Ζακ Νταματιάν

Στις 21 Σεπτεμβρίου, Ημέρα της Δεύτερης Ανεξαρτησίας της Αρμενίας, στο Μουσείο Ιστορίας του Γερεβάν έγινε η επίσημη παρουσίαση της κεφαλής και του χεριού του αγάλματος της μυθικής θεάς Αναχίτ, στα πλαίσια της έκθεσης «Μητρική θεότητα: Από την Αναχίτ στη Μαριάμ».

Το σπουδαίο έκθεμα θα φιλοξενηθεί στον χώρο του μουσείου για έξι μήνες.

Το 1872, στην τοποθεσία Σαντάγ της πάλαι ποτέ Μικράς Αρμενίας (Ποκρ Χάικ), ένας χωρικός ανακαλύπτει τυχαία τα απομεινάρια ενός μπρούτζινουαγάλματος του 4ου π.Χ. αιώνα. Τον επόμενο χρόνο, το εύρημα φιλοξενείται στο Βρετανικό Μουσείο και τοποθετείται στην πτέρυγα των ελληνικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων.

Το 1890, ο ιστορικός πατέρας Γεβόντ Αλισάν, μέλος του Τάγματος των Μεχιταριστών (Μχιταριάν) της Βενετίας, στο έργο του «Αϊραράτ» σημειώνει ότι η κεφαλή και το χέρι ανήκουν «στη θεά της γονιμότητας και της μητρότητας του αρμενικού πάνθεου». Η άποψη αυτή, η οποία υποστηρίζεται από πολλούς μελετητές, ενισχύεται και από το γεγονός ότι σε σχετικά κοντινή απόσταση, στην επαρχία Γεγκεγιάτς της ιστορικής Αρμενίας, υπήρχε μεγάλος ναός αφιερωμένος στη θεά Αναχίτ.

Για τους αρχαίους Αρμένιους, η θεά Αναχίτ ήταν ίσως η πιο εμβληματική μορφή του οκτάθεου. Σύμφωνα με τη μυθολογία, κατοικούσε στην κορυφή του όρους Αραράτ, ενώ αναφέρεται ως κόρη ή σύζυγος του «πατέρα θεών και ανθρώπων» Αραμάζτ.

Αντιστοιχεί στη θεά Άρτεμις του αρχαίου ελληνικού πάνθεου, στην Ντιάνα του ρωμαϊκού, στην Αναΐδα του περσικού και στη Νηίθ του αιγυπτιακού. Ιδιαίτερες εκδηλώσεις λατρείας προς τιμήν της λάμβαναν χώρα τις πρώτες μέρες της μεγάλης γιορτής «Ναβασάρτ», που ξεκινούσε στις 11 Αυγούστου. Πιστεύεται ότι εκεί βρίσκονται οι ρίζες του καθαγιασμού των σταφυλιών της αρμενικής χριστιανικής παράδοσης.

Πρόκειται για αναπόσπαστο τελετουργικό της θείας λειτουργίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, που διεξάγεται την τρίτη Κυριακή του Αυγούστου.

Τα τελευταία χρόνια γίνονται προσπάθειες από το αρμενικό κράτος ώστε το άγαλμα της θεάς Αναχίτ να επιστρέψει μόνιμα στην Αρμενία. Πέραν της άρνησης εκ μέρους των Βρετανών, πρόκειται για ένα πολύπλοκο ζήτημα, καθώς ο χώρος όπου ανακαλύφθηκε το άγαλμα ανήκει στην τουρκική επικράτεια.

Προς το παρόν, Αρμένιοι και μη αρχαιόφιλοι θα έχουν τη δυνατότητα να θαυμάσουν από κοντά το έργο τέχνης στο Μουσείο Ιστορίας του Γερεβάν έως τις 21 Μαρτίου 2025, οπότε και προβλέπεται η επιστροφή του στο Λονδίνο.

Tweet

Share