, διηγήματα, παροιμίες. Το υπουργείο έχει ήδη εκδώσει (βγάλει σε κυκλοφορία) μουσική για βρέφη ή έχουμε αρχίσει να ιδρύουμε ημερήσια σχολεία, να στέλνουμε βιβλία.</p>
<p align="JUSTIFY">Οι παροικίες της ...Ανατολής δεν αντιμετωπίζουν τέτοιο κίνδυνο, αφού είναι οργανωμένες, συμμετέχουν στην κατά τόπους πολιτική ζωή, ασχολούνται με το θέμα της αρμενικής εκπαίδευσης. Λαμβάνουμε πάντα υπ’ όψη τις ιδιομορφίες, τις ανάγκες και τα προβλήματα κάθε περιοχής πριν προχωρήσουμε σε οποιονδήποτε σχεδιασμό. Η συνδρομή όμως της Αρμενικής Κυβέρνησης είναι αισθητή σε όλες τις παροικίες. Υπάρχουν διάφορα εκπαιδευτικά προγράμματα για τις παροικίες. Για παράδειγμα, υπάρχει «Πρόγραμμα εκπαιδευτικής συνδρομής σε αρμενικές παροικίες της Λατινικής Αμερικής», «Πολιτιστικό Πρόγραμμα Καναδά», Πρόγραμμα Συνδρομής στην Πολιτιστική ζωή των Αρμενικών Παροικιών Εγγύς Ανατολής» κλπ.</p>
<p align="JUSTIFY">Θέλω ν’ αναφερθώ επίσης στους προβληματισμούς που θέτουν οι Αρμένιοι της διασποράς κατά τη διάρκεια των επισκέψεών μας, θέματα που αφορούν το νομικό καθεστώς της Αρμενίας, τη φορολογία, τους δασμούς που αντιστοιχούν σε εισφορές, τα οποία χρήζουν μεταρρυθμίσεων. Για το σκοπό αυτό, το υπουργείο έχει διευθετήσει κάποιες μεταρρυθμιστικές διατάξεις, δηλαδή έχει διευκολυνθεί η είσοδος στην Αρμενία, με μείωση του αντιτίμου της βίζας στα 3.000 ντραμ από 1ης Ιουλίου.</p>
<p align="JUSTIFY">Επί του παρόντος, εξετάζουμε το θέμα των νόμων που αφορούν τους «Αρμενίους εκτός Αρμενίας». Έχουμε επίσης εξασφαλίσει ευνοϊκές συνθήκες εκπαίδευσης ή ιατρικής περίθαλψης για τους νέους φοιτητές από τις παροικίες της διασποράς.</p>
<p align="JUSTIFY">Η εξέταση ή επίλυση των προβλημάτων δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τις επισκέψεις μας στις παροικίες, αλλά και μέσω των τηλεπικοινωνιών, εικονοσυνεδρίων (τηλεδιασκέψεων), διαδικτύου, της εφημερίδας «Οι Αρμένιοι Σήμερα».</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Σκοπεύετε να επισκεφθείτε σύντομα την Ελλάδα; Έχετε κάποια σχέδια για την περιοχή μας;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Έχω ήδη επισκεφθεί κάποιες χώρες της Ευρώπης, αλλά όχι ακόμα την Ελλάδα. Είμαι ενήμερη για τις δραστηριότητες των αρμενικών οργανώσεων εκεί. Ελπίζω ότι σύντομα θα μου δοθεί η ευκαιρία να γνωστοποιήσω στα σχολεία και τις διάφορες οργανώσεις σας τη δράση και τα προγράμματά μας και θα υπάρξει από κοινού πρωτοβουλία συνεργασίας. Η πλειοψηφία των σχεδιασμών, βέβαια, θα πρέπει ν’ απευθύνεται στη νεολαία.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Πώς μπορεί η διασπορά να βοηθήσει την πατρίδα;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η διασπορά στάθηκε πάντα στο πλευρό της πατρίδας ιδιαίτερα κατά το διάστημα της απελευθέρωσης, είτε επρόκειτο για πόλεμο, είτε για σεισμό, είτε για αποκλεισμό... Άρα το υπουργείο αυτό συνιστά έναν θεσμό σημαντικότερο για όλους τους Αρμενίους. Είναι το σπίτι όλων των Αρμενίων της διασποράς, όχι ένα ίδρυμα που κυβερνά τη διασπορά, αλλά ένας χώρος, όπου κάθε Αρμένιος της διασποράς μπορεί να καταφύγει, για να βρει απαντήσεις και λύσεις σε όλα τα προβλήματα που τον απασχολούν.</p>
<p align="JUSTIFY">Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συχνά έχει τονίσει ότι η Αρμενία είναι άλλη χώρα χωρίς τη διασπορά και άλλη με αυτήν. Μόνο με συνεργασία μπορούμε να πετύχουμε τους στόχους μας. Γι’ αυτό το σκοπό ιδρύθηκε και αυτό το υπουργείο. Η συνεργασία πρέπει να είναι αμφίδρομη, να είναι μια γέφυρα απ’ όπου όσοι περνούν, θα την κάνουν πιο στερεή και πιο δυνατή.</p>
<p align="JUSTIFY">Μέχρι σήμερα, η αρμενική διασπορά έχει ιδρύσει και οργανώσει θεσμούς, εκκλησίες, σχολεία, κόμματα: Σήμερα διαθέτουμε ... μπορεί ν’ ασχοληθεί με τη μελέτη και λύση προτάσεων 7 εκατομμυρίων Αρμενίων της διασποράς. Με την ευκαιρία αυτή, θα ήθελα ν’ απευθυνθώ στους αναγνώστες του «Αρμενικά», ώστε να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα «Γύρνα Σπίτι», να συνεργαστούν με την ηλεκτρονική εφημερίδα «Οι Αρμένιοι Σήμερα», να κινήσουν το ενδιαφέρον των μελών της παροικίας προς αυτή την κατεύθυνση.</p>
<p align="JUSTIFY">Θέλω να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους αρμένιους δημοσιογράφους της διασποράς, αφού γνωρίζω πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι να εκδίδει κανείς αρμενικές εφημερίδες εκτός πατρίδας.</p>
<p align="JUSTIFY">Ευχαριστώ επίσης για όλες τις προσπάθειές σας προς την κατεύθυνση συνεργασίας Αρμενίας-Διασποράς και την ενδυνάμωση της ελεύθερης πατρίδας μας. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι κύριο μέλημά μας είναι να έχουμε μια δυνατή χώρα, μια στερεή δημοκρατία, μέσα στην οποία ο κάθε Αρμένιος θα εργάζεται για το καλό και την πρόοδό της. Μόνο έτσι η διασπορά θα παραμείνει περήφανη και ο Αρμένιος της διασποράς θα είναι πιστός στην ταυτότητα, τις ρίζες, την πατρίδα του.</p>
<p> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>Χοσέ Αντόνιο Γκουριαράν2008-09-11T00:00:00Z2008-09-11T00:00:00Zhttps://armenika.gr/synenteuxeis/85-politikes/392-xose-antonio-gkouriaranAdministratorit@parasites.gr<p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στην Μάρθα Τζαμουζιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2008</strong></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Δημοσιογράφος και συγγραφέας γεννημένος στην περιοχή Ορένσε της βορειοδυτικής Ισπανίας, υπήρξε, πριν από 27 χρόνια, θύμα μιας τρομοκρατικής ενέργειας Αρμενίων στη Μαδρίτη. Η βόμβα που έσκασε εκεί όπου βρισκόταν ο ίδιος τυχαία, τον τραυμάτισε πολύ σοβαρά και κόντεψε να χάσει τα πόδια του. Το μοιραίο γεγονός ήταν η αιτία που τον οδήγησε τότε μέχρι τα βουνά του Λιβάνου για να συναντήσει τους αυτουργούς και για να γράψει αμέσως μετά το βιβλίο “Η Βόμβα”, όπου εξηγεί την τραυματική εμπειρία του με το αρμενικό ζήτημα. Όλα αυτά τα χρόνια ο Χοσέ Αντόνιο Γκουριαράν είναι ένας ένθερμος υποστηρικτής των αρμενικών θέσεων στο θέμα της γενοκτονίας και το ταξίδι που έκανε πέρσι στην Αρμενία ήταν η αφορμή για το καινούργιο του βιβλίο “Αρμένιοι, η ξεχασμένη γενοκτονία”, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη Μαδρίτη. Με μακρά καριέρα στην έντυπη και ηλεκτρονική δημοσιογραφία της χώρας του, έχει γράψει και άλλα βιβλία, όπως για τον πρόεδρο Αλιέντε της Χιλής, για τον δικτάτορα Πινοσέτ, για το βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος και για τη Λισαβόνα, πόλη όπου έζησε πολλά χρόνια ως ανταποκριτής της ισπανικής τηλεόρασης</strong>.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY"><img src="https://armenika.gr/images/stories/guriaran.jpg" /></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Υπάρχει μεγαλύτερη τρομοκρατική ενέργεια από τη θανάτωση ενάμισι εκατομμυρίου Αρμενίων;</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong><br /></strong></p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τι σας ώθησε, δυο δεκαετίες μετά την έκδοση του βιβλίου σας «Η Βόμβα», να γράψετε το καινούργιο σας βιβλίο με θέμα τους Αρμένιους και τη γενοκτονία;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δεν είχα σκοπό να εκδώσω ένα καινούργιο βιβλίο για το αρμενικό ζήτημα μετά τη «Βόμβα», το βιβλίο που έγραψα ύστερα από την τρομοκρατική ενέργεια ενός κομάντο της ASALA, της οποίας ήμουν αυτόπτης μάρτυρας και θύμα πριν από 27 χρόνια στη Μαδρίτη. Σ’ εκείνο το βιβλίο έβγαλα ό,τι είχα μέσα μου. Σκοπός μου ήταν να διηγηθώ την προσωπική μου εμπειρία και να βοηθήσω να αναδειχθεί η ιστορική αδικία που διέπραξε η Τουρκία κατά των Αρμενίων: τη γενοκτονία του 1915 που ακόμα και σήμερα δεν αναγνωρίζει η κυβέρνηση της Άγκυρας. Αυτή η επαίσχυντη και παράλογη πράξη συγκάλυψης της πρώτης γενοκτονίας του 20ού αιώνα και το αίτημα από πλευράς μερικών Αρμενίων της Ισπανίας (μεταξύ αυτών της Γκλέντα Ατζεμιάντς και του Αρμέν Σιρουγιάν) και από την Αλίσια Εσκαμίλια από τον εκδοτικό οίκο Espasa να γράψω ένα καινούργιο βιβλίο, με ώθησαν να το κάνω. Το ταξίδι στην Αρμενία με τη σύζυγό μου και με 11 Αρμενίους, απόγονους των θυμάτων της γενοκτονίας, με έπεισε πως έπρεπε να το γράψω.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας μετά το ταξίδι σας στην Αρμενία;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η Αρμενία και οι Αρμένιοι με εντυπωσίασαν: η χώρα για τη βαθιά ομορφιά της, τη υπερχιλιετή ιστορία της, τη θρησκεία ταυτισμένη με το ζήτημα του λαού της, τον πολιτισμό της, τα βουνά, τις λίμνες και τα ποτάμια της. Οι Αρμένιοι, για την έντονη αγάπη στην πατρίδα και για την αιώνια βούλησή τους να υπερασπίζονται την ταυτότητά τους, πόσες φορές θυσιάζοντας και τη ζωή τους. Η Αρμενία υποφέρει σήμερα από τις επιπτώσεις 70 χρόνων σοβιετικής κατοχής και από τη διεθνή οικονομική κρίση: είναι μια χώρα με κακή οικονομική δομή, χωρίς βιομηχανία και σταθερότητα και γι’ αυτό υπάρχουν τόσο πολλοί Αρμένιοι που αναγκάζονται να αναζητήσουν ένα καλύτερο μέλλον έξω από τη χώρα. Ωστόσο πιστεύω στην ικανότητα που πάντα είχε αυτός ο λαός να επιζεί και ότι θα ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες για να είναι μεσοπρόθεσμα μια χώρα ευημερούσα και με μέλλον. Η ομορφιά της, η πλούσια γαστρονομία της και η φιλικότητα του λαού της της δίνουν μεγάλες δυνατότητες για να είναι διεθνής πόλος έλξης τουρισμού. Οι Αρμένιοι της διασποράς θα βοηθήσουν στην απογείωση της χώρας. Αυτό χρειάζεται η χώρα και δεν είναι ώρα για κριτική.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Από τη γενοκτονία του 1915 μέχρι τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ υπάρχει μια σταθερή θέση της Τουρκίας που λέγεται άρνηση. Νομίζετε ότι αυτό μπορεί να αλλάξει κάποια στιγμή;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Από τη γενοκτονία μέχρι το θάνατο του Χράντ Ντινκ και μέχρι σήμερα η Τουρκία μένει αμετακίνητη στην πολιτική της, αγνοεί και αρνείται τις σφαγές, που είναι καταγεγραμμένες στις σελίδες της Ιστορίας και τις οποίες μαρτυρούν εκατομμύρια Αρμένιοι απόγονοι εκείνης της τραγωδίας, σκορπισμένοι σε όλο τον κόσμο. Γνωρίζω τη Ρακέλ Ντινκ, έχω μιλήσει μαζί της, έχει τις ίδιες ιδέες και τη δύναμη του άνδρα της και είναι διατεθειμένη να συνεχίσει να απαιτεί από την Τουρκία να αναγνωρίσει τη γενοκτονία, ακόμα και αν αυτό της δημιουργήσει προβλήματα. Υπάρχουν πολλοί Χράντ και πολλές Ρακέλ στον κόσμο και υπάρχει ακόμα ένας μεγάλος αριθμός τούρκων διανοουμένων, όπως ο νομπελίστας Ορχάν Παμούκ, που επικρίνουν την άρνηση της κυβέρνησής τους. Αυτό δε θα συνεχιστεί για πολύ καιρό, ήδη υπάρχουν αλλαγές στην πολιτική ηγεσία της Τουρκίας (με τελευταία την παρουσία του τούρκου Προέδρου στο Ερεβάν με την αφορμή του ποδοσφαιρικού αγώνα) και αργά ή γρήγορα νομίζω ότι θα αναγνωρίσουν με κάποιον τρόπο μια γενοκτονία, που, αν συνεχίσουν να αρνούνται, θα δυσκολέψουν την ένταξη ή την παρουσία τους στην Ε.Ε..</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τα τελευταία γεγονότα στον Καύκασο έχουν βάλει την περιοχή στο μάτι του κυκλώνα. Είμαστε στο κατώφλι μιας καινούργιας μορφής ψυχρού πολέμου; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Τα γεγονότα στη Γεωργία βάζουν όλη την περιοχή του Καυκάσου στο στόχαστρο των μεγάλων δυνάμεων και όλου του κόσμου. Μια σύγκρουση στην περιοχή δε συμφέρει καμία από τις τρεις χώρες. Ούτε τη Ρωσία, επειδή μπορεί να ενθαρρύνει αυτονομιστικά κινήματα στο έδαφός της, ούτε τη Γεωργία, επειδή θα είναι υποταγμένη για ακόμα μια φορά στα κελεύσματα της Ρωσίας. Ούτε την Αρμενία, επειδή χρειάζεται καλές σχέσεις με τις δύο γειτονικές χώρες, δεν μπορεί να είναι απομονωμένη για πάντα και έχει μεγάλο αριθμό Αρμενίων στη Γεωργία. Ούτε και τον κόσμο, επειδή θα επιστρέφαμε στις δύσκολες μέρες του ψυχρού πολέμου.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Έχουμε ένα καινούργιο φαινόμενο στη διασπορά, που λέγεται αρμενική κοινότητα της Ισπανίας.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Το μεγάλο άλμα που έζησε η Ισπανία τα τελευταία χρόνια στον οικονομικό και στον κοινωνικό τομέα, από τότε που απελευθερωθήκαμε από τη μακρά δικτατορία του Φράνκο, ανέδειξε τη χώρα ως την έβδομη πιο πλούσια και αναπτυγμένη χώρα στον κόσμο και άνοιξε τις πόρτες της σε εκατομμύρια μετανάστες. Μεταξύ αυτών υπάρχει μια πολυάριθμη κοινότητα Αρμενίων, που στην πλειοψηφία τους έχουν έρθει από τη δημοκρατία της Αρμενίας και από ισπανόφωνες χώρες της Αμερικής. Είναι άνθρωποι που εργάζονται και που εντάσσονται στην κοινωνία μας, χωρίς να απεμπολήσουν τον πολιτισμό τους. Τώρα οργανώνονται σε μεγαλύτερα σωματεία που ασκούν επιρροή και χάρη σε αυτούς και ίσως στους λίγους Ισπανούς που γράφουμε και μιλάμε για το θέμα, αρχίζει και γίνεται γνωστό στην Ισπανία το αρμενικό ζήτημα και η κοινή γνώμη κρίνει υπέρ των Αρμενίων και κατά της τουρκικής θέσης.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Από θύμα μιας τρομοκρατικής πράξης δείχνετε μεγάλη αγάπη για τους Αρμενίους. Πώς εξηγείτε μια τέτοια στάση; Πώς ξεπεράσατε τη δύσκολη εμπειρία που ζήσατε;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δεν είναι δύσκολο να εξηγήσω γιατί εκτιμώ τους Αρμένιους μετά την τρομοκρατική ενέργεια. Είμαι κατηγορηματικά εναντίον οποιασδήποτε πράξης βίας, δε θα δικαιολογήσω ποτέ οποιαδήποτε τρομοκρατική ενέργεια. Αλλά υπάρχει μεγαλύτερη τρομοκρατική ενέργεια από τη θανάτωση ενάμισι εκατομμυρίου Αρμενίων από την Τουρκία; Aπό τα καραβάνια στις ερήμους της Μεσοποταμίας; Aπό τους βιασμούς; Aπό την αρπαγή των περιουσιών τους; Η ενέργεια που έζησα μου φαίνεται κάτι μικρό σε σύγκριση με αυτό που υπέφερε και υποφέρει ο αρμενικός λαός και προσπάθησα να μη με επηρεάσει την ώρα της αντικειμενικής ανάλυσης της ιστορίας.</p>
<p align="JUSTIFY">Από την άλλη πλευρά οι γονείς μου με έμαθαν να μη νιώθω μίσος ή δίψα για εκδίκηση και συμφωνώ απόλυτα με τη φράση του Σωκράτη που λέει ότι υποφέρει περισσότερο αυτός πού διαπράττει την αδικία παρά αυτός που τη δέχεται. Πάντα εκτιμούσα αυτούς που έβαλαν τη βόμβα που με τραυμάτισε. Και περισσότερο από τότε που ο Μοντέ Μελκονιάν υπερασπίστηκε τον λαό του στο Καραμπάχ και από τότε που ο Αλέκ Γενικομσιάν δημιούργησε ένα ίδρυμα για να μάθει στα παιδιά και τους νέους να οικοδομούν την καινούργια Αρμενία. Μίλησα μαζί του στο ταξίδι μου στην Αρμενία και εκτιμώ αυτό που κάνει και το κουράγιο που είχε να γίνει από πολεμιστής άνθρωπος της ειρήνης. Πολλοί δεν είχαν αυτό το κουράγιο. Και δεν πρέπει να είναι εύκολο.</p>
<p align="CENTER"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p><p align="CENTER"><span style="text-decoration: underline;"><strong>Στην Μάρθα Τζαμουζιάν</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong>Τεύχος: Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2008</strong></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Δημοσιογράφος και συγγραφέας γεννημένος στην περιοχή Ορένσε της βορειοδυτικής Ισπανίας, υπήρξε, πριν από 27 χρόνια, θύμα μιας τρομοκρατικής ενέργειας Αρμενίων στη Μαδρίτη. Η βόμβα που έσκασε εκεί όπου βρισκόταν ο ίδιος τυχαία, τον τραυμάτισε πολύ σοβαρά και κόντεψε να χάσει τα πόδια του. Το μοιραίο γεγονός ήταν η αιτία που τον οδήγησε τότε μέχρι τα βουνά του Λιβάνου για να συναντήσει τους αυτουργούς και για να γράψει αμέσως μετά το βιβλίο “Η Βόμβα”, όπου εξηγεί την τραυματική εμπειρία του με το αρμενικό ζήτημα. Όλα αυτά τα χρόνια ο Χοσέ Αντόνιο Γκουριαράν είναι ένας ένθερμος υποστηρικτής των αρμενικών θέσεων στο θέμα της γενοκτονίας και το ταξίδι που έκανε πέρσι στην Αρμενία ήταν η αφορμή για το καινούργιο του βιβλίο “Αρμένιοι, η ξεχασμένη γενοκτονία”, που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη Μαδρίτη. Με μακρά καριέρα στην έντυπη και ηλεκτρονική δημοσιογραφία της χώρας του, έχει γράψει και άλλα βιβλία, όπως για τον πρόεδρο Αλιέντε της Χιλής, για τον δικτάτορα Πινοσέτ, για το βασιλιά της Ισπανίας Χουάν Κάρλος και για τη Λισαβόνα, πόλη όπου έζησε πολλά χρόνια ως ανταποκριτής της ισπανικής τηλεόρασης</strong>.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p style="text-align: center;" align="JUSTIFY"><img src="https://armenika.gr/images/stories/guriaran.jpg" /></p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="CENTER"><span style="font-size: 13pt;"><strong>Υπάρχει μεγαλύτερη τρομοκρατική ενέργεια από τη θανάτωση ενάμισι εκατομμυρίου Αρμενίων;</strong></span></p>
<p align="CENTER"><strong><br /></strong></p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τι σας ώθησε, δυο δεκαετίες μετά την έκδοση του βιβλίου σας «Η Βόμβα», να γράψετε το καινούργιο σας βιβλίο με θέμα τους Αρμένιους και τη γενοκτονία;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δεν είχα σκοπό να εκδώσω ένα καινούργιο βιβλίο για το αρμενικό ζήτημα μετά τη «Βόμβα», το βιβλίο που έγραψα ύστερα από την τρομοκρατική ενέργεια ενός κομάντο της ASALA, της οποίας ήμουν αυτόπτης μάρτυρας και θύμα πριν από 27 χρόνια στη Μαδρίτη. Σ’ εκείνο το βιβλίο έβγαλα ό,τι είχα μέσα μου. Σκοπός μου ήταν να διηγηθώ την προσωπική μου εμπειρία και να βοηθήσω να αναδειχθεί η ιστορική αδικία που διέπραξε η Τουρκία κατά των Αρμενίων: τη γενοκτονία του 1915 που ακόμα και σήμερα δεν αναγνωρίζει η κυβέρνηση της Άγκυρας. Αυτή η επαίσχυντη και παράλογη πράξη συγκάλυψης της πρώτης γενοκτονίας του 20ού αιώνα και το αίτημα από πλευράς μερικών Αρμενίων της Ισπανίας (μεταξύ αυτών της Γκλέντα Ατζεμιάντς και του Αρμέν Σιρουγιάν) και από την Αλίσια Εσκαμίλια από τον εκδοτικό οίκο Espasa να γράψω ένα καινούργιο βιβλίο, με ώθησαν να το κάνω. Το ταξίδι στην Αρμενία με τη σύζυγό μου και με 11 Αρμενίους, απόγονους των θυμάτων της γενοκτονίας, με έπεισε πως έπρεπε να το γράψω.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Ποιες είναι οι εντυπώσεις σας μετά το ταξίδι σας στην Αρμενία;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Η Αρμενία και οι Αρμένιοι με εντυπωσίασαν: η χώρα για τη βαθιά ομορφιά της, τη υπερχιλιετή ιστορία της, τη θρησκεία ταυτισμένη με το ζήτημα του λαού της, τον πολιτισμό της, τα βουνά, τις λίμνες και τα ποτάμια της. Οι Αρμένιοι, για την έντονη αγάπη στην πατρίδα και για την αιώνια βούλησή τους να υπερασπίζονται την ταυτότητά τους, πόσες φορές θυσιάζοντας και τη ζωή τους. Η Αρμενία υποφέρει σήμερα από τις επιπτώσεις 70 χρόνων σοβιετικής κατοχής και από τη διεθνή οικονομική κρίση: είναι μια χώρα με κακή οικονομική δομή, χωρίς βιομηχανία και σταθερότητα και γι’ αυτό υπάρχουν τόσο πολλοί Αρμένιοι που αναγκάζονται να αναζητήσουν ένα καλύτερο μέλλον έξω από τη χώρα. Ωστόσο πιστεύω στην ικανότητα που πάντα είχε αυτός ο λαός να επιζεί και ότι θα ξεπεράσει όλες τις δυσκολίες για να είναι μεσοπρόθεσμα μια χώρα ευημερούσα και με μέλλον. Η ομορφιά της, η πλούσια γαστρονομία της και η φιλικότητα του λαού της της δίνουν μεγάλες δυνατότητες για να είναι διεθνής πόλος έλξης τουρισμού. Οι Αρμένιοι της διασποράς θα βοηθήσουν στην απογείωση της χώρας. Αυτό χρειάζεται η χώρα και δεν είναι ώρα για κριτική.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Από τη γενοκτονία του 1915 μέχρι τη δολοφονία του Χράντ Ντινκ υπάρχει μια σταθερή θέση της Τουρκίας που λέγεται άρνηση. Νομίζετε ότι αυτό μπορεί να αλλάξει κάποια στιγμή;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Από τη γενοκτονία μέχρι το θάνατο του Χράντ Ντινκ και μέχρι σήμερα η Τουρκία μένει αμετακίνητη στην πολιτική της, αγνοεί και αρνείται τις σφαγές, που είναι καταγεγραμμένες στις σελίδες της Ιστορίας και τις οποίες μαρτυρούν εκατομμύρια Αρμένιοι απόγονοι εκείνης της τραγωδίας, σκορπισμένοι σε όλο τον κόσμο. Γνωρίζω τη Ρακέλ Ντινκ, έχω μιλήσει μαζί της, έχει τις ίδιες ιδέες και τη δύναμη του άνδρα της και είναι διατεθειμένη να συνεχίσει να απαιτεί από την Τουρκία να αναγνωρίσει τη γενοκτονία, ακόμα και αν αυτό της δημιουργήσει προβλήματα. Υπάρχουν πολλοί Χράντ και πολλές Ρακέλ στον κόσμο και υπάρχει ακόμα ένας μεγάλος αριθμός τούρκων διανοουμένων, όπως ο νομπελίστας Ορχάν Παμούκ, που επικρίνουν την άρνηση της κυβέρνησής τους. Αυτό δε θα συνεχιστεί για πολύ καιρό, ήδη υπάρχουν αλλαγές στην πολιτική ηγεσία της Τουρκίας (με τελευταία την παρουσία του τούρκου Προέδρου στο Ερεβάν με την αφορμή του ποδοσφαιρικού αγώνα) και αργά ή γρήγορα νομίζω ότι θα αναγνωρίσουν με κάποιον τρόπο μια γενοκτονία, που, αν συνεχίσουν να αρνούνται, θα δυσκολέψουν την ένταξη ή την παρουσία τους στην Ε.Ε..</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Τα τελευταία γεγονότα στον Καύκασο έχουν βάλει την περιοχή στο μάτι του κυκλώνα. Είμαστε στο κατώφλι μιας καινούργιας μορφής ψυχρού πολέμου; </strong></p>
<p align="JUSTIFY">Τα γεγονότα στη Γεωργία βάζουν όλη την περιοχή του Καυκάσου στο στόχαστρο των μεγάλων δυνάμεων και όλου του κόσμου. Μια σύγκρουση στην περιοχή δε συμφέρει καμία από τις τρεις χώρες. Ούτε τη Ρωσία, επειδή μπορεί να ενθαρρύνει αυτονομιστικά κινήματα στο έδαφός της, ούτε τη Γεωργία, επειδή θα είναι υποταγμένη για ακόμα μια φορά στα κελεύσματα της Ρωσίας. Ούτε την Αρμενία, επειδή χρειάζεται καλές σχέσεις με τις δύο γειτονικές χώρες, δεν μπορεί να είναι απομονωμένη για πάντα και έχει μεγάλο αριθμό Αρμενίων στη Γεωργία. Ούτε και τον κόσμο, επειδή θα επιστρέφαμε στις δύσκολες μέρες του ψυχρού πολέμου.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Έχουμε ένα καινούργιο φαινόμενο στη διασπορά, που λέγεται αρμενική κοινότητα της Ισπανίας.</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Το μεγάλο άλμα που έζησε η Ισπανία τα τελευταία χρόνια στον οικονομικό και στον κοινωνικό τομέα, από τότε που απελευθερωθήκαμε από τη μακρά δικτατορία του Φράνκο, ανέδειξε τη χώρα ως την έβδομη πιο πλούσια και αναπτυγμένη χώρα στον κόσμο και άνοιξε τις πόρτες της σε εκατομμύρια μετανάστες. Μεταξύ αυτών υπάρχει μια πολυάριθμη κοινότητα Αρμενίων, που στην πλειοψηφία τους έχουν έρθει από τη δημοκρατία της Αρμενίας και από ισπανόφωνες χώρες της Αμερικής. Είναι άνθρωποι που εργάζονται και που εντάσσονται στην κοινωνία μας, χωρίς να απεμπολήσουν τον πολιτισμό τους. Τώρα οργανώνονται σε μεγαλύτερα σωματεία που ασκούν επιρροή και χάρη σε αυτούς και ίσως στους λίγους Ισπανούς που γράφουμε και μιλάμε για το θέμα, αρχίζει και γίνεται γνωστό στην Ισπανία το αρμενικό ζήτημα και η κοινή γνώμη κρίνει υπέρ των Αρμενίων και κατά της τουρκικής θέσης.</p>
<p align="JUSTIFY"> </p>
<p align="JUSTIFY"><strong>Από θύμα μιας τρομοκρατικής πράξης δείχνετε μεγάλη αγάπη για τους Αρμενίους. Πώς εξηγείτε μια τέτοια στάση; Πώς ξεπεράσατε τη δύσκολη εμπειρία που ζήσατε;</strong></p>
<p align="JUSTIFY">Δεν είναι δύσκολο να εξηγήσω γιατί εκτιμώ τους Αρμένιους μετά την τρομοκρατική ενέργεια. Είμαι κατηγορηματικά εναντίον οποιασδήποτε πράξης βίας, δε θα δικαιολογήσω ποτέ οποιαδήποτε τρομοκρατική ενέργεια. Αλλά υπάρχει μεγαλύτερη τρομοκρατική ενέργεια από τη θανάτωση ενάμισι εκατομμυρίου Αρμενίων από την Τουρκία; Aπό τα καραβάνια στις ερήμους της Μεσοποταμίας; Aπό τους βιασμούς; Aπό την αρπαγή των περιουσιών τους; Η ενέργεια που έζησα μου φαίνεται κάτι μικρό σε σύγκριση με αυτό που υπέφερε και υποφέρει ο αρμενικός λαός και προσπάθησα να μη με επηρεάσει την ώρα της αντικειμενικής ανάλυσης της ιστορίας.</p>
<p align="JUSTIFY">Από την άλλη πλευρά οι γονείς μου με έμαθαν να μη νιώθω μίσος ή δίψα για εκδίκηση και συμφωνώ απόλυτα με τη φράση του Σωκράτη που λέει ότι υποφέρει περισσότερο αυτός πού διαπράττει την αδικία παρά αυτός που τη δέχεται. Πάντα εκτιμούσα αυτούς που έβαλαν τη βόμβα που με τραυμάτισε. Και περισσότερο από τότε που ο Μοντέ Μελκονιάν υπερασπίστηκε τον λαό του στο Καραμπάχ και από τότε που ο Αλέκ Γενικομσιάν δημιούργησε ένα ίδρυμα για να μάθει στα παιδιά και τους νέους να οικοδομούν την καινούργια Αρμενία. Μίλησα μαζί του στο ταξίδι μου στην Αρμενία και εκτιμώ αυτό που κάνει και το κουράγιο που είχε να γίνει από πολεμιστής άνθρωπος της ειρήνης. Πολλοί δεν είχαν αυτό το κουράγιο. Και δεν πρέπει να είναι εύκολο.</p>
<p align="CENTER"> </p>
<p style="text-align: center;">{jgototop}{/jgototop}</p>